ЕСКЕРТКIШ

Бұл шығармамен мен сон-о-у бала кезiмде танысқам. "Ескерткiш" деген аты да әлi күнге жадымда. Бiр шетi шимайланған газет тiгiндiсi қолыма түсе салысымен-ақ, бар жұмысымды тастай салып, үңiлгенiм де есiмде. Жырым-жырымы шыққан газеттiң түрлi қолдардан шыққаны көрiнiп тұр. Қолдан қолға өтiп, шимайы шыққан газеттегi әңгiменiң бiр шекесiндегi Есжан Айнабеков деген есiмдi де ұмытқам жоқ.

Есейе келе, Есжан Айнабеков есiмiмен баспасөз беттерiнде сирек жолықсам да, қаламгермен сырттай алғашқы таныстығым әркез есiме түсетiн. Жуырда Есжан Айнабеков есiмiмен қайта қауышудың сәтi түстi. Өмiрден ерте кеткен қаламгердiң қаламынан туған шығармалары, өлең-жырлары, әр жылдарда баспасөз беттерiнде жарияланған мақалалары топтасқан кiтаптың атын да "Ескертiш" деп қойыпты. Ғұмыры келте болған қаламгердiң шығармаларының кiтап болып шығуына "Қазығұрт" баспасы, яғни қаламдас досы ақын Темiрғали Көпбаев себепкер болған екен. Әлгi кiтаптан өзiме етене таныс, әлi күнге ұмыта алмай жүрген шығармамды кездестiргенiмде, жоғалтқанымды тапқандай әсер қалдырды. Сол әңгiменi "Түркiстан" газетi оқырмандарының назарына қаз-қалпында ұсынуды жөн көрдiк.

Гүлзина БЕКТАСОВА

Автобусты ұзақ күттiк. Көкбеттенiп жатқан көшеде кәрлi қыстың белгiсi емге де жоқ болғанымен, бет мұздатар суық бар. Аялдамада тұрғаңдар үшеу едiк…

Көшенiң карсы бетiндегi "Сайран" ресторанынан тарап жатқан у-шу, даңғырлаған музыка үнi бiзге жетер-жетпесте қытымырланып, қатая бастаған кешкi ауаға сiңiп, жоғалып жатыр. Тек ара-тұра "әкең", "көкең" дескен шолақ дауыстар естiлiп қалады. Сiрә, бiрге көңiл көтерген екi дос кыза-қыза әдептен сәл асып кеткендерiн өздерi де аңғармай қалса керек. Осы бiр өрескел дауыстарды жуып-шаймақ болды ма, жоқ әлде, бетпақ қатынның бетiндей көгiс тартқан көшеге әр жүгiртiп, бiздi сергiткiсi келдi ме, көп қабатты үйлердiң төбесiнен қызылды-жасылды шамдар жылт-жылт етiп, жыпылық қаға бастады.

Автобус күткен үшеу едiк… Қолына кiшкентай тор қалта ұстаған, 25-тердегi, ат жақты, арық, кара жiгiт ресторан жаққа қарап, ойлана қалыпты. Ол маған бiр қырынан тұрғандықтан, жүзiне зер сала қарай алмадым. Алғаш көзiме ұрған ұшы сүйiрлене бiтiп, терiсi жылтырап тұрған шығыңқы жақ сүйегiмен құлақ шекеден бөлiнiп түсiп қалардай епетейсiз қалқиған құлағы болды. Қалқиған құлақ арғы бетке елегiзiп, зың еткен дыбысты қағып алуға дайын тұрғандай қатып қалыпты. Мен жiгiттiң қолындағы тор қалтаға көз тастадым да, мырс етiп күлiп жiберуге шақ қалдым. Тор қалтадан доғал мойындары қылтиып шығып тұрған, айран құйылған екi шыны да телпектерi жылтырап ресторан жаққа елеңдесе қалыпты…

Бейне иесiне жарамсақтана жағымпазданған ұялас күшiктердей… Осылай ойлай бергенiм сол едi… тор қалта теңселiп кеттi де, жылтыр телпек қос шыны өзге жаққа қисайып калды.

Қара жiгiт көшенiң қарсы бетiне тесiлген күйi бiрер ауыр күрсiндi. Күрсiнгенде қушыңқы қос иығы бүлк ете калды. Неге екенiн қайдам, ол маған жылап тұрғаңдай болып кеттi. Осы ойдың басыма келуi мұң екен, мұнан әрi тесiле қарап тұра бергенiм әдепсiздiк болар деп, бұрылып кеттiм.

Ал қос қолын қалтасына салып, теңселiп жүрген сары шал құрметтi демалысқа шыққан соң мүжiле бастаған кiсiге ұқсайды. Тынымсыз, сүтке тиген күшiктей, алақ-жұлақ етiп, бiр нүктеде байыз таппаған шегiр көздерi тым үрейлi екен. Бiр мезет ол да арғы беттегi думанды жайға қарап тұрды. Тек мен оның түк ойсыз, тiршiлiк нышаны жоқ жанарынан меңiреу, түпсiз, тым-тым қорқынышты мағынасыздықты андап қалдым. Бiртүрлi жон арқамда құмырсқа жүргендей, денем дiр ете қалды…

Әлгi қорқынышымды жеңгiм келiп темекi тұтаттым. Шалдан қашқақтап, жiгiтке жақындадым. Ол маған бұрылды да, темекi сұрап алды. Бұрыла бергенде аласы мол қара көздерi жалт ете қалды да, тұнжырап сала бердi. Бейне жұқа қара перде тұмшалап тастағандай жалт еткен өткiр сәуле қайта көрiнбей қойды. Мен жалт еткен әлгi нұрды тағы көргiм келiп, мөлдiр қараңғылыққа тесiле, тiке қарадым. Бiрақ iздегенiмдi таба алмадым. Шыңыраудың қарауытқан жүзiнде тек болар-болмас, байқалар-байқалмас бiрер майда дiрiл жүгiрiп өттi де, тына қалды. Сәлден соң шыңыраудың өзi де ғайып болды. Осының бәрiн мен сидиған қара жiгiт маған бұрыла берген кезде, жанарымыз iлкi сәт iлiнiсiп қалғанда ойлап үлгердiм.

— Рақмет, — дедi ол көк түтiндi бұрқ еткiзе түсiп, сонан соң, тағы да арғы бетке қарап, өз ойымен болып кеттi. Темекi сұрап алғаны бiр түрлi арамызды жақындатқандай батылданған мен оны сөзге тарттым:

— Сiрә, жастық шағыңызды еске түсiрiп тұрсыз-ау! "Қайран жастық, өттiң-кеттiң байқатпай!" Қалай едi, әлгi бiр өлеңде?! Осылай демеушi ме едi, а? – деп әлдебiр газеттен жақында оқып шыққан бiр өлеңнен тақпақтатып жiбердiм. Мұным оның көңiлiн көтерсем деген игi ниеттен туындаған жай едi. Бiрақ дәл осы сәт мен өзiмдi осынша мазалаған мына арық, қара жiгiт жайлы пiкiрiмнiң тым ұшқары екенiнен бейхабар болатынмын. Сол бiр қыстың аязсыз кешiнде аялдамада кездестiрген қара жiгiт туралы ойларымның тым тиянақсыз екенiн мен кейiн сезiндiм. Жастық шақ туралы өлеңдетiп жiберген сол сәтте жанымда сәтсiз тамамдалған махаббат иесi тұрғанына бек сенiмдi едiм.

Жiгiт маған мойын бұрған жоқ. Бұрмақты қойып, емеурiн де танытпады. Ұзақ тұрған ол "иә" дегендей бас изеп, тағы да күрсiнгендей ауыр дем алды. Мен: "Көп болса, көк үйдiң аулаға қараған көлеңкесi қалың бұрышыңда, ақыл-есiңдi тұтқыңдап алған сол қызбен қалай сүйiскенiңдi есiңе алып тұрған боларсың" деген ойға ғана малданып, одан да осыған ұқсас бiрдеңе есiтермiн деп алаңсыз тұр едiм.

— Иә, сен дұрыс айттың, жолдас!.. Балалық шағымды есiме алып тұрмын. Ол кезде мына үйдiң көлеңкесi де жоқ болатын. Мұның орныңда…

Ол бiр сәт үнсiз қалды. Мен оның қоңыр үнiнен кекесiн бе, жоқ әлде ызалы ажуа ма, әйтеуiр өзге бiр ырғақты андап қалдым. Осы бiр мәнердi ұстап қалуым мұң екен, манағы ойларымның аяғы аспаннан бiр-ақ келгендей, көкiрегiмде бiр өзгерiс басталып кеттi. Бұл iшкi толқуды оған сездiрiп алмауға тырысып, шалға қарағыштадым. Қарап едiм, бiздiң әңгiмемiзде түк шаруасы жоқ жандай түр танытқанымен, оның түсi бұзылып кеткен екен. Жiгiт iлкi сәт өткендi көз алдына елестеткiсi келгендей, үнсiз тұрды да, сөзiн жалғады.

— Бұл ресторанның орнында… мұның орнында ол кезде қалың зират болатын. Онда менi тағдырдың тәлкегiне қимай-қимай қалдырып кеткен әке-шешем жерленген едi…

Ол тағы да тынып калды. Жоқ әлде кеудесiнен лықсып келiп көмекейге кептелген ащы жасты тежеп қалғысы кеп, әдейi тоқтады ма?

— Сенiң атың кiм, жолдас?

— Сәрсен… яғни Сәрсенғали, — дедiм мен әлгiдегi сайқал жымысқы аралас үнiмнен түк қалмай момақансып.

— Сәрсенғали, сен үшiн қадiр тұтар қасиеттi бұрыш бар ма осы қалада? — Мен сәл болмағаңда өз танымыма салып, "Ендi ше, мәселен, мемлекеттiк драма театры, музей" деп тағысын-тағыларды санап шығуға шақ қалдым. Ол менiң жауабымды күтпестен сөйлеп кеттi.

— Әлi есiмде, қыркүйек айы болатын. Қаланың батыс жақ шетiндегi балалар үйiнде тәрбиеленiп жатқаныма жылға жуық болса да, түк үйренiсе алмай қойдым. Өзiмiздiң үйдi, төбесiн көкем қайтыс боларынан бiр жыл бұрын жаңартып, қайта жапқан тоқал тамды, төргi бөлмеде қабырғада iлулi тұратын, қолдан доғалдау шауып жасалған, шанағы қырық құрау ескi домбыраны, ауылдағы қыс түссе бұтақтары дымқыл, қалың қардан майысып, мүлгiп тұратын қалың бауды тағы бiр көрсем деп аңсаймын да тұрам. Кейде түсiмде жиде домбыраның ызыңын естiп, ұйқылы бақтың арасында көкемдi iздеп жүрем… Бiрақ бұл аңсарым орындалмасын бiлем. Қазiр ол жерде кiшкене терезелердегi шынылары ерке аяздың шым-шытырық шимайына толы жатаған шым үй де, жiңiшке сым темiрден көкем көздерiн тар етiп тоқыған шарбақ та, сәл үлп еткенге саудырласа қалатын кәрi бау да жоқ… Олардың орнына қазiр төбесiмен көктi тiрей, сап түзеп, самсай калған көп қабатты үйлер пайда болған. Бiрақ осылардың бәрiн өз көзiммен көрiп, бұл жерде мен алаңдар түк қалмағанын сезсем де, балалар үйiне бауыр басып кете алмай жүрдiм.

Аптаның соңғы күндерiнiң бiрiнде сабақтан шыға сала кенеуi кете бастаған дуал шарбақтан секiрем де, осында, көкем мен апама тартам…— Ол иегiмен көшенiң келесi бетiн меңзедi, — Шапыраш көз билет кесушi сары әйелге бiрер ұсталып, құлағым қалақтай болған соң, автобусқа мiнудi тiптi қойдым. Балақты түрiп алам да, "детдомский" былғары қара бәтеңкемен тас жолды тарсылдатып айдай жөнелем. Содан көкемдерге, шөптен көрiнбей қалған қос төмпешiктiң аяқ шетiне келiп, демiмдi бiр-ақ алам.

Көкемдер менiң iздеп келгенiме кәдiмгiдей қуанып қалады. Қос төмпешiктiң басында қалың шөптен әзер қылтиып шығып тұрған табақшаны "детдомский х/бымның" жеңiмен әдемiлеп тұрып сүртем. Әрiптерi көмескi тартып, таттана бастаған темiрдi әдемiлеп сүртем-ай келiп. Әуелi көкемдiкiн… Сосын апамның басындағы белгiнi. Сүртiп отырып сөйлеп коям:

— Iз-тозсыз қаламыз деп қорықпаңыз, көке! Әлi-ақ сендердiң бастарыңа әдемi, әппақ мәрмәрдан ескерткiш орнатам! — осылай көкем мен апамды жұбатып сәл отырам. Бетiмнен тарам-тарам жосылып жатқан жасқа да қарамаймын…

Содан қос төмпешiктiң айналасын қау болып өскен шөптен тазартуға кiрiсем. Шырыны қатып, сүрлене бастаған күзгi шөптi қолмен жұлу оңай шаруа емес. Кейде сояу сабақтар алақанды тыз-тыз еткiзiп осып кетедi. Мұндайда өршеленген мен барымды салып, тырмысып бағам. Сәлден соң қатты шаршасам да, ту сыртымнан сынай қарап жатқан аяулы төрт жанардан қуат алғандай қимылдай берем. Дегенмен, олардың барлай қараған көздерiнен қаймығатын болуым керек, өзiмнен өзiм мазасызданып бiтем. Осы күйiмдi сездiрмес үшiн ауыз жаппай сөйлеуге тырысам.

Осылай қас қарайып, ымырт түскенше көкемдермен ұзақ сырласып, шер тарқатам. Осы сәт бойымды бiртүрлi үрей билейдi. Тек, сыртылдаған жаңбыр тамшылары мен сәл самалға сыбдырлаған шөптiң үнi ғана естiлетiн мына үнсiз ауыл кеш түссе, жым-жырт болып, сұрлана түседi. Мен қараңғылық қоюлана, осы бiр үнсiздiктен сескенетiнiмдi көкем сезiп кояр ма екен деп, қарадай қыпылықтап бiтем. Кетерiмде оларға қарап сәл тұрам.

— Келесi сенбiде тағы да келем, көке! Мiндеттi түрде келем. Ал, мен кеттiм. Кешiксем апай ұрсады. Жайлы ұйықтаңыздар, көке! — деймiн кетерiмде. Көкем үндемейдi, тек апам жатқан төмпешiк қана бүлк ете қалады. Апам жылап жатса керек. Бұдан әрi тұра берсем, еңiреп жiберетiнiмдi бiлем. Сондықтан, апамның жылап жатқанын сезе тұра, тымырайып, бұрылып кетем. Көкем жылағанды ұнатпайды. Әсiресе, ер адамның жылағанын. Егер сол жерде көкем болмаса, апамды құшақтап алып жұбатар едiм-ау. Бiрақ апамның оған жұбана қоймасын бiлем. Қайта ол онан сайын "жаны ашыған жарығым" деп дауыс салып егiлер едi, сосын шыдай алмай мен де жылаймын ғой. Осының бәрiн сезгендiктен де қайқайып қайырылмай кетем…

Көкемдерге уәде берсем де, келесi сенбiде келе алмай қалдым. Қас қылғандай сол күнi асханаға бiздiң 4 "б" кезекшi екен. Қашып кетейiн деп едiм, "мұныма көкем ренжитiн шығар" деп ойладым. Сол жолы қашып кеткенiмде, көкем ренжiсе бiр-ақ рет ренжитiн едi ғой деген өкiнiштен кейiн өлiп кеткiм келдi.

Сонымен көкемдерге келуге екi жетiден соң ғана мүмкiндiк алдым. Тас көпiрден өте бере-ақ жүрегiм бiр сұмдықты сездi. Тас көпiрден өте бере-ақ… Көкемдер жатқан жақтан трактордың ащы даусын естiгеннен соң жүгiре жөнелдiм. Қатырма қағазға әдемiлеп орап алған бояу құйылған құтыны кеудеме қысып алып ұштым. Көкемдердiң басыңдағы белгiнiң өше бастағанын көрген соң, суреттен беретiн Жаксыбек ағайдан майлы бояу мен ескiлеу кiшкентай қылқалам сұрап алғам. Ұшып келе жатып, "Бәлкiм, бұл өткен жылғыдай өлген шешесiне қабыр қаздыру үшiн бiр дөкей жiберген экскаватор шығар" деп жұбатам өзiмдi. Осылай өзiмдi-өзiм жұбатып болмай-ақ арғы жағымнан кiсiнеген бiр түйсiк мұның өзге бәле екенiн сездiре қойды.

Жүгiрiп келе жатып сүрiнiп кеттiм де, мұрттай ұштым. Тұра сала, бояуы ақтарылып жатқан құтыға да қарамай жүгiре бердiм. Көкемдерге деп арнайы әкеле жатқан бояудың төгiлiп қалғанына ма, жоқ әлде өткен жолы қашып кетпегенiме ме, әйтеуiр әлденеге ызаланып жылап жiбердiм.

Не керек, үлгердiм әзер дегенде. Ендi-ендi болмағанда май сiңген қарақошқыл топырақ қапқан, төбесi селк-селк еткен көк трактордың үйдей темiр қалағы көкем мен апамды сипап өткелi тұр екен. Жалмауыз кемпiрдiң бетiндей қырық қыртыс, тiстерi жылт-жылт еткен шынжыр табан ендi болмағанда көкешiм мен апашымды таптап өткелi тұр екен. Еңiреген күйi, екi жұдырығымды тас түiп, алдына тұра қалдым. Көкемдердi күреп тастамақ болған әлгi темiр қалақ кеудемдi тiрей, "детдомский х/бының" жез түймесiн қарныма батыра түсiп зорға тоқтады. Трактор кiлт тоқтағанда темiр күрекке етпеттеп барып, қайта түзелдiм. Айқайлап тұрғанымды сонда аңғардым.

Алдыңғы терезесiнен көрдiм — тракторшы басқару тұтқасына маңдайын сүйеп, отырып қалыпты. Сәлден сон май-май трактордың есiгi жоқ үңiрейген терезесiнен әуелi май-май шәпке шықты. Сосын шаң қапқан керзi етiктiң тұмсығы қылт еттi. Ол шынжыр табанның үстiнде талтайып тұрған күйi темекi тартты. Темекiсiн баппен тартқан күйi, кабинаның жақтауына сүйенiп, ұзақ тұрды. Секiре бере езуiндегi папиросты түтiнiмен қоса бiр-ақ түкiрдi де, маған қарай жүрдi.

— Ағатай! Ағатай, баспашы! Бұл жерде менiң көкем мен апам жатыр ғой! Тоқташы, ағатай?! — Ол маған жете бергенде айқайлап коя бердiм: — Баспайсың! Күремейсiң! Көкем мен апам ғой менiң! Тоқта! Жауыз! Көкем мен апамды қалай таптамақсың?! Тоқта!.. — Ол кiлт етiп отыра кеттi. Адамдарға өтiнiштен гөрi бұйрық аралас айқайдың тез әсер ететiнiн мен сол жолы тұңғыш аңғардым. Ол май-май күнқағарын бетiне басып, еңкiлдеп тұрып жылады: "Кешiр, балақай! Мен емес… Мен емес!" Кешiрден өзге сөз айтқан жоқ, иығы селкiлдеп жылады-ай келiп… Күнқағарын шешкенде көрдiм — қою, бұйра шашы қобырап, басын тым үлкейтiп көрсетедi екен. Жылағанда иығына қосылып бұйра шаштары да дiрiлдеп кеттi. Сәлден соң ол өзiнiң түк жазығы жоқ екенiн, таңертең бастықтың "бүгiн қалайда зиратты тегiстеп бiту керек" деп тапсырғанын, өзiнiң бұл қатаң бұйрығын "план күйiп барады, план…" деп нығарлап қойғанын айтты. Бұл жерге бiр мекеме үшiн жай салу керек екен. Оның үстiне қаланың орталығында зират болғаны жақсы емес көрiнедi. Ол осыларды айтып ақталды-ай келiп.

"Көкем мен апамның ең болмаса моласы да қалмағаны, сүйектерiнiң аяқасты тапталып жатқаны жақсы ма сонда?.. Сол жақсы ма?" деп айқайлағым келдi менiң. Бiрақ үндеген жоқпын.

Осылай ұзақ отырдық. Әлден уақытта төбемiзден:

— Бұл не отырыс, жұмыс қайда?— деген бұйрықты үнмен сыздана саңқ еттi бiреу. Әлгiнде бұйра шаш жылап қоя бергенде қуанып кеткем. Ойлағам, тракторшы да түсiндi ғой, бастықта ұғар деп. Саңқ еткенге екеумiз де бұрылғанымыз жоқ. Олар екеу екен. Отырған күйi көзiмнiң қиығымен қарап алдым. Алдыңғысы жұқалау қара екен. Айқай салған осы болуы керек. Соңғысының тек сары көйлегiн керiп тұрған жүн-жүн бiлегiнде күн нұрымен жалт ете қалған алтын сағатын ғана андап қалдым. Ол бiздiң ортамызға келдi де, тәштиiп тұрды. Сосын бұйра шашқа бұйыра сөйлеген. Осы сәтте мен еңiреп қоя бердiм. Еңiреп тұрып бұл жерде көкем мен апамның жатқанын айта бастадым. Жалындым, жалбарындым. Тыңдаған жоқ.

— Ең болмаса келесi сенбiге дейiн қоя тұршы, ағатай, бiз Жақсыбек ағай екеумiз әкетемiз, — дедiм етегiне жармасып. Осылай десем де, көрдi ашу деген сұмдықты көз алдыма елестетiп көрiп едiм, жаным түршiгiп кеттi. Тұла бойымды кернеп алған суық дiрiлден қалшылдап қоя бердiм. Пәпкелi бастық бұл жолы сәл қарайлады. Сонда да сөзiмдi жүре тындаған оның жүзiнде бiр наразы жек көрушiлiктiң табы бар едi. Мен секiлдiлерден әбден запы болған жанның сыңайы.

— Хабарландыру берiлгелi үш ай болды. Содан берi не iстедiңдер? Сендерге қарайлаймын деп, естiмеген сөзiм қалмады. Менiң жайыммен де санассаңдаршы, түге… — Ол нақ бiр үлкен кiсiмен сөйлесiп тұрғаңдай ақтарылды келiп. Маған басымнан аяғыма дейiн тiнте қарап шықты да, сөзiн жалғады.

— Менiң қолымда тұрған түк те жоқ, iнiшек. Ендi бiр апта тұрмақ, бiр сағатта қарайлай алмаймын. Жоспарды бұзуға ешкiмнiң хақысы жоқ. Менiң басым екеу емес, бала. Графиктен онсыз да қалып келемiз. Ертең құрылыс материалдарын артқан алғашқы машиналар келе бастайды. Ал бiз оны қабылдауға әлi дайын емеспiз. Дайын емеспiз!..

Бұл сөздердi ол жұқа қараға қарап, бригадир болуы керек, шегелеп, сыздана айтты. Анау болса, бүгежектеп, абыржып-ақ калды. Мен шәртiк қарын бастықтың үнiндегi сабырлы жайлылықтың бiрте-бiрте жоғала бастағанын аңдадым. Көзiнде де жабайы жыртқышқа тән от ойнап шыға келдi. Ол сосын бұйыра, сыздана сөйлеген қалпын жоғалтпастан бұйра шашқа бұрылған. Бұйра бас та дайын тұрған болуы керек, үрейлi көздерi жалт-жұлт етiп, дiрiл толы үнмен сөйлеп қоя бердi:

— Жоқ-қ-қ. Өлтiрсең де бұл iс менiң қолымнан келер емес. Жұмыстан қу! Қаңғыртып жiбер… тек мына шаруаға жұмсап әуре болма! Жо-жоқ, — деп әлденеден қорғалақтағандай керi шегiншектедi. Бiрте-бiрте даусы да қатая түстi.

— Жоқ! Өлiлердiң тынышын бұзбақ түгiлi, ендi мынауыңа,— қолымен тракторды нұсқап,— көтерiле де алар емеспiн. Мен қылмыс жасай алмаймын. Өзiң жаса. Өзiң көтер мына iсiңнiң салмағын. Өзiң!.. — Ол баскиiмiн жұмырлап, қыса ұстаған күйi, еңiске қарай бет алды жүгiре бердi.

Шәртiк қарын бұйрабастың соңынан "жоямын, қырамын, соттатам" деп айқайлап жатқанда, мен темiр күректiң алдына, көкемдердi корғауға ұмтылдым. Бұл жолы жылағам да, боздағам да жоқ. Тек ызалы ырылға ұқсас үн шығарсам керек. Шәртiк жалт қарады. Сонан соң манадан берi жүнi жығылып, үндемей тұрған жұқа қараға қарап, зiрк еттi.

— Қыңсылатпай құртшы мына күшiктi!..

Жұқа қара не iстеу керектiгi ендi есiне түскендей маған қарай тұра ұмтылды. Мен де дайын тұр едiм. Жалт мойын бұрып, иығымнан қармамақ болып созыла берген тарамыс қолды қарш еткiзiп бiр тiстедiм. Ол жан даусы шыға берiп, шәртiк жаққа қарады да, ананың көзiнен ығып, жым болды. Бұл жолы қорықты-ау деймiн, жақындай бере алдамшы қимыл жасап, тебетiндей түр көрсетiп, кұшақтай алды. Кұшақтаған күйi анадай жерге апарып, бұлқына бақырғаныма қарамастан ұстап тұрды.

Жұқа қараға зiлдене зiрк ете қалғанымен, шәртiк не iстерiн бiлмей абдырап қалыпты. Көкiрегiңде тайталасқан екi ұдай сезiмнiң қайсысының жетегiне ерерiн бiлмей, қай үнге құлақ саларын әлi толық аңдай қоймаған күйде, қолтығына қысқан папкасын анадай жерге шиырып жiберiп, тракторға қарай аяңдады. Кенет есiне әлдене түскендей кiлт бұрылды. Жұқа қараның қысқыштай әлеуеттi қолдарынан шыға алмай, бұлқына боздап тұрған маған ұзақ қарады. Арамыз алыстау болғандықтан мен оның жан-дүниесiнде не болып жатқанын бiле алмадым. Тек оның кiлт бұрылып, маған ұзақ уақыт, үнсiз қадала қарағанын жақсылыққа жорып, "ағатайлап" жалынуымды үдете түстiм. Шәртiк бiртүрлi сөлбiрейiп, шөгiп кеткендей болып көрiндi. Бiр кез еңдi есiне түстi бiлем, жан-жағына қарағыштап әлдененi iздедi. Iздегенi сол болуы керек, өзiнен бiрнеше қадам жерде жатқан тоқ бүйiр қара пәпкеге тесiле қарап сәл тұрды да, қайтадан маған бұрылды. Қайтадан пәпкеге қарады… Бұл жолы оның iштей бiр байламға келгенiн мен айқын сездiм. Ол мен жаққа қайта қайырылмады. Мұрын астынан әлдене деп мыңғырлады. Қолын шарасыз бiр сiлтеген күйi тракторға қарай нық адымдады.

Трактор орнынан гүр етiп қозғалғаңда мен жұқа қараның құшағынан жұлқына босанып шықтым. Бiрақ үлгiре алмадым… Қарақошқыл түтiнiн көкке бұрқ-бұрқ атып iлгерi өңмендеген трактордың темiр күрегi көкем мен апама кiрш ете қадалды. Көкем мен апам темiр күректен жан даусы шыға шыңғырғаңдай болды… Мына сұмдықты мұнан ары көруге дәтiм жетпей бетiммен топырақ сүзе құладым да, шiрiген шөп-шалам аралас топырақты ауыз толтыра қарш-қарш қарпыдым. Көкiрегiмде жүрегiм бе, әлдене сырт етiп үзiлiп кеттi… Сырт етiп… Солай, Сәрсен, ал мен ендi аппақ-аппақ мәрмәрдан жасалған ескерткiштерiмдi қайда қоям?.. Мына ресторанның iргесiне ме? Айтшы! Кейiн бұл маңға талай келдiм. Келген сайын баяғы сүрiнiп құлайтын жерiмдегi төгiлген қызыл бояуды көрiп өтем. Бiреу алып кеттi ме, құтысы жоқ. Ал бояу сол күйi… қып-қызыл. Төгiлген бояуды көрген сайын әрiптерi көмескi тартып, таттана бастаған темiр тақта келедi көз алдыма…

Ол осыны айтып бола бергенде, автобус та келiп қалды. Мен де мiндiм. Жиырылмалы есiктен iшке ұмтыла берiп, бұрылып артыма қарадым. Сары шал аялдамада жоқ екен. Аң-таң қалдым. Мен оның қай кезде кетiп үлгергенiн ойлағанша, автобус та орнынан қозғалды.

Жолда, автобустың терезесiнен көрдiм, артына жалтақ-жалтақ қараған шал тас көшемен безiп келедi екен. Осы сәт маған сары шал сол сен айтқан шәртiк емес пе екен деген ой келдi. Бiрақ өзiм анық-қанығына жетпеген күмәндi дүниенi саған айтуды жөн көрмедiм. Бәрiбiр сол болғанымен бiздiң оған артар қандай кiнәмiз бар?.. Қандай?..

…Кеше тағы сол аялдамада автобус күттiм. Ресторан алдында екi мас бiрiн-бiрi әке-шешеден түк қалдырмай сыбап жатты…

…Көз алдыма төгiлген қызыл бояу келдi: қып-қызыл…

Есжан АЙНАБЕКОВ

Редакция таңдауы

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...
zhemkorlyk

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл...
din

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне...
stroitelnyj pesok e1499924523797

Әлемде адам тіршілігі үшін қажетті негізгі тауарлардың бірі таусылуға жақын

Дүние жүзінде адам тіршілігі үшін маңызды тауарлардың бірі — құмның тапшылығы сезіле...

Жаңалықтар

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл жөнінде ҚР сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл агенттігінің Telegram каналында хабарланды. Cотталғандардың ішінде 28...

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне қауіптің  алдын алу жұмыстарының жеткіліксіздігі себеп болуда. Бұл туралы Алматыда Абай атындағы...

Әлемде адам тіршілігі үшін қажетті негізгі тауарлардың бірі таусылуға жақын

Дүние жүзінде адам тіршілігі үшін маңызды тауарлардың бірі — құмның тапшылығы сезіле бастады. Құм судан кейінгі ең көп сұранысқа ие ресурс болып саналады, деп...

Бас санитардың жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды.  Жаңа қаулыға сәйкес, қылмыстық-атқару мекемелерінде санитариялық-дезинфекциялық режимді сақтау алгоритмі» атты 24-қосымшада 4-тармақ өзгертілді. «4. Маскаларды...

Дәрігер әйел адамның денсаулығына қауіп төндіретін ең зиянды өнімдерді атады

Ресейлік диетолог Наталья Круглова әйел адамның денсаулығы мен сұлулығы үшін ең қауіпті тағам түрлерін атады, деп хабарлайды Lenta.ru. Дәрігердің сөзінше, әйелдер жейтін тағамының калориясына мән...

Елорда асханаларының бірінде өрт шықты (видео)

"5 наурыз күні сағат 11.48-де өрт сөндіру бөлімнің қызметкерлері шұғыл түрде Достық көшесінде орналасқан "Избушка" дәмханасына аттанды", – делінген астаналық төтенше жағдайлар департаментінің хабарламасында. Тұрғын...

«Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны қолды болды

Ақмола облысында «Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны ұрланды, деп хабарлады zakon.kz. «Ақмола облыстық полиция қызметкерлері 2 наурызға қараған түні «Қазақалтын» АҚ-қа тиесілі катодты алтынды ұрлау...

Орыс тілінде сөйлеген депутат партия қатарынан қуылды

Украинада Харьков облыстық кеңесінің депутаты Александр Дорошенко орыс тілінде сөз сөйлегені үшін  партия қатарынан шығарылды, деп хабарлайды РИА Новости. "Еуропалық ынтымақтастық" партиясы баспасөз қызметінің мәліметінше, ...

Жамбылда 38 елді мекенді қызыл су басуы мүмкін

Жамбыл облысында 38 елді мекен су астында қалуы мүмкін. Олардың басым көпшілігі су қоймаларының маңайында орналасқан. Егер көктемде күн күрт жылып, таудағы қар ерісе...

Елімізде жаңа мереке пайда болды

ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин «Қазақстан Республикасындағы мерекелік күндердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 689 қаулысына толықтыру енгізетін бұйрыққа...

«Алаяқтардың қолына түсуі мүмкін»: Маман телефоннан қандай хабарламаларды жойып отыру керегін айтты

"Цифрлық платформалар" автономды коммерциялық емес ұйымының бас директоры Арсений Щельцин смартфоннан қандай хабарламаларды өшіріп отыру керегін айтты, деп хабарлады РИА Новости.     Маманның айтуынша, телефоннан...

Алматылық оқушы халықаралық математика лигасында топ жарды

Алматы қаласындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицейінің 9-сынып оқушысы Нұрасыл Бейсенбай  The Math League – Халықаралық математика лигасында топ жарды, деп хабарлайды Алматы арнасы.  Олимпиадаға әлем бойынша...

Өр тұлғалы өңір басшысы

Күрделі кезеңдерде республикамыздың бес облысының әкімі болған, Елбасының сенімді сардарына айналған Бердібек Сапарбаевтың атқарған еңбегін, көзбен көріп, көңілге түйген сол облыстардың халқы әлі күнге...

Қасым-Жомарт Тоқаев түрік халқына көңіл айтты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кугар» әскери тікұшағының апатқа ұшырап, бірнеше адамның қаза болуына байланысты Түркия Президенті Реджеп Тайип Ердоғанға Қазақстан халқының және жеке өзінің...

8 наурызға 18 кітап

Көктемнің алғашқы шуақты мерекесі жақындаған сайын көпшілігімізді, әсіресе ер-азаматтарды жақындарыма «не сыйласам?» деген сауал мазалайтыны белгілі. Кітап сыйлаңыз. Жақсы таңдалған құнды кітап басқа жанның...

Елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыт салынады – министр

Энергетика министрі Нұрлан Ноғаев 2025 жылға дейін елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыттың құрылысы аяқталатынын айтты. Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында мұнай және газ-химия...

Қазақстанда әйелдер мемлекеттік қызметтерді алуға аз жүгінеді

Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Азаматтарға арналған үкімет мемлекеттік қызметтерге қанша әйел жүгінетінін есептеп көрді. Белгілі болғандай, 2020 жылы мемлекеттік корпорацияға түрлі қызметтерді алу үшін 6,2...

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары арасында аптасына 2 рейс орындай бастайды, – деп хабарлады ҚР ИИДМ баспасөз...

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім» келеді. Гаврард медициналық мектебінің «Бригэм энд уименз» клиникасында қызмет ететін ғалымдардың бұл...

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236 КВИ+ және 5 646 КВИ-) емделіп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігінің Telegram каналында олардың...

Ауа райының бұзылуына байланысты 7 өңірде көлік қозғалысы шектелді

ҚР ИИДМ баспасөз қызметінің мәліметінше, республикалық маңызы бар жолдардың төмендегідей учаскелерінде қозғалысқа шектеу енгізілді. Ақмола облысында: 1. 03.03.2021 ж. сағат 16.00 «Жезқазған-Петропавл» автожолының 377-536 шақырымында,...

Ақылы автожолдарда көлігі бұзылған жүргізушілерге тегін көмек көрсетіледі

«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы ақылы автожолдарда жанармайы таусылған немесе автокөлігі бұзылған жүргізушілерге көмек тегін көрсетілетінін мәлімдеді. Павлодар облысының Павлодар, Екібастұз, Ақсу, Аққулы, Железин және Тереңкөл аудандарында...

5 наурыз: еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалар болды

Осыдан 25 жыл бұрын, яғни 1996 жылы 5 наурызда Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры «Ақан сері-Ақтоқты» пьесасының (режиссер Ж. Омаров) қойылымымен ашылды. Сол жылы...

Елордада ауа райының бұзылуына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы бүгін ауа райының күрт бұзылуына байланысты мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқыту форматына көшірілгенін хабарлады. «Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы хабарлайды:...

ШҚО-да дүкенге маскасыз кірген адамға айыппұл салынды

Шығыс Қазақстан облысының 5 ауданында карантиндік шектеуді бұзғандар тіркелді. ШҚО Ақпарат орталығының мәліметіне сүйенсек, мониторингілік топтар Шемонаиха ауданында 74 нысанға тексеру жүргізіп, ереже бұзудың 1...

Өткен тәулікте 857 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 857 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 132, Алматы қаласы - 134, Шымкент қаласы - 27,...

Еліміздің басым бөлігінде қар аралас жаңбыр жауады – Қазгидромет

5 наурыз күні Қазақстанның басым бөлігіне әлі де Солтүстік-Батыс циклонның әсері сақталады, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың оңтүстік...

Абай атындағы университет үздіктер қатарына енді

Абай университеті екі бағдарлама бойынша QS World University Ranking by Subject-2021 рейтингінде топ-250 үздіктер қатарына енді. Абай атындағы ҚазҰПУ алғаш рет «QS World University Ranking...

Кремль: «Cанкцияның әсері де, мағынасы да жоқ»

АҚШ-тың "Навальныйдың ісі" бойынша жаңа санкциялары екіжақты қатынастарға "қатты әсер етеді", қазірдің өзінде "жағдай нашар". Бұл туралы Кремльде айтылды. АҚШ-та Ресейдің жаппай қырып-жоятын қару бағдарламасын...

«Құтадғу біліктің» жаңа аудармасы оқырманға тарту етілді

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Отырар» кітапханасында Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінің жаңа аудармасының таныстырылымы өтті. Қарахандар дәуірінде 1069 жылы жазылған құнды жәдігер...

Министрлік коронавирус «гүл арқылы жұғады» деген ақпаратқа түсінік берді

Коронавирус инфекциясы гүл арқылы жұғады деген ақпарат жалған. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті өкілдері айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Департамент мәліметіне қарағанда, Желіде...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Бішкекте қандасымызға арналған музыкалық кеш өтті

1 наурызда  Бішкектегі К.Молдобасанов атындағы Қырғыз ұлттық консерва­тория­сында Қыр­ғыз Республикасындағы қазақтардың арасынан шық­қан талантты әнші, қырғыз елінің  мә­дениетіне еңбек сіңірген қайраткер Ержан Му­синді еске...

Енді WhatsApp-тың компьютерлік нұсқасында бірнеше адаммен видео арқылы сөйлесуге болады

WhatsApp мессенджерінің компьютер арқылы қосылатын нұсқасында бірнеше адам видео және аудио байланыс арқылы сөйлесе алады, - деп хабарлайды Tech Crunch. Аудио және видео қоңыраулар шифрлау арқылы...

Ауылдағы іскер әйелдерге 4000 доллар қайтарымсыз грант беріледі

Ауылды жерлерде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдердің 4000 доллар қайтарымсыз грант ұтып алу мүмкіндіктері бар, деп хабарлайды Аtameken Business.     https://youtu.be/rIWRXS-QT2Q Ол үшін өз ісіңізді ашуға деген...

2020 жылы Қазақстанда 48 ірі сүт фермасы іске қосылған

Өткен жылы ауыл шаруашылығы саласында импорттық өнімдерді алмастыру жоспары бойынша Қазақстанда 48 тауарлы сүт фермасы, 3 ет комбинаты іске қосылды. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы...

Пандемия кезінде гендерлік теңсіздік күшейді – ДДСҰ

Пандемия Еуропадағы гендерлік теңсіздікті күшейтті. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық аймақтық бюросының директоры Ханс Клюге бейсенбі күні Facebook-те жарияланған Копенгагенде өткен...

Украина коронавирустың үшінші толқынына дайындалуда – Премьер-министр

Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль елде COVID-19 үшінші толқынының басталғанын мәлімдеп, келесі локдаунның мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты.  Укринформ сайтының мәліметінше, Денис Шмыгаль жағдайды бейімделген карантин құралдарымен...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек – Бас мүфти

Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан құрылған Қазақы стильдегі мешіт құрылысы бойынша жұмыс тобының алғашқы мәжілісі өтті, –...

«Nur Otan»: Түркістанның тазалығына жауапты көпбалалы аналар ардақталды

Бүгін «Nur Otan» партиясының Түркістан облыстық филиалында 8 Наурыз – әйелдердің халықаралық мерекесіне орай, бір топ көпбалалы анаға құрмет көрсетілді. Партияның «Бақытты отбасы» жобасы...

Жаңа орда құратын ұрпақ тәрбиелегіміз келеді

Парасат ТАНЕН, Orda Gen жобасының директоры: Тәуелсіздіктің ақ таңында дүниеге келген сәбилердің емін-еркін ойланып, жан-жақты дамып, қазақы мінез қалыптастыруына ертегі арқылы жол ашу – Orda...

Жасотандықтар мереке қарсаңында жас аналарға құрмет көрсетті

8 наурыз қарсаңында жасотандықтар Нұр-Сұлтан қаласындағы №2 көпбейінді орталық аурухананың акушерлік бөлімнің нәзік жанды қызметкерлері мен аналарын құттықтады. «Jas Otan» ЖҚ жетекшісі Нұржан Жетпісбаев: «Әйелдер күнімен...

Өскеменде баланы еденге лақтырған тәрбиешіге іс қозғалды (видео)

Өскемен қаласындағы «Арман» балабақшасының тәрбиешісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. ШҚО әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, 3 наурызда облыстық білім басқармасына хабарласқан ата-ана «Арман» балабақшасындағы «Еркетай» тобы...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...

Алма ҚҰНАНБАЕВА, Стэнфорд университетінің профессоры: Америкалықтар қазақтың киіз үйіне келіп, күйін тыңдауға құмар

АҚШ-тағы әлемге әйгілі Стэнфорд университетінің профессоры Алма Құнанбаева көп жыл бойы америкалық студенттерге қазақ мәдениеті туралы лекция оқыған. Сонымен қатар ол Беркли қаласында Орта...

Ақмола облысында шахтада топырақ басып қалған жұмысшылар құтқарылды

Ақмола облысында шахтада топырақ үйіндісінің астында қалған екі жұмысшы құтқарылды. Oблыстық ТЖД баспасөз қызметінің мәліметінше, оқиға 4 ақпан күні Астрахан ауданындағы «Айна – ресурс» ЖШС...

Сарқылмас сезім бұлағы

Өнер атаулы сұлулықты дәріптеуден тұрады десек, сол дәріптеудің таусылмас кені, сар­қыл­­мас шабыт көзі – әйелдер. Және бұл өнер­­дің барлық түріне тән. Ежелгі дәуірден бері...

Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВА: Ақынның мақсаты – әлдекіммен қылыштасу емес, ақиқатқа көз жеткізу

8 наурыз Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Túrkistan басы­лымы арқылы қазақ қыздарына өз ақыл-кеңесімді айтқым келеді. Басылымдарыңызды замандастарыммен қатар оқитын жас қыз-келіншектер пайдалысын көңіліне тоқып,...

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін бір талабы болады, ол − ру­хани тұрғыдағы біртектіліктен ажырамау. Елді ел ететін...

Енді педагогтер жұмысқа конкурс арқылы қабылданады – министр

Бүгін Парламент Сенатында депутаттар білім саласына қатысты бірнеше маңызды жаңа нормаларды қамтитын заң жобасын қарастырып, мақұлдады. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов осы құжатта...

Қазынаның шығыны көп, кірісі аз

2020 жыл әлем экономикасы үшін сынақ жылы болды. Көрсеткіштердің бәрі кері кетті. Алыс-беріс азайып, барыс-келістің тоқтауы көп елдің қазынасын ортайтып, қарызын еселеді. Пандемия  Қазақстан...

Тәж-Махалдан мыңнан астам турист эвакуацияланды

Бейсенбі күні таңертең Үндістанның Агра қаласындағы Тәж-Махал кесенесі аумағынан кем дегенде мыңнан астам турист эвакуацияланды, – деп жазды Hindustan Times газеті. Басылымның мәліметінше, жергілікті полицияға...

Жоғарғы соттың екі судьясы қызметінен босатылды

Парламент Сенатының жалпы отырысында ҚР Жоғарғы сотының судьялары қызметінен босатылды. «Сіздердің қарауыңызға Анатолий Сергеевич Смолинді және Серік Қазбекұлы Әбнәсіровті Жоғарғы Сот судьясының қызметінен босату туралы...

Қаржы министрлігі аппаратының жаңа басшысы тағайындалды

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен Абзал Бейсенбекұлы Қаржы министрлігі аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды, – деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Абзал Бейсенбекұлы 1985 жылы Жамбыл облысында дүниеге...

Австралияда «жұмбақ рейстерге» билет сатыла бастады

Австралиялық Qantas әуе компаниясы бағыты беймәлім рейстердің ашылғаны туралы хабарлады. Компания "жұмбақ рейстер" деп атаған тасымалдың бұл түрі – шекаралар жабық кезде ішкі рейстерді...

Шетелден 500 млн доллардан астам қаржыға сатып алған малдың пайдасы болды ма?

Қазақстан соңғы жылдары шетелден 153 мыңнан астам асыл тұқымды мал сатып алған. Оған барлығы 500 миллионнан астам доллор жұмсалған. Бірақ сатып алып келген малдан...

Оралда көпірдің астынан жас жігіттің мәйіті табылды

Азиат пішіндес жас жігіттің мәйіті бүгін сағат 07.01-де Орал қаласына қарасты Деркөл кентіндегі көпірдің астынан табылған. Бұл туралы БҚО денсаулық сақтау департаменті хабарлады.  Жасы шамамен...

Терезеден құлап кеткен баланы құтқарған павлодарлық 1 млн теңге сыйақы алды

Павлодар қаласының тұрғыны Александр Жұмабаевқа терезеден құлаған баланы құтқарғаны үшін миллион теңге берілді. Ер адам биіктен құлап кеткен қызды қағып алуға үлгермей қалды, алайда...

Туысының үйінен соғым етін ұрлаған жамбылдық бас бостандығынан айрылуы мүмкін

Соғым етін ұрлаған жамбылдық тұрғын бас бостандығынан айрылуы мүмкін,  деп хабарлайды Polisia.kz. Ағымдағы жылдың 1 наурызында Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көгершін ауылының тұрғыны xабарласып, үйінің...

Қазақстанда төлқұжаты жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды

Қазақстанда жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды. Бұл жайында Мәжіліс депутаттарының сауалына ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің жауабында айтылған. «2020 жылғы қыркүйек...

Apple саңылаусыз iPhone шығарады

Apple физикалық порттарсыз жұмыс істейтін смартфон өндірісін қолға алды. Бұл туралы Appleosophy басылымы хабарлады. Дереккөздердің хабарлауынша, америкалық компанияның инженерлері iPhone-ды компьютермен синхрондаудың жаңа әдістерін жасауда....

Алматыда «Рахат» базарының 300-ге жуық саудагері наразылыққа шықты

Алматыда "Рахат" базарының 300-ге жуық саудагері өздері жан бағып отырған сауда орнының жабылуына қарсылық білдіріп, наразылыққа шықты. Айтуларынша, орнына жиһаз фабрикасын салуға рұқсат беріпті,...

Жұмыс істеуге ең қолайлы мемлекет анықталды

Әлемдегі еңбек мигранттарының ширек бөлігіне жуығы жұмыс істеу үшін Канадаға қоныс аударуды құп көреді екен. Бұл туралы BCG және The Network-тің бірлескен зерттеуінде айтылған,...

Ақмола облысының күре жолдарында көлік қозғалысы шектелді

Ауа райының қолайсыздығына байланысты Ақмола облысының күре жолдарында көліктің барлық түрлерінің қозғалысына шектеу қойылды.  4 наурыз күні сағат 07.00-де Ақмола облысында ауа райының нашарлауы (жел,...

Коронавирусты «мәңгілікке» жұқтырған алғашқы науқастар тіркелді

Америкалық дәрігерлер коронавирусты "мәңгілікке" жұқтырудың алғашқы жағдайларын анықтады, деп хабарлайды medRxiv.  Оңтүстік Калифорния университетінің мамандары вирустың іздері алты ай бойы ақ қан ауруымен ауыратын бірнеше...

4 наурыз: атаулы күндер, есте қалар оқиғалар

4 наурыз Тәуелсіз Қазақстан тарихында қандай оқиғалармен есте қалды? Еске түсіріп көрейік... 1993 жылы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы» ҚР Заңы күшіне енді. 1997 жылы ҚР...

WhatsApp арқылы 20-ға жуық адамға 70 млн теңгеден астам залал келтірген әйел ұсталды

Ақмола полицейлері интернет-ресурстардың көмегімен пирамида ұйымдастырған алаяқты анықтады, деп хабарлайды Polisia.kz. 2021 жылдың 1 наурызында Көкшетау қаласының ПБ кезекші бөліміне Көкшетау қаласының 65 жастағы тұрғынынан...

Тұман, көктайғақ, жел: Синоптиктер ел өңірлерінде ауа райы қандай болатынын айтты

Бүгін Қазақстанның басым бөлігінде Солтүстік-Батыс циклонының өтуімен құбылмалы ауа райы сақталып, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын болады. Еліміздің оңтүстігінде қатты жауын-шашын күтіледі, кей жерлерде...

28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі

Шығыс Қазақстан облысында 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күніне орай 28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі. Мереке қарсаңында көпбалалы аналар 5 АЕК (14...

Елімізде темекі бағасы қымбаттайды

Ұлттық экономика министрі 2024 жылға дейін темекі бағасын кезең-кезеңмен көтеру жоспарын жариялады. Мәжілісте ЕАЭО-ға мүше елдердің темекі өнімдеріне акциздер саласында салық саясатын жүргізу қағидаттары туралы...

Моңғолия 1 мамырдан бастап шекарасын ашады

Бүгін Моңғолияның министрлер кабинеті 1 мамырдан бастап шекараны ашу туралы шешім қабылдады деп хабарлайды pavlodarnews.kz сайты. Мемлекеттік төтенше комиссия басшысы С.Амарсайханның айтуынша, премьер Л.Оюун-Эрдэнэ өткен...

Этнограф Болат Бопайұлы «Мәдениет саласының үздігі» атанды

Бүгін «Отандастар қоры» және Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының ұйымдастыруымен белгілі жазушы, этнограф Болат Бопайұлының салт-дәстүрі туралы 10 кітабының таныстырылымы өтті. Салтанатты жиынға жазушы, түрколог-ғалым Тұрсынхан Зәкенұлы,...

Денсаулық сақтау министрлігі үндеу жасады

Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Марат Шоранов қазақстандықтарға Наурыз мейрамын тек отбасымен тойлауға және үлкен мерекелер өткізбеуге кеңес берді. «Үлкен мерекелік іс-шаралар өткізбей, Наурыз мейрамын отбасымен...

Әзірбайжан Арменияның қанша азаматын тұтқында ұстап отырғаны белгілі болды

Арменияның диаспора істері жөніндегі бас комиссары Заре Синанян РИА Новостиге берген сұхбатында Әзірбайжанның өз аумағында жүзден астам армян азаматын әлі де тұтқында ұстап отырғанын...

Биыл 1-сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталады

Бірінші сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталып, 1 тамызға дейін жалғасады, деп хабарлайды ҚР Білім және ғылым министрлігі. Ведомствоның мәлімдеуінше, бұл – білім беру...

Нұр-Сұлтанда тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті

Елорданың сол жағалауында тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаменті хабарлады. «Бүгін сағат 15:50-де Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаментінің құрамында...

Курьер жігіт 12-қабаттан құлаған сәбиді қағып алды (видео)

Курьер болып жұмыс істейтін вьетнамдық жігіт 12-қабаттан құлаған бүлдіршінді қағып алды, деп хабарлайды Daily Mail.  Нгуен Нгок Ман 12-қабаттың терезесінен құлап кеткен екі жасар бүлдіршіннің...

Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті мерейтойымен құттықтады

ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті 90 жас мерейтойымен құттықтады. Бұл туралы Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің Instagram-дағы парақшасында хабарланды.  Құттықтауда КСРО Тұңғыш президентінің...

Саша Барон Коэн Қазақстанға келуге ниетті

Сценарист және актер Саша Барон Коэн өзінің ойдан шығарылған кейіпкері — Бораттың отаны Қазақстанға келуге дайын екенін мойындады. Бұл туралы ол "Известия" басылымына берген...

Бішкекте «Астана» халықаралық қаржы орталығының филиалы ашылуы мүмкін

Қырғызстан Президентінің елімізге жасаған мемлекеттік сапарының соңында Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров «Астана» халықаралық қаржы орталығын аралап көрді, деп хабарлады Ақорданың ресми сайты. Мемлекет басшылары...

Қазақстан Қырғызстанға әскери-техникалық көмек көрсетеді

Қазақстан мен Қырғызстан қорғаныс министрлері әскери ынтымақтастық туралы құжаттарға қол қойды, деп хабарлайды ҚР Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі. Қазақстанның Қорғаныс министрі генерал-лейтенант Нұрлан Ермекбаев Қырғызстан...

Жомарт Ертаев тағы да 9 жылға сотталды

Алматыда «Bank RBK», «Qazaq Banki» және «Eurasian Bank» банктерінен 188 миллиард теңгеден астам қаражатты жымқыру ісі бойынша сот үкімі шықты. ҚазАқпараттың хабарлауынша, айыптылардың қатарында экс-банкир...

Кардиолог инфаркт алу қаупін азайтатын үш жаттығуды атады

Кардиолог және жүрек-тамыр хирургі Владимир Хорошев инфаркт қаупін азайту үшін үш жаттығуды ұсынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Маман бірінші кезекте көбірек жаяу жүруге кеңес берді:...

Алматы облысында мас жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті

Алматы облысында мас көлік жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті. Әртүрлі дене жарақаттарын алған үш бала ауруханаға жатқызылды. «Оқиға 2 наурызда сағат 18:40-та Еңбекшіқазақ ауданында болған....

Илон Маск өз қаласын салуға кірісті

Америкалық кәсіпкер, Tesla және SpaceX компанияларының негізін қалаушы Илон Маск Техаста жаңа қала құрылысын қолға алды. Бұл туралы ол өзінің Twitter-дегі парақшасында мәлімдеді. "Мен Техаста...

Айға саяхат: жапон кәсіпкері бұл сапарға 8 адамды таңдап алмақ

Жапон кәсіпкері Юсаку Маэдзава сәрсенбі күні «өзін әртіс деп есептейтін» қоғамның 8 өкілін 2023 жылы Ай орбитасына алып кететінін мәлімдеді. Бұл – SpaceX фирмасы...

Алматыда Роза Бағлановаға ескерткіш қойылады

Алматы қаласы Мәдениет басқармасының хабарлауынша, Қабанбай батыр көшесінің оңтүстік бөлігі мен Байсейітова көшесінің шығыс жағында Роза Бағланованың құрметіне ескерткіш орнатылады. «12 наурызға дейін Роза...

COVID-19: елімізде ПТР тест бағасы арзандап жатыр

Қазақстанның клиникалық-диагностикалық зертханаларымен жасалған монополияға қарсы іс-шаратшеңберінде КВИ ПТР бағасы арзандап жатыр. Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің мәліметінше, 2021 жылғы 1 наурызда КДЗ ОЛИМП COVID-19...

Семейде жер үйден өрт шығып, 2 адам қаза тапты

ШҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, 3 наурыз сағат 05:00 шамасында Белибаев көшесіндегі жеке тұрғын үй отқа оранған. Оқиға орнына шұғыл келіп жеткен өрт сөндірушілер...

Нұр-Сұлтанда қашықтан оқыған оқушылар коронавирусты көбірек жұқтырған

Нұр-Сұлтан қаласының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенова елорда мектептеріндегі коронавирус статистикасы туралы айтты. «2021 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша, оқу жылының басынан бері мектеп...

3 наурыз: атаулы күндер мен тарихи оқиғалар

2018 жылы 3 наурызда Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болуының 26 жылдығы аясында БҰҰ штаб-пәтерінде Қазақстанның Ядролық қаруға тыйым салу туралы шартқа қол қою...

Екібастұзда жолаушылар вагонынан өрт шықты

Екібастұзда жолаушылар вагонының темірден өзге бөлшектерінің барлығы жанып кетті. Әзірге өрт салдарынан келген шығынның мөлшері белгісіз. «2 наурыз күні сағат 13:04-те нөмірі 2-ші мамандандырылған өртке...

Өткен тәулікте елімізде 717 адам коронавирус жұқтырған

Қазақстанда өткен тәулікте 717 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақ бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 105, Шымкент қаласы - 12,...

Сарыағашта халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды

Түркістан облысы Сарыағаш ауданында халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды. Былтыр мал ұрлаған азамат осы күнге дейін жасырынып жүрген. Облыстық ПД баспасөз қызметінің мәліметінше, күдікті «Мал ұрысы»...

«Алматы жастарына» 10 наурыздан бастап өтінім қабылданады

Оңтүстік шаһардағы жастардың тұрғын үй проблемасын шешетін «Алматы жастары» бағдарламасына қатысуға өтінім қабылдау 10 наурыздан басталады. Бұл туралы «Отбасы банкі» әлеуметтік желідегі парақшасында хабарлады. «Алматы...

3 наурызға арналған ауа райы болжамы – Қазгидромет

Қазгидромет 3 наурызға арналған ауа райы болжамын ұсынады. Қазақстанның басым бөлігінде құбылмалы ауа райы болып, қар мен жаңбыр жауып, кей жерде тұман, көктайғақ, бұрқасын,...

Ресейдегі Әлихан Бөкейханов зиратына гүл шоқтары қойылды

 1 наурызда еліміз Алғыс айту күнін атап өтті. Мереке идеясы Тұңғыш Президент – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа тиесілі және Қазақстанда тұратын барлық этностар бір-біріне және...

Әлемдегі барлық миллиардерлердің саны анықталды

Hurun Research Institute зерттеуіне сүйенсек, әлемдегі миллиардерлердің саны 3228-ге жеткен. Зерттеушілердің сөзінше, бұл — рекордты көрсеткіш.  15 қаңтардағы жағдай бойынша планетадағы ең бай адамдардың жиынтық...