ТҮБІ БІР БАУЫРЛАР ТАБЫСҚАН КҮН

                                                          ТАМЫРЛАС ТАРИХ

Бір-бір қаралық киімдері жылтыраққа құмар қыз-келіншектер түгіл, елең ете қоймайтын ер-азаматтардың өздерін тамсандырып, көңілге тоят тапқызатын, ең бастысы – өзің де, көзің де демалатын Сүлеймен сұлтан туралы сериалды Түрік елінде түрік тілінде тамашалаймын деп ойлаған жоқ едім: көктен түсе қалғандай болып теледидарға телміріп отырғаныма өзім де таңмын… Әуелі жетпіс жыл бойы “темір пердесін” құрып қойып, ештеңені естіртпеген КСРО-ның кілті – орысшаның кәдеге аспай қалғанына көз жеткізе түсесің: берісі – түрікше, әрісі – ағылшынша білмегенің өкінішті-ақ! Екіншіден, бірін – яғни өз саламызды біршама жақсы білетін, ал бәрін – яғни қалғандарын жеңіл-желпі ғана білетін біздің – журналистердің – өзгелерді қойып, өз тарихымызға да терең бойлай күнәдай зор кемшілік болып көрінеді. Анадолының қасиетті топырағын басып тұрып, ұлы Мағжанның ұмытылмас өлеңдері арқылы ғана бұл елдің жай-жапсарынан хабардар болу түпкі атамыз – түркілерді қастерлемеуге тең ғой: Түркияның сан ғасырлық ғаламат тарихы қызықты хикая сияқты бас көтертпейді екен…
Шәкәрім қажының шежіресінде: “Ең ескі заманда Алтайдан түріктер күнбатыс жаққа бара берген. Ғайса пайғамбардан 200 жылдай бұрын Алатаудың күнбатысында жүрді”, – деп жазылғанында ешқандай жаңсақтық жоқ. Жолында ұшырас­қандарды қоғадай жапырып, үдере көшкен оғыз тайпаларының Анадолы жеріне орнығып, бақыт тапқанын бәріміз де білеміз.
Көк түріктердің тұлпарлары бір тозаңды бір тозаңға қосып, түбектің төскейін дүбірлеткенге дейін Кіші Азия кімді көрмеді?! Біздің заманымызға дейінгі ІІ мыңжылдықта ежелгі ірі империя­лардың алғашқыларының бірі – Хетт патшалығы пайда болған көрінеді. І мыңжылдықтың бірінші жартысында мұңда грек шаһарлары бой көтере бастайды. Одан кейін Александр Македонский талқандағанға дейін парсылар билігін жүргізіпті. ХІV ғасырда Орталық Азиядан ошарыла көшіп келіп, осында орныққан Осман мемлекеті түтінін тік ұшырғанға дейін де түбек талайларды көрді: Рим империясының, Византияның, Араб халифатының, тағы басқаларының құрамында болыпты.
Осылардың бірде-бірінен бақ-береке таба алмаған Кіші Азияны отырықшылар емес,Орталық Азиядан аққан судай тасқындап тоғысқан көшпенділер жайнатты: мемлекетті құрған Осман әмірдің есімімен аталған мемлекет көктен емес, көптен іздеген тыныштығын осы жерден тауып, рақатқа бөленді. “Құдай – бір, Құран – хақ” деген ұранды ұстанған Ислам дінінің жолынан таймаған түріктер үш ғасырдың ішінде Кіші Азияны Үлкен Азияға айналдырды: Закавказьяның бір бөлігі, қазіргі Таяу Шығыс пен Ирак, Солтүстік Африка, Балқан және Қара Теңіздің солтүстігі осы мемлекетке бағынды.
Түріктер – “дулыға” деген ұғымды білдіретін атына заты сай жаудан қайтпаған халық! Рим империясының мұрагері – Византияны талқандап, баяғы Константин патшамен аттас астанасын Стамбул деп өзгерткен, христиандар әлемінің інжуі – Әулие София ғибадатханасын Айя-София мешітіне айналдырған олар теңдессіз-ақ! Еуропаның іргелі мемлекеттері – Австрияға, Венеция республикасына, Польшаға қатты қауіп-қатер төндірген алғашқы ислам державасы еді.
Бұл үш құрлыққа, яғни Шығыс Еуропаға, Таяу Шығысқа және Солтүстік Африка жеріне қанатын кең жайып, алты ғасыр бойы туын шығандатқан держава. Бірақ бәрі де өзгереді ғой: ол басып алған аумақтарын ұстап тұра алмады. Бірінші дүниежүзілік соғыста жеңіліс тапқан Түркия қазіргі шекарасына дейін қысылып-қымтырылып, Кіші Азияда және Балқан түбегінің бір бөлігінде қалғанын қанағат тұтты.

                                                   ЕУРОПАЛЫҚ ЕЛ

“Қайтадан Азиясына қуып тықтық” деп жаулары қуанған Түркия ХХ ғасырда күрт өзгерді: Таяу Шығыс пен Балқандағы дәстүрлі мұсылмандар державасы Еуропаға бағдат-бағдар түзеді. 1923 жылы зайырлы мемлекет болып жарияланған ол мәдениетін де, саясатын да, экономикасын да еуропалық үлгі бойынша күрт жаңғыртуға кірісті. Түріктің ең көреген көсемдерінің бірі – Мұстафа Кемал сол жылы елдің президенті болып сайланды. Жаңғыру ештеңені де жанай өткен жоқ: түріктердің бас киімдері еуропалық кепкалар мен қалпақтарға, далпылдаған кең шалбарлары тар шалбарларға алмастырылды. Арабша қаріптер жойылып, латыншаға көшірілді. Астана Грекияның шекарасынан алыс­тай түсті: Стамбул Анкараға жолын берді.
Айтпақшы, Анкараның ежел­гі аты Ангора екен. Аппақ түбіт­тері желк-желк ететін ангор еш­кі­лері алғаш рет нақ осында өсі­рілгендіктен, қаланың атауына ие болған көрінеді.
Кемал болса, кемел басшы екендігін ел басқарған он бес жылдың ішінде анық дәлелдеді: ол қалың елге тура жолды көрсете білді. Ол енді халықтың жадында: бәрі де Ататүрік деп ардақтаумен келеді.
Мен мұны өз көзіммен де көрдім: көзі өткір Ататүрік өз портреттері арқылы қайда болсын қабағын түйе қарап тұр. Бір ғажабы – барынша қарапайым: майлы бояумен салынбаған, кәдімгі иллюстрациялық портрет қана.
Түркияның дамыған ел екендігі әуежайынан-ақ анық аңғарылды: бүкіл Қазақстанның халқы сыйып кететін Стамбулдың әуежайы өзіне сай екен.  Бірнеше ауылдың аумағын алып жатқан дамыған әуежайда еденмен деңгейлес эскалаторлардың бар екендігі қандай ғанибет: жаяу жүре берсең, табаныңнан таусыласың.  Және де жоғыңды сырттан іздемейсің: жолаушыға не керек – соның бәрі осында бар. Жо-жоқ, миллион бұйымдары жолаушыларды магниттей тартатын дүңгіршектер емес, әуежайдың қызметкерлері наза­­рыңды аударады: жігіттері де, қыздары да сыптығырдай. (Бір апта болғанымда бұл елде бір толық адамды жолықтырмадым).
Әрбір бес-он минут сайын біреуі қонып жатса, екіншісі көкке көтеріле бастайтын Стамбулдың ұшақтары Түркияның тіршілік-тынысы қан базардай қайнап жатқандығын көзіңе көрсетеді, құлағыңа естіртеді. Қаланың әуежайында байқағаным: әрбір үш-төрт сағат сайын Антальяға бет алған ұшақтар көкке көтерілумен болды. Бұл – Түркия Қара және Жерорта теңіздерінің жағалауларындағы керім курорттарымен мақтана алады деген сөз.
Теледидардан көрген сайын тәнті болған Түркияның топырағына табанымыз тигенде оның қаласында да, даласында да шашау жатқан ештеңені көрмедім. Құмырсқадай құжынаған тұрғындары соншама көп болғандарына қарамастан, жанталасып жүруден аулақ және сөздері де биязы. Басым дені арақты да, шылымды да аузына алмайтын түріктердің тұрған бойы – тазалық. Барын киіп, байлауышын салуға әуес емес секілді.
Теңдессіз тарихы бар Түркия тауарлары барынша сапалы екен. Және де барынша ыңғайлы: шайы да, қанты да, сүті де – бәрі де бір рет тұтынуға арналған. Түркияда шығарылған киімдерді Еуропа тұрғындарының талайының үстінен көруге болады. Айтпақшы, Түркияның демократиялық ел екендігі киім киістерінен де көрінді: көбісінің, әсіресе, жер ортасына келіп қалған әйелдердің үстінде – көмірдей қара көйлек, бастарында – қара жаулық; қыз-келіншектер болса белдемше кисе де, шалбар кисе де, ата  салтын сақтап, бас орамалын тамағының астынан байлайды; рас, ашық-шашық жүргендер де жоқ емес.
Түркия – ештеңеге зәру емес ел. Олай барсаң – теңізге, былай барсаң – тауға барып тірелетін Түркияға керегі – кеңдік қана. Иә, жерінің тар екендігін бірден байқайсың: үйлері тік қойған бөлке нан сияқты енсіз; көшелерінде екі “Икарус” бір-біріне қарама-қарсы келсе, өте алмайтындай. Сондықтан да олар тоқымдай жердің өзін тиімді пайдаланады.
Жә, алған әсерімді соза бермей, Түркияның дамыған ел екендігінің дәлелі боларлық тағы бір мысал келтірейін. Стамбулда емес, Елазиғ қаласында болғанымда кез келген үйдің шатырының үстіне қос бөшке қойылғанын көріп, дал болдым: мұнда қандай гәп бар? Сөйтсем, бұлар күн батареялары болып шықты. Он-он бір ай бойы Күннің көзі жарқырап тұратын Түркияда су осылай жылытылады екен.

                                                    АТАТҮРІКТІҢ АМАНАТЫ

Орталық және Орта Азияны ескіше “Түркістан” деп атаған ұлы Мағжан болашақты болжаған екен, жарықтық. Еуразиядағы түркі тілдес халықтар, міне, осыған көшіпті, бұрынғы дағды бойынша “Орта Азия” деуіміз мұң екен өзбектер: “Түркістан” деп түзетті. Кезінде күллі мұсылман елдерінің тірегі болған Осман мемлекеті, міне осы Түркістанның тағдырына бей-жай қараған жоқ. Аймақтағы мұсылман халықтарға озбырлық жасай бастаған Ресей империясының оңтүстікке одан әрі жылжуын тоқтату және Түркіс­танмен тікелей байланыс орнату үшін Сүлеймен сұлтанның Қара теңіз бен Каспийдің арасын қосатын Волга-Дон каналын қазуға құлшына кіріскенін біле бермеуіміз де мүмкін. Әттең, мұны орындауға әйгілі сұлтанның ғұмыры жетпеді, ал оның орнын басқан Селімнің тұсында бұл жұмыс аяқсыз қалған еді. Себебі, солтүстікте – Ресей, оңтүстікте – Иран байланыс жолдарын кесіп, тосқауыл болған.
Соған қарамастан, Осман мемлекеті мен Қазақ хандығы арасында тікелей байланыс болғанын әйгілейтін құжаттар табылуда. Түрік профессоры Махмет Сарайдың “Османың мемлекеті мен Түркістан хандықтары арасындағы саяси байланыстар” деген монографиясы бар деп естідім.
Қазақ даласы мен түрік жерін жалғаған тағы бір дәнекер – қажылық еді. Ресейдің қол астына қараған тұста қажылық сапарға аттанған қазақтар Стамбулға соқпай кетпеген көрінеді. Шәкәрім қажы да осы жолдан жаңылмаған: Стамбулда болып, ғалымдармен дидарласқан, керек кітабын тауып, ерекше қуанған екен.
Қажылардың Стамбулды басып өтетіндігін мен де көрдім. Үстіндегі иқрамдарын да шешпеген топ-топ қажыларға әуежайда әуелі таңданыспен көз тастағанымды несіне жасырайын?!
Бүгінгіні қоя тұрып, өткенімізге көз тастасам, әрине, түбі бір бауырларын ешқашан есінен шығармаған Мұстафа Кемел Ататүріктің есімі ойға оралады. “Мәдениеттіміз бен әдебиетіміз, жазуымыз бен таңбамыз ортақ болсын” деген Ататүріктің жанашырлығына не жетеді?!
Сонда Стамбул “Иені Түркістан” журналын шығарып, ұлттық идеяның шырағын тұтатты. Одан кейін Мұстафа Шоқай он жыл бойы “Яш Түркістан” журналын шығарды. Бұдан соң да талай басылымдар шығарылып, Түркістан атауы төңірегіне топтастыру жалғасын таба берген.
Ататүріктің аманатын орындау үшін Түркия аянып жатқан жоқ. Бұл ретте бір емес, жүз мысал келтірудің ешқандай қиындығы жоқ болғандықтан, көз алдымыздағы жайттарды тізбектей жөнелуім қисынға жатпас деген ойдамын. Ал біз ше? Бізде де, әйтеуір, сең қозғалды: латын әліпбиіне көшуге кіріспекпіз. Әліпбиіміздің ортақтығы – орасан зор қуаныш!
Міне, осы жұмыс жүргізілетін алдағы оншақты жылдың ішінде түркі тілдерінің ішіндегі ең оралымды, терең де бай тіл – қазақшамыз бауырластырымыздың баршасына түсініктірек бола түсуге тиіс. Меніңше, ана тілімізді туыс халықтар тіліне жақындата түсу басты да мақсатқа айналғаны абзал. Өзім пір тұтатын ұлы Мағжан: “Түрік тілінде сөйлеймін деген түрік баласы күндердің бір күні айналып қазақ тіліне келмекші”, – деп болжам жасаған екен.

                                       ШАРТАРАПТАН ШАЙЫРЛАРДЫ ШАҚЫРЫП…

Кездесе қалсаң – көзіңе оттай басылатын, сөйлесе қалсаң – тынысың ашылатын түркі тілдес халықтардың басым дені ұлы Мағжан екі дүниенің бесігіне балаған Түркістанда түтін түтетіп отырғандағы белгілі. Шашы сары, көзі көк демесең, түбі бір қандастарымыз Еуропада да бар. Бірі: “Балқан, Балқан, Балқан тау, ол да біздің барған тау” деп Балқан асып кеткен, екіншісі – Қырымнан, өздері Ұрымнан бір-ақ шыққан және қара шаңырақта қалған қандастары арасындағы бауырластықты нығайтуды дәйім діттеп жүргендердің бар екендігі қандай ғанибет?!
Иә, баба мемлекет болып табылатын Түркия түбі бір бауырлас елдерді енші алған балаларындай көріп, қамқорлығын үйіп-төгумен келеді. Бұл ретте өз көзіммен көргенімді ғана айтсам, әлемге әйгілі түрік құрылысшыларының Қазақстанда қалдырған қолтаңбасын қалайша атап өтпеске?! Ақшаға да, басқаға да жарымаған тоқсаныншы жылдары Астанада тұрғызылған алғашқы айрықша ғимараттарды солар салды.
1991 жылы біз ешкімнен тәуелсіздігімізге сүйінші сұраған жоқ едік, сонда Түркия сүйіншімізді берді: ол еліміздің егемендігін бірінші болып таныды. Рас, бұл жалпақ жұрттың баршасына белгілі факт болса, онда екінің бірі ести қоймағанына қарай бұрылайық: 1991 жылы Түркия мемлекеті ТМД аумағындағы түркі тілдес елдер: Әзірбайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан және Түркіменстан ғалымдарымен кеңес өткізді. Онда латын әліпбиіне көшу мәселесі қарастырылды. Мәселен, қазақ тілі үшін 34 таңба жеткілікті деп белгіленген көрінеді. Ал 1994 жылы Анталияда өткізілген дүниежүзілік түркітану құрылтайында латын жазуына көшуге уағдаластыққа қол жеткізілгенін ескі журналдардан әрең тауып алдым…
Мұсылмандығы мін-мүлтіксіз, міне, осындай түріктерді кеңестік кезеңде жау көргенімізді қалай жасырайын: жоғары партия мектебінде курс тыңдаушысы болғанымызда: “Түркия – НАТО-ға мүше, зеңбіректерін бізге кезеп тұр, астық берсең ғана бұрады” дегенді құлағымызға құйған-ды. Ресейдің кейбір зерттеушілері түркі тілдес мемлекеттердің көшбасшылары алғаш рет дидарласқанда: “Енді бұларда пантүркистік көңіл күй күшейеді” деген үрейлі болжам жасады. Ал ағынан жарылып, алғашқы болып құшақтарына алған Түрік елінің сол кездегі президенттері болса бір-ақ ауыз лебіздерімен бізді аспанға бір-ақ шығарды: Тұрғыт Өзал: “Түркияда мені қосып есептегенде жетпіс миллион қазақ бар”, – десе, Сүлеймен Демирель: “Біз Қазақстанның аяғын тік басып, өз істерін өзі басқаруын, өзінің тәуелсіздігін сақтауын тілейміз”, – деген-ді. Мағжан бабамыз айтпақшы, қара шаңыраққа ие болып қалған Қазақ елі Түркияға қымбат та ыстық екендігін өмірден өткен осы екі президенттен асыра айтқан ешкім де жоқ!
Тамыры бір туыс халықтардың табысуы үшін Қазақстан да қол қусырып отырған жоқ: түркі тілдес елдердің өнердегі саңлақтарын тоғыстыратын музыкалық фестиваль жүйелі өткізіліп келеді. Дегенмен бауырластарының басын қосуда Түркия ешкімді де аласынбай әрі баласынбай, бәріне де елжіреп қарайды. Бұл елдің Анкара, Стамбул, Измир сияқты алып шаһарларында түркі тілдес туыстарын топтастыруды діттейтін соқталы шаралар жүйелі түрде ұйымдастырылып тұрады.
Мен қатысқан шарада 16 миллион тұрғыны бар Стамбулда емес, 600 мың тұрғыны бар Елазиғ қаласында жырақтан да, жақыннан да жиналған қандастарымыздың Мемлекеттік Тулары желбірегенде қуанғанымыз-ай. Түркияның қақ ортасындағы бұл қала облыс орталығы ғана болса да, су асып келетін бауырластарын бауырына басудан танбайтын анадай абзал екендігін паш етуден жалығатын емес. Нақ осы қалада он жылдан бері “Түркі әлемі қызметіне сияпат” атағы беріліп келеді. Мына ғажапты қараңыз: 2006 жылы бұл атақты әлемдік аренада үлкен абыройға ие Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевқа беру жөнінде шешім қабылданыпты.
Ал 1992 жылдан бері нақ осы қалада халықаралық Хазар жыр кештері жалауын желбіретіп келеді. (Мұндағы Хазар дегені – Каспийден аумаған көлдің атауы). Бірнеше шақырымға созылған шалқар көлдің жағасы өлең-жырға таптырмайтын жер екен. Кітапханада емес, тіпті, театрда да емес, нақ осындай кең айдынның жағасында күркіреп жыр оқуды жарқын дәстүр ретінде қалыптастыру бізге де қажет-ақ қой.
Біздің Есіл сияқты суы көздің жасындай Хазар көлінің жағасы түркі әлемінің небір текті тұлғаларының өздерін көрді, сөздерін естіді: мұнда Шыңғыс Айтматов, Олжас Сүлейменов, Мұхтар Шаханов сияқты әдебиетіміздің сайыпқырандары тебіреніпті. Нұрлан Оразалин, Есенғали Раушанов, Ұлықбек Есдәулет сияқты қазіргі ақындардың біразы Хазардың аспанына жыр әуелеткенін экраннан да, кітапшалардан да көрдік.
Биыл жиырма бірінші рет өткізілген халықаралық жыр кешіне іргелі елдер: Қазақстан мен Өзбекстаннан қос ақыннан қатысты. Екеудің біреуі болған мен Еуропаның әр қиырынан келген көздері көк, шаштары сары қандастарымды көргенде ауызымды ашып, көзімді жұмғанымды несіне жасырайын?! Кипрден келген Емел, македониялық Лейла, гагауз қызы Гулли, қырымдық Рефат, косоволық Искандер – бәрі де бастарынан бақайшақтарына дейін еуропалық болып кеткен бауырлас­тар. Айтпақшы, Македонияның тағы бір тарлан шайыры төбе көрсетті: ол – 82 жастағы Илһам. Сондай-ақ оншақты түрік ақыны топқа түсіп, жыр думанын қыздыра түсті.

                                        ЖЫР ТЫҢДАДЫ ҚАУЫМ КҮНДІ БАТЫРЫП…

Думанның түйіні болған Хазардағы жыр кешіне дейін төрт күн бойы түрлі шаралар ұйымдастырылды. Мен толық бір апта болған Елазиғ қаласы аяулы Алматыдан аумайды екен: ескі астанамыз Алатаудың шұңқырында түтігіп тұрса, Түркияның қаласы Харпут деген таудың қазаны сияқты шыжып тұр. Қысы – қарсыз, жазы қайнап тұрған мұнда көлеңке жұмақтан кем көрінбейді.
Түріктер шайға әбден қандырды: дүкен бе, фирма ма – бәрі де өздері “бардақ”  деп атайтын рюмкаға құйылған қызыл шайын ұсынады. Бауырмал түріктердің мәрттігі қандай?!  Мәселен, бүкіл өнер адамдарының алтын ұясы болып отырған тап-тар “Манас” қоғамын мемлекет қаржыландырмаса да, жылда халықаралық жыр кешіне желпініп келетін біз сияқты топ-топ ақындарды қарсы алып, қонақасы беруден жаңылмай келеді. Өзге ақындардан бір күн бұрын Түркияның топырағын басқан менің ертерек мазалағаныма қуанып қалған олар шайын да берді, асын да берді. Сосын Мағжан бабамыздың “Алыстағы бауырыма” өлеңін қазақ тілінде оқып беруімді сұрады. Олар менің емес, Мағжанның дауысын естігендей елжіреді.
Мағжан демекші, берісі – сонау жиырмасыншы жылдары Түркияның ұлт-азаттық қозғалысын қолдап, осы өлеңін жазған, әрісі – түріктердің арғы тарихын жырлаудан жасқанбаған ұлы ақынымызды бұл ел бөлекше қастер тұтады. Басқасын қайдам, Елазиғ қаласының өзінде Мағжан атындағы көше де, саябақ та, мектеп те бар. Ескерткіші қойылған Анкарада емес, көп қалалардың бірі – Елазиғте ұлы Мағжанның есімін мәңгілік есте қалдыру мақсатында осыншама құрмет-қошемет көрсетілуіне қайта-қайта қозғау салған бір адам маған мәлім. Ол – Сыддық Чечек, біздің қалалық мешітте бес жыл ұстаз болған қари. Бас мешітімізде діни дәріс берген түрік қариялары аз емес, алайда Қазақстанды, оның ішінде Қызылжарды, оның ұлы перзенті – Мағжан бабамызды Түркияда насихаттап жүрген мұндай қари жоқ та шығар-ау!.. Қызылжардың ғана емес, Бескөл мен Сергеевка қаласының қаншама тұрғындарының амандығын сұраған ол солардың бәріне сәлем айтты.
Әбден еуропалық болып кеткен түріктер ділі жағынан өзгешелеу. Мәселен, екінші күні бір кітап дүкенінде болдық: соның иесі бүкіл ақындарды қонаққа шақырыпты. Облыс пен қаланың әкімдері де бізбен бірге болды. Мен облыс әкімі Самат Ескендіровтің құттықтау хатын Елазығ облысының әкімі Муаммер Еролға табыс еттім. (Бір-екі күннен  кейін ол өңіріміздің басшысына жолдаған құттықтау хатын қолыма ұстатты.)
Халықаралық жыр кеші үшінші күні салтанатты жағдайда ашылды. Әрине, облыс әкімі Муаммер Ерол баршамызды құттықтады.
Бұдан кейінгі думан көшеде болды: әуелі Стамбулдың этнографиялық ансамблі өнер көрсетті. Бәрінен бұрын шартараптан жиналған шайырларға ғаламат құрмет көрсетілді: бәріміз де сап түзеп, басты көшемен жүріп өттік. Балкондарына атып шыққан қала тұрғындары баршамызға сүйіне қарап, көздерімен ұзатып салды.
Бұл жолғы жыр кеші түріктің белгілі ақыны Яхия Кемел мен Стамбул қаласына арналғандықтан, кейінгі конференцияда түрік ақынының өмірі мен шығармашылығы молынан айтылды.
Сонымен халықаралық жыр кешінің соңғы күні де келіп жетті. Хазар көлінің жағасында ақындарға берілген қонақасын ішіп болғанша Күн де батуға барып қалды. Жыр кеші деген тіркестің атына заты сай болғанын бірінші рет көруім: шын мәнінде көз байлана бастады. Қырық шақты ақын бір-бір өлеңін ана тілінде саңқылдатып оқу үшін мінберге алма-кезек көтерілді.

Болат ҚОЖАХМЕТОВ,
ҚР Мәдениет қайраткері

Редакция таңдауы

Желіде Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген суреттері жарияланды

Желіде Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген сәтінің фотосы пайда болды. Суретті Президенттің баспасөз хатшысы Берік Уәли Facebook желісіндегі парақшасында жариялады. "Тамаша күн. Таңғы серуен....

Қазақстандық Жаннұр Ниязбекова Қытайдың үздік студенті атанды

Қазақстандық Жаннұр Ниязбекова Қытайдың үздік студенті атанды. Бұл туралы студенттің өзі Instagram парақшасында жазды. Жаннұр Ниязбекова – Қызылорда қаласының тумасы. Осыдан 3 ай бұрын 17...

Президент әйелдер қауымын мерекесімен құттықтады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев барша әйелдер қауымын Халықаралық әйелдер күнімен құттықтады. Құрметті ханымдар! Баршаңызды Халықаралық әйелдер күнімен шын жүректен құттықтаймын! Көктемнің шуақты мерекесі қашанда жүрегімізді сүйіспеншілік пен...

Римдегі турнирден қазақ балуандары 11 медаль алды

Италия астанасы Рим қаласында Маттео Пелликонаны еске алуға арналған күрес түрлері бойынша халықаралық рейтингтік турнир басталды. Оған 32 елден 350-ден астам спортшылар қатысуда. Қазақстан...
210308234957697e

Бадам өзенінде балықтар қырылып жатыр

2021 жылдың 8 наурызында «Instagram» әлеуметтік желісінде Бадам өзенінде маринка балығының өлгені...
20171123013834

Қостанайда полиция сыныптасын атып өлтірді

Қостанайда 8-наурызда таңғы 3-те екі сыныптастың арасында шыққан жанжал кісі өлімімен аяқталды. Аталмыш қылмыс туралы...
2021 03 08 crop 6 30 671x1257 9c8b6cf0 c8e1 4063 8bdc 96e9aa4587bc

Атырауда базарлар мен сауда үйлері күн сайын жұмыс істейді

Атырау облысында базарлар мен сауда үйлерінің күн сайын жұмыс істеуіне рұқсат берілді. Бұл туралы...

Жаңалықтар

Бадам өзенінде балықтар қырылып жатыр

2021 жылдың 8 наурызында «Instagram» әлеуметтік желісінде Бадам өзенінде маринка балығының өлгені туралы ақпарат жарияланды, деп хабарлайы ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің...

Қостанайда полиция сыныптасын атып өлтірді

Қостанайда 8-наурызда таңғы 3-те екі сыныптастың арасында шыққан жанжал кісі өлімімен аяқталды. Аталмыш қылмыс туралы облыстық Полиция департаментінің басшысы Бекет Аймағамбетов әлеуметтік желідегі жеке парақшасында жазды. «Бүгін Қостанайда қатардағы...

Атырауда базарлар мен сауда үйлері күн сайын жұмыс істейді

Атырау облысында базарлар мен сауда үйлерінің күн сайын жұмыс істеуіне рұқсат берілді. Бұл туралы облыстың бас санитар дәрігері Мәдениет Танауовтың жаңа қаулысында айтылған. «Күшейтілген санитариялық-дезинфекциялық режимді, бетперде кию режимін,...

Аршалы маңында 600 көлік 4 шақырымдық кептелісте қалды

Аршалы ауданы маңында автомагистральдің ортасын жүк көлігі жауып қалып, 600 автокөліктен тұратын 4 шақырымдық кептеліс пайда болған, деп хабарлайды Ақмола облыстық Полиция департаментінің баспасөз...

Қазгидромет алдағы үш күнге жасалған ауа райы болжамын жариялады

«Қазгидромет» РМК баспасөз қызметі алдағы үш күнге жасалған ауа райы болжамын жариялады. «Екатеринбург жақтан көшкен циклон Қазақстанның басым бөлігінде қар мен жаңбыр жаудырады. 10 наурыз...

Елімізде полиция қатарында 11 мың қыз-келіншек қызмет етеді

Полиция қатарында ер-жігіттермен бір сапта күндіз-түні аянбай 11 мың қыз-келіншек қызмет етеді. Бұл туралы Қазақстан Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев Халықаралық әйелдер күнімен құттықтау...

Әнші Диляра Дидарқызы «Украина дауысы» байқауына қатысады

Қазақстандық Диляра Дидарқызы «Украина дауысы-11» жобасындағы сынақтан өтіп, Олег Винниктің командасына қабылданды, деп хабарлайды украиналық ТСН арнасы. Диляра әлемдік жұлдыз Мэрайя Кэридің «My All»...

Желіде Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген суреттері жарияланды

Желіде Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың тазымен серуендеп жүрген сәтінің фотосы пайда болды. Суретті Президенттің баспасөз хатшысы Берік Уәли Facebook желісіндегі парақшасында жариялады. "Тамаша күн. Таңғы серуен....

Головкиннің келесі қарсыласы

Бірінші орта салмақта бұрынғы әлем чемпионы Хайме Мунгия (36-0, 29 КО) келесі жекпе-жегін орта салмақта IBF және IBO белбеулерінің иегері қазақстандық Геннадий Головкинге (41-1-1,...

Құрмаш Маханов аэропортта аруларға арнап ән шырқады (видео)

8-наурыз мерекесін «Қазақконцерт» мемлекеттік концерттік ұйымының әртістері әйелдер қауымын ерекше форматта құттықтады. Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайымен бірлесіп өткізілген іс-шара аясында елорда тұрғындары мен қонақтары Қазақконцерт...

Қазақстандық Жаннұр Ниязбекова Қытайдың үздік студенті атанды

Қазақстандық Жаннұр Ниязбекова Қытайдың үздік студенті атанды. Бұл туралы студенттің өзі Instagram парақшасында жазды. Жаннұр Ниязбекова – Қызылорда қаласының тумасы. Осыдан 3 ай бұрын 17...

Алғашқы ҰБТ 10-наурызда басталады

Жоғары оқу орнының ақылы бөліміне түсуді жоспарлаған талапкерлер үшін ұйымдастырылатын наурыз айындағы Ұлттық бірыңғай тестілеу компьютерлік форматта өтеді. Егер бұған дейін көктем айындағы тестілеу...

Қазақстанның кей аймақтарында жол ашылды

Ауа райының жақсаруына байланысты еліміздің кей өңірлерінде жолдар ашылып, көлік қозғалысы қалпына келтірілді.  07.03.2021 күні 08.00-ден бастап Шығыс Қазақстан облысындағы «Өскемен-Алтай-Рахман шоқысы» тасжолының 7-66 шақырымы,...

Жандолла Мандатұлы: Кореяда стипендия арқылы білім алуға болады

Жандолла Мандатұлы – Баян-Өлгий аймағында туған. Авиация инженері мамандығы бойынша Оңтүстік Корея елінің Пусан Ұлттық университетінің студенті. Ол Кореяда қалай стипендия арқылы білім алуға...

Пеле: Мбаппе ізбасарым болады

Әлем футболының королі атанған Пеле болашақта өз ізін «ПСЖ» клубының шабуылшысы Килиан Мбаппе басады деп болжайды. - Мбаппе менің ізбасарым бола алады және мен бұны...

Киік мүйізін Қытайға сатқандар ұсталды

Атырауда киіктің мүйізін Қазақстаннан Қытайға сатумен айналысқан ұйымдасқан қылмыстық топтың 12 мүшесіне қатысты сот үкімі шықты. Топты басқарған бұрын ҚХР азаматы болған қазақ, -...

Бітімгер әйел

Елімізде әскери салада әйелдер қауымы елеулі еңбек етіп келеді. Тіптен олардың саны жыл сайын артуда. Заңгер, қаржыгер, телефонист  секілді мамандықтарды игерген. Олар ұшақты басқарып,...

Елімізде 480 адам коронавирустан жазылды

Қазақстанда бір тәулікте 480 адам коронавирус індетінен емделіп шықты, деп хабарлайды coronavirus2020.kz сайты. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 54, Шымкент қаласы...

Темекіні оңай тастаудың 5 тәсілі

Дүниежүзінде коронавирусқа қатысты шындыққа сай келмейтін түрлі ақпарат тарады. Осындай мифтің бірі - темекі шегетіндер COVID-19 инфекциясын сирек жұқтырады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы төтенше жағдайлар...

Президент әйелдер қауымын мерекесімен құттықтады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев барша әйелдер қауымын Халықаралық әйелдер күнімен құттықтады. Құрметті ханымдар! Баршаңызды Халықаралық әйелдер күнімен шын жүректен құттықтаймын! Көктемнің шуақты мерекесі қашанда жүрегімізді сүйіспеншілік пен...

8 наурыз – Халықаралық әйелдер күні

Бүгін Қазақстанда «8 наурыз – Халықаралық әйелдер күні» мерекесі аталып өтеді. Биылғы мереке алғаш рет коронавирусқа қарсы карантин шектеулерімен тұспа-тұс келіп отыр. Атаулы күннің тарихы әйелдер...

«Маттео Пеликоне»: Қазақстан спортшылары үш алтын медаль алды

Римде күрес түрлерінен "Маттео Пелликоне" рейтингтік турнирі мәресіне жетті. Еркін күрестен Қазақстан құрамасы соңғы жарыс күнінде үш алтын, екі күміс және үш қола медаль...

Жансай Смағұлов: қолда тұрған алтыннан айырылып қалдым

Ташкентте дзюдодан әлемдік "Grand Slam" жарысында 73 келі салмақ дәрежесінде күресіп, күміс жүлдегер атанған Жансай Смағұлов алтыннан қалай айырылып қалғаны туралы айтып берді.  "Жарыс...

Дабылды ескерту жарияланды

Ауа райының күрт нашарлауына байланысты Қазгидромет синоптиктері Нұр-Сұлтан қаласы мен еліміздің 9 облысында дабылды ескерту жариялады. 8 наурызда Нұр-Сұлтанда көктайғақ болып, жаяу бұрқасын соғады деп...

Алматы облысының дәрігер қыз-келіншектері марапатталды

Алматы облысының әкімі Амандық Баталов Талдықорған көп салалы ауруханасына барып, облыстағы денсаулық сақтау саласында еңбек етіп жүрген, індетпен күресте алдыңғы шепте болған бірқатар нәзік...

Дзюдодан париждегі Grand Slam турнирі Қазан қаласына ауыстырылды

Дзюдодан 5-7 мамыр күндері Парижде өтуі тиіс Grand Slam турнирі Қазан қаласына ауыстырылды. Бұл туралы Халықаралық дзюдо федерациясының (IJF) баспасөз қызметі хабарлайды.  Франция тарапының...

Жансай Смағұлов Grand Slam турнирінің күміс медалын иеленді

Дзюдодан Ташкентте өтіп жатқан Grand Slam турнирінің финалында бақ сынаған Қазақстан балуаны Жансай Смағұлов турнирдің күміс жүлдегері атанды деп хабарлайды Olympic.kz. 73 келіде сынға түскен...

Бас санитар дәрігерінің жаңа қаулысы шықты

Қазақстанның бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды. Қаулы бойынша, 2020-2021 оқу жылының үшінші тоқсанында мыналарға рұқсат етіледі: оқушылар саны 300-ге дейін контингенті...

Қарағандыда көлікте отырған арыстан туралы Экология министрлігі не дейді?

Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі Қарағандыда арыстанды көлігімен тасымалдағандардың оқиғасына пікір білдірді - деп хабарлайды Tengrinews.kz. "Облыстық жануарлар дүниесі инспекциясының мамандары бұл мәселені талқылады....

Римдегі турнирден қазақ балуандары 11 медаль алды

Италия астанасы Рим қаласында Маттео Пелликонаны еске алуға арналған күрес түрлері бойынша халықаралық рейтингтік турнир басталды. Оған 32 елден 350-ден астам спортшылар қатысуда. Қазақстан...

Қазақстанда апта ішінде болған тағайындауларға шолу

Осы аптада еліміздің орталық және жергілікті атқарушы органдарында бірқатар кадрлық ауыс-түйіс болды. Президенттік жастар кадр резервінің төрт өкілі басшылық лауазымға тағайындалды. 1-7 наурыз аралығында...

Ақмола облысының қыздары 4 алтын медаль иеленді

ШҚО Өскемен қаласында жалауын көтерген әйелдер арасындағы еркін күрестен Қазақстан чемпионаты өз мәресіне жетті. Бәсекеде Ақмола облысының төрт қызы төрт алтын медаль жеңіп алып, жалпыкомандалық...

Қарағандыда көлік ішіндегі арыстан жұртты таңдандырды

Қарағандыда көлік терезесінен қарап тұрған арыстанның суреті БАҚ пен әлеуметтік желілерде резонанс тудырды, деп хабарлайды NewTimes.kz. Экология министрлігі бұл оқиғаның мән-жайын анықтап, арыстан Қарағанды хайуанаттар...

Индонезияда сегіз жасар бала қолтырауынның асқазанынан шығарылды

Индонезияда сегіз жасар баланың денесі қолтырауынның асқазанынан алынды, деп жазады The Sun. Берілген ақпаратқа сәйкес, баланың еш жеріне зақым келмесе де, аман қалмады. Бала әкесімен бірге...

Женевада адам құқығы туралы ең жақсы фильмдер іріктелмек

Биыл 19-шы Халықаралық кинофестиваль және Женевадағы адам құқықтары жөніндегі форум виртуалды форматта өтеді. Жыл сайын іс-шараға 40 мың көрермен қатысатын. Онымен қоса 25 елден 300-ге...

Атырауда автотұрақтағы 5 автобус өртеніп кетті

Оқиға салдарынан қаза болғандар мен зардап шеккендер жоқ. Атырау облысындағы Теңіз кенішінде 5 автобус өртеніп кетті, деп хабарлайды inbusiness.kz Оқиға 5 наурызда сағат 19:30-да Жылыой...

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл жөнінде ҚР сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл агенттігінің Telegram каналында хабарланды. Cотталғандардың ішінде 28...

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне қауіптің  алдын алу жұмыстарының жеткіліксіздігі себеп болуда. Бұл туралы Алматыда Абай атындағы...

Әлемде адам тіршілігі үшін қажетті негізгі тауарлардың бірі таусылуға жақын

Дүние жүзінде адам тіршілігі үшін маңызды тауарлардың бірі — құмның тапшылығы сезіле бастады. Құм судан кейінгі ең көп сұранысқа ие ресурс болып саналады, деп...

Бас санитардың жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды.  Жаңа қаулыға сәйкес, қылмыстық-атқару мекемелерінде санитариялық-дезинфекциялық режимді сақтау алгоритмі» атты 24-қосымшада 4-тармақ өзгертілді. «4. Маскаларды...

Дәрігер әйел адамның денсаулығына қауіп төндіретін ең зиянды өнімдерді атады

Ресейлік диетолог Наталья Круглова әйел адамның денсаулығы мен сұлулығы үшін ең қауіпті тағам түрлерін атады, деп хабарлайды Lenta.ru. Дәрігердің сөзінше, әйелдер жейтін тағамының калориясына мән...

Елорда асханаларының бірінде өрт шықты (видео)

"5 наурыз күні сағат 11.48-де өрт сөндіру бөлімнің қызметкерлері шұғыл түрде Достық көшесінде орналасқан "Избушка" дәмханасына аттанды", – делінген астаналық төтенше жағдайлар департаментінің хабарламасында. Тұрғын...

«Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны қолды болды

Ақмола облысында «Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны ұрланды, деп хабарлады zakon.kz. «Ақмола облыстық полиция қызметкерлері 2 наурызға қараған түні «Қазақалтын» АҚ-қа тиесілі катодты алтынды ұрлау...

Орыс тілінде сөйлеген депутат партия қатарынан қуылды

Украинада Харьков облыстық кеңесінің депутаты Александр Дорошенко орыс тілінде сөз сөйлегені үшін  партия қатарынан шығарылды, деп хабарлайды РИА Новости. "Еуропалық ынтымақтастық" партиясы баспасөз қызметінің мәліметінше, ...

Жамбылда 38 елді мекенді қызыл су басуы мүмкін

Жамбыл облысында 38 елді мекен су астында қалуы мүмкін. Олардың басым көпшілігі су қоймаларының маңайында орналасқан. Егер көктемде күн күрт жылып, таудағы қар ерісе...

Елімізде жаңа мереке пайда болды

ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин «Қазақстан Республикасындағы мерекелік күндердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 689 қаулысына толықтыру енгізетін бұйрыққа...

«Алаяқтардың қолына түсуі мүмкін»: Маман телефоннан қандай хабарламаларды жойып отыру керегін айтты

"Цифрлық платформалар" автономды коммерциялық емес ұйымының бас директоры Арсений Щельцин смартфоннан қандай хабарламаларды өшіріп отыру керегін айтты, деп хабарлады РИА Новости.     Маманның айтуынша, телефоннан...

Алматылық оқушы халықаралық математика лигасында топ жарды

Алматы қаласындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицейінің 9-сынып оқушысы Нұрасыл Бейсенбай  The Math League – Халықаралық математика лигасында топ жарды, деп хабарлайды Алматы арнасы.  Олимпиадаға әлем бойынша...

Өр тұлғалы өңір басшысы

Күрделі кезеңдерде республикамыздың бес облысының әкімі болған, Елбасының сенімді сардарына айналған Бердібек Сапарбаевтың атқарған еңбегін, көзбен көріп, көңілге түйген сол облыстардың халқы әлі күнге...

Қасым-Жомарт Тоқаев түрік халқына көңіл айтты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кугар» әскери тікұшағының апатқа ұшырап, бірнеше адамның қаза болуына байланысты Түркия Президенті Реджеп Тайип Ердоғанға Қазақстан халқының және жеке өзінің...

8 наурызға 18 кітап

Көктемнің алғашқы шуақты мерекесі жақындаған сайын көпшілігімізді, әсіресе ер-азаматтарды жақындарыма «не сыйласам?» деген сауал мазалайтыны белгілі. Кітап сыйлаңыз. Жақсы таңдалған құнды кітап басқа жанның...

Елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыт салынады – министр

Энергетика министрі Нұрлан Ноғаев 2025 жылға дейін елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыттың құрылысы аяқталатынын айтты. Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында мұнай және газ-химия...

Қазақстанда әйелдер мемлекеттік қызметтерді алуға аз жүгінеді

Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Азаматтарға арналған үкімет мемлекеттік қызметтерге қанша әйел жүгінетінін есептеп көрді. Белгілі болғандай, 2020 жылы мемлекеттік корпорацияға түрлі қызметтерді алу үшін 6,2...

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары арасында аптасына 2 рейс орындай бастайды, – деп хабарлады ҚР ИИДМ баспасөз...

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім» келеді. Гаврард медициналық мектебінің «Бригэм энд уименз» клиникасында қызмет ететін ғалымдардың бұл...

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236 КВИ+ және 5 646 КВИ-) емделіп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігінің Telegram каналында олардың...

Ауа райының бұзылуына байланысты 7 өңірде көлік қозғалысы шектелді

ҚР ИИДМ баспасөз қызметінің мәліметінше, республикалық маңызы бар жолдардың төмендегідей учаскелерінде қозғалысқа шектеу енгізілді. Ақмола облысында: 1. 03.03.2021 ж. сағат 16.00 «Жезқазған-Петропавл» автожолының 377-536 шақырымында,...

Ақылы автожолдарда көлігі бұзылған жүргізушілерге тегін көмек көрсетіледі

«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы ақылы автожолдарда жанармайы таусылған немесе автокөлігі бұзылған жүргізушілерге көмек тегін көрсетілетінін мәлімдеді. Павлодар облысының Павлодар, Екібастұз, Ақсу, Аққулы, Железин және Тереңкөл аудандарында...

5 наурыз: еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалар болды

Осыдан 25 жыл бұрын, яғни 1996 жылы 5 наурызда Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры «Ақан сері-Ақтоқты» пьесасының (режиссер Ж. Омаров) қойылымымен ашылды. Сол жылы...

Елордада ауа райының бұзылуына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы бүгін ауа райының күрт бұзылуына байланысты мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқыту форматына көшірілгенін хабарлады. «Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы хабарлайды:...

ШҚО-да дүкенге маскасыз кірген адамға айыппұл салынды

Шығыс Қазақстан облысының 5 ауданында карантиндік шектеуді бұзғандар тіркелді. ШҚО Ақпарат орталығының мәліметіне сүйенсек, мониторингілік топтар Шемонаиха ауданында 74 нысанға тексеру жүргізіп, ереже бұзудың 1...

Өткен тәулікте 857 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 857 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 132, Алматы қаласы - 134, Шымкент қаласы - 27,...

Еліміздің басым бөлігінде қар аралас жаңбыр жауады – Қазгидромет

5 наурыз күні Қазақстанның басым бөлігіне әлі де Солтүстік-Батыс циклонның әсері сақталады, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың оңтүстік...

Абай атындағы университет үздіктер қатарына енді

Абай университеті екі бағдарлама бойынша QS World University Ranking by Subject-2021 рейтингінде топ-250 үздіктер қатарына енді. Абай атындағы ҚазҰПУ алғаш рет «QS World University Ranking...

Кремль: «Cанкцияның әсері де, мағынасы да жоқ»

АҚШ-тың "Навальныйдың ісі" бойынша жаңа санкциялары екіжақты қатынастарға "қатты әсер етеді", қазірдің өзінде "жағдай нашар". Бұл туралы Кремльде айтылды. АҚШ-та Ресейдің жаппай қырып-жоятын қару бағдарламасын...

«Құтадғу біліктің» жаңа аудармасы оқырманға тарту етілді

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Отырар» кітапханасында Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінің жаңа аудармасының таныстырылымы өтті. Қарахандар дәуірінде 1069 жылы жазылған құнды жәдігер...

Министрлік коронавирус «гүл арқылы жұғады» деген ақпаратқа түсінік берді

Коронавирус инфекциясы гүл арқылы жұғады деген ақпарат жалған. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті өкілдері айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Департамент мәліметіне қарағанда, Желіде...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Бішкекте қандасымызға арналған музыкалық кеш өтті

1 наурызда  Бішкектегі К.Молдобасанов атындағы Қырғыз ұлттық консерва­тория­сында Қыр­ғыз Республикасындағы қазақтардың арасынан шық­қан талантты әнші, қырғыз елінің  мә­дениетіне еңбек сіңірген қайраткер Ержан Му­синді еске...

Енді WhatsApp-тың компьютерлік нұсқасында бірнеше адаммен видео арқылы сөйлесуге болады

WhatsApp мессенджерінің компьютер арқылы қосылатын нұсқасында бірнеше адам видео және аудио байланыс арқылы сөйлесе алады, - деп хабарлайды Tech Crunch. Аудио және видео қоңыраулар шифрлау арқылы...

Ауылдағы іскер әйелдерге 4000 доллар қайтарымсыз грант беріледі

Ауылды жерлерде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдердің 4000 доллар қайтарымсыз грант ұтып алу мүмкіндіктері бар, деп хабарлайды Аtameken Business.     https://youtu.be/rIWRXS-QT2Q Ол үшін өз ісіңізді ашуға деген...

2020 жылы Қазақстанда 48 ірі сүт фермасы іске қосылған

Өткен жылы ауыл шаруашылығы саласында импорттық өнімдерді алмастыру жоспары бойынша Қазақстанда 48 тауарлы сүт фермасы, 3 ет комбинаты іске қосылды. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы...

Пандемия кезінде гендерлік теңсіздік күшейді – ДДСҰ

Пандемия Еуропадағы гендерлік теңсіздікті күшейтті. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық аймақтық бюросының директоры Ханс Клюге бейсенбі күні Facebook-те жарияланған Копенгагенде өткен...

Украина коронавирустың үшінші толқынына дайындалуда – Премьер-министр

Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль елде COVID-19 үшінші толқынының басталғанын мәлімдеп, келесі локдаунның мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты.  Укринформ сайтының мәліметінше, Денис Шмыгаль жағдайды бейімделген карантин құралдарымен...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек – Бас мүфти

Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан құрылған Қазақы стильдегі мешіт құрылысы бойынша жұмыс тобының алғашқы мәжілісі өтті, –...

«Nur Otan»: Түркістанның тазалығына жауапты көпбалалы аналар ардақталды

Бүгін «Nur Otan» партиясының Түркістан облыстық филиалында 8 Наурыз – әйелдердің халықаралық мерекесіне орай, бір топ көпбалалы анаға құрмет көрсетілді. Партияның «Бақытты отбасы» жобасы...

Жаңа орда құратын ұрпақ тәрбиелегіміз келеді

Парасат ТАНЕН, Orda Gen жобасының директоры: Тәуелсіздіктің ақ таңында дүниеге келген сәбилердің емін-еркін ойланып, жан-жақты дамып, қазақы мінез қалыптастыруына ертегі арқылы жол ашу – Orda...

Жасотандықтар мереке қарсаңында жас аналарға құрмет көрсетті

8 наурыз қарсаңында жасотандықтар Нұр-Сұлтан қаласындағы №2 көпбейінді орталық аурухананың акушерлік бөлімнің нәзік жанды қызметкерлері мен аналарын құттықтады. «Jas Otan» ЖҚ жетекшісі Нұржан Жетпісбаев: «Әйелдер күнімен...

Өскеменде баланы еденге лақтырған тәрбиешіге іс қозғалды (видео)

Өскемен қаласындағы «Арман» балабақшасының тәрбиешісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. ШҚО әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, 3 наурызда облыстық білім басқармасына хабарласқан ата-ана «Арман» балабақшасындағы «Еркетай» тобы...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...

Алма ҚҰНАНБАЕВА, Стэнфорд университетінің профессоры: Америкалықтар қазақтың киіз үйіне келіп, күйін тыңдауға құмар

АҚШ-тағы әлемге әйгілі Стэнфорд университетінің профессоры Алма Құнанбаева көп жыл бойы америкалық студенттерге қазақ мәдениеті туралы лекция оқыған. Сонымен қатар ол Беркли қаласында Орта...

Ақмола облысында шахтада топырақ басып қалған жұмысшылар құтқарылды

Ақмола облысында шахтада топырақ үйіндісінің астында қалған екі жұмысшы құтқарылды. Oблыстық ТЖД баспасөз қызметінің мәліметінше, оқиға 4 ақпан күні Астрахан ауданындағы «Айна – ресурс» ЖШС...

Сарқылмас сезім бұлағы

Өнер атаулы сұлулықты дәріптеуден тұрады десек, сол дәріптеудің таусылмас кені, сар­қыл­­мас шабыт көзі – әйелдер. Және бұл өнер­­дің барлық түріне тән. Ежелгі дәуірден бері...

Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВА: Ақынның мақсаты – әлдекіммен қылыштасу емес, ақиқатқа көз жеткізу

8 наурыз Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Túrkistan басы­лымы арқылы қазақ қыздарына өз ақыл-кеңесімді айтқым келеді. Басылымдарыңызды замандастарыммен қатар оқитын жас қыз-келіншектер пайдалысын көңіліне тоқып,...

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін бір талабы болады, ол − ру­хани тұрғыдағы біртектіліктен ажырамау. Елді ел ететін...

Енді педагогтер жұмысқа конкурс арқылы қабылданады – министр

Бүгін Парламент Сенатында депутаттар білім саласына қатысты бірнеше маңызды жаңа нормаларды қамтитын заң жобасын қарастырып, мақұлдады. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов осы құжатта...

Қазынаның шығыны көп, кірісі аз

2020 жыл әлем экономикасы үшін сынақ жылы болды. Көрсеткіштердің бәрі кері кетті. Алыс-беріс азайып, барыс-келістің тоқтауы көп елдің қазынасын ортайтып, қарызын еселеді. Пандемия  Қазақстан...

Тәж-Махалдан мыңнан астам турист эвакуацияланды

Бейсенбі күні таңертең Үндістанның Агра қаласындағы Тәж-Махал кесенесі аумағынан кем дегенде мыңнан астам турист эвакуацияланды, – деп жазды Hindustan Times газеті. Басылымның мәліметінше, жергілікті полицияға...

Жоғарғы соттың екі судьясы қызметінен босатылды

Парламент Сенатының жалпы отырысында ҚР Жоғарғы сотының судьялары қызметінен босатылды. «Сіздердің қарауыңызға Анатолий Сергеевич Смолинді және Серік Қазбекұлы Әбнәсіровті Жоғарғы Сот судьясының қызметінен босату туралы...

Қаржы министрлігі аппаратының жаңа басшысы тағайындалды

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен Абзал Бейсенбекұлы Қаржы министрлігі аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды, – деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Абзал Бейсенбекұлы 1985 жылы Жамбыл облысында дүниеге...

Австралияда «жұмбақ рейстерге» билет сатыла бастады

Австралиялық Qantas әуе компаниясы бағыты беймәлім рейстердің ашылғаны туралы хабарлады. Компания "жұмбақ рейстер" деп атаған тасымалдың бұл түрі – шекаралар жабық кезде ішкі рейстерді...

Шетелден 500 млн доллардан астам қаржыға сатып алған малдың пайдасы болды ма?

Қазақстан соңғы жылдары шетелден 153 мыңнан астам асыл тұқымды мал сатып алған. Оған барлығы 500 миллионнан астам доллор жұмсалған. Бірақ сатып алып келген малдан...

Оралда көпірдің астынан жас жігіттің мәйіті табылды

Азиат пішіндес жас жігіттің мәйіті бүгін сағат 07.01-де Орал қаласына қарасты Деркөл кентіндегі көпірдің астынан табылған. Бұл туралы БҚО денсаулық сақтау департаменті хабарлады.  Жасы шамамен...

Терезеден құлап кеткен баланы құтқарған павлодарлық 1 млн теңге сыйақы алды

Павлодар қаласының тұрғыны Александр Жұмабаевқа терезеден құлаған баланы құтқарғаны үшін миллион теңге берілді. Ер адам биіктен құлап кеткен қызды қағып алуға үлгермей қалды, алайда...

Туысының үйінен соғым етін ұрлаған жамбылдық бас бостандығынан айрылуы мүмкін

Соғым етін ұрлаған жамбылдық тұрғын бас бостандығынан айрылуы мүмкін,  деп хабарлайды Polisia.kz. Ағымдағы жылдың 1 наурызында Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көгершін ауылының тұрғыны xабарласып, үйінің...

Қазақстанда төлқұжаты жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды

Қазақстанда жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды. Бұл жайында Мәжіліс депутаттарының сауалына ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің жауабында айтылған. «2020 жылғы қыркүйек...

Apple саңылаусыз iPhone шығарады

Apple физикалық порттарсыз жұмыс істейтін смартфон өндірісін қолға алды. Бұл туралы Appleosophy басылымы хабарлады. Дереккөздердің хабарлауынша, америкалық компанияның инженерлері iPhone-ды компьютермен синхрондаудың жаңа әдістерін жасауда....

Алматыда «Рахат» базарының 300-ге жуық саудагері наразылыққа шықты

Алматыда "Рахат" базарының 300-ге жуық саудагері өздері жан бағып отырған сауда орнының жабылуына қарсылық білдіріп, наразылыққа шықты. Айтуларынша, орнына жиһаз фабрикасын салуға рұқсат беріпті,...