Кітапты қызығушылық үшін тұрақты оқу зейін мен есте сақтау қабілетін жақсартып, күйзелісті азайтуға және егде жаста когнитивтік қабілеттің төмендеу қаупін бәсеңдетуге көмектесуі мүмкін. Кембридж университетінің ғалымдары бұрын жүргізілген бірқатар зерттеудің нәтижелерін саралап, осындай қорытындыға келді, деп хабарлайды turkystan.kz.
Ғалымдардың айтуынша, оқу форматының айтарлықтай маңызы жоқ. Қағаз кітап, электронды кітап, журнал, комикс немесе графикалық роман болсын, адамның өз қалауымен және қызығушылықпен оқуы ми жұмысына оң әсер етуі мүмкін. Зерттеушілер әсіресе кітап оқуды бала кезден қалыптастыру маңызды екенін атап өтеді.
Бұған дейін 10 мыңнан астам жасөспірімнің деректерін қамтыған зерттеу бала кезінен кітапты қызығушылықпен оқығандардың когнитивтік тестілерден жақсы нәтиже көрсеткенін анықтаған. Оларда есте сақтау, зейін және білімді қолдануға қатысты көрсеткіштер жоғары, ал психикалық денсаулық мәселелерінің белгілері төмен болған. Ми құрылымында да бірқатар айырмашылық байқалған.
Кітап оқудың ықтимал пайдасы ересек жаста да сақталады. Ғалымдар қарастырған ұзақмерзімді зерттеулердің бірінде 65 жастан асқан 801 адамның кітап, газет және журнал оқу секілді интеллектуалдық белсенділігі Альцгеймер ауруының даму қаупінің 33% төмен болуымен байланысты болған. Тағы бір зерттеуде 75 жастан асқан 469 адамның арасында кітап оқу деменция қаупінің 35% төмен болуымен байланысты екені анықталған.
Бұдан бөлек, 64 жастан асқан 1962 адамды 14 жыл бойы бақылаған зерттеу аптасына кемінде бір рет кітап оқитын адамдарда когнитивтік қабілеттің төмендеу қаупі аз болғанын көрсетті. Бұл байланыс адамның білім деңгейіне қарамастан байқалған.
Кітап клубтары мен бірге оқу да қосымша пайда беруі мүмкін. Егде жастағы адамдар арасында жүргізілген зерттеулер мұндай белсенділіктің жалғыздық пен әлеуметтік оқшаулануды азайтып, жалпы көңіл күйге оң ықпал ететінін көрсеткен. Әлеуметтік белсенділік те ми саулығын сақтауда маңызды факторлардың бірі саналады.
Дегенмен зерттеушілер кітап оқу деменциядан міндетті түрде қорғайды деп айтуға әлі ерте екенін ескертеді. Қолда бар жұмыстардың көбі оқу мен ми саулығы арасындағы байланысты көрсетеді, бірақ оның нақты себеп-салдарлық механизмдері толық анықталмаған. Ғалымдар ересек жаста кітап оқуды жаңадан әдетке айналдырудың ми құрылымы мен когнитивтік қабілетке қалай әсер ететінін алдағы зерттеулерде анықтауды жоспарлап отыр.
