Ақтөбе облысында егін орағы басталып, дала жұмысы қыза түсті. Диқандар ауа райының әрбір қолайлы сәтін тиімді пайдаланып, жыл бойғы еңбектің өтеуін жинауға кірісті. Биыл өңірде жүздеген мың гектар алқаптан өнім алу жоспарланған. Ендігі міндет – астықты ысырапсыз жинап, белгіленген мерзімде қамбаға жеткізу.
Биыл облыс бойынша 435 мың гектар дәнді дақыл, 84 мың гектар майлы дақыл және 6,1 мың гектар картоп пен көкөніс-бақша дақылын жинау көзделген. Қазірдің өзінде 36,6 мың гектар алқаптың өнімі орылып, 58,6 мың тоннадан астам астық қамбаға құйылды. Орташа өнімділік гектарына 16 центнерді құрап отыр.
Ауыл шаруашылығы үшін егін жинау науқаны – жыл бойғы еңбектің нәтижесі сыналатын жауапты кезең. Сондықтан техника дайындығы, жанар-жағармай қоры мен астық қабылдайтын орындардың әзірлігі науқанның ойдағыдай өтуіне тікелей әсер етеді.
Техника мен жанар-жағармай жеткілікті
Облыста егін жинау жұмыстарына шамамен 1,5 мың трактор, 600-ге жуық комбайн, 800-ге тарта трактор тіркемесі және 500-ге жуық жүк көлігі жұмылдырылған. Яғни, егін орағына қажетті негізгі техника толықтай іске қосылған.
Шаруаларды жанар-жағармаймен қамтамасыз етуге де тиісті көңіл бөлінген. Биыл егін жинау науқанына 8 мың тонна дизель отыны бөлініп отыр. Жеңілдетілген бағамен берілетін жанар-жағармайдың бір литрі 278 теңгеден белгіленген. Бұл нарықтағы бағадан шамамен 15 пайызға арзан.
Мұндай қолдау егін орағы кезінде аса маңызды. Себебі өнімді қысқа мерзімде жинап алу үшін техниканың үздіксіз жұмыс істеуі қажет. Ал жанар-жағармай бағасының қолжетімді болуы шаруалардың шығынын азайтуға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік қолдау мұнымен шектелмейді. Ақтөбе әкімдігінің мәліметінше, «Кең дала-2» бағдарламасы аясында өңір фермерлеріне 5 пайыздық мөлшерлемемен 8 млрд теңге жеңілдетілген несие берілген. Бұған қоса өсімдік шаруашылығын субсидиялауға 2,1 млрд теңге бөлінген.
Бұл қаражат шаруалардың өндірістік шығынын азайтып, техника, тұқым және басқа да қажетті ресурстарды тиімді қамтамасыз етуіне мүмкіндік беріп отыр.
Егін кестеге сай жиналуда
Егін орағы облыс аудандарында жоспарға сәйкес жүріп жатыр. Соның бірі – Қарғалы ауданы. Биыл мұнда 109 мың гектар дәнді дақылды жинау жоспарланған. Қазірдің өзінде оның 13,2 мың гектары орылып үлгерді.
Аудан шаруалары ауа райының әрбір қолайлы күнін барынша тиімді пайдалануға тырысып жатыр. Өйткені егін жинау науқанының нәтижесі көп жағдайда уақытты дұрыс пайдалануға байланысты.
«Қуаныш» шаруа қожалығының басшысы Төрехан Сарин мемлекет тарапынан көрсетіліп отырған қолдаудың шаруаларға үлкен көмек екенін айтады.
– Мемлекет тарапынан шаруаларға қолдау көп. Биыл жеңілдетілген шартпен техника алып, «Кең дала» бағдарламасын пайдаланып, субсидия арқылы тұқым сатып алдық. Осындай жан-жақты қолдау көрсетіп отырған азаматтарға алғысымыз шексіз, – дейді шаруа қожалығының басшысы.
Оның айтуынша, ауыл шаруашылығында техниканы жаңарту мен өндіріс шығынын азайту – өнім көлемін арттырудың маңызды тетіктерінің бірі. Әсіресе, егін орағы сияқты қысқа мерзімге созылатын науқан кезінде техниканың заманауи әрі ақаусыз болуы шаруаның уақытын үнемдейді.
Қамбалар астық қабылдауға дайын
Егінді жинаумен қатар оны сақтайтын орындардың дайындығы да маңызды. Бұл бағытта да облыста қажетті жұмыстар атқарылған. Өңірдегі астық қабылдайтын кәсіпорындар мен шаруашылықтардың қоймалары жаңа өнімді қабылдауға дайын.
Жиналған астықты уақытында қабылдап, сақтауға мүмкіндік беретін инфрақұрылымның жалпы сыйымдылығы 685 мың тоннаны құрайды. Бұл – биылғы өнімді орналастыруға қажетті негізгі мүмкіндіктің бар екенін көрсетеді.
Ендігі басты міндет – піскен егінді уақытында орып, ысырапқа жол бермей қамбаға жеткізу. Өйткені даладағы жұмыс бір сәтке де кідірісті көтермейді. Әсіресе, ауа райы құбылмалы кезеңде шаруалар үшін әрбір ашық күннің маңызы зор.
Егін орағының негізгі кезеңін тамыз айының үшінші онкүндігінде аяқтау жоспарланып отыр. Оған дейін шаруалар қолайлы ауа райын барынша тиімді пайдалануға ниетті.
Бүгінде Ақтөбе даласында еңбек қызу жүріп жатыр. Бірі комбайн тізгіндеп, піскен астықты орып жатса, енді бірі жиналған өнімді жүк көлігіне тиеп, қамбаға жөнелтуде. Жыл бойы күтілген егіннің берекесін төкпей-шашпай жинау үшін барлық мүмкіндік жұмылдырылған.
Ақтөбелік диқандар үшін қазір әр күн, тіпті әр сағат маңызды. Ауа райы қолайлы болып, техника іркіліссіз жұмыс істесе, шаруалар мол өнім жинап, мемлекет тарапынан көрсетілген қолдаудың тиімділігін нақты іспен көрсетпек.
Даладағы еңбек жалғасып жатыр. Ендігі меже – маңдай термен өсірілген астықты ысырапсыз жинап, ел қамбасын мол өнімге толтыру.
Жанна КӨПЖАНОВА,
Ақтөбе