Әлем тыныш емес. Апта сайын, тіпті күн сайын болып жатқан түрлі оқиғалар жаһанның күн тәртібіне түрлі мәселені шығарып, «ойын ережелерін» күрт өзгертіп жатыр. Осы аптада қандай оқиғалар болды, шолу жасап өтейік.
Тарик Рахман Бангладештің жаңа премьер-министрі ретінде ант қабылдады. Оның жетекшілігіндегі Бангладеш ұлттық партиясы жалпы сайлауда парламенттегі 300 орынның үштен екісін иеленді. Бұл – 2024 жылы Шейх Хасина биліктен кеткеннен кейінгі алғашқы сайлау. Сайлаумен қатар өткен референдумда конституциялық реформалар пакеті де қолдау тапты. Енді жаңа үкімет алдында экономикалық сенімді қалпына келтіру мен саяси тұрақтылықты нығайту міндеті тұр.
Талибан үкіметі былтыр қазанда шекарада болған қақтығыстарда тұтқындалған пәкістандық үш сарбазды босатты. Келіссөздерге Сауд Арабиясы арағайын болды. Алайда Пәкістанның солтүстік-батысында автокөлікке жасалған жарылыстан 11 қауіпсіздік қызметкері мен бір бала қаза тапты. Жауапкершілікті пәкістандық тәліптер мойнына алды. Исламабад Ауғанстанды радикалды топтарға пана беріп отыр деп айыптайды.
Оңтүстік Кореяның экс-президенті Юн Сук Ель 2024 жылы әскери жағдай енгізгені үшін импичментке ұшыраған еді. Енді сот оны бүлік ұйымдастырды деп танып, өмір бойына бас бостандығынан айырды. Прокуратура өлім жазасын сұрағанымен, сот ең ауыр түрме жазасымен шектелді.
Палестина билігі Газа секторында Израиль әуе соққысынан 12 адам қаза тапқанын хабарлады. Израиль мұны атысты тоқтату келісімін ХАМАС бұзғанына жауап деп түсіндірді. Сонымен қатар Израиль басып алынған Батыс жағалаудағы бірқатар аумақты «мемлекеттік меншік» деп жариялау жоспарын мақұлдады. Сыншылар мұны іс жүзіндегі аннексия деп бағалайды.
Иран мен АҚШ Женевада екінші раунд келіссөз өткізді. Иран сыртқы істер министрі тараптар принциптік түсіністікке жақындағанын айтты. Сонымен қатар аймақта АҚШ әскери қатысуы күшейіп жатқан шақта Иран Ормуз бұғазының бір бөлігін уақытша жауып, әскери-теңіз жаттығуын өткізді. Спутниктік суреттер Иранның ядролық нысандарының бірінде жерасты кешенін күшейтіп жатқанын көрсетеді.
Ливан үкіметі армияға «Хезболланы» қарусыздандыру жоспарының екінші кезеңін төрт ай ішінде іске асыруды тапсырды. Ұйым бұл шешімді қабылдамай, оны Израиль мүддесіне қызмет етеді деп атады. African Union Судандағы азаматтық соғыста армияға қарсы соғысып жатқан Жедел қолдау күштері құрған параллель үкіметті мойындаудан бас тартты.
Францияның Лион қаласында оңшыл студенттің өліміне байланысты 11 адам ұсталды. Ұсталғандардың арасында солшыл партияның парламенттік көмекшісі бар.
Ұлыбританияда бұрынғы ханзада Эндрю Маунтбеттен-Уинзор қызмет бабын теріс мақсатта пайдаланды деген күдікпен қамауға алынды. Бұл іс Эпштейн құжаттарының тағы бір легі жарияланғаннан кейін өршіді. Бірақ кейіннен бұрынғы ханзада қамаудан босатылды.
Жапония экономикасы 2025 жылдың соңғы тоқсанында жылдық мәнде небәрі 0,2 пайызға өсті. Бұл сарапшылар күткен деңгейден әлдеқайда төмен. Ал бұған дейінгі тоқсанда ЖІӨ 2,3 пайызға қысқарған еді. Ел іс жүзінде рецессия табалдырығынан әрең өтті. Премьер-министр Такачи Жапон банкі басшысымен шұғыл кездесу өткізді. Нарықта орталық банк иенаны нығайту үшін пайыздық мөлшерлемені тағы да көтеруі мүмкін деген болжам күшейді. Әлсіз валюта импорттық тауарларды қымбаттатып, тұрмыс құнын арттырды. Дегенмен орталық банк басшысы мырза кездесудің мазмұнын ашып айтудан бас тартты.
Еуропа орталық банкі басшылығында да белгісіздік күшейді. Лагард ханым өкілет мерзімі 2027 жылдың қазанында аяқталуға тиіс, алайда оның мерзімінен бұрын кетуі мүмкін екені туралы ақпарат тарады. Еуропадағы монетарлық саясат енді тек инфляциямен емес, саяси тәуекелдермен де өлшенетін түрі бар.
Үндістан дамушы елдер арасында алғаш рет жаһандық ЖИ саммитін өткізді. Үкімет жиынның басты идеясын «жасанды интеллектті демократияландыру» деп таныстырды. Ашық кодты технологиялар, инклюзивтілік және даму басымдығы туралы айтылды. Алайда сарапшылар Үндістанның басты мақсаты деректер орталықтарына инвестиция тарту екенін де жасырмайды.
