Ақтөбеде ауа сапасын тәулік бойы арнайы стансалар бақылайтын болады. Қала маңында 15 гектар жасыл белдеу құрылады. Ал экология мен тазалық мәселесі туралы өтініштерін қала тұрғындары құзырлы органдарға бір ғана батырманы басып хабарлай бастаған. Өңірдің тазалығы мен көгалдандырылуына байланысты бұл жобалар «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында жүзеге асырылып жатыр. Бұл туралы жақында Ақтөбе облысының әкімі Асхат Шахаровтың төрағалығымен өткен аппарат мәжілісінде айтылды.
«Таза Қазақстан» экологиялық бағдарламасының іске асырылу барысы мен елді мекендерді абаттандыру, санитарлық тазалық мәселесі қаралған жиында Ақтөбе қаласының үш ауданы мен Шалқар ауданының Бершүгір ауылына автоматтандырылған ауа бақылау стансасы қойылатыны белгілі болды. Жаңа жүйе ауа сапасын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді.
Бұл стансаны әсіресе, Бершүгір ауылының халқы асыға күтіп отыр. Өйткені Мұғалжар тауының баурайындағы бұл ауылдың маңында диабаз және қиыршық тас өндіретін тоғыз зауыт бар. Аталған зауыттардан көкке көтерілетін шаңнан Бершүгірдің халқы көптен бері зардап шегіп келеді. Бірақ ауылда ауа бақылау стансасы болмағандықтан жергілікті жұрт іргедегі өндірістің зардабын дәлелдей алмай отыр. Бершүгір тұрғындарының наразылығынан кейін қиыршық тас өндіретін тоғыз зауыт өндіріс аумағы мен ауыл көшелеріне жүйелі түрде су себе бастапты.
– Бершүгір ауылының 1 500 тұрғыны бар. «Таза Қазақстан» жобасы аясында ауа бақылау стансасы салынар болса, ол жергілікті жұрттың денсаулығын қорғау мен карьерлердің қоршаған ортаға әсерін ашық бақылаудың маңызды тетігіне айналар еді, – дейді Ақтөбе облысы Шалқар ауданы Бершүгір ауылының әкімі Нұрхан Әйтенов.
Ауыл әкімі өңірдің экологиялық проблемаларын шешуде біржолғы акциялардан гөрі жүйелі мониторинг пен алдын алу іс-шараларының өте маңызды екенін айтады. Бұл туралы Ақтөбе облысының әкімі Асхат Шахаровтың төрағалығымен өткен аппарат мәжілісінде де айтылды.
Ақтөбе облыстық табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының басшысы Исатай Еспағамбетовтің сөзіне қарағанда, өңірде экологияны басқарудың заманауи әрі технологиялық моделіне көшу қарқынды жүріп жатыр. Бершүгір ауылы мен Ақтөбе қаласының үш ауданына қойылмақшы ауа бақылау стансасы соның нақты бір мысалы.
Ақтөбе өңірі экологияны басқарудың жаңа моделіне көшкенінің тағы бір мысалы деп коммуналдық қызметке тиесілі техникаларды GPS жүйесімен қадағалау, тұрғындардың экология туралы сын-ескертпе, өтініштерін цифрлық платформалармен қабылдау сияқты бастамаларды да айтуға болады.
Ақтөбе әкімдігіндегі жиында қоршаған ортаның жай-күйін жақсарту мемлекеттік органдардың күшімен ғана жүзеге аспайтыны айтылды. Жиын барысында Асхат Шахаров санитарлық тазалық жұмысын күшейтуді, заңсыз қоқыс үйінділерін жедел жоюды және цифрлық мониторинг құралдарын көбейте түсуді тапсырған.
– Экология мәселесіне келгенде жүйелі жұмыс істеуіміз керек. Заманауи цифрлық шешімдер мен тұрақты әрі жүйелі бақылау ғана қоршаған ортаны жақсартуға мүмкіндік береді, – деді Асхат Шахаров.
«Таза Қазақстан» бағдарламасының тиімділігін сенбілік санымен ғана емес, халықтың экологиялық мәдениетінің артуымен және Ақтөбе өңіріндегідей цифрлық бақылау құралдарының көп болуымен арттыруға болады. Ақтөбе ғана емес, Қазақстанның қай түкпірінде де қалдықты дер кезінде жинау, қоқыс төгетін орынның кез келген жерде пайда болуына жол бермеу және қоғам бақылауын күшейту үшін ең алдымен тұрғындар белсенді болуы керек.
Ақтөбе халқы тазалық мәселесіне немқұрайлы қарамайды. Соның бір дәлелі – ақтөбеліктер @TazaQazBot Telegram-ботын пайдалана бастаған. Бұл боттың көмегімен қоқыс, тұрмыс қалдықтарын жинауға, қаланы абаттандыруға байла-
нысты өтініш жолдауға болады. @Taza-
QazBot Telegram-ботының сипаттамасында «Таза Қазақстан» акциясы – Қазақстанды тазалық пен тәртіп салтанат құрған ортақ үйімізге айналдыратын мүмкіндік» деп жазылған.
Ақтөбені таза қалаға айналдыру үшін күн сайын көшеге 88 техника мен 345 қызметкер шығады. Қаладағы 711 көше мен 54 тұрғын алабындағы жолдарды жаз кезінде күтіп ұстауға 100-ден астам техника мен 200-ден астам қызметкер тартылған. Тазалыққа жауапты техниканың бәріне GPS-трекер қойылған. Бұл жүйе атқарылған жұмыстың көлемі мен сапасын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді.
Өңірді көгалдандыру да қарқынды жүргізіле бастады. Биыл көктемде облыс аумағында 46,7 мың көшет отырғызылған. Мамандардың айтуынша, өңірді көгалдандыру қараша айына дейін тоқтамайды. Осы аралықта Ақтөбе қаласының айналасында 15 гектар жасыл белдеу құрылып, аудан орталықтарының маңында 10 гектардан жасыл аймақ қалыптастыру көзделіп отыр.
«Таза Қазақстан» экологиялық бағдарламасын іске асыру барысындағы ақтөбеліктердің бастамасы экологиялық саясаттың жаңа бағыты деуге болады. Егер жоспарланған жобалар жүзеге асатын болса, өңірде қоршаған орта сапасын бақылау күшейіп қана қоймай, тұрғындардың экология мәселелерін атқарушы билікпен бірлесе шешу мүмкіндігі де артады. Бұл өз кезегінде «Таза Қазақстан» бағдарламасының ауқымы кеңіп, акциядан тұрақты қоғамдық мәдениетке айналуына негіз болмақ.
Жанна КӨПЖАНОВА,
Ақтөбе
