دYنيەنI دYبIرلەتكەن وليمپيادا!

التىن ارIپپەن جازىلعان 406 كەلi

94 كەلi سالماقتاعى اۋىر اتلەتتەر اراسىنداعى تارتىس بiزدiڭ يليا يلين، پولياك شەمون كولەتسكي، رەسەيلiك قاجىمۇرات اققاەۆ، ءازiربايجان نيزامي پاشاەۆ، يراندىق اسگار يبراحيمي اراسىندا ءوتتi.

قىزىلوردالىق يليا يلين 180 كەلi زiلتەمiردi جۇلقا كوتەرiپ اسپانعا بiراق اتتى. دەم الىپ ۇلگەرگەنشە تاستاپ جiبەردi. تەز تاستاپ جiبەرگەنiنە شوشىپ، قولىن جاراقاتتاپ العان جوق پا دەگەن دە وي قىلاڭ بەردi. جوق، تورەشiلەر 180 كەلiنi يليننiڭ ەسەبiنە جازدى. سەرپە كوتەرۋدە العاشقى جولى 223 كەلi يلينگە باعىنبادى. ەكiنشi رەت كەلiپ سول سالماقتى اسپانعا اتتى. قارسىلاستارى دا جانتالاسىپ جاتىر. ءۇشiنشi جولى 226 كەلiنi سالدىردى. كiرپiك قاقپاي بiراق اتتى. بۇل سالماققا جۇرەگi داۋالايتىن، بiلەگi مەن بەلi شىدايتىن قارسىلاس تابىلمادى. قوسسايىستا يليا كوتەرگەن 406 كەلi التىن ارiپپەن جازىلىپ پەكين اسپانىندا iلiنiپ قالدى. وكشەلەپ قالماعان ولەرمەن شەنون كولەتسكي 403 كەلiمەن كۇمiس تۇعىرعا شىقتى. ارىستانداي اقىرعان قاجىمۇرات اققاەۆ قولاعا قول جەتكiزدi. بiراق اقىرعان اققاەۆتىڭ داۋىسى قۇلاقتا تۇر. سەرپە كوتەرۋدە ءۇشiنشi رەت 217 كەلi زiلتەمiردi كەۋدەسiنە العان ساتتە اقىرىپ جiبەردi. كەۋدەدەن ءارi اتىپ جiبەردi دە تاعى اقىردى. اقىرۋىن توقتاتپاي، 217 كەلiنi تاستاماي تۇرىپ الدى. زiلتەمiردi سولق ەتكiزiپ تاستاپ جiبەردi. تiزەرلەي وتىرا قالىپ ارىستانداي اقىرا باستادى. جان-جاعىنا قاراپ اقىردى، اتىپ تۇرىپ تاعى اقىردى. قانشا اقىرعانمەن قولادان اسا المادى. "ۇندەمەي تەر توگە بەرۋ كەرەك" دەگەن وليمپيادا الدىنداعى ءسوزi ەسiمە ءتۇستi يليانىڭ. مىقتىلار مىقتىلىعىن ايقايلاماي-اق مويىنداتادى-اۋ… 20 جاسار يلين وليمپيادا چەمپيونى!

يامايكالىق ءۇش قىز

پەكين وليمپياداسىندا تاڭقالارلىق وقيعا از ەمەس. 100 مەترلiك قاشىقتىقتىڭ اقتىق ايقاسىنا شىققان ۇزدiك 8 قىزدىڭ ۇشەۋi يامايكا ەلiنەن. سورەدەن جەبەدەي ۇشقان ءۇش يامايكالىق جەلاياق وزگەلەرگە وكشەسiن عانا كورسەتتi. شەللي-ەنن فرەزەر 10،78 سەكونت ۋاقىتپەن التىن تۇعىرعا كوتەرiلدi. فرەزەردiڭ iزiن باسا قۇيىنداي ۇشقان شەرون سيمپسون مەن كەررەن ستيۋارتتىڭ ۋاقىتتارى بiردەي — 10،98 سەكونت. سپرينتەرلiك قاشىقتىقتا جەر بەتiندە يامايكالىقتارعا جەتەتiن جۇيرiك جوق ەكەنiن دالەلدەدi. مۇندايدى كiم كورگەن، وليمپيادانىڭ جەڭiس تۇعىرىندا ءۇش يامايكالىق!

بۇل ەلدiڭ جiگiتi دە وسى قاشىقتىقتا الدىنا قارا تۇسiرمەدi. التىن تۇعىردا يامايكالىق ۋسەين بولت 9،69 سەكونتپەن الەمدiك جاڭا رەكورد تiركەدi. ۇستiمiزدەگi جىلدىڭ مامىر ايىندا عانا نيۋ-يوركتە 9،72 سەكونت ۋاقىتپەن الەمدiك رەكورد جاساعان دا وسى ۋسەين بولت بولاتىن. ءوزiنiڭ الەمدiك رەكوردىنا ءوزi وزگەرiس ەنگiزدi!

سامۋرايدىڭ قانى

ءومiر مەن ءولiم ۇستارانىڭ جۇزiندە تۇرعانداي ارپالىساتىن جانكەشتi سپورتشىلار بار. رۋحى مىقتى ەلدiڭ سپورتشىلارى دا مىقتى. 63 كەلi سالماقتاعى جاپون قىزى كاوري يشيدو مەن رەسەيلiك الەنا كارتاشوۆانىڭ اقتىق ايقاسى ەستەن كەتپەس. ەركiن كۇرەستەن وليمپيادا چەمپيونى كاوري يشيدو قوسىمشا ۋاقىتتا كارتاشوۆانى كiلەمدە تىپىر ەتكiزبەدi. كاوري يشيدو وليمپيادا چەمپيونى! ەڭiرەپ وتىرا كەتتi. توقتاي الار ەمەس. قالىڭ جانكۇيەر قۋانىش جاسى دەپ ويلادى مۇنى. باپكەرi جۇگiرiپ كەلiپ بالۋان قىزدى كiلەمنەن كوتەرiپ اكەتتi. جاپون قىزىنىڭ جايى اقساڭداي باسىپ ماراپاتتاۋعا شىققاندا عانا بەلگiلi بولدى. بۇل تۋرالى ەلەنا كارتاشوۆا بىلاي دەدi: "العاشقى مينوتتەردiڭ بiرiندە وقىس ءادiس جاسادىم، كۇرت ەتiپ سۇيەكتiڭ سىنعان دىبىسى ەستiلدi. "ەندi ورنىنان تۇرا المايدى" دەدiم iشتەي". ال جاپون قىزى سىنعان اياعىن سەزدiرمەي جولبارىسشا اتىلىپ تۇردى ورنىنان. نەتكەن مiنەز، نەتكەن قايسارلىق! تۇرىپ قانا قويمادى، كارتاشوۆانى بۇركiتتەي ءبۇردi. كاوري يشيدو ەكi دۇركiن وليمپيادا چەمپيونى. تەكتi قىزدا سامۋرايدىڭ قانى بار!

مىقتىلاردان باعىن اسىرىپ ەدI باقتيار

پەكين وليمپياداسىنان بiر جىل بۇرىن ەل ءۇمiت ارتقان جiگiتتەردiڭ بiرi بولىپ ارتاەۆ ەسiمi جيi ايتىلاتىن. باقتيار تۋرالى اڭگiمە قوزعالسا، قوساقتالا رەسەيلiك ماتۆەي كوروبوۆتىڭ دا اتى اتالىپ قالادى. ونىڭ سەبەبi، باقتيار ارتاەۆتىڭ سالماعىندا ازۋلى ماتۆەي كوروبوۆ تا بار. ەكi دۇركiن الەم چەمپيونى. "قالاي بولار ەكەن؟" دەگەن قاۋiپ تە بولدى. بiزدiڭ بiر ارiپتەس iنiمiز قازاق ۇلتى ءۇشiن ولشەۋسiز تەر توككەن داڭقتى بوكسشى بولات جۇمادiلوۆپەن سۇحباتىندا وسى قاۋپiن كولدەنەڭ تارتىپ سۇراق قويدى.

سوندا جۇمادiلوۆ: "كوروبوۆ بولسا وزiنە كوروبوۆ، ال بiزدiڭ باقتيار وليمپيادا چەمپيونى"، — دەپ، كەسiپ ءتۇستi. مىقتىنىڭ مىقتىلىعىن مويىنداۋ كەرەك، بiراق دامىلسىز تامسانۋدىڭ قاجەتi جوق شىعار. ءوز ۇلتىڭنىڭ پەرزەنتiن ارداقتاعانعا نە جەتسiن!

وليمپيادا چەمپيونى باقتيار ارتاەۆ پەن ەكi دۇركiن الەم چەمپيونى ماتۆەي كوروبوۆ قاسقايىپ قارسى شىقتى. بiرiنشi راۋندتىڭ العاشقى ساتiندەگi الما-كەزەك جۇدىرىقتاسقان كەزدە 2 ۇپايدى كوروبوۆتىڭ قانجىعاسىنا بايلاپ بەردi. باقتياردىڭ نىق تيگەن سولاقاي سوققىسى ەسەپتەلمەدi. ەكiنشi راۋندتاعى باقتيار سوققىلارى جەڭiسكە باستادى. "باقتيار! باقتيار!" دەگەن جانكۇيەر داۋىسى پەكين اسپانىن تiلiپ ءتۇستi. تۇيدەكتەتە سوققان سوققىلارى، جىلدامدىق، دالدiك ماتۆەيدiڭ ادىمىن اشتىرماي تۇقىرتتى. سول تۇقىرتقاننان ادىمىن اشتىرماي 10:7 ەسەبiمەن كەزدەسۋدi اياقتادى. مۇنى ەل بiلەدi. مەنiڭ ايتپاعىم باسقا. باقتيار تەك ەڭ مىقتىلاردى ساباۋ ءۇشiن عانا جاراتىلعان جان سياقتى كورiنەدi دە تۇرادى. وسى وي يەكتەپ الدى. باقتيار افينا وليمپياداسىندا رەسەيدiڭ ەڭ بەدەلدi بوكسشىسى وليمپيادانىڭ ەكi دۇركiن چەمپيونى ولەگ سايتوۆتى دا تاس-تالقان ەتتi ەمەس پە؟!

P.S. وكiنiشكە وراي كەشەگi كەزدەسۋدە باقتيار ارتاەۆ بريتان بوكسشىسىنان ايلاسىن اسىرا المادى.

40 سەكونتكە سوزىلعان ايقاس

ەستەن كەتپەس وقيعا از ەمەس. اسا اۋىر سالماقتاعى قازاق بوكسشىسى رۋسلان مىرساتاەۆ اۆستراليالىق دان بيحاننىڭ ۇزاق جىل تۇسiنە كiرەتiن شىعار. العاشقى راۋندتىڭ ونىنشى سەكونتiندە رۋسلاننىڭ وڭ جۇدىرىعى داننىڭ جاق سۇيەگiن سىقىر ەتكiزدi. نوكداۋن! قالىڭ ەل دۋ ەتiپ اتىپ تۇردى. ەل ەسiن جيعانشا رۋسلاننىڭ جويقىن جۇدىرىعى بيحاننىڭ يەگiن وپىرىپ تۇسiرە جازدادى. نوكداۋن! بۇل — قىرقىنشى سەكونتتەردە بولعان وقيعا. ديحاننىڭ باپكەرلەرi جارىستى جالعاستىرۋدان باس تارتتى. رۋسلاننىڭ سۇراپىل شابۋىلى، جويقىن سوققىلارى شوشىتتى. بوكسشىسىنىڭ امان بولعانى كەرەك ولارعا. كوزiڭ كورمەسە سەنبەيتiن-اق وقيعا!

تIسI قىشىعان تاجIك

قازاق ەلiنiڭ بiر ءۇمiتi بوكسشى ەركەبۇلان شىناليەۆ پەن تاجiك دجاحون كۋربانوۆ ايقاسى. ءۇشiنشi راۋندتا تارازى باسى تەڭەستi — 6:6. رينگتەگi تورەشi ايقاستى ۋاقىتشا توقتاتۋعا بەلگi بەرگەننەن كەيiن تاجiك قامسىز ەركەبۇلاندى سالىپ جiبەردi. تورەشi دەرەۋ قاتاڭ ەسكەرتۋ جاساپ، ەركەبۇلان ەنشiسiنە 2 ۇپاي جازدى. كەزەكتi بiر ساتتە جاڭاعى وسپادار قىلىعىن تاجiك تاعى قايتالادى. تاعى قاتاڭ ەسكەرتۋ، 2 ۇپاي شىناليەۆ قانجىعاسىنا بايلاندى. كۋربانوۆ جارالى اڭداي تiستەنiپ ءجۇر. ەكi بوكسشى قۇشاقتاسىپ قالعان بiر ساتتە ەركەبۇلان وتىرا كەتتi. تۇرا سالىپ رينگتەگi تورەشiگە موينىن كورسەتتi. اشۋلى تاجiك ازۋ تiستi باسىپ جiبەرiپتi. بiلەۋلەنiپ، قانتالاپ تۇر. رينگ تورەشiسi تاعى قاتاڭ ەسكەرتۋ بەرiپ، ەركەبۇلانعا ەكi ۇپاي قوستى دا تاجiكتi رينگتەن قۋدى. كوشەنiڭ توبەلەسكiش بۇزاقىسى پەكين وليمپياداسىنىڭ رينگiندە جۇرگەندەي. مۇنداي دا سۇمدىق بولادى ەكەن!؟

پەكيندەگI قيانات

60 كەلi سالماقتاعى قىتاي بوكسشىسى حۋ شيننiڭ الدىن ارشۋ ءۇشiن ءا دەگەننەن الەكساندر كليچكونىڭ جولىن قيدى. ادiلەتسiزدiكپەن، قياناتپەن قيدى. قاپتالداعى تورەشiلەر الەكساندر سوققىلارىن "كورمەدi". قىتايدىڭ سiلتەگەن جۇدىرىقتارىن سوققىعا ەسەپتەدi. ادiلەتسiزدiك ءوز بiلگەنiن جاسادى. اقىرى قىتايدى جەڭگiزiپ تىندى. سول حۋ شين كەلەسi اينالىمدا بiزدiڭ مەرەي اقشالوۆقا جولىققان ەدi. تاعى سول اۋرۋ. قۇرىعى ۇزىن قيانات تالانتتى قازاق ۇلىنىڭ باعىن بايلادى، ادىمىن اشتىرمادى. اقشالوۆتىڭ تەگەۋرiندi سوققىلارىن ەسەپتەمەدi، دىمىن قۇرتتى، وبال جاسادى. ەكiنشi راۋندتى مەرەي 6:5 ەسەبiمەن اياقتاعان. ءۇشiنشi راۋندتا قىتايدى "سۇيرەي" جونەلدi. اتى-ءجونi جوق 4 سوققىنى قوسىپ بەردi قىتايعا. مەرەي مىقتى، تىقسىرىپ ۇرىپ ءجۇر. تورەشiلەر بiلگەنiن جاساپ تىندى اقىرى. قىتايعا ۇتقىزدى. بۇل قيانات جالعىز ەمەس ەدi…

سابىرلى ساپيەۆ… ىرجالاڭداعان بونجۋمنونگ… دارمەنسIز تورەشI…

تايلاندتىق وليمپيادا چەمپيونى مانۋس بونجۋمنونگتىڭ رينگتەگi جۇرiسiنە قاراپ وتىرىپ تسيركتە وتىرعانداي كۇي كەشەسiڭ. ىرجالاڭ-ىرجالاڭ… نەسiنە ىرجالاڭدايدى، تۇسiنiكسiز. اندا-ساندا بەلiن وقىس بۇگiپ، توڭقاڭداپ الادى. قارسىلاسى جاپون بوكسشىسى كاۆاچي چيكاگوداعى الەم چەمپيوناتىندا مانۋستىڭ نوقتاسىن باسىنا ءتۇرiپ قويا بەرگەن. ال وندا ىرجالاڭداۋىنا جول بولسىن؟! تسيركتە جۇرگەندەي. سول مانۋس اقسيىپ كەلەسi اينالىمدا قازاق ەلiنiڭ تالانتتى ۇلى سەرiك ساپيەۆكە قارسى شىقتى. سەرiك سابىرلى، وزiنە ءتان ويلى بوكسىمەن تىقسىرا باستادى. مانۋس جىلدام. ىرجالاڭداي قاشىپ ءجۇرiپ شابۋىلداعان سەرiككە جالعىز سوققى جاساپ، ۇپاي ولجالاپ ءجۇر. ەكiنشi راۋندتا سەرiكتiڭ سولاقايى مانۋستىڭ شىقشىتىنا سارت ەتتi. تورەشiلەر ەسەپتەمەدi. مانۋس جالعىز ۇپايدان ولجالاپ iلگەرi كەتتi. ساپيەۆ قۋاتتى شابۋىلمەن سوققىلاي جونەلگەندە مانۋس قۇشاقتاي الادى. سەرiكتiڭ جۇدىرىعىن قولتىعىنا قىسىپ جiبەرمەيدi. وتە ايلالى. ۋاقىتتىڭ وتكەنi ءوزiنiڭ پايداسىنا شەشiلەتiنiن بiلەدi. سەرiكتiڭ قۋاتتى سوققىسى تيسە وڭدىرمايتىنىن سەزەدi. سەرiك جويقىن شابۋىل باستاي بەرسە قۇشاقتاسا كەتەدi، رينگ تورەشiسi بوكسشىلاردى اجىراتسا دا مانۋس ساپيەۆتiڭ جۇدىرىعىن قولتىققا قىسىپ جiبەرمەيدi. تورەشi قياناتقا قيدى سەرiكتi. سول جەردە مانۋسقا قاتاڭ ەسكەرتۋ بەرۋi كەرەك ەدi. بiر ەمەس، بiرنەشە ەسكەرتۋ. تورەشi بونجۋمنونگتىڭ قاساقى قىلىعىن كورمەسە، ايبا تورەشiسi بولىپ نەسiنە ءجۇر؟! بiزدiڭ باۋىرلار ساۋاتتى، مادەنيەتتi بوكسقا عانا باس يiپ ۇيرەنگەن. تاربيە سولاي.

تايلاندتىق بوكسشىلار سەزiمتال، جىلدام. ۇپايى iلگەرi كەتكەنiن بiلسە، قالعان راۋندتاردا قاشىپ، قۇشاقتاسىپ، دiڭكەلەتiپ، ايلاسىن اسىرىپ كەتەدi. مۇنى تالاي iرi جارىستاردا كورiپ ءجۇرمiز. ساپيەۆتi رينگكە ەرتiپ شىققان بiزدiڭ باپكەرلەر وسىنى ەسكەرگەنi ءجون ەدi. مانۋس — سەرiكتiڭ كورiپ جۇرگەن مانۋسى. بiرiنشi راۋندتان بەتiن قايتارىپ، جويقىن شابۋىلمەن ۇپاي جيناپ الىپ، سوڭعى راۋندتاردا قورعانا ءجۇرiپ سول ارتىقشىلىقتى ۇستاپ قالعانى ءجون ەدi. بۇل بiزدiڭ وي، بiلiكتi باپكەر ەمەسپiز، قاراپايىم جانكۇيەرمiز. وكiنiش وزەكتi ورتەگەن سوڭ ايتامىز دا. ساپيەۆ مانۋستان الدەقايدا مىقتى عوي. تاكتيكالىق قاتەلiك جiبەردiك-اۋ وسى. مانۋستىڭ ايلاسى، تورەشiنiڭ قياناتى، باپكەرلەردiڭ قاتەلiگi تالانتتى بوكسشىنىڭ باعىن بايلادى.

ماڭگIلIك رەكورد — 8 التىن مەدال!

سۋدان التىن تەرگەن امەريكالىق جiگiتتiڭ ەسiمi اڭىزعا اينالا باستادى. امەريكالىق مايكل فەلپستiڭ بiر وزiندە — 8 التىن مەدال! جۇرت بiر التىنعا زار بولىپ جۇرگەندە مايكل فەلپس كوسiپ-كوسiپ الدى. وسىدان 36 جىل بۇرىن مارك سپيتس ميۋنحەن وليمپياداسىندا 7 التىن مەدالمەن الەمدiك رەكورد جاساعان ەدi. باعىنبايتىن بيiكتiك جوق ەكەن. سۋدا بالىقتاي جۇزگەن مايكل ەلدi ەسiنەن تاندىردى. پەكين وليمپياداسىنىڭ 8 التىنىن بiر ءوزi ولجالادى. كiم بولجاعان، مۇمكiن بۇل بيiكتiكتi باعىندىراتىن دا جۇمىر جەردەن بiر پەرزەنت تابىلار.

زەينەل جەكەي ۇلى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button