Қарағандыда №33 мектептің бухгалтерлері бірнеше жыл бойы ресми жалақысынан бірнеше есе көп қаражат алып отырған. Олардың бұл схеманы қалай жүзеге асырғаны және бюджет ақшасының қайда кеткені туралы Ішкі мемлекеттік аудит комитеті (ІМАК) мәлімдеді, деп хабарлайды turkystan.kz.
Ведомствоның мәліметінше, бухгалтерлер өздерінің қызметтік жағдайын және мектеп директорларының электрондық цифрлық қолтаңбаларын пайдаланған. Ақша заңды төлемдер ретінде көрсетіліп, олардың жеке банктік шоттарына аударылып отырған.
«Ай сайынғы ресми жалақысы 140-170 мың теңге болғанына қарамастан, іс жүзінде айына 2 миллион теңгеге дейін алған», — деп хабарлады ІМАК.
Сондай-ақ схеманың мәні төлем құжаттарындағы алушы туралы мәліметтерді ауыстыру болғаны анықталды.
«Төлем құжаттарын рәсімдеу кезінде басқа алушылардың деректері көрсетілген, ал іс жүзінде қаражат бухгалтерлердің өздерінің банктік шоттарына аударылған», — деп нақтылады ведомство.
Сот-экономикалық сараптаманың қорытындысына сәйкес, бас бухгалтер 2010 жылдан бастап 10 658 920 теңгені жымқырған, ал 2012-2024 жылдар аралығында оның шоттарына заңсыз түрде тағы 192 миллион теңгеден астам қаражат аударылған. Екінші бухгалтер осындай жолмен 113 087 767 теңге алған.
Осылайша, анықталған ұрланған қаражаттың жалпы сомасы 316 миллион теңгеден асты.
Көп жыл бойы жүзеге асырылған схеманы онлайн бюджеттік мониторинг арқылы анықтауға мүмкіндік болды. Бұл жүйе бюджет төлемдерін қашықтан талдап, күмәнді операцияларды анықтауға мүмкіндік береді. ІМАК-та бұрын мұндай тәуекелдерді анықтау қиынырақ болғанын атап өтті. Себебі ол кезде аудит жүргізілетін нысандар мұндай кең цифрлық мүмкіндіктерсіз таңдалған.
Бюджеттік төлемдерге жүргізілген талдаудан кейін мекеме аудиторлық іс-шараға енгізілді. Нәтижесінде жүргізілген тексеру қаражаттың заңсыз аударылғанын растады.
«Егер бухгалтерлік есептілік қасақана бұрмаланған болса, бюджет қаражатын негізсіз пайдаланудың мұндай схемаларын кәдімгі құжаттық аудит кезінде анықтау өте қиын», — деп атап өтті комитетте.
Мұндай жағдайларда есеп айырысу-төлем құжаттарындағы мәліметтер ақшаның нақты қозғалысымен сәйкес келмеуі мүмкін. Сондықтан ведомствоның негізгі құралдарының бірі — әртүрлі мемлекеттік жүйелердегі ақпараттарды өзара салыстыру.
Осыдан кейін қылмыстық құқық бұзушылық белгілері бар аудит материалдары қылмыстық қудалау органдарына берілді.
Тамыз айында сот бухгалтерлерді ҚР Қылмыстық кодексінің 190-бабы 4-бөлігінің 2-тармағы бойынша кінәлі деп таныды. Бас бухгалтерге алты жыл бас бостандығынан айыру, ал екінші бухгалтерге жеті жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Сонымен қатар екеуіне де бес жыл бойы мемлекеттік ұйымдарда және квазимемлекеттік сектор субъектілерінде бухгалтер қызметін атқаруға тыйым салынды.
Сотталғандар мен олардың адвокаттары үкімге шағым түсірді. Алайда Қарағанды облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы үкімді өзгеріссіз қалдырды.
Үкім заңды күшіне енді.
