Құстарды бақылау инсульттен кейін сөйлеу және қарым-қатынас қабілеті бұзылған адамдарға оңалту кезінде көмектесуі мүмкін. АҚШ-тағы Монтана университетінің мамандары табиғат аясындағы мұндай әрекет пациенттерге қысымсыз жағдайда сөйлесуге, ыммен, суретпен немесе басқа тәсілдермен ойын жеткізуге мүмкіндік беретінін айтады, деп хабарлайды turkystan.kz euronews.com-ға сілтеме жасап.
Инсульттен кейінгі ең жиі кездесетін салдардың бірі – афазия. Бұл жағдайда адамның интеллектісі сақталғанымен, сөйлеу, өзгенің сөзін түсіну, оқу немесе жазу қабілеті бұзылуы мүмкін. Ғалымдардың мәліметінше, афазия инсульт алған адамдардың шамамен үштен бірінде кездеседі.
Монтана университетінде афазиясы бар адамдарға арналған Intensive Comprehensive Aphasia Program бірнеше жылдан бері жұмыс істейді. Бағдарлама әдетте төрт аптаға созылып, аптасына төрт күн өтеді. Қатысушылар шамамен 80 сағат оңалту шараларына қатысады.
Бағдарлама аясында құстарды бақылау 2021 жылдан бастап енгізілген. Бастапқыда қатысушылар жапалақтар туралы білгісі келген. Кейін бұл бағыт кеңейіп, жыртқыш құстарды бақылау, дүрбі мен телескоптарды қолдану, құс дауысын тану және табиғаттағы дыбыстарды тыңдау сияқты әрекеттер қосылған.
Мұндай ортада сөйлесу міндетті түрде сөзбен ғана жүрмейді. Афазиясы бар адам құсты көрсетуі, суретін таңдауы, ым қолдануы, жазуы немесе смартфон арқылы ойын жеткізуі мүмкін. Мамандардың айтуынша, бұл қалыпты әңгімеге қарағанда тілдік қысымды азайтып, адамның қарым-қатынасқа қатысуына көбірек мүмкіндік береді.
Әр қатысушыға әдетте сөйлеу және тіл терапиясы бойынша дайындықтан өтіп жүрген маман немесе студент серіктес болады. Ол қажет кезде әңгімені жалғастыруға, сөзді түсінуге немесе өз ойын жеткізуге көмектеседі. Ал құстар туралы мазмұнды орнитологтар жүргізеді.
Зерттеушілер құс бақылаудың тағы бір артықшылығы — адамның әлеуметтік ортаға қайта араласуына жағдай жасауы деп есептейді. Инсульттен кейін афазиясы бар адамдар бұрынғы қызығушылықтарынан, әлеуметтік байланыстарынан алыстап қалуы мүмкін. Ал табиғаттағы ортақ әрекет жаңа әңгіме тақырыбын, қызығушылық пен күнделікті белсенділікті қалыптастырады.
Дегенмен бұл тәсілдің клиникалық тиімділігі әзірге дәлелденген жоқ. Жарияланған мақалада бақылау тобы немесе стандартталған клиникалық нәтижелер жоқ. Авторлар өздері де құс бақылаудың сөйлеу қабілетіне, психологиялық жағдайға және өмір сапасына нақты қаншалықты әсер ететінін анықтау үшін бақыланатын зерттеулер мен ұзақ мерзімді бақылау қажет екенін атап өтеді.
Соған қарамастан, ғалымдар тәсілдің қолжетімділігіне назар аударады. Құс бақылау үшін міндетті түрде орманға немесе арнайы қорыққа барудың қажеті жоқ, оны терезеден, ауладан немесе саябақтан бастауға болады. Сондықтан мұндай әдіс болашақта инсульттен кейінгі оңалтудың қосымша құралына айналуы мүмкін.
