Брексит қоңырауы сыңғырлап тұр

Сондай-ақ!

Трамп Ақ үйді босатуының шартын айтты

АҚШ президенті Дональ Трамп Сайлаушылар алқасы Джозеф Байденді қолдаған жағдайда Ақ үйді босатып, қызметінен кететінін мәлімдеді, деп хабарлайды Reuters. «Әрине, орнымды босатамын. Бірақ егер Сайлаушылар...

Солтүстік Корея Оңтүстік Кореяда әзірленіп жатқан вакцина деректерін ұрламақ болды

Солтүстік Корея Оңтүстік Кореяда әзірленіп жатқан коронавирусқа қарсы вакцина деректерін ұрламақ болды. Бұл туралы оңтүстіккореялық парламент депутаты Ха Дэ Гюн мәлімдеді, деп хабарлайды Lenta.ru...

Марадонаның мәйітімен селфи жасап, жұмыстан қуылды

Sepelios Pinier жерлеу бюросының қызметкері жақында қайтыс болған Диего Марадонаның табытының жанында селфи жасағаны үшін жұмысынан қуылды. Бұл туралы Daily Mirror хабарлады. Әлеуметтік желіде атақты...

Марадонаның ұлы жансақтау бөлімінде жатыр

Диего Марадонаның ұлы коронавирустан емделіп жатыр. Ол әкесінің қайтыс болғанын өзіне хабарласқан журналистен білген.  25 қарашада қайтыс болған Диего Марадонаның ұлы реанимацияда жатыр. Бұл туралы...

Брекситтің соғар сәті ендігі анық: 2019 жыл, 29 наурыз, түнгі сағат 23:00. Дәл осы сағаттан бастап 2020 жылдың 31 желтоқсанына дейін транзиттік, яғни аралық кезең басталады. Одан әрі – пост-Брексит, яғни Брекситтен кейінгі тарихтың басталатын уақыты иек астында тұр. Әйтсе де, Альбион аралындағы қазіргі саяси көңіл-күйдің ауанына қарасақ, алыс болашақ түгілі, алдағы бір-екі жылда не болатынын білетіндер аз. Жаппай жорамал ғана.

Осы сәтке дейін, яғни алдағы он айдың ішінде Британия кәрі құрлықтағы 27 одақтасынан іргесін бөліп үлгеруі тиіс. Осыдан екі жыл бұрын ғана референдум өткізіп, елдің тең жартысы қарсы болғанына қарамастан, «Шығамыз» деп шешім қабылданған еді. Обалы нешік, содан бері сөз көп, бірақ тындырған шаруа аз. Әлі күнге дейін Брекситтің салдары қандай болары түсініксіз, тіпті, оны жүзеге асыру механизмі әлі жасалған жоқ. Көптің көкейінде дүдамал сұрақ көп. Бір нәрсе ғана анық – Брекситтің көші қозғалып кеткен, оны тоқтату мүмкін емес, енді ол қайда апарса да, алдағы он айда Британия өзі межелеген экономикалық тәуелсіздігіне жетіп алуы тиіс.

Британ үкіметі көп айтыс-тартыстан соң, өткен аптада White paper, яғни Ақ қағаз деп аталатын Еуропалық одақпен болашақ қарым-қатынас туралы бағдарламалық құжат жобасын жариялаған болатын. 104 беттен тұратын құжат экономикалық әріптестік, қауіпсіздік, ықпалдастық және институционалдық механизмдерді қамтиды. Мұның өзі Тереза Мэй кабинетіне оңайға түскен жоқ. Бұл жолда премьер-министр үкімет құрамында біраз өзгерту жасады, біреулерді өзі кетірді, кейбіреулер мұны тастап кетті. Дәл осы «Ақ қағаз» бағдарламасын талқылау барысында екі бірдей министр – Брексит министрі деп аталған, Еуропалық одақпен барлық келіссөздерге жауапты Дэвид Дэвис және сыртқы істер министрі Борис Джонсон өз еріктерімен қызметтерінен кетті.

Осындай кадрлық және бағдарламалық дағдарыс тұсында «Брексит референдумын қайтадан өткізейік» деген ұсыныс тағы айтылып, оны қолдаушылар әр жерден үн шығара бастаған. Бірақ қозғалып кеткен көшті тоқтату мүмкін еместігі тағы айқын.

Референдум өткелі 25 айда Британ үкіметі үш мәселеге баса көңіл бөлді: Еуропалық одақ құрамынан шығу үшін оған төлейтін айыппұл көлемі, Солтүстік Ирландиядағы шекара және Одақ құрамынан шыққаннан кейін Еуропада тұрып жатқан британдықтардың және осы елде өмір сүріп жатқан еуропалықтардың тағдыры.

Ал Британия мен Еуропалық одақтың пост-Брексит тұсындағы қарым-қатынасы қандай болатынын қазір үкімет басшысының өзі айтып бере алмай отыр. Мэй ханымның ашып айтқаны біреу – шекара жабылады, еуропалықтардың бұл елге бұрынғыдай емін-еркін кіріп-шығуына тыйым салынады, яғни олар басқа кез келген мемлекет азаматтары сияқты визалық шектеулерге ие болады.

Осы аптада, 23 шілдеде Тереза Мэй Англияның солтүстігін аралап, Ньюкасл қаласына арнайы соқты. Ньюкасл – осы аймақтағы, жалпы Англияның өндіріс ошақтарының бірі болған, қазір де экономикалық және индустриялық тұрғыда маңызды қала. Мэй ханым осы қаланың өндіріс саласы өкілдерімен арнайы кездесіп, қарапайым жұмысшылардың сұрақтарына жауап берді. Жарты сағаттың ішінде Брекситтің және елдің тағдыры, одан соң Тереза Мэйдің жеке басына қатысты сұрақтар қойылды. Қарапайым британдықтар да бірінші басшының көңіл-күйі мен денсаулығына бейжай қарамайды екен.

Осындай бір сұрақты мысалға келтірсек:

– Премьер-министр, қазір сіз үшін ауыр кезең. Осыншама қысым, қауырт жұмысқа қалай шыдап жүрсіз?

Осы сәтте Тереза Мэй ашық-жарқын бір күліп алды. Риза болғанын жасыру мүмкін емес.

– Енді… менің жаным сүйетін істер бар. Мысалы, жаяу жүргенді жақсы көремін, күйеуім екеуміз көп жаяу серуендейміз. Одан соң тамақ пісіргенді жаным сүйеді. Оның пайдасы да бар: әрі тамақ пісіріп, демаласың әрі сол тамақты жейсің. Одан соң… менің 150 кулинарлық кітабым бар, соларды оқимын. Ал бос уақытым болса, америкалық сериал бар ғой, NCIS туралы, соны кім көріп жүр? (Тереза Мэй жан-жағына қарады). Соны көремін.

Осылайша, Мэй ханым өзінің кулинар екенін, тек кулинарлық кітаптар оқитынын айтты. Британ саясаткерлері үшін өзін барынша қарапайым ұстау, қара халықтан еш артықшылығы жоқ екенін көрсету – жазылмаған заң.

Алдағы 12 аптадан соң, яғни 18 қазанда Брюссельде Еуропалық одақтың саммиті өтеді. Бұл – Британия үшін барлық негізгі келісімдерді нақтылайтын кесімді мерзім болғалы тұр. Осы уақытқа дейін екі жақтағы болашақ қарым-қатынастың басты бағыты айқындалуы тиіс.

Егер оған мұндай келісім жасалмаса, желтоқсан айының 13-інде тағы бір Еуропалық одақ саммиті өтеді. Тым құрығанда, Лондон соған үлгеруі шарт.

Бірақ ешқандай келісім жасалып үлгермеуі де мүмкін. Жаңадан тағайындалған сыртқы істер министрі Джереми Ханттың өзі Брекситке қатысты келіссөздердің сәтті аяқталатынына күмәнді. Ол жақын күндері айтқан бір сөзінде «Егер еуропалықтар қазіргі ұстанымдарын өзгертепесе, біз Брекситке қатысты ешқандай келісімге қол қоймауымыз да мүмкін» деді. «Ақ қағаз» жариялана салысымен, Брюссельдің оған қатысты пікірі мәлім болған. Еуропалық одақтың атынан келіссөздер жүргізуге жауапты Мишель Барнье бұл құжатта көрсетілген шарттардың 20 пайызымен ғана келісуге болады деп мәлімеді. Яғни, арада әлі талқылайтын кілтипан көп деген сөз. Басты кілтипан – пост-Брексит кезіндегі екіжақты сауданың жай-жапсары.

Елдің ертеңіне қатысты алаң көп. Әлі тындыратын шаура жетерлік. Брексит келіссөздері маңызды, әрине, алайда жыл сайынғы заңды демалысты өткізудің маңызы одан еш кем емес. Келесі аптада Британ парламентінің жазғы каникулы басталады. Тамыз айында демалып, Брюссельмен одан әрі айтысуға күш жинап келу керек.

Тақырыпқа тұздық:

Дэвид Дэвис, бұрынғы Брексит министрі:

Брексит – Айға қонғаннан кем емес.

 Джереми Хант, сыртқы істер министрі:

Еуропалық одақ пен Британия Брексит бойынша нақты келіссөздерге келе алмаса, бұған Владимир Путин қатты қуанатын болады.

Ұлыбритания, Ньюкасл

Редакция таңдауы

Димаш Құдайберген сүйіктісі бар-жоғын айтты

Әлемге әйгілі әнші Димаштың жеке өмірі қызықты әрі құпия. Әншінің миллиондаған тыңдарманына «оның жүрегін жаулап алған кім ?» деген сұрақ қызықты, алайда әнші өз...

Генерал Б. Жанасаев: Елбасының сенімінен асқан жауапкершілік жоқ

Құқықтық тәртіп әскерінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев сенім артқан сардарлар аз емес. Олардың әр қайсысының өз орны бар. Десе де, өмірлік тәжірибесі бай, Елбасының сенімін...

Көреалмаушылықтың көрігін басу кімге керек?

Қай қоғамда болса да жиі айтылатын, жиі талқыға түсетін нәрсенің бірі − көреалмаушылық, яғни қызғаныш. Содан болар, өмірінде қызғаныштың құрбаны болғанын, көреалмаушылықтың кесірінен көп...

Ұлы көштің ұйытқысы

1 желтоқсан – Қазақстанның Тұңғыш Президенті күні. Ел тарихы үшін елеулі күн болғандықтан, Тәуелсіз мемлекетіміздің буынын бекітіп, қанатын қатайтқан Елбасының ерен еңбегін екшеп айтуымыз...
қазақстандық боксшы

Данияр Елеусінов әлем чемпионы Джулиус Индонгоны нокдаунға түсірді

Бүгін қазақстандық боксшы Данияр Елеусінов (9-0, 5 КО) жартылай орта салмақтағы IBF...
өрт

Моншадан шыққан өрт көршілес үйге, дәмхана мен дүкенге жайылған

Таразда моншадан шыққан өрт жапсарлас үйге, дәмхана мен дүкенге дейін жайылған. Кеше Тараз...

«Қызыл аймақ». Шығыс Қазақстанда індет күннен-күнге өршіп барады

Қазақстанда өткен тәулікте 826 адамнан коронавирус індеті анықталды, деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Ресми портал ұсынған...
27 мың доллар

Тергеуші 27 мың доллар пара алған

Алматыда 27 мың доллар сомасында пара алды деп айыпталған тергеушіге қатысты сот...
Жаңа туған сәбиін әжетханаға тастаған

Жаңа туған сәбиін әжетханаға тастаған қыз қамауға алынбайтын болды

Батыс Қазақстан облысында жаңа туған сәбидің өліміне кінәлі жас ана қамауға алынбайтын...

Көп оқылды

Коронавирустың жаңа белгілері пайда болды

Коронавирус жұқтырған науқастардың бойындағы ауру белгілері денге қызбасының белгілеріне ұқсас болуы дұрыс диагноз қоюға кедергі келтіруде. Аталмыш белгілерді анықтаған Сингапур ғалымдары арнайы баяндама жасады....

Қазақ Тәуелсіздігіне – 25 жыл

2016 жылдың үлкен мерейтойы – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы. Айтулы мерекеге республикамыздың түкпір-түкпірінде қызу дайындық жұмыстары жүргізілетіні бесенеден белгілі. Ал ақтөбеліктер егемендігіміздің ширек...

Ертеңнен бастап мас күйінде көлік жүргізгендер 10 жылға сотталады

Көлікті мас күйінде тізгіндеп, жол ережесін бұзғандар 7 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Президент осындай өзгеріс енгізілген заң жобасына бұған дейін қол қойған,...

Мемлекет басшысы коронавирустың екінші толқынына не себеп болғанын айтты

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев телевизиялық үндеуінде елде коронавирустың және пневмония дертінің өршуіне не себеп болғанын айтты.  «Коронавирус қаупіне байланысты пандемия басталғалы біз елдегі вирустың таралуына шектеу...