Канада ғалымдары қан тоқтатудың жаңа әдісін ұсынды. Олар эритроциттерді (қызыл қан жасушаларын) «клик-химия» деп аталатын реакциялар арқылы өзгертіп, жасанды қан ұйындыларына айналдырды. Алғашқы тәжірибелерде бұл технология бауырдағы қан кетуді қазіргі тәсілдерге қарағанда жылдамырақ тоқтатып, қабынуды да азайтқаны анықталды, деп хабарлайды turkystan.kz.
Әдетте ағзада қан ұю процесінде негізгі рөлді тромбоциттер атқарады. Бірақ бұл зерттеуде ғалымдар басқа жолды таңдады: олар эритроциттерді пайдаланды. Себебі бұл жасушалар икемдірек, әрі ағзада ұзақ уақыт, бірнеше айға дейін айнала алады.
Зерттеушілер эритроциттердің бетіне арнайы химиялық қосылыстарды бекіткен. Олардың бірі – транс-циклооктен, ал екіншісі – тетразин. Бұл екі зат бір-бірімен тез әрекеттесіп, жасушаларды бір-біріне «жабыстырады». Нәтижесінде араластырылған сәтте-ақ серпімді, қызыл түсті желе тәрізді масса түзіледі.
Жаңа әдістің басты артықшылығы – беріктігі. Ғалымдардың айтуынша, жасанды ұйынды табиғи қан ұйындыларынан 13 есе төзімді. Егеуқұйрықтарға жүргізілген тәжірибеде бұл материал жарақатқа жағылған кезде қан кетуді тез тоқтатып, көп қан жоғалтудың алдын алған. Сонымен қатар, ол тіндердің жазылуын жақсартып, қабыну деңгейін төмендеткен.
Мамандардың пікірінше, мұндай технология жедел медицина үшін өте қажет. Себебі ауыр жарақаттар кезінде уақыт – шешуші фактор. Қан кетуді тез тоқтату адам өмірін сақтап қалуы мүмкін.
Қауіпсіздік тұрғысынан да үміт бар. Қолданылған «клик-химия» реакциялары бұған дейін басқа медициналық зерттеулерде тексерілген. Сондықтан ғалымдар бұл тәсілдің адам ағзасына зиян келтірмейтінін болжайды.
Қазір зерттеу тобы технологияны ірі жануарларда сынауға дайындалып жатыр. Келесі кезең – адамдарға клиникалық сынақтар жүргізу. Ғалымдар бұл әдісте науқастың өз эритроциттерін де, сәйкес қан тобы бар донор жасушаларын да қолдануға болатынын айтады.
Егер зерттеулер сәтті аяқталса, медицинада қан кетуді тоқтатудың мүлде жаңа, тиімді әрі қауіпсіз тәсілі пайда болуы мүмкін.
