Түбіне тіршіліктің тағдыр ие

Сондай-ақ!

«Алтын тобылғы-2020» әдеби сыйлығының иегерлері марапатталды (видео)

Нұрсұлтан Назарбаев қоры «Алтын тобылғы» әдеби байқауын қорытындылады. Жүлде конкурс негізінде төмендегі номинациялар бойынша тағайындалды: «Жылдың үздік прозасы» Бақытбек Қадыр (Túrkistan газетінің тілшісі) Нұр-Сұлтан қаласы; «Жылдың үздік...

Мемлекеттік сыйлық иегерлері белгілі болды

Қазақстан Республикасының әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы 2020 жылғы мемлекеттік сыйлығын беру туралы, Ақорда хабарлады. Қазақстан Республикасының әл-Фараби атындағы ғылым мен техника саласындағы мемлекеттік...

Германиядағы кикбоксшы қандасымыз: Қазақтың туын алып шығуға рұқсат сұрадым

Еуропа құрлығында кикбоксингтен өтетін жекпе-жектерде топ жарып, әлем чемпионатында ешкімге дес бермей жүрген Ясемин Қарабазар есімін көпшілік біле бермейді. Германияның Мюнхен қаласында туып-өскен ол...

Анамның батасын алмай жарысқа шықпаймын

Құрманбек ТҰРҒАНБЕК, «Алтын тұғыр» номинациясының екі дүркін иегері: Көкпардан ҚР Ұлттық құрама командасының мүшесі, «Ғасыр ойыншысы», «Жылдың ең үздік ойыншысы» атанған жас көкпаршы Құрманбек Тұрғанбек...

М.Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрында белгілі жазушы, драматург Баққожа Мұқайдың 70 жылдығына орай «Сергелдең болған серілер» қойылымы көрсетілді.

Ардың ісі әдебиеттің жүгін абыроймен арқалап, халықтың сөзін айтып, жүрегіне жол тапқан жазушының мерейтойы халқы ішінде ерекше аталып өтті. Баққожа Мұқайды еске алу кешіне белгілі қоғам қайраткерлері, ақын-жазушылар, отбасы мен туыстары, жақындары, достары және қала тұрғындары көптеп жиналды. Зал көрерменге лық толды.

Қазақ әдебиетінде өлшеусіз орны бар жазушының дүниеден озғанына 10 жыл болса да, ол туралы жылы лебіздер мен сағыныш естеліктері таусылар емес. Айтыла береді де. Еске алу кеші жазушы туралы естелік бейнематериалдар көрсетуден басталды. Астана мен Алматы қаласында жазушыға арналған конференцияда Әкім Тарази, Мырзатай Жолдасбеков, Төлен Әбдік т.б. жазушылар Баққожа Мұқайдың жазушылық болмысын, адами қасиеттерін айтып, қазақ әдебиеті үшін де, қазақ халқы үшін де Баққожа Мұқай сынды тұлғаның болғанын бақытқа балады.

Театрдағы кешті Т.Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық өнер академиясының ректоры Асхат Маемиров құттықтау сөзбен ашты. «Біздің қазақ руханиятының аспанындағы өзіндік орны бар ерекше тұлға, жазушы-драматург Баққожа Мұқайдың 70 жасқа толуын еліміз, осымен үшінші күн еске алып жатыр. Арнайы ғылыми-танымдық, тәжірибелік конференция өтті. Онда жазушының әдебиеттегі, өнердегі, драматургиядағы орны мен рөлі туралы ғалымдарымыз ой сараптады. Баққожа Мұқайдың драматургиялық туындылары Қазақстанның түкпір-түкпірінде сахналанды. Оның ішінде комедия да, драма да, трагедия да бар. Бүгінгі 70 жылдығын өзімен бірге атап өте алмағанымыз өкінішті. Бірақ оның азаматтық, кісілік болмысы мәңгілік біздің жадымызда сақталады», – деді ол.

Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы Ұлықбек Есдәулет жазушының 70 жылдық мерейтойымен құттықтап, оның шығармашылығын сыйлайтын лауазымды адамдардың, оның ішінде ҚР Парламенті Сенатының Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев, ҚР Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы және «Нұр Отан» партиясы төрағасының бірінші орынбасары Мәулен Әшімбаевтың жолдаған құттықтауларын оқып берді.

Сондай-ақ, жазушының өнердегі досы, сырласы, Қазақстанның халық әртісі Сәбит Оразбаев: «Баққожа өте инабатты, өте сыпайы, сонан соң сөздің тоқетерін айтатын талантты жігіт еді. «Түбіне тіршіліктің тағдыр ие, Тәңірдің құзырында бар дүние. Шындығын қара тасты балқытады, Келгенде қылқобыздың зар күйіне». Көкірегімізде асыл ойлы азаматтың бейнесі қалды. Шамын жарқыратып отырған сүйікті жары мен балаларына амандық тілейміз. Баққожа қазақтың тарихында алтын әріппен жазылатын ерекше тұлға болып қалады», – деді. Жазушының ұлы Ерлан: «Осындай жазушының жары не перзенті болу бір жағы мақтаныш, екінші жағынан үлкен жауапкершілік. Шығармаларында дәріптеп берген құндылықтарға біз, ұрпақтары жауаптымыз» – деп, қалың жұртшылыққа әкесін сыйлап келіп отырғаны үшін отбасы атынан алғысын жеткізді.

Баққожа Мұқай жайлы естеліктерде оның адами ірі қасиеттері туралы көп айтылды. Жазушы өмірі зая кетпеді. Себебі оның артынан өнеге мен тағылымға бай шығармалары, соларға негізделген сахна қойылымдары, тәрбиелі де білімді ұрпағы, қазақ әйелінің ақылдылығын көрсете білген асыл жары қалды. Нұржамал Ахметқызы Баққожа Мұқай туралы ерекше тебіреніспен, сағынышпен еске алады:

– Баққожа Мұқай ағамыз отбасында қандай адам болды?

– Отбасында өте жайлы болды. Ешкімді мазаламайтын, жазуын түн ішінде жазатын. Шабыты көбінесе түнде келетін. Бәрі ұйықтаған кезде, тыныштықта таңға дейін жазатын. Балаларын ұқыптылыққа, тазалыққа, өтірік айтпауға үйрететін. Сабақтарына көп көңіл бөлетін, өзі мектептеріне барып, мұғалімдеріне жолығатын. Сонан кейін балаларын әдеби кітап оқуға бейімдейтін. Бастауыш сыныптан-ақ Бердібек Соқпақбаевтың кітабын оқытқызып, мазмұнын сұрайтын. Ал өскенде классик жазушы ағаларымыздың кітаптарын көптеп оқытты. Өзімен бірге театрға да ертіп жүретін балаларды. Көбіне сондай қауыммен, жазушы-ақындармен араластыратын балаларын. Тауға шығып серуендегенді жақсы көрді.

– Қанша балаларыңыз бар?

– Бір ұл, үш қыз. Үлкені Ерлан деген ұлым. Балаларын өте жақсы көрді. Әкесімен сырласатын барлығы да. Балалары да өте жақсы көрді әкелерін. «Бұндай әке еш жерде жоқ, біз әкемізді ренжітпеуіміз керек, әкемізді шаршатпауымыз керек, әкемізді сыйлауымыз керек» деп жүрді ылғи. Әкесіне өте жақын болды. Ол да басқа қалаға кеткенде, қоңырау соғып, балаларының халін білмесе, ұйықтай алмайтын. Жалпы, балаларды жақсы көретін. Көршінің балаларын да жақсы көретін. Ауладағы балалардың барлығы жүгіріп келіп, амандасатын. Кішкентай балалардың барлығымен үлкен адамша әңгімелесетін. Оған кішкентайлардың барлығы үйір болды. Үлкені болсын, кішісі болсын әрқайсысымен тез тіл табысып кететін.

– Ал балаларының біреуіне әкесінің жазушылық қасиеті дарыды ма?

– Ұлым Ерлан кішкентай кезінде өлең жазып жүретін. Бірақ әкесі: «Журналистика, жазу саласы қиын, балам. Ол оңай емес өміріңе қиын болады», – деді. Сонан кейін ол физика-математика саласын таңдап, физика-математика ғылымдарының кандидаты болды, үлкен компанияларда, министрлікте қызмет атқарды.

– Ол кісі кімдермен жиі араласатын?

– Үлкен аға буыннан Кемел Тоқаев, Тахауи Ахтанов, Әлжаппар Әбішевпен жиі араласты. Тұманбай Молдағалиев ағасымен бір мекемеде жұмыс істеді. Тұмағасымен сырласатын күнде. Бердібек Соқпақбаевпен жиі араласты. Сейдахмет Бердіқұлов, Шерхан Мұртаза, Тельман Жанұзақов, Әкім Тарази барлығы қатарлас, кішкентайынан солармен де араласып өскен. Кемел Тоқаевпен Жазушылар одағында бірге істеді. Төлен Әбдіков, Дулат Исабеков, айта берсең көп, барлығын тізіп шығу мүмкін емес. Достары көп болды. Өзінің қатарластары бірге оқыған курстастары Жақау Дәуренбеков, Сұлтанәлі Балғабаев, Шөмішбай Сариев, Дәулет Сейсен, Смағұл Елубай. Сағат Әшімбаев, Әшірбек Сығаймен дос болды. Барлық өнер адамдарымен жақсы араласты.

– Ерекше адами қасиетін айтып өтсеңіз…

– Адамдарға жақсылық жасаудан жалықпайтын. Бір кездері жазушылар мен журналистердің кейбірі жұмыссыз қалды. Соларға мақала жаздырып, қаламақысын алдын-ала беріп қоятын. Жұмыссыз жүргендерді сыртынан өзі біліп алатын да, жұмысқа орналастыруға көмектесетін. Адамгершілігі мол болатын. Алдына келген адамның барлығына көмектесетін. Ауырып жатқан адамдардың халін сұрастырып жүретін. Балаларына ылғи «Жұртқа жақсылық жасаңдар, тіпті, қолдарыңнан келмей жатса, жақсы сөз айтыңдар» дейтін. Халыққа жаны ашитын. Анда-мында шыққанда қарапайым халықтың арасында жүргенді жақсы көретін. Базар, дүкен аралап, адамдармен тілдесіп, сөйлескенді ұнататын еді. Үйде отырып алып домбыра тартатын, әсіресе, қуанған кездерінде. Ұлы, қызы кандидаттық қорғағанда үйге келіп, шабыттана домбыра тартып, рахаттанып жүретін.

«Жақсы адам – магнит. Магниттің бірнеше темір шегені өзіне тартып ала алатыны сияқты, жақсы адамның да жанына жұрт көп үйіріледі. Өзің жақсы болсаң – айналаңда досың көп; жаман болсаң – жалғыз жүресің; орташа болсаң – сен де бір жақсының жанын жағалайсың. Досты сырттан іздеме, жақыннан ізде, өзіңнің ішіңнен, ішкі дүниеңнен ізде. Жаның жақсы, жүрегің жылы, ақылың парасатты болса – іздеген досың алыстан үйіріліп, өзі келеді», – деп Әзілхан Нұршайықов айтып өткендей, жазушыны еске алу кешінде ылғи талантты, өнегелі адамдар сөз сөйледі. Осының өзі жазушының жақсы адам, сенімді дос, қамқор аға, мейірбан іні болғанын көрсетеді. «Сергелдең болған серілер» комедиялық қойылымында Б.Тұрыс, Д.Темірсұлтанова, Ш.Жанысбекова, А.Боранбай, А.Сейтметов сынды мықты актер, театр саңлақтары ойнады. Іріні ірі танып, мойындайтыны секілді Баққожа Мұқайдың айналасы тек ірі адамдарға толы екен. Естеліктермен басталған кеш мораль, әдеп, адамдық юмор арқылы әдемі өріліп, заман шындығын паш еткен комедиямен аяқталды. «Өшпейтұғын артына сөз қалдырған» Баққожа Мұқай ел есінде мәңгі таза, тұнық адам, ал әдебиетте аспантаудың ақиығы болып қала береді.

Редакция таңдауы

Қандасымыз мемлекеттік сыйлық иегері атанды

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің «Математика және математикалық модельдеу институты» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының бас ғылыми қызметкері, Қазақстан Республикасы  Ұлттық   ғылым   академиясының ...

Дерт дендеп тұрса да, думан-тойға миллиондап шашпақ

Коронавирус әлемге кесірін тигізудей-ақ тигізді. Жо­ғалт­­қанымыз көп. Алайда тапқа­ны­мыз да аз емес: денсаулық­тың қадірін, жақынымыз­дың баға­сын, қолда бардың құнын білдік. Көрпемізге қарап көсілуді үйрендік,...

Ауа газға, су зәрге айналса…

Жер басып жүрген пенде үшін негізгі тіршілік тірегі − ауа мен су, сондықтан оны таза сақтау адамзаттың ең бірінші міндеті екені ес білгелі құлағымызға...

Партиялар «парады»

2021 жылғы 10 қаңтарда қазақстандықтар Мәжіліс депутаттарын сайлайды. Соңғы 17 жылда алғаш рет өз уақытында өткелі отырған бұл саяси додадан сайлаушылардың  күтері көп. Ең...

Теңіз кенішінде індет қайта өршіді: Бір топ дәрігер көмекке жіберілді

COVID-19-бен ауырған науқастардың көбеюіне байланысты Теңіз кенішіне қосымша мамандар жіберу туралы шешім...

Жоғалған телефонының орнын толтыру үшін жалған шағым жасаған қыз ұсталды

Елорда полицейлері ұялы телефонымды ұрлады деп жалған шағым түсірген 23 жастағы қызды...

Туды қандай жағдайда балконға ілуге болмайды – министр тәртіпті түсіндірді

Жуырда ел тұрғындарына мемлекеттік туды үйлердің қасбеті мен балконға ілуге рұқсат етілген...

«Халықтың сүйіктісі» ұлттық сыйлығының иегерлері анықталды

Биыл 10-мәрте өткізілген «Халықтың сүйіктісі» Ұлттық сыйлығының лауреаттары белгілі болды.  Биыл мына азаматтар...

Túrkistan газетінің тілшісі «Алтын тобылғы» байқауында топ жарды

Нұрсұлтан Назарбаев қоры «Алтын тобылғы» әдеби байқауын қорытындылады. Жүлде «Жылдың үздік прозасы», «Жылдың...

Көп оқылды

Коронавирустың жаңа белгілері пайда болды

Коронавирус жұқтырған науқастардың бойындағы ауру белгілері денге қызбасының белгілеріне ұқсас болуы дұрыс диагноз қоюға кедергі келтіруде. Аталмыш белгілерді анықтаған Сингапур ғалымдары арнайы баяндама жасады....

Қазақ Тәуелсіздігіне – 25 жыл

2016 жылдың үлкен мерейтойы – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы. Айтулы мерекеге республикамыздың түкпір-түкпірінде қызу дайындық жұмыстары жүргізілетіні бесенеден белгілі. Ал ақтөбеліктер егемендігіміздің ширек...

Ертеңнен бастап мас күйінде көлік жүргізгендер 10 жылға сотталады

Көлікті мас күйінде тізгіндеп, жол ережесін бұзғандар 7 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Президент осындай өзгеріс енгізілген заң жобасына бұған дейін қол қойған,...

Мемлекет басшысы коронавирустың екінші толқынына не себеп болғанын айтты

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев телевизиялық үндеуінде елде коронавирустың және пневмония дертінің өршуіне не себеп болғанын айтты.  «Коронавирус қаупіне байланысты пандемия басталғалы біз елдегі вирустың таралуына шектеу...