Жаңа генетикалық деректер Грекияның оңтүстігіндегі Мани түбегінде тұратын халықтың тарихына тың қырынан үңілуге мүмкіндік берді. Халықаралық генетиктер тобы Еуропадағы ең қатал әрі оқшау аймақтардың бірінде жүргізілген зерттеу барысында маниоттар деп аталатын жергілікті қауымның генетикалық қоры мың жылдан астам уақыт бойы дерлік өзгермей сақталғанын анықтады, деп хабарлайды turkystan.kz.
Communications Biology журналында жарияланған зерттеу нәтижесіне сәйкес, «терең маниоттар» аталған бұл қауым бірегей генетикалық «қорық» саналады. Қазіргі маниот ерлерінің басым бөлігінің әкелік тегі қола дәуіріне, антикалық кезеңге және Ежелгі Рим уақытына дейін тікелей жалғасады. Осы ерекшелігі олардың Ұлы қоныс аудару дәуірінде Балқан аймағындағы өзге халықтарға әсер еткен жаппай генетикалық араласудан тыс қалған сирек популяциялардың бірі екенін көрсетеді.
Ғалымдар маниоттар арасында славян немесе басқа да көші-қон толқындарының іздері дерлік кездеспейтінін атап өтеді. Мұның басты себебі – түбектің географиялық және әлеуметтік тұрғыдан аса оқшау орналасуы. Қатал таулы бедер, туыстық кланға негізделген қоғам және қорғаныс мақсатында салынған тас мұнаралар көне ДНҚ-ның сақталуына ықпал еткен.
Зерттеуде анықталған тағы бір жайт – генетикалық желілердің таралуы Мани аймағындағы бірегей мегалиттік құрылыстардың орналасуымен дәл сәйкес келеді. Бұл қазіргі тұрғындардың осыдан шамамен 1400 жыл бұрын аталған нысандарды тұрғызған ата-бабаларымен тікелей сабақтастығын растайды.
Сонымен қатар зерттеу қауым тарихындағы гендерлік асимметрияны да көрсетті. Ерлердің генетикалық желілері айрықша тұрақты болып шыққан: бүгінгі маниот ерлерінің 50 пайыздан астамы VII ғасырда өмір сүрген бір ғана атадан тарайды. Ал аналық желілер әлдеқайда әркелкі, бұл патриархал қоғамда әйелдердің кей кездері Жерорта теңізінің өзге өңірлерінен келіп қосылғанын аңғартады.
Тарихи деректер де Мани аймағының ерекше мәртебесін бұрыннан атап өткен. Византия императоры Константин VII X ғасырда бұл өңір тұрғындарын «славян тектес емес, ежелгі римдік-эллиндерден тараған» деп сипаттап, олардың ресми түрде христиан болғанымен, көне олимпиадалық құдайларға жасырын табынғанын жазған.
Енді бұл тұжырымдарға генетика да биологиялық дәлел беріп отыр. Зерттеу авторлары жұмыстың басты ерекшелігі ретінде маниот қауымының өзімен тығыз әріптестікті атайды. Жергілікті тұрғындардың ауызша шежірелері мен генеалогиялық деректері ДНҚ нәтижелерін дәл түсіндіруге көмектескен. Алдағы уақытта бұл жаңалық тарихи зерттеулермен қатар, ұзақ оқшауланудың халық денсаулығына әсерін талдайтын медициналық зерттеулерге де негіз болуы мүмкін.
