МҰЗАФАР ӘЛIМБАЕВ

Алпыс жылдан астам сөз маржанын тереңнен терiп, таспадай өрiп, сан ұрпақты рухани кәусармен сусындата бiлген қабырғалы қаламгер, ақын, жазушы, қоғам қайраткерi қазақтың Мұзағасы атанған Мұзафар Әлiмбаев ағамыз да бүгiнде баба жасына жеткен халқымыздың ардақты ақсақалы болып отыр.

Осы аяулы ақсақалымыздың 87 жасқа толар мерейтойы қарсаңында (29 қазан) "Түркiстан" газетiнiң тiлшiсi мен "Ел-шежiре" қоғамдық қорының операторы ол кiсiнiң отбасында болып әңгiмелесiп, жеке мұрағат қорымен танысып қайтқан едi.

— Мұзаға, әңгiмемiздi бүгiнгi әдебиет, мәдениет жайынан бастасақ. Тәуелсiздiк алғалы жиырма жылға жуықтапты, осы жылдар iшiндегi тәуелсiз елдiң тәуелсiз әдебиетi туралы ойыңыз. Қазақтың тiлi, әдеби тiлi жайлы пiкiрiңiз?

— Бүгiнгi әдебиетiмiз жайлы салиқалы, салмақты пiкiр айту маған бүгiн аса қиын, себебi көптен жүрек дiмкәсiне ұшырағандықтан замандас қаламгерлердiң қалам қайратын қалтқысыз қадағалап отыруға дәрменiм жетпейдi. Бұрынырақтағыдай елеулi деген туындыларды босатпай бас салып, қолма-қол оқу, саралау қайда?! Шамам жеткенше қолыма түскенiнен ынтыға сүзетiнiм, әрине, поэзиялық шығармалар.

Поэзиямыз, иншалла, абыройсыз емес, туған халқымыздың бүгiнгi арман-аңсарын, көңiл-күйiн әжептәуiр әдемi жырлап келе жатқан сияқты. Прозада тарихи тақырыпты зерттей зерделеу басымдау көрiнедi.

Кеңес дәуiрiне кекiрейе қарайтындармен келiсу қиын. Сол кезеңде де қазақ халқы тарих төрiнен ойып тұрып орын алар орасан табыстарға ие болды емес пе?! Бұл шындықты ешкiм де мансұқтай алмас. Рас, өз тiзгiнiмiз өзiмiзге тимеген, бодандық заман кештiк… Мәдениеттен, ғылым-бiлiмнен жұрдай едiк, бәрiн де аға халықтан үйрендiк деп шiмiрiкпестен шындықты бұрмалаған "сабаздар" да табылды. "Орыс тiлiн бiлмесең, өмiр сүруiң қияметтей қиын болады" деп балаларымызды жаппай дерлiк орыс мектебiне бердiк. 700-дей қазақ мектебiмiз жабылып қалды… Балаңды орыс мектебiне бермесең, ұлтшыл атанып, коммунист партиясы қатарынан шығу — дағдыға айналды. Мен де балаларымды амалсыздан ана тiлi мектебiнде оқыта алмадым… Үйде үйбике екеумiз бас болып ана тiлiнде сөйлегендiктен үш ұлым да қазақ тiлiн жаман бiлмейдi, немерелерiм де аталар тiлiнде сөйлеуге ынталы. Немерелер қате сөйлесе, белгiлi атауды түсiнбей қолданса, ересектер табан астында түсiндiрiп отыруға тиiс.

Қазақы салт-дәстүр, әдет-ғұрып жаппай үрдiске айналмаса да, көбiнесе сақталуда деп есептеймiн. Ұлттық тәрбиенi сөз етсек, үйiнде бiрыңғай орысша шүлдiрлейтiн "жаңа қазақтар" тосқауыл боп отырғанын несiн жасырамыз. Ал, жалпы алғанда қазақ тiлiне деген ықылас күшейiп келедi деп ойлауға болады. Бұл мәселе жөнiнде баспасөз бетiнде беделдi тұлғалар аз сөйлеп жатқан жоқ. Ана тiлiмiздiң көркемдiк қасиеттерiн, әуездiлiгiн, бейнелiлiгiн, өрнектiлiгiн жан-жақты зерттей, аша түсiп, үгiт-насихатымызды үдете түсуге тиiстiмiз. Мұны оқымыстылар да, журналистер де, жазушылар да жiгерлене үздiксiз көтеруге борышты. Бұл насихатқа радио да, теледидар да толассыз, бiлек сыбана бiлiктiлiкпен ат салысса құба-құп, нұр үстiне нұр! Кiтаптардағы, газет-журнал беттерiндегi сөздердi жаңсақ қолданыстарды батыл сынау тәжiрибесi тереңдей түссе екен. Өзге түгiлi тiптi тiл мамандарының өздерi де жазғандарында сөздердi бұрып қолданатыны қынжылтады-ақ. Басқаларға не жорық, "Ана тiлi" газетi, ондағы қаламгерлер тiлдегi салақтықты қырағы сақшыдай қалт жiбермей, әдiл сынап отырса екен деген тiлек айтқымыз келедi. Қазақ тiлi жанашырлары осыған жаппай белсене кiрiссе, лексика тазалығы кiршiксiз болар едi. Баспасөз беттерiнде бүкiл халықтық мүдделердi ерлерше қорғауға, елiмiздiң ақсақалдарынан бастап, жасөспiрiмдерiне шейiн тарта бiлейiк, осыған жасынан қызықтыра үйретейiк. Ұлттық намысты ту ғып көтеру қандастарымызға тән қасиет болуға тиiс! Соған баршаның көзiн жеткiзе бiлсек, ғанибет.

Оқысақ та, қызмет атқарсақ та, түрлi жарыстарға қатыссақ та, тек ұлттық намыс тұрғысынан қарайық. Бұл ұлтшылдық емес, ұлтжандылық! Ұлтшылдық өзге ұлттың намысын аяққа таптасам дегендiк. Шындап келгенде, ұлтшылдық — бұл делқұлылық, тентектiк, озбырлық. Ұлтшылдықтың жолын кесу, тосқауыл қою — бәрiмiздiң интернационалдық парызымыз. Орысқа да, қазаққа да, ұйғырға, татарға да… Баршаға осылай деуден талмайық.

— Әдебиеттегi, өнердегi "жиендiкпен" (плагиаттық) жүздескен кезiңiз болды ма? Көптеген жырларыңызға әндер жазылды, бүгiнгi ән текстерiнде қазақшылықтан басқашалау үрдiс басым дегенге қалай қарайсыз?

— Әдебиетте, өнерде "жиендiк" деген әрқашан бой көрсететiн мiнез. Маған жас талапкер кезiмнiң өзiнде де жиендiк жасаушылар болды. Мен қазақ радиосынан жаңа өлеңдерiмдi оқыдым. Сол туындыда "долларыңнан" , "долбарыңнан" деген ұйқастар бар едi. Арада алты күн өтпей жатып-ақ бiр ақынсымақ соларды пайдасына асырып, қажетiне жаратып, өлең жаза қойыпты, сонысын газетке бастырды да. Бұл жылдарда менiң жаңа афоризмдерiмдi бiтеудей немесе "өңдеп" өзiнiкi деп жариялаушылар да аз ұшыраспады. Солармен соттасып жатуға арым шыдамайды, мұршам да жоқ. Дегенмен де баспасөз беттерiнде де, радио мен теледидарда насихаттауды аяусыз әшкерелеудi үздiксiз үрдiске айналдырса iзгiлiк деп танылары хақ.

Ән-өлеңдер жайында кезiнде мен талай-талай зерттемелер жаздым. Бүгiн де жазғым келiп кетедi. Оған құлық болғанмен қуат қайда?!

"Ақмаңдайлым", "Ақсұңқарым", "Маралдым" сияқты шынайы халықтық ән боп шырқалған ән-өлеңдердей туындыларды тап бүгiн жазу қолымнан келмес едi. Ән-өлеңдердi мен екi жолмен жаздым. Бiрде дайын әнге сазгердiң тапсырмасымен, бiрде өзiмнiң құштарлығыммен өлең тудырып, сазгерге ән жаздырдым. Олардың ырғақтамасы мен ұйқаснамасы әр алуан. Мәселен, "Ақсұңқарым" әнiнiң қайырмасы 15 тармақ яғни 15 жолдық өлең. Ән-өлеңдерiмдi жеке жинақ етiп бастырудың сәтi түскен екен. Басылым "Ақмаңдайлым" деп аталып, 1984 жылы "Өнер" баспасынан шықты. Одан кейiн жаңалаған жоқпын.

Алғашқы тырнақалды өлеңiмдi он төрт жасымда анамды жоқтап, 1937 жылдың көктемiнде шығарған екенмiн.

"… Өкiнем ерте өмiрден өткенiңе,

Көре алмай қызығымды кеткенiңе.

Өзгелер өз баласын еркелетсе,

Жетiмдiк сүйегiме жетпедi ме?!" — деп көзiме жас толып отырып, ауызша айтқан ащы зарым осы болыпты. Жалпы, аналардың асыл тағылымына арналған өлең-жырларым бiрқыдыру шығар-ау…

Ал, қазiр ше?..Әнiн де, өлеңiн де өзi жазып, өзi шырқайтын "әмбебаптар" төбе көрсетедi. Бiржансалдар көбейсе құба-құп қой… Әттең олай емес! Солардың ән-өлеңдерi газет-журналдарда жарияланғанын оқып, қарның ашады… Редактордың талғамсыздығына қайран қаласың. Өлең мәтiнiнде елдi елең еткiзер ерекшелiк, жамағатқа "Па, шiркiн!" дегiзерлiк жаңалығы жоқ, тым құрыса ежелден-ақ белгiлi ойды өзiнше бейнелеп жатса бiр сәрi-ау. О да қарасын көрсетпеген. Көкжасық, көпiрме сөздер ғана. Аты бар әншiлерiмiздiң сондай сөлсiз сөздi әндердi қалай ғана таңдап алғанына түсiнбейсiң. Жастардың талғамын бұзатынын ескермегендерi қалай?! Қай газеттен ұшыратқаным қазiр есiмде жоқ, әйтеуiр мынандай ән-өлең мәтiнiн оқығаным бар:

"… Қанша жылдар өттi,

Өзiңдi көрмегелi

Өзгермептi сол нәзiк үнiң

Сағымнан нұр жамылған,

Басыма қонған құсым менiң,

Қадiрлiм, қиналасың

Несiне ойланасың

Көңiлiң құздай күңiренiп

Жолымыз екi тарау

Тағдырға бар ма амал

Тiршiлiгiм өзгерер өмiр…"

Иә, сiз осынау сөздер үйiндiсiнен не ұқтыңыз? Мән-мазмұны мынау екен деп тәптiштей аласыз ба? Өлеңде ұйқас деген болушы едi ғой. "Көңiлiң құздай күңiренiп" сияқты метафоралы теңеуi қандай әдемi?! Әттең, бүкiл мәтiн осындай өрнектен құралса ғой. Бұл сырын айтып отырған бұрынғы ғашығы ма, әлде бейтарап бiреу ме?

Жұмбақтай бұлдыр,

Тұмандай күңгiрт…

Сазына қанша елтiсе де, санасы самалалы пенде ынтызар көңiлмен осы әндi шырқар ма едi? Әй, қайдам?! Ән мәтiнi тыңдарманды бей-жай қалдырмай, сезiмiне от беруi керек емес пе?! Iңкәрлiк ғашықтар лебiзiнiң өзегi болушы едi ғой. Әттең, оны таппадым-ау. Өкiнтетiн ән мәтiндерi тым көбейiп кеттi. Жасық өлеңдердiң жолын кесудi көп болып, қол ұстаса ойласуымыз қажет-ау.

Бiреулердiң есептеуiнше, менiң ән-өлеңдерiмнiң саны үш жүз елудей екен. Ұлы композитор, талайлы талант Ахмет Жұбановтан бастап, Латиф Хамиди, Нұрғиса Тiлендиев, Бақытжан Байқадамов, Сыдық Мұхамеджанов, Әбiлахат Еспаев, Әсет Бейсеуов, Шәмшi Қалдаяқов, Ескендiр Хасанғалиев, Садық Кәрiмбаев, Құдыс Қожамьяров, Ибрагим Нүсiпбаев, Өмiрбек Байдiлдаев, Ғалымдан Тамендаров, Дәнеш Рақышев, Мыңжасар Маңғытаев, Қапан Мусин, Борис Ерзакович, Ғазиза Жұбанова, Дүнгенбай Ботбаев, Iлия Жақанов, Тiлеубай Ыбыраев, Жоламан Тұрсынбаев, Мәкәлiм Қойшыбаев, Ақан Қасымов, Кенжебек Күмiсбеков, Ғарифолла Құрманғалиев, Рахпан Байқоңыровтардың әнiне алуан тақырыпта ән-өлеңдер жазыппын… Үлкендер, ата-аналар, әсiресе, мұғалiмдер мен тәрбиешiлер жас баланың — қыздың, ұлдың қабiлетiн, нендей еңбекке, өнерге бейiм екенiн анықтап бiлу шарт. Палуан, күресушi баланы әншi боласың деп күштеу қиянат жасаумен бiрдей, болашақ азаматтың бақ-талайын байлау боп шығады. Бүлдiршiндi түрлi мамандарға, өнерпаздарға, психологтарға көрсетiп алу керектiгiн естен шығармаған абзал. Жас жеткiншектi жақсы, дұрыс жолға салуды ересектер бейнет, машақат санай көрмесiн. Бұлай iздену – халық болашағының қамы екенiн ұмытпайық.

Бала тәрбиелеудегi басты тұлға — ата-ана. Екеуi неғұрлым бiлiктi, парасатты болса, ұл-қыздары, ұрпағы соғұрлым тапқыр ойлы, талапты да талантты болады. Бала тәрбиесiн балабақшаға, мектепке, институтқа итере салып, ырду-думанға бой ұру — күнәһарлықпен тең.

— Бала тәрбиесi демекшi, Мұзаға, балалық шағыңызға сапарлап көрсек…

— Қайран балалық — ессiз даналық десе дегендей-ақ. Әкемнiң үйi екi қабатты үш бөлме болатын. Бөренеден қиылған. Үстiңгi қабаты екi бөлме, асты жертөле. Сол үй Шарбақты ауданындағы Маралды темiржол станциясында әлi тұр. Сол аядай үйде сығысып жатамыз. Әкем, шешем, үш ұл бала. Қонақ келсе, төрiмiз сонiкi. Төсекке жатқан соң мен ылғи да қонаққа қолқа салып, ертегi айтқызатынмын. Ол кездегi қазақтың ауыз әдебиетi қазынасына бәрi мәттақам, әңгiме айтқыш. Бұрын естiгенiмнен бастаса, "басқасын айтыңызшы" деп қонақтың iшкi қазынасын ақтартқызатынмын. Ал осы күнгi үлкендер кiшкентайларға көсiлтiп аңыз-әңгiме, ертегiлер айта ала ма? Ай, аз-ау, аз!

Соғыс майданынан соң басым аман оралып едiм, таңдап жар сүйiп, үш ұл өсiрдiм, алты немере қызығын көрiп келемiн. Таяуда ғана шөбере көрдiм. Осының бәрi бақыт деп аталса керек! Тағдырыма тәнтiмiн дейтiнiм содан.

Мен мағзұммын яғни молданың-мұғалiмнiң баласымын. Әкем Айтмағамбет Әлiмбайұлы Жұманов Уфа қаласында жоғары дәрежелi дiни мектептi-ғалияны бiтiрген. Содан Маралдыға келiп мектеп ашып, мұғалiм болған. Баянаул қазағы Маралдыға кiрме. Кiрме бола тұра атырапқа бiлiмдарлығымен, әдiлдiгiмен аты жайылған, Айтеке деп аталған сыйлы кiсi. Мұса, Зұфар атты екi ұлдың әкесi. Мұса Керекудегi орыс мектебiн үздiк бiтiрген жылы он сегiз жасында өкпе ауруынан (туберкулезден) қайтыс болды. Зұфар Айтмағамбетов республикаға белгiлi журналист, аға газет "Социалистiк Қазақстан" редакциясында бөлiм меңгерушiсi болып қызмет iстеген. "Ауыл шаруашылығы" баспасында бас редактор қызметтерiн атқарған.

Мен екi ағамның арқасында төрт жасымда арабша әлiппенi үйренiп, төте жазуды танып, кiтап оқыған баламын. Ғұмыр бойы кiтап құмарлығымның бастауы сонда жатыр. Сегiз жасымда әкемнен, он төрт жасымда анадан жетiм қалдым. Таршылық таяғы астында өстiм. Жоқшылық дегеннiң де жұғымсыз дәмiн таттым. Бiрақ тағдырыма риза болатыным, Мұхтар Әуезов, Сәбит Мұқанов, Ғабит Мүсiрепов сияқты ұлылардың бауырында, жүрек жылуына бөленiп, өнерпаздық мектебiнен өттiм. Қасiретiн қаптатқан, тақсiретiн тасқындатқан болмысымның есесiне өнер атты (творчество) қуанышқа кенелттi.

— Кiтапханаңызда қанша кiтап қоры бар?

— Он мыңдай кiтап бар. Соның iшiнде дүниежүзi әдебиетiнiң 200 томдық кiтапхана, 100 томдық балалар кiтапханасы бар. Әсiресе, мұрағат сөздiктер көп. Анықтама қажет болғанда, қалалық кiтапханаға барғыштап уақытымды кетiрмейтiнмiн, бәрi үйден табылады.

Құдайға шүкiр, ұлдар өз алдына отау болып, шаңырақ көтергенде де, мол етiп кiтапқорын сыйладым. Үшеуiне еншiлегеннен қалғандары ғой, мыналар…

Жалпы, ертеден санамызға сiңген әдет, кiтап көп оқимын. Қолым боста құмарта парақтайтыным — "Кыргыз тилинин түшүндүрмә сөздүгу". Өз тiлiмiздiң өресiн көтеруге себi тиедi. Көкектiң ұрғашысын қырғыз тiлiнде "сейнек" дейдi екен. Осы атауды ана тiлiмiзде неге пайдаланбасқа? Бiр-бiрiне ешқандай жақындығы жоқ жандарды бауырластарымыз "қайнаса қаны қосылмаған" дейдi. Тапқырлықтың нағыз өзi. "Қараңғы халыққа кәпiр де молда". Дөп айтылған ғой. Қалмақтар сонау жаугершiлiк заманды "Бұрыт" деп атаған. "Тiлiңе тiсiң куә болсын" (Мақал). "Қапалы" дегендi "қападар" деуi де құлаққа жағымды. Түркiтiлдес әдебиетiн тынымсыз оқып тұрудың қыруар пайдасы бар.

— Алдағы жұмыс жоспарыңыз жайлы да естiгiмiз келедi. Мұзаға, соңғы кездерi немен айналысасыз?

— Эпикалық полотно тудыру қарияның қолы емес екен. Қабырғасы қаланып, күмбезi көтерiлген бiр дүнием бар. Ол "Зерденiң зерi" деп аталатын ғұмырнамалық поэма. Соны кемелдендiре беру — ендiгi ермегiм, қолайлы төсекте жатып алып ауызша афоризмдер шығару. Бұған күндiз де, түнде де толас болмаса керек.

Осыдан екi-үш күн бұрын қазақтың сұңғыла мақтаны академигi Iсмет Кеңесбаевтың "Қазақ фразеологиясының түсiндiрме сөздiгiн" бiр айдан астам асықпай қарап шыққанымды күнделiгiме жазып қойыппын. Ана тiлiмiздiң ырғын байлығына кенелгiсi келген ынтызардың қолынан түспес рухани қазынасы дерлiк кiтап! Бiр томдық 1977 жылы жарық көрiптi. Сол құнды кiтап қайталанып басылса, кiдiрiссiз әрi мол таралыммен баспадан шықса, қазақ тiлi жанашырлары қандай қанағаттанар едi. Мәдениет және ақпарат министрi Мұхтар Құл-Мұхаммедтiң құлағына алтын сырға… Түркология әлемiндегi шоқтықты ғұламаның асқан кiшiпейiлдiгiн айқындай түсетiн қолтаңбасын ( әсте өзiмнiң бiр мақтанып қалуым үшiн емес) осы сұхбат iшiнде келтiре кетсек артық болмас: "Ардақты ана тiлiмiздiң құнарлы да шүйгiн саласы — тиянақты сөз тiркестерiн тiрнектеп жинап, инемен құдық қазған есебi, қырық жыл бойы iстелген еңбегiмнiң нәтижесi — осы Сөздiгiмдi мәшһүр ақын, үлкен журналист, әйгiлi публицист, сөз көркi мен парқын жете бiлген даңқты, жақсы дос iнiм Мұзафардың әдiл сынына арнаймын. Автор Iсмет Кеңесбаев ( қолы) 22.06. 77."

Азанда оянып, төсектен тұрарда мен:

“— Туған жер!

Сенiң нәрiң —

Менiң қаным.

Дүниеде сенiң барың

Менiң бағым!" — деймiн. Күнде қайталаймын.

Ата-бабалар дәстүрi шырағын шың басына шығарып, әспеттеп жүрген ақсақалдарды көргенде, ескi сөздерiн естiгенде бiр жасап қаласың… Алайда жасамыстың бәрi сұңғыла емес. Алпыстан асса да, профессор басымен дастарқан төрiнде жиналғандар көзiнше бата бере алмаған бозымдарды көрiп, талай рет жерге қарадым. Содан мен әр тұста бата өлеңдер жазып, оқырмандарға ұсынып жүремiн. Бiр мәрте баталар кiтапшасын да бастырып шығардым.

Өлең-баталарымнан:

Еңбегiң жана берсiн,

Ел әдiл баға берсiн!

Көш көлiктi болсын,

Дос серiктi болсын.

Жан ерiктi болсын,

Жар көрiктi болсын.

Ер беделдi болсын,

Зер бедерлi болсын.

Жер құнарлы болсын,

Дөң шынарлы болсын.

Ас кенеулi болсын,

Жас елеулi болсын.

Тау өрiстi болсын,

Бау жемiстi болсын.

Жыр намысты болсын,

Жыл табысты болсын.

Әулет түбiрлi болсын,

Ұрпақ ғұмырлы болсын.

Ұлың ұғымды болсын,

Қызың жұғымды болсын.

Жастар қанатты болсын,

Қарттар санатты болсын.

Әз арманмен ағыңдар,

Жылдарыңыз көп болғай.

Махаббатпен жалындар,

Думаныңыз көп болғай.

Атасына тартатын,

Ұлдарыңыз көп болғай.

Шешесiнен артатын,

Қыздарыңыз көп болғай.

Абыройлы, арлы бол,

Алғырлардың алды бол.

Туған елден аяма,

Қолыңдағы барды бөл, Әумин!

— Жазған-сызғандарыңызды көшiрiп, көмектесетiн хатшыңыз бар ма? Немереңiз Ая жөнiнде жиi айтып қалдыңыз?

— Мен қалам ұстағалы берi газет пен журналдардың қай-қайсысына да жаңа шығармамды ұсынып, жариялатып келемiн. Редакция қызметкерлерi құрақ ұшып амандасып, қол алысып жатады. Құдайға шүкiр, жазған-сызғандарымның жарияланбағаны жоқ шығар. Дегенмен, соңғы кездерi жазылған афоризмдерiм әжептәуiр жиналып қалды. Мұндайда айтпай кетпесем болмас, әсiресе, газет-журналдардың iшiнен "Алматы Ақшамы" осы туындыларымды үзбей жариялап келедi. Бұл газет басшылығы да, қызметкерлерi де авторлармен қалай жұмыс iстеудi жақсы жолға қойып алған.

Ал Ая туралы, тұңғыш немере ғой, жөнi де, өзi де, сөзi де бөлек бала ғой. Бұл сұрағыңа өлеңмен жауап берсем, қайтедi.

Мың ұлға ауыспайтын асыл балам,

Бiр өзiң секiлдiсiң жасыл ғалам.

Ата деп алғаш менi атандырған,

Сол күнi жаңарғандай жаһан нұрдан.

Алдыңнан ақ күн тусын қашанда да,

Өнерiң өрлей түссiн ашар алда.

Тiлеймiз ұзақ ғұмыр, шалқар бақыт,

Анаңдай мейiрленсiн дархан уақыт

Ая қазiр Алматыдағы анимация студиясында сценарист боп қызмет iстейдi.

Ал, хатшым жоқ, жазғандарымды стол басында қақшиып отырып, күнi бойы қағазға қадалудан қалғалы қашан дедiм ғой. Төсегiмде жатып-ақ, ойға оралғандарды түртiп қоя беремiн. Уақыттың қай мезгiлiне де қарайтын, күй таңдайтын шама жоқтықтан, қағазға түскен дүние бiр керекке жарар деп, тiгiндiсiн жинаймын. Әр мүшелдiң өзiнiң айтулы оңтайлы, үйреншiктi дағдысы болады екен. Бұл сезiм де жылдардың ұқтырғаны!

— Мұзаға, бүгiнгi Қазақ мемлекетi, Қазақ елi, Қазақ қоғамының болашағы жайлы сөзiңiзбен әңгiме-дүкенiмiздi аяқтасақ…

— Елбасының елге жасаған ерен жақсылықтарының ең игiлiктiлерiнiң бiрi — "Болашақ" бағдарламасы. Бұл туған Қазақстанның, қазақ елiнiң өз түлектерiне арнаған шынайы қамқорлығы. Талабы таудай жасөспiрiмдерге Жердiң озық жоғары оқу орындарында бiлiм алуға жол ашылды. Жастарымыз дүниежүзiнiң 30 елiнiң 630-дан астам жетекшi жоғарғы оқу орындарында бiлiм алуларына мүмкiндiктерi бар. Бұл деген, әрине, қазақ баласының болашағының қандай екенiне айтпаса да көз жеткiзу деген сөз.

Қазақстан деп аталатын дербес ел, тәуелсiз мемлекет атанғанымызға жиырма жылдай болыпты. Соның куәгерi жасаған тағдырыма шын жүректен тәнтiмiн. Осындай алып елдiң тұтастығын сақтауда, әлемдегi абыройын арттыруда көреген басшының бiлiктiлiгiн айтпасқа тағы болмайды. Қазақ жерi мен елi, тiлi мен дiнi, салмақтылығы мен татулығы бiртұтас қалыпқа құйылғанына сене отырып, болашағымыздың бағдары адастырмасын деп тiлейiк.

Иә, тағдырыма демекшi, осынау данышпан қариялармен әңгiме-сұхбат құрып, дәмдес-сырлас болуды бұйыртқаны үшiн бiздiң де болмысымызға дән риза ұрпақ екенiмiз еске тағы да түстi. Бiрнеше сағаттар жалықтырмай әңгiме айтқан Мұзағаңа қарап отырып, қолымызға қалам ұстатқан тағдыр сыйына iштей шүкiршiлiк жасадық. Қазақтың мәдениетi мен әдебиетiне маңдай терлерiн сiңiрген небiр жақсылар мен жайсаңдардың өздерiнен, өздерi болмаса оларға адал жар бола бiлген ақылманды бәйбiшелерiнен алған сыр-сұхбаттарым көңiлiме тоқтық ұялатып, марқайған күйде қала көшелерiмен жүрiп келемiз…

Әңгiмелескен Таңсұлу АЛДАБЕРГЕНҚЫЗЫ.

Редакция таңдауы

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...

Орындалмаған уәделер

Кемшілікті мойындау да – ерлік Есептік кездесулерге қашықтан қатыс­қан тұрғындардың көпшілігі әкімдер көз­бояу­шылықтың көкесін карантинде көр­сетті деп кейіді. Есеп онлайн форматта бе­рілгендіктен бұрынғыдай тұтқиылдан қойы­латын...

Мессидің шоуына қатысқан қандасымыз «Дю Солейде» өнер көрсетеді

«Дю Солей» циркі (Cirque du Soleil) – әлемдік цирк өне­рін­­де көш бастап тұрған ұжым. Сахнада өнер көрсе­те­тін жануарлардан толық­тай бас тартқан олар түрлі қойы­­лым­­дарды...
pia23764 rovernameplateonmars web

Марсқа қонған Perseverance тіршілік іздейді

Бейсенбі күні кешке NASA ғарыш агенттігі Марсқа жаңа Perseverance (Персеверанс) роверін қондырды...
Армения

Армения Қарулы күштері Пашинянның отставкаға кетуін талап етті

Армения әскері елдің премьер-министрі Никол Пашинян мен оның үкіметінің отставкаға кетуін талап...
unnamed 7

Доллар бағасы тағы да арзандады

Теңгеге қатысты доллардың ресми бағамы төмендеді. Ұлттық банк 26 ақпандағы америкалық валюта...

Жаңалықтар

Марсқа қонған Perseverance тіршілік іздейді

Бейсенбі күні кешке NASA ғарыш агенттігі Марсқа жаңа Perseverance (Персеверанс) роверін қондырды (ағыл. – табанды, қайсар), - деп хабарлайды ВВС. Ровердің Қызыл ғаламшардағы басты міндеті...

Армения Қарулы күштері Пашинянның отставкаға кетуін талап етті

Армения әскері елдің премьер-министрі Никол Пашинян мен оның үкіметінің отставкаға кетуін талап етті, - деп хабарлайды РИА Новости ақпарат агенттігі.  Бас штаб басшысы Оник Гаспарян қол...

Доллар бағасы тағы да арзандады

Теңгеге қатысты доллардың ресми бағамы төмендеді. Ұлттық банк 26 ақпандағы америкалық валюта бағамын атады. Жұмада теңгеге шаққандағы доллардың ресми бағамы 414,77 теңге болады. Бұл ретте...

Қазақстанда аяз 40 градусқа дейін көтеріледі

26 ақпанда Қазақстанның 11 өңірінде ауа райы нашарлап, 35-40 градус аяз болады, деп хабарлайды "Қазгидромет". Жамбыл облысында, Тараз, Жезқазған, Қарағанды ​​облыстарында, Қарағанды, Жезқазған, Солтүстік Қазақстан,...

YouTube видеохостингі ата-ана бақылауы режимін енгізеді

Youtube платформасы ата-ана бақылауын орнатуға мүмкіндік беретін жаңа опцияны ойлап тапты. Бастапқыда YouTube видеохостингін жасаушылар 13+ жастағы бейнеге кіруді шектеді, сонымен қатар ата-аналарға балаларын...

Артур Төлепов әкімнің кеңесшісі болып тағайындалды

Актер Артур Төлепов Алматы қаласы ”Алатау” ауданы әкімінің штаттан тыс кеңесшісі болып тағайындалғанын айтып, халықтан қолдау сұрады. Ол өзінің әкімнің кеңесшісі болып тағайындалғаны жөнінде Instagram...

«Құлағым үсіп қалды». Желіде үскірік аязда жолда қалған қарағандылықтың бейнежазбасы қызу талқылануда (видео)

Әлеуметтік желілерде үсік шалып, аяз салдарынан зардап шеккен қарағандылықтың видеосы кеңінен талқылануда. Instagram желісіндегі shock_krg парақшасына жүктелген видеода ол Қарағанды облысы Шет ауданы Батық ауылына...

Алматының еріктілері қарт адамдарға қар тазалуда көмек көрсетуде

Алматының жастар ресурстары орталықтарының белсенділері мен жас отандықтар қарт адамдар мен коммуналдық қызметкерлерге көмектесу үшін қар тазалау акциясына шықты. Алматыда 24 ақпанда сағат 16.00-дан бастап...

Сауль «Канело» Альварес: «Головкинді сұлатып түсіремін»

Мексикалық былғары қолғап шебері Сауль «Канело» Альварес журналистердің оның Геннадий Головкинге қарсы үшінші кездесу өткізуді қай уақытқа жоспарлап отырғаны туралы сұраққа жауап беруден мезі...

Исламжан Насыров ҚПЛ-дан неге «қашып кеткенін» түсіндірді

Екатеринбургтік "Оралдан" ҚПЛ-ға ауысқан Исламжан Насыров "Тұраннан" (бұрынғы "Арыс") кетіп қалды. Бұл туралы инсайдер Айдын Қожахмет өзінің телеграм-каналында хабарлады. Бәрі жақсы сияқты болған, Насыров матчтардың...

Facebook ақпарат индустриясын қолдау үшін 1 млрд доллар инвестицияламақ

Американың Facebook компаниясы алдағы үш жылда ақпарат индустриясын қолдау үшін 1 млрд доллар қаржыны инвестициялауды жоспарлап отыр. Бұл туралы компанияның жаһандық саясат және коммуникациялар...

Тұрғын үй бағдарламасымен жастарға берілетін баспана құны қанша?

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай жастарға арналған тұрғын үй бағдарламасы арқылы берілетін баспана бағасы қанша теңгеге айналатынын айтты. «Қазір Нұр-Сұлтан мен Алматыда...

Мемлекет басшысының Ұлттық кеңестің V отырысында сөйлеген сөзі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің V отырысында сөйлеген сөзін жарияланды. Құрметті жиынға қатысушылар! Ұлттық кеңестің қызметі әуел бастан қоғамның ерекше назарында. Оның жұмысына...

Елбасы Бауыржан Байбекті қабылдады

Кездесуде «Өзгерістер жолы: Әр азаматқа лайықты өмір!» сайлауалды бағдарламасын әрі қарай жүзеге асыру мәселелері, сондай-ақ сайлауаралық кезеңдегі партияның жұмыс жоспары талқыланды. «Nur Otan» партиясының Төрағасы...

Алматы-Бішкек тас жолында 7 көлік соқтығысты

Алматы-Бішкек тас жолында қалың қар мен көктайғақ салдарынан 7 көлік соқтығысты. Оның ішінде біреуі жолаушылар автобусы. Бір адам дене жарақатымен ауруханаға жеткізіліп, тексеруден кейін үйіне...

Павлодар облысында өрт сөндіру кезінде ТЖМ қызметкері қаза тапты

Павлодар облысы Ақсу қаласының Ақсу шағын ауданында өрт сөндіруші қызметтік міндетін атқару кезінде қаза тапты, – деп хабарлайды ҚР ТЖМ ресми өкілі Талғат Уәли. «2021...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...

Орындалмаған уәделер

Кемшілікті мойындау да – ерлік Есептік кездесулерге қашықтан қатыс­қан тұрғындардың көпшілігі әкімдер көз­бояу­шылықтың көкесін карантинде көр­сетті деп кейіді. Есеп онлайн форматта бе­рілгендіктен бұрынғыдай тұтқиылдан қойы­латын...

Қазақ көші қолдаусыз болған емес

Қазақ көші атажұртқа сап түзегелі қилы жағдайды бастан кешті. Әйткенмен қандастардың салқар көші байырқалаған жоқ, байсалды болды. Оған себеп дүниенің төрт бұрышынан ағылған көштің...

Максим СПОТКАЙ: Қиындықта көрген қамқорлық ешқашан ұмытылмайды

Шын мәнінде, қазақ – ерекше алғысқа лайық халық. Себебі қазақтар қиын-қыстау за­­­манда осы мекенге жер аударылған түрлі этнос өкілдерін құшақ жая қарсы алып, қол­дау...

Аскер ПИРИЕВ: Бірліктің арқасында талай жеңіске жетеміз

– Елбасы Н.Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру идеясын алғаш рет 1992 жылы Тәуелсіздіктің бірінші жылдығына арналған Қазақстан халықтарының фору­мында айтқан болатын. Ал 1995 жылғы...

Мессидің шоуына қатысқан қандасымыз «Дю Солейде» өнер көрсетеді

«Дю Солей» циркі (Cirque du Soleil) – әлемдік цирк өне­рін­­де көш бастап тұрған ұжым. Сахнада өнер көрсе­те­тін жануарлардан толық­тай бас тартқан олар түрлі қойы­­лым­­дарды...

«Елорда жастары» тұрғын үй бағдарламасы кімдерге арналған?

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай «Елорда жастары» тұрғын үй бағдарламасының қай санаттағы жастарға арналғанын түсіндірді. «Қазір осы бағдарлама бойынша талаптар әзірленуде. Бұл...

Елорданың көктемгі әуендері

Наурыз айында «Астана Опера» камералық залында елорда тұрғындары мен қала қонақтарын балалар мен ересектерге арналған жарқын концерттік бағдарламалар мен керемет спектакльдер күтеді. 5 және 9...

ЕҚЫҰ ПА Бас хатшысы Роберто Монтелла: «Астана рухын» жандандыруымыз керек

24 ақпанда ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының сессиясы бейне конференция байланысы бойынша өз жұмысын бастады. Оған Сенат Төрағасының орынбасары Асқар Шәкіров бастаған ҚР Парламентінің делегациясы қатысты. Сенат...

Рейтинг: Мемлекет тілін білмейтін министр кім?

Ranking.kz аналитикалық компаниясы қазақстандық министрлердің тіл білу рейтингісін жариялады. Қазақстанда екі министр 5, төрт министр 4, бес министр 3, жеті министр 2 тілді меңгерген. Ал...

Қат мамандық қайсы?

Еңбек нарығы заман ағымына қарай үздіксіз өзгеріп отырады. Бүгін бәсі жоғары тұрған маман­дық­тар уақыт өте келе сұраныстан шы­ғып қалуы әбден мүмкін. Окс­форд университетінің ғалымдары...

Алматыда мыңнан астам ана сақтандыру есебінен ЭКО жасата алады

Қазақстанда экстракорпоральды ұрықтандыру процедурасының қолжетімділігі артты. Бұрын тегін медициналық көмек шеңберінде ғана жасалатын жоғары технологиялық қызметтің бұл түрі 2020 жылдан бастап медициналық сақтандыру пакетіне...

Димаш – ақиқатқа айналған арман

Әр ұлттың өніп-өскен, мекен еткен жеріне орай өзгеше болмысы қалыптасатыны ақиқат. Ұлы дала төсінде мыңдаған жылдар бойы еркін өмір сүрген, империя құрып ғасырлар бойы...

Түркі кеңесі елдерінің энергетика министрлері ынтымақтастықты дамыту мәселелерін талқылады

Түркі кеңесінің энергетика министрлері мұнай және газ, электр энергиясы, ЖЭК, сондай-ақ мұнай-газ-химия саласындағы өзара іс-қимылды, оның ішінде ұйымға мүше елдерде өндірілетін өнімді тасымалдау бағыттарын әзірлеуді...

Алғыс айту – ардың ісі

Негізін қазақ халқы құ­раған және күні бү­гінге дейін сол үр­діс тоқтаусыз жалғасып келе жат­қан мемлекетімізде қазақ­тан өзге жүзден астам ұлт өкіл­дері де осы елдің...

Мемлекеттік бағдарламалар бойынша тұрғын үй бағасы қымбаттамайды

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай мемлекеттік бағдарламалар бойынша тұрғын үй бағасы қымбаттамайтынын айтты. «Нұрлы жер» бағдарламасы аясында «Бақытты отбасы» бағыты бар, бүгінде...

Қазақстан мен Моңғолия арасындағы азаматтық және қылмыстық істер жөніндегі шартқа өзгеріс енді

Қазақстанда егер халықаралық шарттардың өзге қатысушылары өз міндеттемелерін орындамаған жағдайда аталған келісімнің немесе олардың жекелеген ережелерінің іске асырылуын тоқтату, сондай-ақ, жауап шараларын қабылдау тәртібі...

Қазақстан мен Оңтүстік Корея тұтқындарды алмастыруға келісті

Оңтүстік Кореяда сотталған Қазақстан азаматтары енді өз мерзімінің қалған бөлігін Отанында өтей алады. Бүгін сенаторлар тиісті шартты ратификациялады. Бұл жерде бірқатар шарттардың сақталуы маңызды болып...

Ұлттық құндылық телевизиялық рейтингтен жоғары болуы керек – Дана Нұржігіт

Сенат депутаты Дана Нұржігіт отандық телевизиядағы кейбір бағдарламалар ұлттық ұстанымдарымызға қайшы деп есептейді. Бұл туралы парламент өкілі үкімет басшысына жолдаған сауалында айтты. Депутаттың айтуынша, бүгінгі...

«Болашақ» бағдарламасы – келешекке жасалған көлемді инвестиция

– Тәуелсіздік алған тоқсаныншы жыл­дары жалпы ха­лық­тың жағдайы жақсы бол­ды, мына сала­ның дамуына ерекше жағдай жа­салды дей ал­маймыз. Қоғам өмірінің бар­лық саласы то­қырауға ұшырады....

Сенатор Ләззат Сүлеймен заңгерлерді даярлау кезінде сан қуаламай, сапаға қол жеткізу туралы айтты

Отандық жоғары оқу орындарында оқитын заңгерлер көп, бірақ өкінішке орай, заңгерлік білімнің сапасы көңіл көншітпей отыр. Сенатор Ләззат Сүлеймен өзінің депутаттық сауалында осы мәселені...

Мұрат Бақтиярұлы: Ашаршылықты зерттеу үшін ғалымдар мұрағатқа қол жеткізуі қажет

Ашаршылық тақырыбын жан-жақты зерделеу үшін ғалымдардың отандық және шетелдік мұрағаттарға қол жеткізе алуын қамтамасыз ету қажет. Бұл мәселені сенатор Мұрат Бақтиярұлы еліміздің Премьер-Министрінің атына...

Жамбылда 251 гектар жерді жайлаған 50 тоннадан астам жабайы қарасора жойылды

Былтыр Жамбыл облысында 251 гектар жерден 50 тоннадан астам жабайы қарасора жойылған. Бұл жұмыстар жерді жырту, шабу, өртеу және гербицидтерді қолдану арқылы жүзеге асқан....

Дипломатия жемістері

Биыл Қазақстанның тәуелсіз мемлекет болып жария­лан­ғанына 30 жыл толады. Осы тарихи датаға байланысты өмірімнің жиырмаға жуық жылын осы салаға арнаған дип­ломатия ардагері хақында, дербес...

Айман Ибрагимова дзюдодан Қазақстанның екі дүркін чемпионы атанды

Ақтөбе қаласында дзюдо күресінен 2004-2005 жылы туған жасөспірімдер арасындағы  Қазақстан чемпионаты жалауын көтерді. Онда Сарыағаш ауданының балуан қызы Айман Ибрагимова 44 кг салмақ дәрежесінде...

Мемлекет басшысы Білім министрлігіне ерекше қажеттілігі бар балаларға қатысты тапсырма берді

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ерекше қажеттілігі бар балаларды қолдауға қатысты еліміздің Білім және ғылым министрлігіне тапсырма берді. «Өкілетті органға ерекше қажеттілігі бар бала мен оның...

Президент: жер шетелдіктерге сатылмайтыны туралы түбегейлі шешім қабылданды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев шетелдіктерге ауыл шаруашылығы жерлерін сатуға және жалға беруге заң жүзінде біржола тыйым салуды және бір ай ішінде Жер реформасы жөніндегі...

Әлия Назарбаева мұғалімдер мен дәрігерлерге қатысты жобаны қолға алды

Қазақстанның Тұңғыш Президентінің кенже қызы Әлия Назарбаева көгалдандыруға қатысты тағы бір бастаманы қолға алды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан. Жоба аясында саябақтарға ағаштар егіледі. Оған...

Қос азаматтығы бар мемлекеттік қызметшілерге жазаны қатаңдату қажет – Президент

Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің 5-отырысында ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қос азаматтығы бар мемлекеттік қызметшілерге жазаны қатаңдату қажеттігі туралы айтты. «Қазақстан қос азаматтыққа тыйым салынған көптеген...

Президент аудан әкімдерінің сайлауы қашан өтетінін айтты

Мемлекет басшысы елімізде аудан әкімдерінің тікелей сайлауы қашан өткізілетінін айтты.  "Қазір біз кенттер мен ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдерін тікелей сайлауға дайындалып жатырмыз. Сайлау биыл шамамен...

Қазақстандықтар медициналық қызметтерді бір ғана мекемеден алуы тиіс – Қ.Тоқаев

Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің бесінші отырысында Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметке осындай тапсырма жүктеді. «Азаматтар өздеріне қажетті қызметтің барлығын бір ғана медициналық мекемеден алуға тиіс. Осы жобаны...

Мемлекет басшысы медициналық оқу орындарындағы стипендияны көбейтуді тапсырды

Медициналық оқу орындарындағы стипендияны көбейту қажет. Бұл туралы Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің 5-отырысында ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев айтты. «Бұған дейін біз педагогикалық жоғары оқу орындарында...

Ауылда өз жұмысшыларына үй салып берген кәсіпкерлерге шығынның 50 пайызы қайтарылады – Президент

Бұл туралы бүгін Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің 5-отырысында ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мәлімдеді. «Кәсіпкер өз жұмысшыларына арнап ауылда үй салса, мемлекет оған кеткен шығынның 50...

Путин Жапаровқа Қырғызстанда орыс тілінің мәртебесін сақтаудың маңызын ескертті

Мәскеуге екі күндік жұмыс сапарымен барған Қырғызстан президенті Садыр Жапаров пен Ресей президенті Владимир Путин кездесті. Кремльдің хабарлауынша, Владимир Путин Садыр Жапаровты Қырғызстан президенті қызметіне...

Ұлттық экономика министрінің жаңа орынбасары тағайындалды

Әлібек Қуантыров ҚР Ұлттық экономика вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұған дейін осы лауазымды атқарған Мейіржан Юсупов қызметінен босатылды. Үкімет басшысы сайтының мәліметінше, Әлібек Қуантыров 1983 жылы Атырауда дүниеге келген. Томск...

Зейнетақы жинағын емделуге пайдалану үшін өтінім қабылдау басталды

25 ақпаннан бастап Қазақстанда біржолғы зейнетақы жинағын емделуге пайдалану үшін өтінім қабылдау басталды. Өтінімді enpf-otbasy.kz сайтында беруге болады. Біржолғы зейнетақы жинағын келесі медициналық қызметтерге пайдалануға...

Қар, боран, көктайғақ: Еліміздің 16 өңірінде ескерту жарияланды

Бір тәулік ішінде республиканың автожолдарында 155 бірлік техника шығарылды, 294 адам құтқарылды және эвакуацияланды. Бұл туралы КР ТЖМ ресми өкілі Талғат Уәли айтты. «Қазгидромет» РМК...

«Бірнеше күн нәр татпаған»: Ресейлік жазушы өз пәтерінде өлі күйінде табылды

Мәскеуде жас жазушы Аделина Шелдон өлі күйінде табылды. Бұл туралы Рен ТВ телеарнасы хабарлады.  Арна мәліметінге, 20 жастағы қыз өз пәтерінде көз жұмған. Соңғы бірнеше...

Пандемия салдарынан әлем әуежайлары қанша шығынға ұшырады?

Әлемдегі әуежайлар коронавирус кесірінен 112 млрд доллар шағынға ұшыраған. Мұндай мәліметті Әуежайлардың халықаралық кеңесі жариялады, деп хабарлайды «Хабар 24». Коронавирус жайлаған 2020 жылы шығын...

Коронавируспен ауырған балалардың денсаулығынан елеулі кінәрат анықталды

COVID-19-мен ауырған балалардың жартысында төрт ай бойы осы аурудың кем дегенде бір симптомы сақталады. Мұндай түйткілдер ғалымдар жүргізген зерттеу нәтижесінде анықталды, деп хабарлайды "Известия". Мамандардың...

Трамп жарлығының күші жойылды: Байден кейбір шетелдіктерге елге кіруге рұқсат берді

АҚШ президенті Джо Байден елдің бұрынғы басшысы Дональд Трамптың 2020 жылдың сәуірінде шетелдіктердің кейбір санаттарына елге кіруге тыйым салған Жарлығын жойды. Бұл туралы РИА...

Жуынатын бөлмеге телефонын алып кірген оқушы көз жұмды

Ресейдің Братск қаласында жуынатын бөлмеге телефон алып кірген оқушы қыз тоқ соғып мерт болды. Оқиғаға қатысты тексеріс басталды. Бұл туралы РФ тергеу комитеті өңірлік...

Түркістанда Бекзат Саттарханов атындағы спорт мектебі бой көтереді

Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев Бекзат Саттарханов атындағы дарынды балаларға арналған спорт мектебінің жобасын мақұлдады, деп хабарлайды Prosports.kz сайты өңір басшысының баспасөз қызметіне сілтеп....

Нұр-Сұлтанда аяз: 0-9 сынып оқушылары мектепке бармайды

Астанада ауа райына байланысты бірінші ауысымдағы оқушылар мектепке бармайды. «25 ақпан күні ауа райының қолайсыздығына байланысты қала мектептерінің бірінші ауысымындағы 0-9 сынып оқушылары үшін сабақ...

Алматыда 16 мыңнан астам студентке арналған бірнеше жатақхана салынады

Алматы қаласы әкімінің орынбасары Ержан Бабақұмаров жоғары оқу орындары басшылығымен жатақхана құрылысы мәселесі жөнінде кеңес өткізді. Жиында «Елбасының бес әлеуметтік бастамасы» аясында жатақхана құрылысының барысы...

Атырауда Қайтпай сұлтан мешітінің іргетасы қаланды

Атырау облысының әкімі Махамбет Досмұхамбетов пен Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы Атырау қаласының іргесіндегі Еркінқала ауылында атақты Қайтпай сұлтан мешітінің іргетасын қалады,- деп хабарлайды...

«Менің пірім- Сүйінбай» халықаралық жас ақындар айтысы

Абай атындағы ҚҰПУ-інде Жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың 175 жылдығына арналған «Менің пірім-Сүйінбай» халықаралық жас ақындар айтысының ақтық кезеңі 19 ақпанда өтті. Ақтық кезеңге 12...

Жаңаөзендегі балабақша 22 миллиард теңгеге азық-түлік сатып алмақ болған

Мемлекеттік сатып алулар сайтында ерекше лот  -  Жаңаөзендегі балабақша 22 миллиард теңгеге азық-түлік сатып алмақ болған, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. Балабақша 22,3 миллиард теңгеден астам...

БЖЗҚ еліміздегі ең жоғары зейнетақы қанша теңге екенін айтты

Еліміздегі ең жоғары зейнетақы 522 610 теңгеге жетті, деп хабарлайды БЖЗҚ баспасөз қызметі. Қордың мәліметінше, 2021 жылғы 1 ақпандағы көрсеткіш бойынша БЖЗҚ 167 423 алушыға...

Ертісбаев Путиннің беделін көтеретін факторды атады (видео)

«Спутник V» вакцинасы бүкіл әлемде мойындалса, бұл жетістік Ресей үшін алғашқы Жер серігі ғарышқа жіберілген сәттегі КСРО-ның даңқымен пара-пар болуы мүмкін. Мұндай пікірді Yertysbayev...

ҚР Мәдениет және спорт министрлігі аппаратына жаңа басшы тағайындалды

ҚР мәдениет және спорт министрінің бұйрығымен Ернат Архатұлы Мұхамадиев ҚР МСМ аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлайды. Ернат Мұхамадиев...

Елорданың ірі мәдени ошақтары пандемия салдарынан қанша шығынға батқаны белгілі болды

«Astana Venue Management» ЖШС-ның бас директоры Мәлік Хасенов елордадағы мәдени нысандардың 2020 жылғы шығыстарына қатысты нақты деректермен бөлісті. «Егер әр нысанға қатысты нақты айтар болсақ,...

Қарызын қайтармаған досына оқ атқан павлодарлық 8 жылын түрмеде өткізеді

Сот үкімі Павлодар облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында жарияланды деп хабарлайды Pavlodarnews.kz. Іс алқабилердің қатысуымен қаралды. Сот 28 жастағы павлодарлықты қылмысқа дайындалғаны және кісі...

Ертісбаев Ұлттық кеңес туралы заңға екіұдай пікір білдірді (видео)

 Белгілі саясаткер Ермұхамет Ертісбаев Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі туралы заң қабылдау жайлы ұсынысқа қатысты пікір білдірді. Бұл туралы ол өзінің Yertysbayev Live  атты Youtube-арнасында...

«Абай» мәдени-іскерлік үйінің атқарар міндеті мол

Бүгінде жер-жаһанның 43 елінде тұратын этникалық қазақтардың қарасы 7 миллионға жетіп жығылады, алайда, ақпарат көздерінен белгілі болғандай, шекараның арғы шебіндегі отандастар саны 5 миллион...

Әлемді мойындатқан актерге адам зорлады деген айып тағылды

Есімі әлемге белгілі француз актері Жерар Депардьеге адам зорлау және сексуалдық зомбылық бойынша айып тағылды. Бұл туралы Риа Новости France-Presse (AFP) агенттігіне сілтеме жасап...

Қазақстандықтар министрлерге қандай мәселемен келеді?

Nur Otan-ның Республикалық қоғамдық қабылдау бөлмесінде азаматтардың министрлермен және мемлекеттік органдардың басшыларымен онлайн-кездесулері жалғасуда. Қазақстандықтардың министрлерге қандай мәселелермен келетіні туралы партия Орталық аппаратының баспасөз...

1 наурыздан бастап Қазақстанда карантин жеңілдейді

Биылғы жылдың 1 наурызынан бастап Қазақстанда карантин талаптары жеңілдейді. Жағымды жаңалықты Facebook парақшасы арқылы Атамекен ҰКП төрағасының орынбасары Юлия Якупбаева хабарлады. «Сүйінші жаңалық! Ведомствоаралық комиссияның...

БҚО-да 24 елді мекен жарықсыз қалды

Батыс Қазақстан облысында 24 елді мекен электр жарығынсыз қалды. БҚО Төтенше жағдайлар департаментінің баспасөз қызметінен түскен мәліметке қарағанда, сегіз ауданда барлығы 3112 абонент жарықсыз қалды. Атап...

ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің аппарат басшысы тағайындалды

ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрінің бұйрығымен Серік Рахметоллаұлы Егізбаев ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің аппарат басшысы лауазымына тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің...

Жол апатына кінәлі әйел полициядан қашамын деп мерт болды

Ресейдің Благовещенск қаласында жол-көлік оқиғасын жасап, із суытпақ болған әйел жол апатына түсіп мерт болды. Тағы екі адам жарақат алған, деп хабарлайды РИА Новости....

Экология министрлігі «АрселорМиттал Теміртау» компаниясына қатаң талаптар қойды

Экология министрлігі "АрселорМиттал Теміртауға" Теміртауда 500 мың ағаш отырғызуды міндеттеді. Бұл туралы ҚР экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі ұйымдастырған брифинг барысында хабарланды. Министрліктің...

Алматыда қандай кәсіп иелері тапшы екені белгілі болды

Алматы қаласының Жұмыспен қамту орталығының директоры Диляра Иманқұлова онлайн брифинг барысында мегаполисте қандай мамандық иелері тапшы екенін айтты. Оның айтуынша, денсаулық сақтау саласында мамандар тапшылығы...

«Қытаймен бәсекені күшейтеміз»: АҚШ пен Канада күш біріктірді

АҚШ пен Канада Қытайға қарсы тұру үшін күш біріктірді.  Бұл туралы АҚШ президенті Джо Байден Канаданың премьер-министрі Джастин Трюдомен өткізген бейнеконференциядан кейін мәлімдеді, деп...

Алматы мәйітханасының директоры ірі көлемде пара алған деп айыпталды

Алматы бойынша Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі Қалалық паталогоанатомиялық бюросының директоры Б.Әлібековке қатысты тергеу ісін аяқтады. Ол 2020 жылы мемлекеттік сатып алу бойынша қол қойылған...

Шымкентте тойханаларды мектепке айналдыру ұсынылды

Шымкенттегі банкет залдары иелеріне жергілікті билік мектеп немесе кафе ретінде жұмыс істеуді ұсынды. Коронавирус пандемиясына байланысты көптеген ойын-сауық кешендері бір жылға жуық жұмыс істемейді. "Атамекен"...

Қазақстан нарығына екі жаңа автокөлік бренді шығарылмақ

Astana Group холдинг компаниясының негізін қалаушы және президенті Нұрлан Смағұлов екі жаңа автомобиль бренді биыл ел нарығына шығарылатынын мәлімдеді. Олар - Haval және Genesis...

Зейнет жасы: Әлеуметтік кодекс тұжырымдамасы әзірленуде

Премьер-Министр Асқар Маминнің мәжіліс депутаттарының сауалына берген жауабында елімізде Әлеуметтік кодекс тұжырымдамасының жобасы әзірленіп жатқаны туралы айтылды. Қазіргі уақытта зейнетақымен қамсыздандырудың барлық үш деңгейі (ынтымақты, базалық...

Мәжілісте қатесіз жазуға қатысты құжат мақұлданды

Парламент Мәжілісінің жалпы отырысында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне көрнекі ақпарат мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды. Бұл...

Төменгі жалақы мөлшерін арттыру мақсатында Жол картасы әзірленеді – Үкімет басшысы

Премьер-Министр Асқар Маминнің мәжіліс депутаттарының сауалына берген жауабында елімізде жалақының төменгі мөлшерін арттыру мақсатында арнайы Жол картасы әзірленетіні айтылды. «Ең төмен әлеуметтік стандарттар және олардың...

6,6 млрд теңге: Орал әуежайының ғимараты жаңартылмақ

БҚО құрылыс басқармасының басшысы Әлібек Антазиевтің айтуынша, «ҚПО б.в.» компаниясы арқылы әлеуметтік инвестициялар жобасы аясында құрылыс-монтаж жұмысы басталды. Жоба бойынша терминал алаңы 4 мыңнан 10...

ШҚО-да жасанды жолмен қар көшкіні түсірілді

ШҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, соңғы күндері өңірде күн жылып, жиі қар жауып тұр. Жел жылдамдығы да артқан. Таулы аймақтарда көшкін жүру ықтималдығы жоғарылады....

210 мыңға жуықтады: коронавирус жұқтырғандар саны азаймай тұр

Қазақстанда өткен тәулікте 753 адамның коронавирус жұқтырғаны белгілі болды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 93, Шымкент қаласы...

Мас күйінде көлік тізгіндеген азаматтың бас бостандығы шектелді

Өскемен қаласында алкагольді ішімдік ішіп  алып көлік тізгіндеген ер адам жазаға тартылды. ШҚО бойынша ҚАЖ департаментінің мәліметіне сүйенсек, былтыр көктемде ер адам әкімшілік жауапкершілікке...

Қасым-Жомарт Тоқаев Президент Телерадиокешенінің жаңа аппараттық-студия кешенін аралады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Республикасы Президенті Телерадиокешенінің жаңа аппараттық-студия кешенін аралап көрді, – деп жазды Берік Уәли Facebook-тегі парақшасында. «Биыл Қазақстан Республикасы Президентінің Телерадиокешеніне...

Елімізде боран соғып, қар жауады – Қазгидромет

Сәрсенбі күні елімізде жел күшейіп, боран соғады, солтүстікте қалың қар жауып, оңтүстік өңірлерде тұман түсіп, көктайғақ болуы мүмкін, – деп хабарлады Қазгидромет. 24 ақпанда Қазақстан...

Oppo компаниясы ауа арқылы сымсыз қуаттау технологиясын ұсынды (видео)

OPPO компаниясы көпшілікті Oppo X 2021 құрылғыларын сымсыз қуаттаудың жаңа жүйесімен таныстырды, - деп хабарлайды EVO-RUS.COM. https://youtu.be/xALQxs1bJM0 Wireless Air Charging технологиясын Қытайлықтар MWC 2021 Shanghai көрмесінде...

Google қазақ тіліндегі аудиожазбаларды аудара бастады

Google Translate сервисі енді қазақ тіліндегі аудиожазбаларды аудара бастады, деп хабарлайды АА "NewTimes.kz". Бұл жаңарту 22 ақпанда пайда болды – 6.17.0. Айта кету керек, аудиоаударма тек...

АҚШ-та салынғанына 139 жыл болған үй алып тіркемемен жаңа орынға көшірілді (видео)

Калифорния штатындағы Сан-Франциско қаласының тұрғыны Тим Браун 139 жыл бұрын іргетасы қаланған өз үйін жаңа мекен-жайға көшірді. https://www.youtube.com/watch?v=u8l6eBUK-rM 1882 жылы салынған үй үлкен тіркемеге салынып, жүк...

«Алтын Орда» тарихына арналған киножобаға дайындық басталды

Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығы Алтын Орда тарихына арналған ірі киножобаның тұжырымдамасын әзірлеуге кірісті. Осы мақсатта кино орталығының жанынан жұмыс тобы құрылған, ол ел...

Қандасымыз Риза Әлімжанқызы – Қытай киноиндустриясының жұлдызы

Қытайдың kazakcnr.com сайтында талантымен танылған қандасымыз, белгілі актриса Риза Әлімжанқызы туралы мақала жарық көрді. Аталған мақаладағы деректерге сүйенсек, Қытайда өнерімен көрермен көзайымына айналған Риза...

Елбасы Ақан Сатаевты қабылдады

Елбасы Ш.Айманов атындағы «Қазақфильм» акционерлік қоғамының президенті Ақан Сатаевты қабылдады, – деп хабарлайды elbasy.kz. Кездесуде Нұрсұлтан Назарбаев тәуелсіздік алғаннан бері мемлекет әрдайым өнер саласының...

«Nur Otan» партиясының жол картасы: «Баспанамен қамту – басты назарда»

«Nur Otan» партиясы Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларына арналған Жол карталарын бекітті. «Nur Otan» партиясы сайлаудан кейінгі бір ай уақыт ішінде өзінің 216 сайлауалды бағдарламасын...