ҰЛТҚА КIМ ЖАҚЫН?

Сондай-ақ!

Sulpak маңындағы ағаштарды заңсыз кескен адам анықталды

Алматыдағы Sulpak дүкенінің алдындағы ағаштарды кескен негізгі күдіктінің кім екені анықталды деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі Алматы қаласы Полиция департаментіне сілтеме жасап. Бүгінгі таңда аталған қылмысқа...

23 жасар атыраулық қыз Instagram арқылы полиция қызметкерлерін балағаттаған

Атырауда мас күйінде көлік жүргізген 23 жастағы қызды ұсталды. «24 қараша күні 01:35-те Баймұханов көшесінде орналасқан «Магнит» сауда үйі маңында Hyundai маркалы автокөлік тоқтатылды. Аталған...

Мұхтар Әбілязовтің сыбайласы Қазақстанға 6,3 млрд теңге қайтарды

«БТА Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің бұрынғы төрағасы Мұхтар Әбілязовтің сыбайласы Қазақстанға 6,3 млрд теңге қайтарды. Бұл туралы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінен мәлімдеді. «ҚР Сыбайлас...

Ұлттық банк теңгенің нығаюын түсіндірді

Апта басында бір долларға шаққандағы бағам 427,98 теңге болса, бүгін ұлттық валюта қыркүйек айынан бері алғаш рет 423 деңгейіне жетті. Ұлттық банктің Монетарлық операциялар...

Өткен аптадағы телесайысқа президенттікке үміткер қазіргі президент қатыспады. Ал, қалған төртеуі көпшіліктің алдында шешендік өнерлерін танытуға барын салып бақты. Осы орайда көпшіліктің, әсіресе, қазақтілді аудиторияның назарын аударған мәселе — ұлт мәселесі болған еді. Әрине, әсіреұлтшылдық орға жығады дегенді жиі естиміз. Ал, қазақтың ұлтшылдығы қандай болуы керек? Ең алдымен қазақта шовинистік пиғыл жоқ, болған емес, болмайды да? Өйткені, біз жылдар бойы езгіде болған елміз. Біз ғасырлар бойы азаттығымызды аңсадық. Азаттық алғаннан кейін де, Ресейдің көңіліне жалтақтаумен келеміз. Сол жалтақтығымыздың салдарынан тіліміз босағадан оза алмай отыр. Ал, елдегі ұлт-патриоттары жақ-жақ боп өзара айтысудан аса алмауда.

Саяси технологтардың қай-қайсысы да алдағы сайлауда ұлттық фактордан гөрі әлеуметтік фактор басты рөл ойнайтындығын айтқан. Билік те әлеуметтік фактордың алдын-алуды ескеріп, түрлі жәрдемақылар мен еңбекақы және зейнетақыны өсірді. Сөйтіп болуы мүмкін революцияның алдын алуды мақсат етті. Еңбекақы өскенмен, елді қымбатшылық жайлап еді, Үкімет оның да амалын тапты. Бір-екі аптаның ішінде шарықтап кеткен жанар-жағармайды да ауыздықтап, күздегі баға деңгейіне түсіре қойды. Сөйтіп, елде әлеуметтік фактордың алдын алу үшін бар жағдай жасалынды.

Ал, ұлттық фактор ше? Бұл жайды ешкім ескермеді, ескергісі келмеді де. Ол, ол ма, "Алматы қаласында 2006 жылдың қаңтарынан бастап, ісқағаздары мемлекеттік тілге көшеді" деген ақпаратты да үрке қабылдағандар бар. Бұған билікті жақтаушы "Халықтық коалицияның" белсенді мүшелерінің бірі, Президентті қолдау штабының төрайымы Дариға Назарбаеваның өзі "Қазақстан қазақ тіліне көшуі мүмкін емес" деп дабыл қақты. Демек, қазіргі билік те елдегі ұлттық мәселелерді түбегейлі шешеді деу қиын. Ендеше, телесайыста белсенген 4 үміткердің қайсысы ұлтқа жақын? Меніңше, Әлихан Байменов. Әрине, кейбір түйткілді мәселелерге келгенде, Әлихан Байменовтің де жалтақ саясат ұстанатыны бар. Дегенмен, Әлихан Байменовтің қазақша тәрбие алғаны, қазақтың жанына жақын поэзиясымен сусындап өскені бар, қалайда рухани мәселелерді ұлықтауда өзгелерінен ерек көрінгені рас. Телесайыста "Халықтық коммунистік" партияның атынан үміткерлікке тіркелген Ерасыл Әбілқасымов "Егер, алда-жалда президент бола қалсам, елде ұлттық мемлекет орнатамын" дегенді ашық айтты. Алайда, қалай екенін қайдам, Ерасыл Әбілқасымовтың бейнесі былайғы жұртқа үнемі күлкі тудырады да жүреді. Бұл белгілі саяси технологтардың Қазақстандағы басты күш ұлт патриоттарының басты назарға шықпауына жасаған бір әдісі. Сөйтіп, ұлтшылдардың бейнесін қаймана қазаққа күлкілі көрсетеміз. Неге ұлт-патриоттарының арасында салиқалы саясаткер жоқ? Неге ұлттық мәселе "Ақ жол" немесе "Отан" партиясының деңгейінде көтерілмейді? Өйткені, оны билік қаламайды.

Сарапшылар басты тартыс — Назарбаев пен Тұяқбайдың арасында өтеді дегенді жиі айтады. Ал, үшінші біреулері екінші орынды сөзсіз Байменов иеленеді деседі. Бұл неге сүйеніп айтылуда? Әрине, Жармаханды халық батыры ретінде көрсеткенде не ұтамыз? Ол оппозицияның атынан түсіп жатқан жалғыз үміткер болғандықтан да, демократтардың сойылын соғушы ретінде қылаң береді. Алайда, ұлттық мәселелерге келгенде Жармахан Тұяқбай шенеунік болған күндерінің өзінде ұлттың намысын қорғауға басын тіккен жоқ. Айталық, Жер туралы заң қабылданып жатқан кезде Мәжіліс спикері болған Жармахан Тұяқбайдың үні шыққан жоқ. Депутаттық мандатқа ие болған жылдарында Жармаханның ұлтқа қатысты өзекті мәселелерге орай сауал тастағаны да есімізде жоқ. Тек Өзбекстан мен Қазақстан арасындағы шекарада күнде атылған оққа орай оның алғашқы депутаттық сауал жолдағаны әлі есімізде. Бірақ, Жармахан Тұяқбайдың депутаттық сауалына Сыртқы істер министрі жауап қатқан жоқ. Жармахан Тұяқбай елде шекара дауы өршіп тұрған тұста да депутат ретінде белсеніп белді бекем бумады. Депутаттар мемлекеттік тілдің мәртебесі үшін күніне қырық айқайласқанда да Жармахан оған еш қатысы жоқ сыңай танытты. Бүгінде Жармахан Тұяқбайдың командасында жүрген Болатхан Тайжан "Әділетті Қазақстан үшін" қозғалысының ұлттық мәселелерге келгенде үмітін ақтамағандығын айтады. Демек, қозғалыс басында отырған Жармахан Тұяқбай ұлттың дауысы үшін емес, елдегі өзге ұлт өкілдерінің дауысы үшін жан алып, жан берісіп жатқанға ұқсайды.

Міне, осы тұрғыдан келгенде, Байменовтің ұлтқа жақын көрінетіні рас. Ол біріншіден, қайда жүрсе де сөзі қазақша бастайды. Мемлекеттік тілде пікірсайыс ұйымдастыруға ат салып жатқан да сол. Жер-жердегі кездесулерінің бәрін тек мемлекеттік тілде өткізеді. Демек, ұлттық фактор басты сипатқа ие болатын болса, ұлттық идеяға сусындаған халық болса, дәл бүгін Байменовтің артынан ерер еді.

Есенгүл Кәпқызы

Редакция таңдауы

Сапарғали Бегалин − жас ұрпақтың сүйікті жазушысы

ХХ ғасырдың басында дүниеге келіп қилы кезеңдерді бастан кешкен, солай болса да бар өмірін сөз өнеріне арнап өткен Сапарғали Ысқақұлы Бегалин әдебиеттің көптеген жанрларында...

Қазақ каскадері «Таурус» сыйлығын алды

Nomad Stunts каскадерлар тобының негізін қалаушы, каскадер, актер Жайдарбек Күнғожинов Әлемдік каскадерлар академиясының (АҚШ) «Таурус» премиясын жеңіп алды. Жайдарбек Күнғожинов каскадерлар арасында «Оскар» сыйлығына теңелетін...

Біреуге ақыл, біреуге ақша керек

Қазір мобильді құрылғылар мен әлеуметтік желі өміріміздің ажырамас бір бөлігіне айналды. Биыл әлемде 4,5 млрд адам интернетке жүгінген. Қазіргі таңда жер бетіндегі халықтың жартысынан...

Арғынбек Шегебай: Facebook қызметкерлері Цукербергке сын айта алады

2004 жылы Гарвард университетінің бір топ студенттері ойлап тапқан Facebook желісін бүгінде күн сайын дүниежүзі бойынша екі миллиард жеті жүз миллионға жуық қолданушы пайдаланады....
награда

«Тәуелсіздік күніне награда алып беремін». Меруерт Түсіпбаева өзін түн ішінде мазалаған ер адамға реніш...

Әнші, актриса Меруерт Түсіпбаева атақ-даңққа кенде емес. Ол – Қазақстан Жастар одағы...
ағаштарды заңсыз кескен

Sulpak маңындағы ағаштарды заңсыз кескен адам анықталды

Алматыдағы Sulpak дүкенінің алдындағы ағаштарды кескен негізгі күдіктінің кім екені анықталды деп...
мас күйінде көлік жүргізген

23 жасар атыраулық қыз Instagram арқылы полиция қызметкерлерін балағаттаған

Атырауда мас күйінде көлік жүргізген 23 жастағы қызды ұсталды. «24 қараша күні 01:35-те...

Мұхтар Әбілязовтің сыбайласы Қазақстанға 6,3 млрд теңге қайтарды

«БТА Банкі» АҚ Директорлар кеңесінің бұрынғы төрағасы Мұхтар Әбілязовтің сыбайласы Қазақстанға 6,3...

Ұлттық банк теңгенің нығаюын түсіндірді

Апта басында бір долларға шаққандағы бағам 427,98 теңге болса, бүгін ұлттық валюта...

Көп оқылды

Коронавирустың жаңа белгілері пайда болды

Коронавирус жұқтырған науқастардың бойындағы ауру белгілері денге қызбасының белгілеріне ұқсас болуы дұрыс диагноз қоюға кедергі келтіруде. Аталмыш белгілерді анықтаған Сингапур ғалымдары арнайы баяндама жасады....

Қазақ Тәуелсіздігіне – 25 жыл

2016 жылдың үлкен мерейтойы – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы. Айтулы мерекеге республикамыздың түкпір-түкпірінде қызу дайындық жұмыстары жүргізілетіні бесенеден белгілі. Ал ақтөбеліктер егемендігіміздің ширек...

Ертеңнен бастап мас күйінде көлік жүргізгендер 10 жылға сотталады

Көлікті мас күйінде тізгіндеп, жол ережесін бұзғандар 7 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Президент осындай өзгеріс енгізілген заң жобасына бұған дейін қол қойған,...

Мемлекет басшысы коронавирустың екінші толқынына не себеп болғанын айтты

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев телевизиялық үндеуінде елде коронавирустың және пневмония дертінің өршуіне не себеп болғанын айтты.  «Коронавирус қаупіне байланысты пандемия басталғалы біз елдегі вирустың таралуына шектеу...