ەكونوميكا جاڭالىقتارى

قازاقتار مەن ارابتار ىنتىماقتاستىعى

پرەمەر ءماسiموۆ كۋۆەيتتiك شەنەۋنiكپەن وتكiزگەن كەزدەسۋدە قازاقستان مەن كۋۆەيت اراسىنداعى ساياسي، ساۋدا-ەكونوميكالىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا قاتىستى ماسەلەلەردi تالقىعا سالدى.

كارiم ءماسiموۆ كۋۆەيت امiرلiگi اكiمشiلiگiنiڭ جەتەكشiسi، شەيح ناسىر ساباح ءال-احماد ەس-ساباحپەن كەزدەسۋدە ەلiمiزدەگi الەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق رەفورمالار بارىسىنان ءسوز ەتiپ، يننوفاتسيالىق، ونەركاسiپ، بiلiم بەرۋ، مەديتسينالىق، ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ باعدارلامالارى تۋرالى اقپار بەردi: "قازاقستان ەكونوميكاسى كۋۆەيتتiك كاسiپكەرلەرگە مەتاللۋرگيالىق، حيميالىق، تاۋ-كەن بايىتۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا كەڭ كولەمدەگi ونiمدەردi ۇسىنۋعا مۇددەلiمiز". مينيسترلەر كابينەتiنiڭ باسشىسى مۇناي مەن گاز سالاسىنداعى، كولiك، ەنەرگەتيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى، قۇرىلىس پەن ونەركاسiپتiك وندiرiستەر، تۋريزم سالالارىنا كۋۆەيتتەن ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇددەلi ەكەندiگiن مالiمدەدi.

جاپوندار ارالدا بالىق وسIرمەك

كسرو كەزiندە مىڭداعان ادامدى اشارشىلىقتان امان الىپ قالۋ ءۇشiن 14 ۆاگون بالىق جونەلتكەن ارال تەڭiزiندەگi بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا جاپوندار قول ۇشىن بەرەتiن بولدى. قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلiگi مەن دۇنيەجۇزiلiك بانكتiك قازاقستانداعى تۇراقتى وكiلi قابىلداعان ەكiجاقتى كەلiسiمدە وسى ماسەلە قامتىلدى.

مينيستر ا.ەسiموۆ پەن دۇنيەجۇزiلiك بانك وكiلi سەرگەي شاتالوۆ "ارال تەڭiزiندەگi بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جانە قوعامدىق باسقارۋ" جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا بولiنگەن قۇجاتقا قول قويدى. جاپونيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكiلەتتi ەلشiسi تەتسۋو يتو جاپون ۇكiمەتiنiڭ بiزدiڭ ەلiمiزدەگi بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ دامىتىلۋىنا مۇددەلi ەكەندiگiن جانە قارجىلاي كومەك كورسەتەتiندiكتەرiن مالiمدەدi: "جاپونيادا ارال ماسەلەسi كسرو-نىڭ جاعىمسىز ارەكەتi رەتiندە ءمالiم. جاپون ۇكiمەتiنiڭ دۇنيەجۇزiلiك بانكپەن بiرلەسكەن جوباسى رەتiندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان قىزمەتتiڭ ەكiنشi كەزەڭiن اتقاراتىنىمىزعا قۋانىشتىمىن". بۇگiندە ارال تەڭiزiنiڭ سولتۇستiك بولiگiنەن كوكارال بوگەتi سالىنىپ، سىرداريا وزەنiنiڭ ارناسى ارقىلى اعاتىن سۋ دەڭگەيi ەكi ەسەگە دەيiن كوبەيگەن. سولتۇستiك بولiكتەگi سۋ الابىنىڭ 500 شارشى شاقىرىمعا جەتكەنiن كولدەنەڭ تارتقان ۇكiمەت، سوڭعى 5 جىلدا ايماقتاعى بالىق اۋلاۋ كاسiبiنiڭ قايتادان جولعا قويىلعانىن ايتادى. رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، ارال تەڭiزiنەن جىلىنا 2 مىڭ توننا بالىق اۋلاناتىن كورiنەدi.

قازاق مۇنايى — باتىسقا

ەنەرگەتيكا جانە مينەرالدىق رەسۋرستار ۆيتسە-مينيسترi ل.قيسىنوۆ باكۋ-تبيليسي-جەيحان مۇناي قۇبىرى ارقىلى قازاق مۇنايىن تاسىمالداۋدىڭ جاڭا جۇيەسiن قۇرۋدى قامتاماسىز ەتەتiن قۇجاتتىڭ قابىلدانعانىن مالiمدەدi.

وتكەن اپتادا ءماجiلiستiڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن ءازiربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعى ارقىلى مۇنايدى باكۋ-تبيليسي-جەيحان جۇيەسiمەن حالىقارالىق نارىقتارعا تاسىمالداۋعا قولداۋ كورسەتۋ جانە جاردەمدەسۋ جونiندەگi شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى" زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى. بۇل قۇجاتقا ەكi ەل پرەزيدەنتتەرi 2006 جىلى قول قويعان بولاتىن. قيسىنوۆ: "مەملەكەتiمiزدiڭ ۇستانىپ وتىرعان كومiرسۋتەگiلەردi كوپۆەكتورلى باعىت بويىنشا تاسىمالداۋ ساياساتىنا بايلانىستى جاڭا ەكسپورتتىق جولداردى قاراستىرۋ ماڭىزدى شارا بولىپ تابىلادى" دەدi. جوبا بويىنشا ەسكەنە-قۇرىق مۇناي قۇبىرىن سالۋ، جاڭا قۋاتتار مەن قۇرىق پورتىن كەڭەيتۋ جوسپارلانۋدا.

اقش پەن قىتاي تاتۋلاسۋعا مۇددەلI

اقش قارجى مينيسترi گەنري پولسون كەشە قىتايعا كەلدi. باستى ماقسات — ەكi ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق داۋلاردى شەشۋ.حۋ تسزينتاومەن كەزدەسكەن امەريكالىق شەنەۋنiك 2007 جىلى قابىلداعان ەكونوميكالىق كەلiسiمدi جۇزەگە اسىرۋدىڭ جايىن ءسوز ەتتi.

قىتايلىق بيلiكپەن جۇزدەسكەن پولسون الداعى ون جىلعا بەلگiلەنگەن ەنەرگەتيكالىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋ جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماقساتىنداعى ەكiجاقتى كەلiسiمدەردi جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسiن تالقىلادى. بىلتىر قۇراما شتاتتار مەن اسپاناستى ەلiندەگi ساۋدا دەفيتسيتi 256،3 ملرد. دوللارعا تەڭ بولعان. ساراپشىلار پiكiرiنشە، بۇعان قىتايدىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنىڭ باعامىن قولدان تومەندەتۋ سەبەپ بولعانىن ايتادى. بۇگiندە يۋاننىڭ 1 دوللارعا شاققانداعى باعامى – 7،02. ماماندار قاۋىمى بۇل باعامنىڭ كەلەشەكتە ەداۋiر وسەتiنiن بولجاپ وتىر.

زەينەتاقى داۋى

گرەكتەر جەرiندەگi زەينەتاقىلىق رەفورماعا قاتىستى تۋىنداعان داۋ قىزا ءتۇستi. بiرنەشە كۇننەن بەرi بيلiككە دەگەن نارازىلىقتارىن تانىقتان گرەكتەر ءتۇرلi شارالار ۇيىمداستىرىپ، قارسىلىقتارىن بiلدiرسە دە، ۇكiمەت قۇلاق اسسپاي قويعان ەدi. بiراق اپتا باسىندا پارلامەنت وسى ماسەلەگە قاتىستى رەفەرەندۋم وتكiزۋدi تالقىلادى.

گرەكتەردiڭ پارلامەنتi ەلدەگi زەينەتاقىلىق رەفورمانى تالقىعا سالۋعا قاتىستى رەفەرەندۋم وتكiزۋدi تارازى باسىنا تارتۋى تيiس. "بيلiك باسىنداعى "جاڭا دەموكراتيا" پارتياسى قابىلداعان زەينەتاقى جۇيەسiن رەفورمالاۋ جونiندەگi زاڭ حالىقتىڭ تالقىسىنا ۇسىنىلا ما، جوق پا؟" دەگەن ساۋالدى دەپۋتاتتار داۋىسقا سالۋ ارقىلى شەشەدi. گرەكتەردiڭ 80 پايىزدان استامى زەينەتكە شىعۋ جاسىن ۇلعايتىپ (62-دەن 65-كە دەيiن)، ەسەسiنە، زەينەتاقى مولشەرiن ازايتاتىن زاڭعا قارسى. بيلiك ەگەر اتالعان رەفورما جۇزەگە اسىرىلماسا، ەلدiڭ زەينەتاقى جۇيەسi كوپ كەشiكپەي، بانكروتقا ۇشىرايتىنىن ايتادى. گرەكياداعى ەۋووداقتىڭ باسقا ەلدەرiندەگiدەي قارت ادامدار سانىنىڭ ارتۋى، جارنالاردىڭ ازايۋى ەلدەگi احۋالدى ۋشىقتىرىپ وتىر.

ءنازيا جويامەرگەنقىزى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button