University College London ғалымдары жүргізген жаңа зерттеу өнер және мәдени іс-шараларға тұрақты түрде қатысу биологиялық қартаюды баяулатуы мүмкін екенін көрсетті. Мамандардың айтуынша, оның әсері кей жағдайда тұрақты дене жаттығуларымен шамалас болуы ықтимал, деп хабарлайды turkystan.kz.
Зерттеу нәтижелері Innovation in Aging журналында жарияланды. Ғалымдар Ұлыбританиядағы 3556 ересек адамның сауалнама жауаптары мен қан талдауларын зерттеген.
Мамандар адамдардың өнер және мәдени белсенділіктерге қатысу жиілігін ДНҚ-дағы қартаюға байланысты химиялық өзгерістермен салыстырған. Нәтижесінде мұндай іс-шараларға жиі қатысатын адамдардың биологиялық жасы баяуырақ өсетіні анықталған.
Зерттеу авторларының айтуынша, аптасына кемінде бір рет мәдени немесе шығармашылық шараларға қатысатын адамдар сирек қатысатындарға қарағанда шамамен 4% баяу қартаяды. Бұл көрсеткіш тұрақты түрде спортпен шұғылданатын адамдардың нәтижесіне ұқсас болған.
Ғалым Feifei Bu өнердің денсаулыққа әсері туралы дәлелдер көбейіп келе жатқанын атап өтті.
«Өнер мен мәдениет стресс деңгейін азайтып, қабынуды төмендетіп, жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупін азайтады. Бұл әсерлер спорттың пайдасына ұқсас», – деді зерттеуші.
Зерттеу нәтижелері әсіресе 40 жастан асқан адамдар арасында айқын байқалған. Сонымен қатар ғалымдар дене салмағы, темекі шегу, табыс деңгейі мен білім секілді факторларды да ескерген.
Зерттеудің жетекші авторы Daisy Fancourt өнер мен мәдени белсенділікті денсаулықты жақсартатын әдет ретінде қарастыру қажет екенін айтты.
Ғалымдардың пікірінше, әртүрлі шығармашылық істермен айналысу пайдалырақ болуы мүмкін. Себебі олардың әрқайсысы адамға түрлі әсер береді: бірі эмоциялық қолдау болса, екіншісі әлеуметтік қарым-қатынасты немесе ойлау қабілетін дамытады.
Зерттеу барысында ғалымдар адамның биологиялық қартаю жылдамдығын анықтайтын жеті түрлі «эпигенетикалық сағатты» пайдаланған. Олардың ішінде DunedinPACE және DunedinPoAm әдістері арқылы өнерге жиі қатысатын адамдардың ағзасы баяуырақ қартаятыны байқалған.
Мәселен, жылына кемінде үш рет мәдени шараларға қатысатын адамдардың қартаю қарқыны 2% баяу болса, ай сайын қатысатындарда бұл көрсеткіш 3%, ал аптасына бір рет қатысатындарда 4%-ға жеткен.
PhenoAge деп аталатын тағы бір әдіс бойынша аптасына бір рет өнермен айналысатын адамдардың биологиялық жасы орта есеппен бір жылға жас болып шыққан.
Ғалымдар бұл зерттеу спорттан бас тарту керек дегенді білдірмейтінін айтады. Дегенмен өнер мен мәдениет те салауатты қартаюдың маңызды бөлігі болуы мүмкін екенін атап өтті.
