Пилатес, йога, тай-чи, жүру немесе жеңіл күш жаттығулары созылмалы және жедел ауырсынуды азайтуға көмектесуі мүмкін. Аустралиялық ғалымдар 220 мыңнан астам адамды қамтыған зерттеулерді талдап, жоғары қарқын міндетті емес екенін анықтады: кей жағдайда қысқа әрі жеңіл жаттығу бағдарламалары жақсырақ нәтиже көрсеткен, деп хабарлайды turkystan.kz.
Adelaide University зерттеушілері бұрын жарияланған 157 жүйелі шолуды, 2736 рандомизацияланған клиникалық сынақты және 221 279 қатысушының деректерін біріктірген. Бұл жаттығудың клиникалық ауырсынуға әсерін қарастырған ең ауқымды жинақталған талдаулардың бірі.
Нәтижесінде физикалық жаттығу тірек-қимыл жүйесі ауруларында ғана емес, неврологиялық, қабыну және қатерлі ісікпен байланысты ауырсынуда да орта есеппен оң әсер көрсеткен. Тиімді тәсілдердің қатарында аэробтық және күш жаттығулары, йога, пилатес пен тай-чи бар.
Жалпы алғанда, жаттығу ауырсынуды 0-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша шамамен 1,1 балға төмендеткен. Университеттің түсіндіруінше, бұл көрсеткіш бөлек жүргізілген созылмалы ауырсыну зерттеулеріндегі кейбір кең қолданылатын дәрілердің орташа әсерінен шамамен 60% жоғары болған. Алайда бұл жаттығу мен дәріні тікелей салыстырған клиникалық сынақ емес, сондықтан жаттығу дәріні міндетті түрде алмастырады деген қорытынды жасауға болмайды.
Зерттеудің ең қызық нәтижелерінің бірі — көбірек жаттығу әрдайым жақсы нәтиже бермегені. Төмен қарқынды бағдарламалар орташа және жоғары қарқынды жаттығуларға қарағанда ауырсынуды көбірек азайтқан. Сондай-ақ 12 аптадан қысқа бағдарламалар ұзақ мерзімді бағдарламаларға қарағанда жоғары әсер көрсеткен.
Аптасына екі сағаттан аз уақытқа созылатын жаттығулар да айтарлықтай нәтиже берген. Зерттеу авторларының пікірінше, бұл созылмалы ауырсынуы бар адамдар үшін маңызды, өйткені күрделі әрі ұзақ жаттығу жоспарын орындау олардың жағдайында қиын болуы мүмкін.
Ғалымдар физикалық белсенділіктің ауырсынуға бірнеше жолмен әсер етуі мүмкін екенін айтады. Жаттығу кезінде ағза эндорфин мен серотонин сияқты заттар бөледі, олар ауырсынуды қабылдау деңгейіне ықпал етеді. Сонымен бірге тұрақты қозғалыс қабыну процестерін төмендетуге, көңіл күйді жақсартуға және мидың ауырсыну сигналдарын өңдеу тәсілін өзгертуге көмектесуі мүмкін.
Соған қарамастан, зерттеушілер жаттығуды әмбебап ауырсынуды басатын құрал деп қарастырмайды. Оның әсері ауырсынудың себебіне, адамның дене дайындығына, денсаулық жағдайына және жаттығуды қаншалықты тұрақты орындайтынына байланысты.
Авторлардың айтуынша, проблема дәрігерлердің пациенттерге көбіне жай ғана «көбірек қозғалыңыз» деп кеңес беруінде. Болашақта ауырсынудың нақты түріне қарай қандай жаттығу, қандай қарқын және қанша уақыт қажет екенін дәрі секілді нақты мөлшерлеп тағайындауға мүмкіндік беретін ұсынымдар қажет.
Зерттеу PAIN Reports журналында жарияланған. Дәлелдердің жалпы сенімділігі GRADE жүйесі бойынша орташа деңгейде бағаланған.
