كولىك ءمىنىپ، كوشە كەزگەن

بۇدان بىلاي ەلوردالىق شەنەۋنىكتەر قىزمەتتىك كولىكتى جەكە ماقساتتا پايدالانا المايدى. ويتكەنى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە تيەسىلى كولىكتەرگە جاپسىرىلعان ەرەكشە بەلگى ارقىلى قالانىڭ كەز-كەلگەن تۇرعىنى شەنەۋنىكتىڭ شالىس باسقانىن بىلە قويادى. وندايلاردىڭ تارتىپكە قايشى قىلىعىن ۇيالى تەلەفونعا ءتۇسىرىپ الىپ،  سۋرەت نەمەسە ۆيدەونى كورسەتىلگەن نومىرگە جولداعان قىراعى ەلوردالىقتارعا 500-1000 تەڭگە كولەمىندە بىرلىك اۋدارىلماق.  ازىرگە ەرەكشە جاپسىرما 30 اۆتوكولىككە جاپسىرىلعان. ياعني، 30 شەنەۋنىكتىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى ەل نازارىندا.

باستاماشىلار ارنايى جاپسىرمالاردى اۋەلى قالالىق اكىمدىك قىزمەتكەرلەرىنە بەرىلگەن كولىكتەرگە جاپسىرىپ شىقپاق. ودان كەيىنگى كەزەك – مينيسترلىك كولىكتەرىندە. ەرەكشە بەلگىلەردىڭ كومەگىمەن ادەپ كودەكسىن بۇزعان قىزمەتكەرلەردى انىقتاپ، تەزگە سالۋعا مۇمكىندىك تۋماق.

«ناقتى جۇمىس ۋاقىتى بار، ول بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردا بىردەي: 9:00-18:30 ارالىعى. وعان قوسىمشا جۇرگىزۋشىنىڭ كولىكتى گاراجعا قويۋ، باسشىسىنا بارۋ سياقتى ءىس-ارەكەتتەرىن ەسەپكە الىپ، ءبىر-ءبىر جارىم ساعات قوسامىز. ەگەر ساعات كەشكى 20:00-گە دەيىن كولىك قالادا بولاتىن بولسا، قاي جەردە بولماسىن، قىزمەتتىك كولىك قىزمەتتىك ەمەس ماقساتتا پايدالانىلدى دەپ سانالادى»، – دەيدى قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى قۋانىش جاپاقوۆ.

«جەمقورلىققا قارسى ءبىرىنشى مەديا ورتالىق» رقب توراعاسى تولەگەن بايعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا، جاپسىرمانى سىناۋشىلار كوپ. «قازىر XXI عاسىر. نەگە GPS ورناتپايسىڭدار؟» دەپ جاپسىرمانى جاراتپاي جاتقاندار كوپ. GPS قويۋ ءۇشىن بايقاۋ جاريالاۋ كەرەك. قىرۋار اقشا ءبولىنۋ كەرەك. ءبىز جاپسىرعان جاپسىرمالاردىڭ باعاسى 200-دەن 335 تەڭگەگە دەيىن بارادى. ولاردى جاساتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىڭ دە، اكىمدىكتەردىڭ دە قورجىنىنان اقشا شىعىندالعان جوق. قوعامدىق ۇيىمدارمەن بىرىگىپ جاسادىق. سىناقتان وتكىزىپ كورەمىز. وڭ ناتيجە بەرەدى دەگەن ويدامىز»، – دەيدى ول.

جاپسىرما ارقىلى شەنەۋنىكتىڭ قىزمەتتىك كولىكتى جەكە ماقساتتا پايدالانعانى انىقتالسا قانداي شارا قولدانىلادى؟ بۇل ساۋالدىڭ جاۋابىن قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ باسقارما باسشىسى ەرنار ماحانوۆ بەردى. «كەز كەلگەن مەملەكەتتىك م ۇلىك تەك مەملەكەتتىك ماقساتتا قولدانىلۋى ءتيىس. جەكە ماقساتتا قولدانۋعا تىيىم سالىنادى. ەگەر مۇنداي زاڭبۇزۋشىلىققا جول بەرىلسە، ءبىرىنشى كەزەكتە تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. ەگەر مۇنداي ارەكەت قايتالاناتىن بولسا، مەملەكەتتىك لاۋازىمعا سايكەستىك جونىندە شەشىم قابىلداناتىن بولادى. قىزمەتكەر جۇمىستان قۋىلۋى دا مۇمكىن»، – دەيدى ەرنار ماحانوۆ.

قىزمەتتىك كولىكتى توي-تومالاققا ءمىنىپ بارام دەپ جۇمىسىنان ايىرىلعاندار جايلى بۇعان دەيىن دە تالاي ەستىگەنبىز. ارالارىندا اكىمدەر دە بار. ماسەلەن، بيىل قوستاناي قالاسى، جىتىقارا اۋدانى، پريگورودنوە اۋىلىنىڭ اكىمى ىشىمدىك ءىشىپ، قىزمەتتىك كولىكتى دەمالىس كۇنى، جەكە ماقساتتا پايدالانعان. ونىڭ ءتارتىبى ەل الدىندا قارابالىق اۋدانىنداعى ەتيكا جونىندەگى كەڭەستە قارالدى. كەڭەس اكىمدى قىزمەتىنەن بوساتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.

قىزمەتتىك كولىكتى جەكە ماقساتتا پايدالانعانى ءۇشىن اتى شىققان شەنەۋنىكتەر پاۆلودار وبلىسىندا دا از ەمەس. ءبىراز بىلىق بيىلعى جىلدىڭ مامىر ايىندا جۇرگىزىلگەن ارنايى رەيد كەزىندە اشكەرە بولعان. قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى پاۆلودار وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ارداق بالعوجيننىڭ ايتۋىنشا، قىزمەتتىك كولىكتە تۇندە نەمەسە دەمالىس كۇندەرى ءجۇرۋ بويىنشا ءتورت فاكتى انىقتالعان.

«ماسەلەن، 6 مامىر كۇنى ساعات 01:15 بەكحوجين كوشەسىندە «پاۆلودار اۋدانى اكىمدىگىنىڭ كوممۋنسەرۆيس» جشس-نە تيەسىلى «تويوتا» كولىگى توقتاتىلدى. كولىك ىشىندە جۇرگىزۋشىدەن باسقا، تاعى دا ەكى جولاۋشى بولعان. كەلەسى كۇنى جەكسەنبىدە ساعات 18:40-تا پاۆلودار-سەمەي باعىتىندا، يامىشەۆ اۋىلىنىڭ جانىندا اققۋ اۋىلىنا بەت العان «لادا» تەمىر تۇلپارى ۇستالدى. كولىك لەبياجى اۋدانى ۆەتەريناريا بولىمىنە تيەسىلى بولىپ شىقتى»، – دەيدى ول. بۇدان باسقا، ساعات تۇنگى 11-دە جەلەزين اۋىلدىق ايماعى اكىمى اپپاراتىنىڭ Skoda Rapid اۆتوكولىگى اۋدان ورتالىعىنداعى «ءمادي» ءدامحاناسىنىڭ جانىندا نازارعا ىلىككەن. ساعات 12-دە ەكى جولاۋشىسى بار اتالمىش كولىك ورنىنان قوزعالعان. كەيىن جۇرگىزۋشى بولماۋىنا بايلانىستى قىزمەتتىك كولىك اپپاراتتىڭ باس مامانىنا تىركەلگەنى بەلگىلى بولدى. ەر ادام دامحاناعا وندىرىستىك جۇمىس ءۇشىن دانەكەرلەۋشىنى اكەلگەنىن ايتىپ اقتالعان بولسا، جازباشا بەرگەن جاۋابىندا ءدامحانا قاسىنا شينانىڭ قىسىمىن تەكسەرۋگە توقتاعانىن ءمالىم ەتكەن. رەيدكە قاتىسۋشىلار «ءمادي» ءدامحاناسى جەلەزين اۋىلدىق وكرۋگى اكىمىنىڭ اعاسىنىڭ يەلىگىندە ەكەنىن انىقتادى. سوندىقتان ءتارتىپ ساقشىلارى ماماننىڭ اۋىزشا بەرگەن جاۋابىن دۇرىس دەپ توپشىلادى.

قىزمەتتىك كولىكتى جۇمىستان تىس ۋاقىتتا پايدالانۋدىڭ تاعى ءبىر دەرەگى پاۆلودار – ومبى تاس جولىندا تىركەلدى. پوليتسەيلەر مانەۆر جاساۋ ەرەجەسىن ورەسكەل بۇزعانى ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى جانە كاسىپكەرلىك بولىمىنە تيەسىلى «لادا» كولىگىن توقتاتقان. تەمىر تۇلپاردىڭ تىزگىنىن ءبولىم باسشىسى ۇستاعان جانە ونىڭ جولساپار پاراعى بولماعان. ءتارتىپ ساقشىلارى ەكى اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىپ، جۇرگىزۋشىگە 10 اەك كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى.

قىزمەتتىك كولىكتى جەكە ماقساتتا پايدالانىپ قانا قويماي، جول ەرەجەسىنە مويىنسۇنعىسى كەلمەيتىن شەنەۋنىكتەر وسى كۇنى قىزىلوردالىق پوليتسەيلەردى دە شارشاتقان سىندى. وبلىستا 2017 جىلدىڭ العاشقى جارتىجىلدىعىندا 38 قىزمەتتىك كولىك جول ەرەجەسىن ورەسكەل بۇزعان. قىزىلوردا وبلىسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بەرىكبول بايحوجاەۆتىڭ ايتۋىنشا، زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى كولىك جۇرگىزۋشىلەرى تاراپىنان ورىن السا، بەسەۋى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ءوز تاراپىنان بولعان.

ماسەلەن، 2017 جىلدىڭ 28 شىلدەسىندە شيەلى اۋداندىق جەر قاتىناسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ە.مەڭلىبەكوۆ ءوزىنىڭ باسقارۋىنداعى قىزمەتتىك اۆتوكولىگىمەن شيەلى كەنتى، داۋلەتكەرەي كوشەسىنىڭ بويىندا قاۋىپسىزدىك بەلدىگىن تاقپاعانى ءۇشىن توقتاتىلعان. قۇجاتتارىن قاراۋ بارىسىندا ە.مەڭلىبەكوۆتىڭ وزىمەن بىرگە جۇرگىزۋشى كۋالىگى جوق ەكەندىگى انىقتالىپ، ەكى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى حاتتاما راسىمدەلىپ، اۆتوكولىك اقىلى ايىپ تۇراعىنا قامالعان.

كودەكستى كوزگە ىلمەيتىندەر كوپ

مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ىسىمەن دە، ءجۇرىس-تۇرىسىمەن دە كوپكە ۇلگى بولۋى شارت. ءار قيمىلى قوعامنىڭ ءجىتى نازارىندا بولعاندىقتان، قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرىنىڭ ار-نامىس كودەكسىندە كورسەتىلگەن قىزمەتتىك ءتارتىپتى بۇلجىتپاي ورىنداۋعا مىندەتتى. الايدا جۇمىس ۋاقىتى اياقتالىپ، قىزمەت ورنىنان شىققان بويدا ءتارتىپ اتاۋلىنى ۇمىتىپ كەتەتىن شەنەۋنىكتەر مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ قوعام الدىنداعى بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرىپ جۇرگەنى جاسىرىن ەمەس. ءتىپتى جۇمىس بارىسىندا دا ءوزىنىڭ قايدا قىزمەت ەتەتىنىن ەستەن شىعاراتىندار كوبەيدى. ماسەلەن، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى ادەپ جونىندەگى كەڭەسى 2016 جىلى 8 رەت كەزەكتى وتىرىس وتكىزىپ، ءتارتىپ بۇزعان 29 شەنەۋنىكتىڭ ءىسىن قاراعان. ونىڭ تەك ەكەۋىنىڭ عانا زاڭسىز ارەكەتى دالەلدەنبەگەندىكتەن، جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماعان. ونىڭ ىشىندە 12 شەنەۋنىك ءوزىنىڭ جۇمىسىنا سالاق قاراعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلسا، 15 شەنەۋنىك مەملەكەتتىك قىزمەتكەردىڭ ار-نامىس كودەكسىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپقا تارتىلعان. «ال بيىل وڭىردە وسىنداي 26 ماسەلە قارالىپ، 49 مەملەكەتتىك قىزمەتكەرگە ءوز جۇمىسىنا مۇقيات قاراۋعا كەڭەس بەرىلدى. قىزمەتتىك ءتارتىپ بۇزعان 11 شەنەۋنىكتىڭ ءىسى قارالدى»، – دەيدى قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ شقو بويىنشا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ادەپ جونىندەگى كەڭەس توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى قايرات ساپارعاليەۆ. ون ءبىر شەنەۋنىكتىڭ توعىزى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. ونىڭ بەسەۋى قىزمەتتىك بابىن اسىرا پايدالانعانى ءۇشىن، جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا كەدەرگى كەلتىرگەنى ءۇشىن ايىپتالسا، ءتورت قىزمەتكەر ار-نامىس كودەكسىندەگى نورمالاردى ورىنداماعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.

قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردى قاداعالاۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك جەلىلەرگە دە مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ وتىرادى. جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ قورىتىندىسىنا سايكەس، شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا 126 مەملەكەتتىك قىزمەتكەردىڭ الەۋمەتتىك جەلى پاراقشالارىندا مەملەكەتتىك قىزمەتكەردىڭ جالپىعا ورتاق مورالدىق-ادەپتىلىك بەينەسىنە جات 309 بەينە سۋرەت جاريالاعانى انىقتالدى. ناتيجەسىندە 51 مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ءتيىستى تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. جەلىگە جۇكتەلگەن سۋرەتتەر ارقىلى ولاردىڭ اسىر سالىپ، كوڭىل كوتەرگەن ساتتەرى كوپشىلىك «كوزايىمىنا» اينالدى.

«وبلىستىق باسقارمالار مەن دەپارتامەنت باسشىلارى الەۋمەتتىك جەلىدە كوڭىل كوتەرەتىن جەرلەردە ىشىمدىك ءىشىپ وتىرعان سۋرەتتەرىن جاريالاعان. وبلىستاعى جانۋارلار الەمىن قورعاۋمەن اينالىساتىن ءبىر مەملەكەتتىك قىزمەتكەر اڭشىلىقتا جۇرگەن سۋرەتىن جەلىگە جۇكتەگەن. وندا ول جابايى قۇستىڭ ت ۇلىبى مەن اتىس قارۋىن ۇستاپ تۇر»، – دەيدى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ شقو-داعى دەپارتامەنتىنىڭ باس مامانى جانبولات مۋگليەۆ. ال اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى جەلىدەگى پاراقشاسىندا شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى قوماقتى قارجىسىمەن ماقتانعان. «مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر اراسىندا بۇدان وزگە دە دۇنيەلەرمەن «ماقتانعاندار» كوپ. ولار شەتەلگە ساپارى بارىسىندا، قىمبات اۆتوكولىك پەن ينتەرەر جانىندا تۇسكەن سۋرەتتەرىن ەلگە كورسەتكەن»، – دەيدى جانبولات بەيبىت ۇلى.

الەۋمەتتىك جەلىدەگى ادەپسىز سۋرەتتەرى ءۇشىن جۋىردا اقتوبەلىك شەنەۋنىكتەر دە جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان بولاتىن. قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ اقتوبە وبلىسىنداعى دەپارتامەنتى جۇرگىزگەن مونيتورينگتىڭ ناتيجەسىنە سۇيەنسەك، قىزمەتتەن تىس ۋاقىتتا ادەپ نورماسىن ساقتامايتىنداردىڭ دەنى جاس ماماندار ەكەن.

– مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ءجيى ءتارتىپ بۇزادى. ماسەلەن، شالقار اۋداندىق مەملەكەتتىك كىرىستەر باسقارماسىنىڭ باسشىسى الىبەكوۆ سۋپەرماركەت تۇتىنۋشىلارى الدىندا ارىزدانۋشىنىڭ قادىر-قاسيەتى مەن ار-نامىسىنا نۇقسان كەلتىرىپ، الكوگول ونىمدەرىن تەگىن تالاپ ەتكەن. ونىڭ ءتارتىبى ادەپ كەڭەسىندە قارالىپ، قىزمەتىنە تولىق ساي ەمەس ەكەندىگى جونىندە ەسكەرتۋ بەرىلدى. ال ىرعىز اۋداندىق اۋىلشارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باس مامانى اۆتوكولىكتى ماساڭ كۇيىندە جۇرگىزگەنى ءۇشىن تارتىپتىك جازاعا تارتىلدى. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى كەشەندى اتتەستاتسيادان وتكىزۋ كەزىندە الكوگولدى ىشىمدىك ىشكەن كۇيى كولىك جۇرگىزگەنى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعاندار انىقتالدى، – دەيدى دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ميرا بەيبىتوۆا.

ىشىمدىك ءىشىپ كولىك جۇرگىزبەۋ تەك مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە عانا ەمەس، جۇرگىزۋشى اتاۋلىعا ورتاق تالاپ. ال قوعامدىق ورىنداردا الكوگولدى سۋسىندار ىشۋدەن باس تارتۋ – تەك شەنەۋنىكتەرگە قويىلعان شەكتەۋ. توي-تومالاقتا وزگەلەر اششى سۋدان الاڭسىز ۇرتتاپ، كوڭىل كوتەرىپ جۇرسە دە، مەملەكەتتىك قىزمەتكەر جۇرت الدىندا ماسايىپ، «قىلىق» كورسەتە المايدى. دوستارى مەن بوگدە ادامداردى بالاعاتتاپ جىبەرۋدەن ءتىپتى قۇداي ساقتاسىن. 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كۇشىنە ەنگەن قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرىنىڭ ار-نامىس كودەكسىنىڭ سايكەس تارماعىندا سولاي دەپ جازىلعان: «مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر قوعامدا قابىلدانعان ار-نامىس نورمالارىن قاتاڭ ۇستانۋى، قوعامعا جات مىنەز-ق ۇلىق تانىتپاۋى، ونىڭ ىشىندە قوعامدىق ورىنداردا ماس كۇيدە ادامنىڭ ار-نامىسى مەن قوعامدىق ادەپتىلىككە نۇقسان كەلتىرەتىن ارەكەتتەرگە جول بەرمەۋى ءتيىس. سونداي-اق، مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە كورىنگەن جەردە لاۋازىمدىق كۋالىگىن العا تارتۋعا، قوعامداعى ار-ۇجدان نورمالارىن، ءتارتىپ پەن قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن بۇزۋعا، وزگە ازاماتتاردى زاڭعا قايشى، قوعامعا جات ارەكەتتەر جاساۋعا يتەرمەلەۋگە تىيىم سالىنادى».

ەتيكا جونىندەگى وكىلەتتى تۇلعاعا كىم لايىق؟

جاڭارعان كودەكس – مەملەكەتتىك قىزمەتكەردىڭ باستى باعدارشامى. قىزمەتكە ورنالاسار كەزدە ءار قىزمەتكەر قاتاڭ تەستىلەۋدەن بولەك، ءۇش كۇن ىشىندە ار-نامىس كودەكسىمەن ءجىتى تانىسىپ، قولىن قويادى. سول ساتتەن باستاپ ونداعى ەرەجەلەردەن اتتاپ كەتۋگە قاقى جوق.

كودەكستىڭ جاڭا رەداكتسياسىندا كوپ وزگەرىس جوق. مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر بۇرىنعىداي سىپايى، ءوزىنىڭ لاۋازىمدىق ارتىقشىلىقتارىن العا تارتپايتىن جانە ادال بولۋى ءتيىس. سىرت قالپىمەن-اق شەنەۋنىك مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ بەدەلىن نىعايتۋعا اتسالىسىپ، بارشاعا ورتاق قابىلدانعان ىسكەرلىك ستيلگە ساي ءوزىن رەسمي تۇردە ۇستاپ، سابىرلى، سالماقتى، ۇقىپتى بولۋى كەرەك.

قۇجاتتا مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ قىزمەتتە جۇرگەن كەزدە جانە قىزمەتتەن تىس ۋاقىتتا ءوزىن-ءوزى قالاي ۇستاپ، قالاي ءجۇرىپ-تۇرۋ كەرەك ەكەنىنىڭ ستاندارتتارى ناقتى بەلگىلەنگەن. مىسالى، جۇمىستا شەنەۋنىكتەر سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ قانداي بولسىن ءتۇرىنىڭ الدىن الىپ، ءتىپتى اتى اتالۋىنا جول بەرمەۋى، قولاستىنداعىلاردى كەمسىتپەي، سالقىنقاندىلىق، ادىلدىك، ادالدىق، تۇلعانىڭ ارى مەن نامىسىنا قۇرمەتپەن قاراۋ ۇلگىسىن تانىتۋى ءتيىس.

وتكەن جىلدان باستاپ ەنگىزىلگەن تاعى ءبىر جاڭالىق – ار-نامىس كودەكسىمەن بىرگە ەتيكا جونىندەگى وكىلەتتى تۇلعا تۋرالى ەرەجە كۇشىنە ەندى. بۇعان دەيىن قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىندا مۇنداي قىزمەت بولماعان. ەندى مۇنداي شتات بىرلىگى بارلىق ۇيىمداردا بولۋى شارت. ول قىزمەتتى اتقاراتىن ادام ۇجىمدا ار-نامىس كودەكسىنىڭ قاتاڭ ساقتالۋىن قاداعالاپ قانا قويمايدى، سونىمەن قاتار ارىپتەستەرىنىڭ قۇقىقتارىن دا قورعايدى. مىسالى، ەتيكا جونىندەگى وكىلەتتى تۇلعاعا باستىعىڭىزدىڭ شەكتەن تىس قاتال ەكەنىن ايتىپ شاعىمدانۋعا، جۇمىسقا دەگەن قاتىناسىڭىز قانداي ەكەنىن بۇكپەسىز اشىق ايتىپ بەرۋگە بولادى. ايتا كەتەرلىگى، ەتيكا جونىندەگى وكىلەتتى تۇلعا بولىپ كەز كەلگەن ادام سايلانبايدى. ەرەجەدە بۇل اسا جاۋاپتى قىزمەتتى «ۇجىمدا ابىرويى اسىپ، قۇرمەتكە يە بولعان ادام» عانا اتقارا الادى دەلىنگەن. ۇلت جوسپارىنىڭ 12-قادامىنا ساي ەنگىزىلگەن جاڭا ينستيتۋتقا جۇكتەلگەن تاعى ءبىر مىندەت – ۇجىمداعى مورالدىق-پسيحولوگيالىق احۋالدى ءانونيمدى ساۋالناما ارقىلى زەردەلەۋ. ساۋالناما ناتيجەسى نەگىزىندە تالداۋ جاسالىپ، ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا پەرسونالدى باسقارۋ تەتىكتەرىن جاقسارتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگان باسشىلىعىنا ۇسىنىستار ەنگىزىلەدى.

الەمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى وتىز ەلىنىڭ قاتارىنان كورىنۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن مىقتى مەملەكەتتىك اپپارات قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى مەيلىنشە وزەكتى. سوندىقتان دا «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىنىڭ العاشقى 15 قادامىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىنە ارنالۋى قازاقستان مەملەكەتتىلىگىن نىعايتىپ، قوعام مەن مەملەكەتتى تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە، ەڭ اقىرى جاھاندىق جانە iشكi سىن-قاتەرلەرگە قارسى اتقارىلاتىن اۋقىمدى دۇنيەلەردىڭ ساپالى اتقارىلۋىنا دەگەن سالماقتى ساياساتتى بىلدىرسە كەرەك. ويتكەنى مەملەكەتتىك اپپاراتى مىقتى ەلدىڭ قاي سالادا دا الەۋەتى مىقتى.

 

Back to top button