Илон Маск Жер мен Күн арасына жасанды интеллект басқаратын спутниктер тобын орналастырып, планетаның климатын ұзақ уақыт реттеу туралы идеясын айтты. Оның сөзінше, мұндай жүйе жаһандық жылыну мәселесін шамамен бір миллиард жылға шешуі мүмкін, деп хабарлайды turkystan.kz.
Маск X желісіндегі жазбасында спутниктерді Жер мен Күннің Лагранж нүктелеріне орналастыруды ұсынды. Бұл – екі аспан денесінің тартылыс күштері теңесіп, ғарыш аппараттарының салыстырмалы түрде тұрақты қалыпта қозғалуына мүмкіндік беретін аймақтар.
Жер мен Күн арасында бес Лагранж нүктесі бар. Соның ішінде L1 нүктесі Жерден Күнге қарай шамамен 1,5 миллион шақырым жерде орналасқан. Күн сәулесінің Жерге жетуіне әсер ету үшін ең қолайлы нүктелердің бірі осы болуы мүмкін. Алайда NASA мәліметінше, L1 толық тұрақты емес, сондықтан онда орналасқан аппараттар бағытын үнемі түзетіп отыруға тиіс.
Маск ұсынған жүйе Күн энергиясымен жұмыс істейтін көптеген дербес спутниктен құралады. Жасанды интеллект олардың қозғалысын үйлестіріп, Жерге түсетін Күн сәулесінің мөлшеріне шағын өзгерістер енгізеді. Теория бойынша спутниктер сәуленің бір бөлігін басқа бағытқа бұру арқылы планетаны салқындата алады. Бұған дейін Маск дәл осындай шағын түзетулер Жердің шамадан тыс жылынуына да, салқындауына да жол бермейді деп айтқан.
Миллиардер бұл құрылымды «аса қуатты жасанды интеллект басқаратын Дайсон тобы» деп атады. Дайсон тобы – Күннің энергиясын жинау үшін жұлдыздың маңына көптеген дербес аппарат орналастыруды көздейтін теориялық тұжырымдама. Ол Күнді толығымен қоршайтын тұтас құрылыс емес.
Спутниктерді Жерден зымыранмен ұшырудың орнына, Маск оларды Айда өндіруді және ғарышқа электромагниттік катапультаның көмегімен жіберуді ұсынады. Айдағы тартылыс күшінің әлсіздігі мен атмосфераның болмауы жүкті химиялық отынсыз үдетіп, ғарышқа шығаруды теориялық тұрғыдан жеңілдетеді.
Дегенмен бұл әзірге нақты техникалық жоба емес. Маск спутниктердің санын, көлемін, құнын, оларды басқару тәсілін және жүйені іске қосу мерзімін жариялаған жоқ. «Бір миллиард жыл» туралы болжам да есептеулермен немесе ғылыми зерттеумен негізделмеген.
SpaceX бұған дейін орбиталық ЖИ деректер орталықтарын құру үшін миллионға дейін Күн энергиясымен жұмыс істейтін спутник ұшыруға рұқсат сұраған. Бірақ АҚШ-тың Федералдық байланыс комиссиясына берілген өтінім Жерге түсетін Күн сәулесін басқаруды емес, ғарышта есептеу қуатын өндіруді көздейді. Яғни климатты бақылайтын спутниктер тобы – одан бөлек, әзірше Масктың жеке болжамы ғана.
Күн сәулесін азайтуға негізделген геоинженерлік әдістер атмосферадағы көмірқышқыл газын жоймайды және мұхиттың қышқылдануы сияқты проблемаларды шешпейді. Мұндай ауқымды жүйені кім басқаратыны, оның істен шығуы немесе Күн сәулесін шамадан тыс азайтуы қандай салдарға әкелетіні де белгісіз болып отыр.
