Ұзақ уақыт бойы сәбіз, қаражидек және түрлі дәрумендердің көздің көру қабілетін жақсартатыны туралы айтылып келеді. Алайда кең тараған мұндай кеңестердің бәрі бірдей ғылыми дәлелдерге негізделмеген. Көз саулығы үшін шын мәнінде қандай заттардың маңызды екенін Пирогов университетінің маманы Ангелина Казанцева айтып берді, деп хабарлайды turkystan.kz.
Сәбіз расымен көру қабілетін жақсарта ма?
А дәрумені таяқша фоторецепторларындағы көру пигменті – родопсиннің түзілуі үшін қажет. Ол ымыртта және қараңғыда көруге жауап береді. А дәруменінің қатты тапшылығы (дамыған елдерде өте сирек кездеседі) «тауық соқырлығы» деп аталатын жағдайға әкеледі. Мұндайда адам қараңғыда нашар көреді.
Маңызды ескерту (темекі шегетіндерге): CARET зерттеуі темекі шегетін немесе бұрын шеккен адамдардың тәулігіне 20 мг бета-каротин қабылдауы өкпе обырының қаупін 28%-ға арттыратынын және жасқа байланысты макула дегенерациясына (ЖБМД) әсер етпейтінін көрсетті. Сондықтан дәрігер темекі шегетін науқастарға тек лютеин тағайындайды, ал бета-каротин қоспалары оларға қарсы көрсетілген.
Қорытынды:
Егер ағзада А дәруменінің тапшылығы болмаса, көру қабілетін жақсарту үшін сәбізді арнайы жеудің қажеті жоқ.
Егер сіз темекі шегетін болсаңыз, бета-каротин қоспаларынан бас тартқан жөн.
Қаражидек көзге шынымен пайдалы ма?
Өкінішке қарай, бұл – кең тараған жаңсақ пікір.
Зертханалық жағдайда қаражидектегі антоциандар көздің торқабығындағы ұсақ қантамырларды нығайтады. Алайда рандомизацияланған клиникалық зерттеулерде (мысалы, ЖБМД диагнозы қойылған 300 науқастың қатысуымен жүргізілген зерттеуде) қаражидек көру өткірлігін айтарлықтай жақсартпаған және аурудың дамуын баяулатпаған.
Бірақ бір ерекшелігі бар: қаражидек сығындысын (Vaccinium myrtillus) жүзім сүйегіндегі проантоцианидиндермен бірге қолдану кеңседе жұмыс істейтін адамдардағы көздің шаршауын азайтуы мүмкін. Ол компьютер алдында алты сағат жұмыс істегеннен кейін аккомодация спазмын төмендетеді. Дегенмен бұл ем емес, тек белгілерді жеңілдетуге көмектеседі.
Көз саулығына қандай дәрумендер мен минералдар маңызды?
С және Е дәрумендері мен мырыш көз тіндерін қорғауда маңызды рөл атқарады.
Алайда мөлшерін сақтау өте маңызды.
С дәруменін болгар бұрышынан, кивиден және брокколиден алған дұрыс. Тәулігіне 2000 мг сияқты шамадан тыс мөлшерде қабылдау бүйректе оксалат тастарының түзілуіне себеп болуы мүмкін.
Мырыштың тапшылығы егде жастағы адамдарда жасқа байланысты макула дегенерациясының өршуімен байланысты. Оның табиғи көздері – устрица, асқабақ дәні және сиыр еті. Ал тәулігіне 100 мг-нан артық мырыш қабылдау ағзадағы мыстың тапшылығына әкеліп, анемия мен жүйке жүйесінің зақымдануына себеп болуы мүмкін.
