...تۇرIكتIڭ ەرلەرIنە ەر جەتكەن بە؟..

زۇلمات زاماننىڭ جازىقسىز قۇرباندارىنىڭ iشiندە سوڭعى كەزدەرگە دەيiن اتىن اتاۋعا تىيىم سالىپ، رۋحاني مۇرالارىن وقىپ-پايدالانۋعا رۇقسات ەتiلمەي كەلگەن ۇلى تۇراننىڭ، قايسار قازاقتىڭ ءور نامىستى ۇلى ماعجان جۇماباەۆتىڭ تۋعانىنا بيىل 115 جىل.

ماعجاننىڭ وسى مەرەيتويىنا ارناپ، ۇلتتىق كiتاپحانانىڭ سيرەك كەزدەسەتiن كiتاپتار مەن قولجازبالار ورتالىعىندا "…تۇرiكتiڭ ەرلەرiنە ەر جەتكەن بە؟." دەگەن اتپەن كورمە وتكiزiلۋدە. كورمەگە اقىننىڭ العاشقى تۋىندىلارى جاريالانعان العاشقى قازاق مەرزiمدi باسىلىمدارىمەن بiرگە 1921-30 جىلداردا جارىق كورگەن ءوزiنiڭ العاشقى كiتاپتارى قويىلدى.

جازبا مادەنيەتتiڭ العاشقى باسپالداقتارىندا تۇراتىن قۇندى مۇرالارىمىزدىڭ بiرi — قولجازبا دۇنيەلەر. ۋفاداعى "عاليا" مەدرەسەسiندە وقىعان قازاق شاكiرتتەرi، اتاپ ايتقاندا، ب.مايلين، ج.تiلەپبەرگەنوۆ، م.جۇماباەۆتار شىعارعان "ساداق" اتتى قولجازبا جۋرنالدا، "شولپان" جۋرنالى مەن "بوستاندىق تۋى"، "اق جول"، "قازاق" گازەتتەرiندە جاريالانعان ماعجان ولەڭدەرi كورمەنiڭ ماڭىزدىلىعىن ايقىنداي تۇسەدi.

اقىن شىعارماشىلىعىنىڭ بيiك بiر قىرى — بالا تاربيەسi سالاسىنداعى ەڭبەكتەرi. كورمەگە ماعجاننىڭ "پەداگوگيكا" (1921-23 جج.)، "باستاۋىش مەكتەپتە انا تiلi" (1923 ج.)، "اق بوز ات" (مامين-سيبيرياك جازعان اڭگiمەدەن بiراز وزگەرتiلiپ اۋدارىلعان، 1925 ج.)، "ساۋاتتى بول" (1926-30 جج.)، ء"جۇسiپ حان" (1928 ج.) اتتى كiتاپتارى قويىلدى. اقىننىڭ "ساۋاتتى بول" اتتى كiتابى 1926-30 جىلدار ارالىعىندا اراب (توتە) جانە لاتىن گرافيكاسىمەن قاتار شىعىپ وتىرعان. كورمەگە ەكi گرافيكامەن دە باسىلعان كiتاپتارى قويىلدى. 1913 جىلى شىعارىلا باستاعان تۇڭعىش مەرزiمدi باسىلىم "قازاق" گازەتiندە ماعجاننىڭ "تۋعان جەر"، "ورال تاۋى" اتتى ولەڭدەرi، 1915 جىلدان كەيiن "جارىما"، "كوڭiل"، "قايعىلى سۇلۋعا" دەگەن ولەڭدەرi جاريالانعان. اقىن ولەڭدەرi كەيدە "مىج-مىج" دەگەن بۇركەنشiك اتپەن دە باسىلىپ وتىرىلعان.

كورمەگە ماعجان جۇماباەۆ تۋرالى ءالi قالىڭ جۇرتشىلىق بiلە بەرمەيتiن تىڭ دەرەكتەر مەن ماقالالار توپتاستىرىلعان جيناقتار دا قويىلدى. كورمەنiڭ تانىمدىق، تاعىلىمدىق ماڭىزى ۇلكەن. مۇنداعى تىڭ دەرەكتەر ۇزاق جىلدار بويى بارشامىزعا بەيمالiم بولىپ كەلگەن اقتاڭداقتار قۇپياسىن اشۋعا وزiندiك سەپتiگiن تيگiزەتiنi داۋسىز. وقىرمان قاۋىم وسى كiتاپتار مەن ماقالالار ارقىلى ماعجاننىڭ تار جول، تايعاق كەشۋ ءومiرiن ءوز وي ەلەكتەرiنەن وتكiزiپ، حالقىمىزدىڭ تاريحىنداعى ۇلىلار ءجۇرiپ وتكەن جولدى كوز الدارىنا بiر ساتكە ەلەستەتكەندەي اسەر الماق.

سارا جولدىبايقىزى،

سيرەك كiتاپتار مەن قولجازبالار ورتالىعىنىڭ كiتاپحاناشىسى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button