Кинотеатрға, музейге, көрмеге немесе театрға тұрақты бару адамның көңіл күйін көтеріп қана қоймай, ағзаның қартаю қарқынына да ықпал етуі мүмкін. Жапония ғалымдары жүргізген зерттеуде мәдени шараларға жиі қатысатын егде адамдардың физиологиялық жасы үйден сирек шығатын құрдастарына қарағанда төмен болған, деп хабарлайды turkystan.kz.
Зерттеу Journal of Epidemiology and Community Health ғылыми журналында жарияланды. Токио ғылым институтының мамандары Англияда тұратын 50 жастан асқан 1899 адамның деректерін талдаған. Қатысушылардың денсаулық көрсеткіштері 2004 жылдан 2009 жылға дейінгі аралықта кемінде екі рет өлшенген.
Ғалымдар адамның төлқұжаттағы жасына емес, ағзасының нақты жұмыс істеу жағдайына назар аударған. Физиологиялық жасты есептеу үшін қан қысымы, өкпенің тыныс алу мүмкіндігі, қандағы гемоглобин мен қант көрсеткіші, холестерин мөлшері, дене салмағының индексі, жүру жылдамдығы және қолдың қысу күші секілді он көрсеткіш пайдаланылды.
Қатысушылардан кинотеатрға, музейге, көркемсурет галереясына, театрға, концертке немесе операға қаншалықты жиі баратыны сұралған. Жауаптар негізінде мәдени белсенділік деңгейі нөлден 15 ұпайға дейін бағаланды. Нөл ұпай мәдени шараларға мүлде қатыспайтындарды білдірсе, ең жоғары көрсеткіш мұндай орындарға айына бірнеше рет баратын адамдарға берілген.
Нәтижесінде мәдени шараларға кемінде бірнеше айда бір рет қатысатын адамдардың орташа физиологиялық жасы 66,9 жасты құрады. Ал мәдени белсенділігі төмен топта бұл көрсеткіш 69,9 жас болған. Екі топтың арасындағы айырмашылық шамамен үш жылға жеткен.
Зерттеуде әрбір мәдени шараға барған сайын ағза тура бір айға жасарады деген қорытынды жасалмаған. Ғалымдар мәдени белсенділік көрсеткіші бір ұпайға артқан сайын физиологиялық жастың орта есеппен 0,085 жылға, яғни шамамен 31 күнге төмен болуымен байланыс барын анықтаған. Бұл есепке адамдардың табысы, жұмыспен қамтылуы және созылмалы аурулары секілді факторлар енгізілген.
Мамандар мұндай байланыстың бірнеше ықтимал себебін атайды. Театрға, музейге немесе концертке бару адамның әлеуметтік ортасын кеңейтіп, жалғыздық сезімін азайтуы мүмкін. Үйден шығып, белгілі бір жерге барудың өзі қозғалысты көбейтеді. Ал өнер туындыларын тамашалау, музыка тыңдау және жаңа әсер алу ми белсенділігін арттырып, психологиялық жағдайға оң ықпал етуі ықтимал.
Мәдени шараларға қатысу адамды күнделікті күйбең тіршіліктен уақытша алыстатып, күйзелісті төмендетуге де көмектеседі. Әлеуметтік қарым-қатынас, қозғалыс, танымдық белсенділік пен жағымды эмоция қатар жүргенде, олардың жиынтық әсері ағзаның жалпы жағдайына ықпал етуі мүмкін.
Зерттеу авторлары мәдени белсенділіктің ықпалын тұрақты дене жаттығуларының әсерімен салыстыруға болатынын атап өткен. Дегенмен бұл театрға немесе киноға бару спортты толық алмастырады деген сөз емес. Ғалымдар мәдени белсенділікті дұрыс тамақтану, жеткілікті қозғалыс пен әлеуметтік қарым-қатысты толықтыратын пайдалы әдет ретінде қарастырады.
Сонымен бірге зерттеу нәтижесіне сақтықпен қарау қажет. Бұл бақылау сипатындағы жұмыс болғандықтан, мәдени шараларға бару ағзаның қартаюын тікелей баяулатады деп кесіп айтуға болмайды. Денсаулығы жақсы және материалдық мүмкіндігі жоғары адамдардың театрға, музейге немесе концертке жиі баруы да ықтимал. Зерттеушілер табыс, еңбек жағдайы мен созылмалы ауруларды ескергенімен, барлық ықтимал факторды толықтай алып тастау мүмкін емес.
Ғалымдардың пікірінше, мәдени орындардың тұрғындарға қолжетімді болуына назар аудару керек. Әсіресе билет құнының қымбаттығы, мәдени нысандардың шалғай орналасуы немесе көлік қатынасының қиындығы егде адамдардың мұндай шараларға қатысуын шектеуі мүмкін. Мәдени орталықтарды аудандарда дамыту және әлеуметтік бағдарламаларды көбейту халықтың денсаулығына жанама түрде пайдасын тигізуі ықтимал.
Зерттеу театр немесе музейдің адамды бір сәтте жасартатынын дәлелдемейді. Алайда мәдени өмірге араласу, адамдармен жүздесу, қозғалыста болу және жаңа әсер алу дені сау қартаюға ықпал ететін күнделікті әдеттердің бірі болуы мүмкін екенін көрсетеді.
