Есінеу кезінде жұлын-ми сұйықтығының (ликвордың) мидан жұлынға қарай бағытталған ағысы іске қосылып, сонымен қатар артериялық қанның миға келуі күшейетіні анықталды. Мұндай қорытындыға Neuroscience Research Australia зерттеу ұйымының ғалымдары келді. Зерттеу нәтижелері bioRxiv препринттер платформасында жарияланған, деп хабарлайды turkystan.kz.
Экспериментке 22 дені сау ересек адам қатысты. Оларға МРТ тексеруі төрт түрлі тыныс алу жағдайында жүргізілді: қалыпты тыныс алу, есінеу, есінеуді ұстап тұру және терең дем алу. Талдау барысында есінеу кезінде жұлын-ми сұйықтығы мен веналық қан ағымы бір бағытта бас миынан жұлынға қарай синхронды түрде қозғалатыны анықталды. Бұл есінеуді терең тыныс алудан түбегейлі ерекшелейді: әдетте терең дем алғанда веналық қан мидан сыртқа ағады, ал жұлын-ми сұйықтығы керісінше миға қарай қозғалады.
Сонымен қатар есінеу кезінде ұйқы артериясы арқылы келетін қан көлемі терең тыныс алумен салыстырғанда 30%-дан астамға артқаны байқалған. Зерттеушілер мұны веналық қан мен жұлын-ми сұйықтығының бір мезгілде сыртқа ағуы бас сүйек ішіндегі кеңістікті «босатып», артериялық қанның қосымша келуіне мүмкіндік беруімен түсіндіреді. Бір есінеу кезінде орын ауыстыратын сұйықтық көлемі бірнеше миллилитр ғана болғанымен, бұл әсер барлық қатысушыларда тұрақты түрде байқалған.
Сонымен бірге әр адамның есінеуі әртүрлі болған: МРТ тіл мен жұтқыншақ бұлшықеттерінің қозғалысында жеке ерекшеліктер бар екенін тіркеген.
Бұл құбылыстың нақты механизмі әзірге толық түсіндірілмеген. Ғалымдардың болжамынша, мойын, тіл және жұтқыншақ бұлшықеттерінің үйлесімді жұмысы сұйықтықтың «айдалуына» ықпал етуі мүмкін. Мұндай қайта бөліністің ықтимал функциялары ретінде мидың терморегуляциясы, зат алмасу өнімдерін шығару және ми жұмысының нәзік реттелуі аталады, алайда бұл гипотезалар әлі қосымша тексеруді қажет етеді.
