БҰЛ ДА БIР ҚАРА ШАҢЫРАҚ

Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетiне – 75 жыл

Бүгiнгi Қазақ елiнiң жаңа дәуiрiнде мәдени ошағының тамызығын туындатар қайраткерлер тәрбиесiн ҚазМУ тәрiздi оқу ордаларын ұлттық санаттағы бiлiмнiң қара шаңырағы деп дәрiптелетiндiгi әрине тегiн емес. Бұлардың санатындағы қазақтың техникалық зиялылар Қара шаңырағы деп аталып жүрген Қ.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетiнiң iрге тепкенiне биыл 75 жылға аяқ басқан екен.

Әдетте өз iсiнiң майталманы, небiр дүлдүл инженерлердi технар тобына қосамыз ғой. Бiрақ бұл iргелi ғылыммен суарылатын инженерлер арасынан да зиялы деген атауды ақтайтындай тұлғалар болмайды деген пiкiр туындатпаса керек. Бұған мысал үшiн өзiмiз бiлiм алған техника саласының мамандарын даралап жатқан бiлiм ордасы Қазақ ҰТУ-дiң 75 жылдық мерейтойына арналатын лебiзiмiздiң тақырыбын «Қара шаңырақ киесi» атап техникалық сауатының нәтижесiнде ғана зиялылық заңғарына көтерiлген тұлғалар жайлы қалам тартуды парызымызға баладық. Сол топтың бас сардары Ақжан Машанидiң көп томдық мұрасының 10 кiтабы «Шаңырақ» («Алатау», 2008), кiтабындағы ғұламаның Қара шаңырақ қасиетiнiң ғылыми, дiни тұрғыда ұлы бабамыз әл-Фараби қағидаларына сабақтастырар толғауынан үзiндi келтiруiмiз де кездейсоқтық емес-тiн.

Егер ғалым А.Машанидiң бiр ғана техника саласы емес, бүтiн қауым үшiн дараланатын зиялылық тұлғасы қандай деген сауалға берiлер жауап мынадан басталары талассыз.

Ол – кешегi қазақта тарих жоқ, жабайы далалық мәдениетте ғасырлар бойы қалып қойған халықтың ұлттық өркендеуiне Қазан төңкерiсi ғана жол ашты деп құлдық психология дәнiн сепкен коммунистiк қасаң идеология дәуiрлеп тұрғанда мыңжылдық тарих тұңғиығынан әл-Фараби сенiң бабаң, ол қазақ деп жарсалған (А. Машани) едi ғой!

Саналы ғұмырының 60 жылдан астам мерзiмiн өзi бiтiрген оқу ордасында инженерлер даярлауға бағыштаған ұстаз, жарты ғасырлық уақытын үзiлiссiз әл-Фараби мұрасын зерделеуге бағыштады. Осының нәтижесiнде ұлы бабасының ғылыми өмiрбаянына арналған «Әл-Фараби және бүгiнгi ғылым» зерттеуiн бердi. Ал, «Әл-Фараби және Абай» монографиясы қазақ ұлтының рухани тұтастығының көкжиегiн 1000 жылға кеңейтiп едi және Абайтанудың тыңнан ренессанстық жолын салған-ды.

Ал, қазақ әдебиетiнде ғылыми-фантастика жанрының қадасын қазақты дегiзетiн шығармалар жазған қаламгердiң «Әл-Фараби» (1970) романы ұлы бабасының көркем бейнесiнiң тұңғыш сомдалған дүние болып тарихқа енген-дi. Осы ретте ХХ ғасырдың 40-жылдары ғалымның қаламынан туындаған техникалық сөздiктер мен қазақ тiлiнде жазылған инженерлiк пәндер оқулығы әлi де өз мәртебесiне көтерiле алмай тайғақты бұралаң жолда малтығып келе жатқан қазақ тiлiнiң мемлекеттiк мүдденi атқаруға қауқарының молдығын да дәлелдеген дүниелер едi.

Мұның бәрiн адам бойындағы табиғат сыйлаған талаппен техникалық бiлiмiнiң кiрiккен кезде зиялы iстiң шаңырағына жататын құдыреттi құбылыс деу керек.

Осы ретте келесi аталар есiм, құлдық сананы оятуда өлшеусiз әрекет тудырған «Қаһар» тәрiздi кесек-кесек тарихи романдар берген ҚазҰТУ түлегi – Iлияс Есенберлин.

Университет түлектерiнен шыққан қаламгерлер легiнде «Қаныш Сәтбаев» эссе-романының авторы Медеу Сәрсекеннiң Москвадан ҰТӨ сериясынан шыққан «Е.Бөкетов» зерттеуiн атар едiк. Себебi Е.Бөкетов та университеттiң сегiз қырлы түлегiнiң бiрегейi. Аты берiлген Қарағанды МУ алдына қойылған еңселi Е.Бөкетов ескерткiшiнiң алдынан өткен сайын, кезiнде ғалымдығымен қатар қиын жанр театр-сыншысы атанған, тұлғамен кездесе жүрiп Есенин, Маяковский жырларын машығына келтiрiп жатқа оқитын ағаның бүгiнде тастан қашалған еңселi тұлғасынан Қара шаңырақ киесiн сезiнгендей ерекше әсерде боламын.

Ал, қазақ поэзиясына өзiндiк леб әкелген машина жасау және кен iсi мамандығын алған ақындар Қасымхан Бегманов пен Иранбек Оразбаев, сатира жанрының еңбекторысы атанған марқұм Таңдай Кенеевтер және осылардан кейiнгi тiзiмдегi: Қайырбек Лұқманов, Бауыржан Қарабеков, Әлiбек Файзоллаұлдарының легi жалғаса берерi хақ.

Кешегi 37-нiң зұлматына ұшыраған қазақ көсемдерiнiң бiрi –»Сұлтанбек Қожанов» қорын құрған ақын Қ.Бегманов пен жұртшылыққа Иран-Ғайып бүркеншiк атымен таныс Мемлекеттiк сыйлықтың иегерi ақын әрi драматруг И.Оразбаевтар студент әрiптесi Ұлықпан Сыдықов құрған «Бәйшешек» үйiрме мүшелерi болатын.

Университеттiң күрделi учаскесi оқу және тәрбие iсiн басқаратын проректоры Ұ.Сыдықов бүгiнгi университет көркемөнер деңгейiнен Қазақ эстрадасына айналған «Дос-Мұқасан» ансамблiнiң ұйымдастыруға өзiндiк үлес қосқан қайраткер. Ансамбль репертуарынан берiк орын алған өлеңдердiң әнi мен сөзiн жазған қаламгер. Ұ.Сыдықовтың техникалық жоғары бiлiмiмен философиядан ғылыми атақтар қорғауы көп нәрсенi аңғартса керек.

Алла Тағала адам баласын әр қырынан танытар дарын-бейiмдiлiктен кенде еткен емес. Егер адамның бiрi тумысынан iсмерлiкке, басқа да құрылымдардың сыры мен құпиясына қанығуға, түрлi кәсiби iске бейiмдi болса, анық сол саланың мамандығын игеруге әрекет етерi табиғи iзденiс. Бiрақ ондай жандардың бойындағы өнерге деген құштарлығын ұштап ұмтылыс жасауы диалектика заңы. Әрине ол үшiн табиғат тартуы талант көшiн ашып, дамытар ортаның болуы шарт. Мәселен, «Дос-Мұқасан» ансамблiнiң студент өнерпаздар үйiрмесiнен бастау алуы осыған дәлел. Себебi қазақтың техникалық зиялылар қарашаңырағында қалыптасқан осындай ортаның дәстүрлiк сипат алуына өзiм куәгер болған мына жәйттi айтсам да жеткiлiктi.

Ол кезде бүгiнгi университеттiң Қазақ кен металлургия институты деп аталатын ұжымды Өмiрхан Байқоңыров басқаратын. Мен директордың студенттермен өткiзген арнайы мәжiлiсiне қатыстым. Мәжiлiс әдеттегiдей студенттердiң үлгерiмiне емес, көркемөнерпаздар үйiрмесiн ұйымдастыруға арналды. Сол кезде институттың көркем өнерпаздар үйiрмесiн басқаруға атақты домбырашы Жантiлеуов пен халық әртiсi С.Телғараевтың келуi сол жиналыстың нәтижесi едi. Өндiрiске геолог, кен iсi және металлургия саласына даярланатын инженерлер, Құрманғазы атындағы оркестрге, не болмаса драма театрларының кадрлерi емес қой, «көркемөнерпаздар үшiн атышулы өнер қайраткерлерiнiң қажетi қандай?» деген сауалдың қазiр де қойылуы ғажап емес.

Мұның жауабын халық үрдiсiнен шығатын бiлiктi кәсiби мамандарды даярлауда ықылым заманнан шаңырақ астында қалыптасқан ұлттық тәрбиемен сәйкестендiру нәтижесiнде ғана азаматтық iс-әрекетке балауға болатындығын жүрегiмен сезген Байқоңыровтың ұстанымынан табуға болар едi. Ө.Байқоңыровтың 1952 жылы институтқа директор болып келген кезеңде ұжымда қазақ ұлтының не бәрi бес-ақ өкiлi болыпты. Оның бесiншiсi хатшы қызметiн атқарған. Қалған төртеуi ғана оқытушы. Сол кезеңнен берi күнi кешеге дейiн инженерлер тәрбиесiне белсене араласқан университет дамуына үлес қосқан, тiптен Қазақстан жоғары бiлiм тарихының жылнамашысы атанған марқұм профессор Мүштай Батырбеков ағамыздың айтуынша, қазақ студент контингентiнiң өсуiне де және бүгiнгi университетiмiздiң ұлттық мәртебесiн алуға негiз болған Қазақ политехникалық институт болып ұйымдасуына мұрындық болған Байқоңыровтың қайраткерлiгi баршаға өнегелiлiгiмен даралануға тиiстi емес пе?! Дей тұрсақ та, бұл кезең Қара шаңырақ киесiнiң қалыптасуындағы белгiлi бiр асуы болды. Түптей айтсақ, сөз етiп отырған киелiлiк нышаны инженерлер ордасының алғаш iрге тепкен сонау 1934 жылдан қаланса керек.

Жер қойнауында химиялық элементтер түгелдей кездесетiн, әрi қоры жөнiнде өндiрiстiк маңыз алатын елде құрылған тұңғыш техникалық жоғары оқу орнында кен табатын геологтар, табылған кендi кәдеге асыру үшiн алдымен оны қазатын кен инженерлерi, сосын қазылған кен тасынан металл ағызатын металлургтер даярлануы заңды ғой. Мiне, осы мамандық түрiн институттың тұңғыш директоры Әшiрбек Бүркiтбаевтың алғашқы түлектерiн шығаруға шыдатпай үш жылдан соң 1937 жылдың нәубатында коммунизмнiң құрбандығына шалынуы көп нәрсенi аңғартса керек. 75 жылдық тарихы бар Қара шаңырақтың табалдырығын аттаған жас өркендердiң мұны әркез есiне ұстағаны да абзал.

1926 жылы өндiрiс салалары азамат соғысынан әбден тұралаған кешегi КСРО түстi металлургиясының тарихы Қарсақпай зауытында қара мыс ағызудан басталды емес пе?! Сол жылдары жас геолог Қаныш Сәтбаевтың да еңбек жолының алғаш соқпағы да Ұлытау-Жезқазған – Қарсақпай өңiрiнде салынды. Жезқазған мыс кенiнiң қорының мол екендiгiн дәлелдеген инженер Қ.Сәтбаевтың пәтерi да сол кезде Қарсақпайда болуы және болашақ ғалымның алғаш Қарсақпай мысын ағызуға бiлек түрiп кiрiскендiгiнен де хабардармыз. Сол кезде жас жiгiт Әшiрбек Бүркiтбаев та қазақ даласындағы тұңғыш мыс зауытының iске қосылуына қатысты – Қарсақпай зауытында токорь болып еңбек жолын бастап қана қойған жоқ, Қаныш дананың қолдауымен зауд жастарының жұмыскер мамандығын игеруге ұйытқы болды, Қазақстан астанасы Қызылорда құрылып жатқан жастар ұйымына араласады. Университеттiң алғашқы басшылығына келген Әшiрбек Жанәлiұлы Бүркiтбаевтың өмiр жолы Қарсақпайдан Ресейдегi кен-металлургия саласының сол кезде орталығына айналған Орал өңiрiнiң бас қаласындағы өндiрiстiк академиясынан басталып едi. Бұл жерде бiз он екi де бiр нұсқасы жоқ, жаңа техникалық ЖОО ұйымдастырудағы 28 жастағы Әшiрбектiң сол қиындықты қалай жеңе бiлетiндiгiн баяндауға орынның тарлығынан, сол қиын кездiң өзiнде Қара шаңыраққа ғана тәнтi боларлық санада егiлген киелiлiктiң алғашқы дәнiнен мысал келтiрудi дұрыс көрдiк.

Мұндай iстiң бiрi институттың математика кафедрасының меңгерушiлiк қызметiне Алаш көсемдерiнiң бiрi, Томдағы политехникалық институтын кен iсi саласынан тамамдаған Әлiмхан Ермековтың шақырылуы және 37-нiң қара бұлты қоюлана бастағанда Әшiрбектiң оны Ресей қалаларына қоныс аудартуы дер едiк. Қаныштың Том қаласына барып, геологиялық мамандықты таңдауына да, тiптен өзi тұрған пәтерге орналастырған да Ә.Ермеков екендiгiн бiреу бiледi, бiреу бiлмейдi.

Әшiрбектiң келесi бiр әрекетi өзiмен түйедей құрдас, бiрақ студентi А.Машани бойындағы талантты тани бiлiп, оған қазақ ауылынан келген талапкерлерге көмек болсын деп геология пәнiнiң оқулықтарын қазақшаға аудартуға мүмкiндiк туғызғандығы дер едiм. Қолжазба күйiндегi И.В.Мушкетовтың, Н.Потемкин бастаған ғалымдардың және академик В.А.Обручев жазған геология iлiмiне арналған оқулықтары А.Машани аудармасымен оқу үдерiсiнде пайдалануы және 1940 жылы баспадан да шықты. Бiрақ мұны көруге Әшiрбекке тағдыр сараңдық жасап едi.

Осы тұста Ә.Бүркiтбаев тәрiздi Ө.Байқоңыровтың да еңбек жолы Қарсақпайдан басталуы, оның да сол зауд жанындағы ФЗО (фабрика-зауд оқуы) бiтiрген соң Қаныштың қазығын қағып жүрiп, өмiр бойы ұстазы саналған инженердiң азаматтық iсiнiң тәлiмiн қоғамға бере бiлген кiсiлiгiн айта отырып, осынау қарашаңырақтың Қ.Сәтбаев атын тағынуының сол киелiлiк қасиетке қалайша баламассың!.

Осындай киелiлiктi танытатын iстердiң нышандары Қара шаңырақ тiзгiнiн ұстаған «Дос-Мұқасан» ансамбiлiн құрған белсендiсi әрi жетекшiсi Досым Сүлеев iс-әрекетiнен болашақ инженер жастарды жандандырар жалғасын табуы ғанибет дер едiк. Бұл ретте ғұлама А.Машанидiң 100 жылдығы қарсаңында Орталығын құрып, Халықаралық конференция өткiзу мысалын айта кету ләзiм.

Университеттiң жаңа басшысы – өз түлегi Жексенбек Әдiловтың Қара шаңырақтың киелiлiк дәстүрiн одан әрi жалғастырудағы iсi құптарлық. Мәселен, Машани Орталығы жанынан құрылған АБЖаД клубы Шәкәрiмнiң 150 жылдығыа арнап ақынның 70 өлеңiн жатқа айтатын студенттер арасында өткiзген байқауы соның дәлелi. Бiр шетi Атырау университетiнен келген студенттер ақын өленiнiң мән-мағынасын ашатын интелектiк тақырыптарды таңдай бiлетiндiгiн танытты. Ашып айтсақ, бұл Қазақстан тәуелсiздiгiнiң тiрегi маман бiлiктiгiнiң тұздығы-ұлттық құндылықтарды игерудi қажет ететiн уақыт талабының оқу-тәрбие делiнетiн қос мағыналы сөздiң үрдiсiнен шығудағы атқарылар нақты шаралардың бiрi деп айтуға болады. Ұлы бабамыз әл-Фарабидiң бiлiм мен тәрбие қатар берiлмеген жерде жастарды идеологиялық апатқа соқтырады деген өсиетiн берiк ұстанған университеттiң оқу-тәрбие iсiнiң жауапкершiлiгi жүктелген өз түлегi Ұлықпан iзденiсiнен сонылық лебiнiң үнемi сезiлуi үзiлiссiз iзденiсiнiң нәтижесiнiң көрсеткiшiне айналуымен қуантады. Бұл ректор Ж. Әдiловтың Қара шаңырақ киелiлiгiн дамытудың жалғасын тапқан басты нышаны дегiмiз келедi.

Қара шаңырақ мерейтойына арналған мақалада университеттiң интеллектiк потенциалын сөз ете тұрып, Қазақстаннан әр тарапқа кеткен инженерлер қауымды тәрбиелеуде ұйытқы болған ғалымдар есiмiн еске алмау мүмкiн емес. Мұндайда ауызға iлiнер есiмнiң басында студент А.Машанидiң жетекшiсi, әрi жаңа ғылым геомеханиканың тууына қатысқан П.А.Рыжовтқа, Евней Букетов сынды қайраткерлердiң тәрбиелеген академик В.Д.Пономаревқа, мемлекет қайраткерi Д.Қонаевтың ғылыми жетекшiсi академик А.С.Поповқа, Г.Ц.Медоев сынды ғалымдарға қазақтың ғылымы риясыз алғысын әркез бiлдiрерi күмәнсiз. Осы ғалымдар ұстаханасында шыңдаған академик Ш.Есеновтың 1968 жылы ҚР ҰҒА жоспарына әл-Фараби мұрасын зерттеудi енгiзуi оның мемлекеттiк iстерiнде бұрын ауызға алынар азаматтық әрекетiнiң бiрегейi дер едiк. Егер бұл тiзiмдi жалғастырар болсақ қатты мұқабамен көмкерiлген кiтап шығар едi…

Осы себепен «Жүзден жүйрiк, мыңнан тұлпар» дегендей осынау iргелi ғылым ордасының тек қана интеллектiк қырын танытатын есiмдердi атай отырып, олардың даралануына жол ашқан ғалымдар қауымына деген ерекше iлтипатымды бiлдiре кетудi борышыма санаймын.

Жуырда «Қазақ әдебиетi» оқушылары үшiн Қара шаңырақ тарихына қатысты мағлұматы бiр тоға көтерiлген деңгейiне қарап, қатардағы профессор әрiптесiмнiң мұрағатты деректердi жинап жүргенiне риза болдым. Бiрақ ұжым басшылары құзырына ғана тәнтi университеттiң бiткен iстерi мен ертеңгi даму бағытын анықтайтын-бүгiннен бастау алатын iс-шаралар жайлы, әсiресе Қара шаңырақ киелiгiн қалыптастыруға өлшеусiз үлес қосқан ұлағатты ұстаздар есiмдерiнiң қадау-қадау тiзiлген тiзiмiнен автордың бұл мәселедегi құзыретсiздiгiн аңғартар: «ондай тiзiмде бәленше неге аталмады?» дегiзетiндей, тек жеке көзқарастың таразысы аясында тураушыдан да болсын танысың принципiнiң шыға алмағаны «әттегенай» дегiздi. Мәселен, мақаладағы «Қазақ ҰТУ бiлiктiлiктiң ұясы еткен патриоттық мәртебесi берiлген тiзiмде 1500 астам ғалым-профессор арасынан ауызға iлккен жиырма шақты есiмдерден басталып тағы басқаларымен тамамдалатын тiзбектегi тұлғалардың үштен бiрi 13 институттың бiрi санатында автор еңбек ететiн ұжым өкiлiнiң үлесiне еншiленуi бұл қалай деген сауалды туғызары шүбасыз. Мәселе мұнда да емес, мынада: 75 жылдық бiлiм ордасының тарихымен қатар құрылған кезiнде академиктер А.С.Папов, Ө. А. Байқоңыров, П. Шолақовтар жетекшiлiк еткен заманда оқу-тәрбие iсi жөнiнен университетте ерен табысымен үлгi етерлiк «Жерасты кен қазу» кафедрасының ұйып отырған қауымының соңғы 2-3 жылдан берi моральдық-психологиялық ахуалын күрт төмендетiп, дағдарысқа ұшырауына «мұрындық» болған ғалымның патриоттар қатарында аталуы өкiнiштi-ақ. Егер мұндай жәйттердi жаба тоқылатын жаманға айналдырсақ оның тигiзген кесапатын мадақтау болып шықпайды емес пе бұл?!

Осы ретте V ғасырдың 60 жылдары тоғыз құмалақ ойынының жүлдегерi бола жүрiп, ұлттық дәстүрдi тiрiлтуге ат салысқан, университеттiң екншi легiнде бiтiрген түлегi, Украина кен өндiрiсiнде жиырма жылдай инженерлiк қызмет атқарған, ғалым болып қалыптасып, қалған ғұмырын Қара шаңырақта ұстаздық еткен әдебиеттiң жанашыры, әрi қазақ тiлiнде алғаш оқулық жазған, кен iсi терминдерiнiң сөздiгiн түзеуде өзiндiк қолтаңбасымен дараланатын студент кезiнде курстасы I.Есенберлинмен әдебиет үйiрмесiнiң ұйтқысы болған Шаймерден Ибраев ағамыздың көзден кетсе де көңiлде жүретiн азаматтығы сол мақалада есiмi аталуы керек-ақ едi. Бiрақ…

Осы мақала шыққан күнi дәл осындай тақырыппен аға газетiмiз «Егемен Қазақстанда» да Қара шаңырақтың өсiп-өркендеуiне жарты ғасырдай куә болған академик Д. Кiшiбековтың көлемi жағынан екi еседей аз болсада мағына-мәнiн саз етiп берген шолуының Қаз ҰТУ киелiлiк ерекшелiгiн аңғартар жүйелi баяндауымен тамсандырғанын айта кету ләзiм.

Инженерлiк төл iсiн атқара жүрiп, бойындағы табиғат талантымен ұлтының құндылықтарын таныту, «ондай болмай қайда» дептi айтқызбай тындай азаматтардың өз ортасында iзгi ықпал жасайтын ғанибет қасиеттерi арнайы тапсырыспен де оңай орындалмайтын iс демекпiз. Ал, бойдағы табиғат сыйын менiң кәсiби мiндетiме жатпайды деп тежеу, болмаса оны дамыту мәнiн ескермей маман бойына қажет имандылықтың егiлмеуi де үлкен өнiм тудырары даусыз. Бұл ретте тәрбиесiз берiлген бiлiм жастарды апатқа ұшыратады деген бабамыз әл-Фараби өсиетi техникалық зиялылар ұясы деп аталып кеткен бiлiм ордасында студенттерге бiлiктiлiк берудегi игi ұстанымға айналуы осынау Қара шаңырақ мәртебесiн көтерудегi үлесiнiң дәлелi жүрекке әркез жылылық құяды.

Шамшиден АБДРАМАН, профессор

Редакция таңдауы

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...
cd164d4b be69 4876 a322 7b1bdd9645c2

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары...
b4f1842d ee8b 424c 9f85 487b15cc848b

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім»...
2ca032d5 07a4 4681 a910 0996e02e00a7

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236...

Жаңалықтар

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары арасында аптасына 2 рейс орындай бастайды, – деп хабарлады ҚР ИИДМ баспасөз...

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім» келеді. Гаврард медициналық мектебінің «Бригэм энд уименз» клиникасында қызмет ететін ғалымдардың бұл...

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236 КВИ+ және 5 646 КВИ-) емделіп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігінің Telegram каналында олардың...

Ауа райының бұзылуына байланысты 7 өңірде көлік қозғалысы шектелді

ҚР ИИДМ баспасөз қызметінің мәліметінше, республикалық маңызы бар жолдардың төмендегідей учаскелерінде қозғалысқа шектеу енгізілді. Ақмола облысында: 1. 03.03.2021 ж. сағат 16.00 «Жезқазған-Петропавл» автожолының 377-536 шақырымында,...

Ақылы автожолдарда көлігі бұзылған жүргізушілерге тегін көмек көрсетіледі

«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы ақылы автожолдарда жанармайы таусылған немесе автокөлігі бұзылған жүргізушілерге көмек тегін көрсетілетінін мәлімдеді. Павлодар облысының Павлодар, Екібастұз, Ақсу, Аққулы, Железин және Тереңкөл аудандарында...

5 наурыз: еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалар болды

Осыдан 25 жыл бұрын, яғни 1996 жылы 5 наурызда Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры «Ақан сері-Ақтоқты» пьесасының (режиссер Ж. Омаров) қойылымымен ашылды. Сол жылы...

Елордада ауа райының бұзылуына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы бүгін ауа райының күрт бұзылуына байланысты мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқыту форматына көшірілгенін хабарлады. «Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы хабарлайды:...

ШҚО-да дүкенге маскасыз кірген адамға айыппұл салынды

Шығыс Қазақстан облысының 5 ауданында карантиндік шектеуді бұзғандар тіркелді. ШҚО Ақпарат орталығының мәліметіне сүйенсек, мониторингілік топтар Шемонаиха ауданында 74 нысанға тексеру жүргізіп, ереже бұзудың 1...

Өткен тәулікте 857 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 857 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 132, Алматы қаласы - 134, Шымкент қаласы - 27,...

Еліміздің басым бөлігінде қар аралас жаңбыр жауады – Қазгидромет

5 наурыз күні Қазақстанның басым бөлігіне әлі де Солтүстік-Батыс циклонның әсері сақталады, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың оңтүстік...

Абай атындағы университет үздіктер қатарына енді

Абай университеті екі бағдарлама бойынша QS World University Ranking by Subject-2021 рейтингінде топ-250 үздіктер қатарына енді. Абай атындағы ҚазҰПУ алғаш рет «QS World University Ranking...

Кремль: «Cанкцияның әсері де, мағынасы да жоқ»

АҚШ-тың "Навальныйдың ісі" бойынша жаңа санкциялары екіжақты қатынастарға "қатты әсер етеді", қазірдің өзінде "жағдай нашар". Бұл туралы Кремльде айтылды. АҚШ-та Ресейдің жаппай қырып-жоятын қару бағдарламасын...

«Құтадғу біліктің» жаңа аудармасы оқырманға тарту етілді

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Отырар» кітапханасында Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінің жаңа аудармасының таныстырылымы өтті. Қарахандар дәуірінде 1069 жылы жазылған құнды жәдігер...

Министрлік коронавирус «гүл арқылы жұғады» деген ақпаратқа түсінік берді

Коронавирус инфекциясы гүл арқылы жұғады деген ақпарат жалған. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті өкілдері айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Департамент мәліметіне қарағанда, Желіде...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Бішкекте қандасымызға арналған музыкалық кеш өтті

1 наурызда  Бішкектегі К.Молдобасанов атындағы Қырғыз ұлттық консерва­тория­сында Қыр­ғыз Республикасындағы қазақтардың арасынан шық­қан талантты әнші, қырғыз елінің  мә­дениетіне еңбек сіңірген қайраткер Ержан Му­синді еске...

Енді WhatsApp-тың компьютерлік нұсқасында бірнеше адаммен видео арқылы сөйлесуге болады

WhatsApp мессенджерінің компьютер арқылы қосылатын нұсқасында бірнеше адам видео және аудио байланыс арқылы сөйлесе алады, - деп хабарлайды Tech Crunch. Аудио және видео қоңыраулар шифрлау арқылы...

Ауылдағы іскер әйелдерге 4000 доллар қайтарымсыз грант беріледі

Ауылды жерлерде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдердің 4000 доллар қайтарымсыз грант ұтып алу мүмкіндіктері бар, деп хабарлайды Аtameken Business.     https://youtu.be/rIWRXS-QT2Q Ол үшін өз ісіңізді ашуға деген...

2020 жылы Қазақстанда 48 ірі сүт фермасы іске қосылған

Өткен жылы ауыл шаруашылығы саласында импорттық өнімдерді алмастыру жоспары бойынша Қазақстанда 48 тауарлы сүт фермасы, 3 ет комбинаты іске қосылды. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы...

Пандемия кезінде гендерлік теңсіздік күшейді – ДДСҰ

Пандемия Еуропадағы гендерлік теңсіздікті күшейтті. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық аймақтық бюросының директоры Ханс Клюге бейсенбі күні Facebook-те жарияланған Копенгагенде өткен...

Украина коронавирустың үшінші толқынына дайындалуда – Премьер-министр

Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль елде COVID-19 үшінші толқынының басталғанын мәлімдеп, келесі локдаунның мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты.  Укринформ сайтының мәліметінше, Денис Шмыгаль жағдайды бейімделген карантин құралдарымен...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек – Бас мүфти

Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан құрылған Қазақы стильдегі мешіт құрылысы бойынша жұмыс тобының алғашқы мәжілісі өтті, –...

«Nur Otan»: Түркістанның тазалығына жауапты көпбалалы аналар ардақталды

Бүгін «Nur Otan» партиясының Түркістан облыстық филиалында 8 Наурыз – әйелдердің халықаралық мерекесіне орай, бір топ көпбалалы анаға құрмет көрсетілді. Партияның «Бақытты отбасы» жобасы...

Жаңа орда құратын ұрпақ тәрбиелегіміз келеді

Парасат ТАНЕН, Orda Gen жобасының директоры: Тәуелсіздіктің ақ таңында дүниеге келген сәбилердің емін-еркін ойланып, жан-жақты дамып, қазақы мінез қалыптастыруына ертегі арқылы жол ашу – Orda...

Жасотандықтар мереке қарсаңында жас аналарға құрмет көрсетті

8 наурыз қарсаңында жасотандықтар Нұр-Сұлтан қаласындағы №2 көпбейінді орталық аурухананың акушерлік бөлімнің нәзік жанды қызметкерлері мен аналарын құттықтады. «Jas Otan» ЖҚ жетекшісі Нұржан Жетпісбаев: «Әйелдер күнімен...

Өскеменде баланы еденге лақтырған тәрбиешіге іс қозғалды (видео)

Өскемен қаласындағы «Арман» балабақшасының тәрбиешісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. ШҚО әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, 3 наурызда облыстық білім басқармасына хабарласқан ата-ана «Арман» балабақшасындағы «Еркетай» тобы...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...

Алма ҚҰНАНБАЕВА, Стэнфорд университетінің профессоры: Америкалықтар қазақтың киіз үйіне келіп, күйін тыңдауға құмар

АҚШ-тағы әлемге әйгілі Стэнфорд университетінің профессоры Алма Құнанбаева көп жыл бойы америкалық студенттерге қазақ мәдениеті туралы лекция оқыған. Сонымен қатар ол Беркли қаласында Орта...

Ақмола облысында шахтада топырақ басып қалған жұмысшылар құтқарылды

Ақмола облысында шахтада топырақ үйіндісінің астында қалған екі жұмысшы құтқарылды. Oблыстық ТЖД баспасөз қызметінің мәліметінше, оқиға 4 ақпан күні Астрахан ауданындағы «Айна – ресурс» ЖШС...

Сарқылмас сезім бұлағы

Өнер атаулы сұлулықты дәріптеуден тұрады десек, сол дәріптеудің таусылмас кені, сар­қыл­­мас шабыт көзі – әйелдер. Және бұл өнер­­дің барлық түріне тән. Ежелгі дәуірден бері...

Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВА: Ақынның мақсаты – әлдекіммен қылыштасу емес, ақиқатқа көз жеткізу

8 наурыз Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Túrkistan басы­лымы арқылы қазақ қыздарына өз ақыл-кеңесімді айтқым келеді. Басылымдарыңызды замандастарыммен қатар оқитын жас қыз-келіншектер пайдалысын көңіліне тоқып,...

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін бір талабы болады, ол − ру­хани тұрғыдағы біртектіліктен ажырамау. Елді ел ететін...

Енді педагогтер жұмысқа конкурс арқылы қабылданады – министр

Бүгін Парламент Сенатында депутаттар білім саласына қатысты бірнеше маңызды жаңа нормаларды қамтитын заң жобасын қарастырып, мақұлдады. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов осы құжатта...

Қазынаның шығыны көп, кірісі аз

2020 жыл әлем экономикасы үшін сынақ жылы болды. Көрсеткіштердің бәрі кері кетті. Алыс-беріс азайып, барыс-келістің тоқтауы көп елдің қазынасын ортайтып, қарызын еселеді. Пандемия  Қазақстан...

Тәж-Махалдан мыңнан астам турист эвакуацияланды

Бейсенбі күні таңертең Үндістанның Агра қаласындағы Тәж-Махал кесенесі аумағынан кем дегенде мыңнан астам турист эвакуацияланды, – деп жазды Hindustan Times газеті. Басылымның мәліметінше, жергілікті полицияға...

Жоғарғы соттың екі судьясы қызметінен босатылды

Парламент Сенатының жалпы отырысында ҚР Жоғарғы сотының судьялары қызметінен босатылды. «Сіздердің қарауыңызға Анатолий Сергеевич Смолинді және Серік Қазбекұлы Әбнәсіровті Жоғарғы Сот судьясының қызметінен босату туралы...

Қаржы министрлігі аппаратының жаңа басшысы тағайындалды

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен Абзал Бейсенбекұлы Қаржы министрлігі аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды, – деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Абзал Бейсенбекұлы 1985 жылы Жамбыл облысында дүниеге...

Австралияда «жұмбақ рейстерге» билет сатыла бастады

Австралиялық Qantas әуе компаниясы бағыты беймәлім рейстердің ашылғаны туралы хабарлады. Компания "жұмбақ рейстер" деп атаған тасымалдың бұл түрі – шекаралар жабық кезде ішкі рейстерді...

Шетелден 500 млн доллардан астам қаржыға сатып алған малдың пайдасы болды ма?

Қазақстан соңғы жылдары шетелден 153 мыңнан астам асыл тұқымды мал сатып алған. Оған барлығы 500 миллионнан астам доллор жұмсалған. Бірақ сатып алып келген малдан...

Оралда көпірдің астынан жас жігіттің мәйіті табылды

Азиат пішіндес жас жігіттің мәйіті бүгін сағат 07.01-де Орал қаласына қарасты Деркөл кентіндегі көпірдің астынан табылған. Бұл туралы БҚО денсаулық сақтау департаменті хабарлады.  Жасы шамамен...

Терезеден құлап кеткен баланы құтқарған павлодарлық 1 млн теңге сыйақы алды

Павлодар қаласының тұрғыны Александр Жұмабаевқа терезеден құлаған баланы құтқарғаны үшін миллион теңге берілді. Ер адам биіктен құлап кеткен қызды қағып алуға үлгермей қалды, алайда...

Туысының үйінен соғым етін ұрлаған жамбылдық бас бостандығынан айрылуы мүмкін

Соғым етін ұрлаған жамбылдық тұрғын бас бостандығынан айрылуы мүмкін,  деп хабарлайды Polisia.kz. Ағымдағы жылдың 1 наурызында Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көгершін ауылының тұрғыны xабарласып, үйінің...

Қазақстанда төлқұжаты жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды

Қазақстанда жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды. Бұл жайында Мәжіліс депутаттарының сауалына ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің жауабында айтылған. «2020 жылғы қыркүйек...

Apple саңылаусыз iPhone шығарады

Apple физикалық порттарсыз жұмыс істейтін смартфон өндірісін қолға алды. Бұл туралы Appleosophy басылымы хабарлады. Дереккөздердің хабарлауынша, америкалық компанияның инженерлері iPhone-ды компьютермен синхрондаудың жаңа әдістерін жасауда....

Алматыда «Рахат» базарының 300-ге жуық саудагері наразылыққа шықты

Алматыда "Рахат" базарының 300-ге жуық саудагері өздері жан бағып отырған сауда орнының жабылуына қарсылық білдіріп, наразылыққа шықты. Айтуларынша, орнына жиһаз фабрикасын салуға рұқсат беріпті,...

Жұмыс істеуге ең қолайлы мемлекет анықталды

Әлемдегі еңбек мигранттарының ширек бөлігіне жуығы жұмыс істеу үшін Канадаға қоныс аударуды құп көреді екен. Бұл туралы BCG және The Network-тің бірлескен зерттеуінде айтылған,...

Ақмола облысының күре жолдарында көлік қозғалысы шектелді

Ауа райының қолайсыздығына байланысты Ақмола облысының күре жолдарында көліктің барлық түрлерінің қозғалысына шектеу қойылды.  4 наурыз күні сағат 07.00-де Ақмола облысында ауа райының нашарлауы (жел,...

Коронавирусты «мәңгілікке» жұқтырған алғашқы науқастар тіркелді

Америкалық дәрігерлер коронавирусты "мәңгілікке" жұқтырудың алғашқы жағдайларын анықтады, деп хабарлайды medRxiv.  Оңтүстік Калифорния университетінің мамандары вирустың іздері алты ай бойы ақ қан ауруымен ауыратын бірнеше...

4 наурыз: атаулы күндер, есте қалар оқиғалар

4 наурыз Тәуелсіз Қазақстан тарихында қандай оқиғалармен есте қалды? Еске түсіріп көрейік... 1993 жылы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы» ҚР Заңы күшіне енді. 1997 жылы ҚР...

WhatsApp арқылы 20-ға жуық адамға 70 млн теңгеден астам залал келтірген әйел ұсталды

Ақмола полицейлері интернет-ресурстардың көмегімен пирамида ұйымдастырған алаяқты анықтады, деп хабарлайды Polisia.kz. 2021 жылдың 1 наурызында Көкшетау қаласының ПБ кезекші бөліміне Көкшетау қаласының 65 жастағы тұрғынынан...

Тұман, көктайғақ, жел: Синоптиктер ел өңірлерінде ауа райы қандай болатынын айтты

Бүгін Қазақстанның басым бөлігінде Солтүстік-Батыс циклонының өтуімен құбылмалы ауа райы сақталып, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын болады. Еліміздің оңтүстігінде қатты жауын-шашын күтіледі, кей жерлерде...

28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі

Шығыс Қазақстан облысында 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күніне орай 28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі. Мереке қарсаңында көпбалалы аналар 5 АЕК (14...

Елімізде темекі бағасы қымбаттайды

Ұлттық экономика министрі 2024 жылға дейін темекі бағасын кезең-кезеңмен көтеру жоспарын жариялады. Мәжілісте ЕАЭО-ға мүше елдердің темекі өнімдеріне акциздер саласында салық саясатын жүргізу қағидаттары туралы...

Моңғолия 1 мамырдан бастап шекарасын ашады

Бүгін Моңғолияның министрлер кабинеті 1 мамырдан бастап шекараны ашу туралы шешім қабылдады деп хабарлайды pavlodarnews.kz сайты. Мемлекеттік төтенше комиссия басшысы С.Амарсайханның айтуынша, премьер Л.Оюун-Эрдэнэ өткен...

Этнограф Болат Бопайұлы «Мәдениет саласының үздігі» атанды

Бүгін «Отандастар қоры» және Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының ұйымдастыруымен белгілі жазушы, этнограф Болат Бопайұлының салт-дәстүрі туралы 10 кітабының таныстырылымы өтті. Салтанатты жиынға жазушы, түрколог-ғалым Тұрсынхан Зәкенұлы,...

Денсаулық сақтау министрлігі үндеу жасады

Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Марат Шоранов қазақстандықтарға Наурыз мейрамын тек отбасымен тойлауға және үлкен мерекелер өткізбеуге кеңес берді. «Үлкен мерекелік іс-шаралар өткізбей, Наурыз мейрамын отбасымен...

Әзірбайжан Арменияның қанша азаматын тұтқында ұстап отырғаны белгілі болды

Арменияның диаспора істері жөніндегі бас комиссары Заре Синанян РИА Новостиге берген сұхбатында Әзірбайжанның өз аумағында жүзден астам армян азаматын әлі де тұтқында ұстап отырғанын...

Биыл 1-сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталады

Бірінші сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталып, 1 тамызға дейін жалғасады, деп хабарлайды ҚР Білім және ғылым министрлігі. Ведомствоның мәлімдеуінше, бұл – білім беру...

Нұр-Сұлтанда тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті

Елорданың сол жағалауында тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаменті хабарлады. «Бүгін сағат 15:50-де Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаментінің құрамында...

Курьер жігіт 12-қабаттан құлаған сәбиді қағып алды (видео)

Курьер болып жұмыс істейтін вьетнамдық жігіт 12-қабаттан құлаған бүлдіршінді қағып алды, деп хабарлайды Daily Mail.  Нгуен Нгок Ман 12-қабаттың терезесінен құлап кеткен екі жасар бүлдіршіннің...

Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті мерейтойымен құттықтады

ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті 90 жас мерейтойымен құттықтады. Бұл туралы Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің Instagram-дағы парақшасында хабарланды.  Құттықтауда КСРО Тұңғыш президентінің...

Саша Барон Коэн Қазақстанға келуге ниетті

Сценарист және актер Саша Барон Коэн өзінің ойдан шығарылған кейіпкері — Бораттың отаны Қазақстанға келуге дайын екенін мойындады. Бұл туралы ол "Известия" басылымына берген...

Бішкекте «Астана» халықаралық қаржы орталығының филиалы ашылуы мүмкін

Қырғызстан Президентінің елімізге жасаған мемлекеттік сапарының соңында Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров «Астана» халықаралық қаржы орталығын аралап көрді, деп хабарлады Ақорданың ресми сайты. Мемлекет басшылары...

Қазақстан Қырғызстанға әскери-техникалық көмек көрсетеді

Қазақстан мен Қырғызстан қорғаныс министрлері әскери ынтымақтастық туралы құжаттарға қол қойды, деп хабарлайды ҚР Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі. Қазақстанның Қорғаныс министрі генерал-лейтенант Нұрлан Ермекбаев Қырғызстан...

Жомарт Ертаев тағы да 9 жылға сотталды

Алматыда «Bank RBK», «Qazaq Banki» және «Eurasian Bank» банктерінен 188 миллиард теңгеден астам қаражатты жымқыру ісі бойынша сот үкімі шықты. ҚазАқпараттың хабарлауынша, айыптылардың қатарында экс-банкир...

Кардиолог инфаркт алу қаупін азайтатын үш жаттығуды атады

Кардиолог және жүрек-тамыр хирургі Владимир Хорошев инфаркт қаупін азайту үшін үш жаттығуды ұсынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Маман бірінші кезекте көбірек жаяу жүруге кеңес берді:...

Алматы облысында мас жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті

Алматы облысында мас көлік жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті. Әртүрлі дене жарақаттарын алған үш бала ауруханаға жатқызылды. «Оқиға 2 наурызда сағат 18:40-та Еңбекшіқазақ ауданында болған....

Илон Маск өз қаласын салуға кірісті

Америкалық кәсіпкер, Tesla және SpaceX компанияларының негізін қалаушы Илон Маск Техаста жаңа қала құрылысын қолға алды. Бұл туралы ол өзінің Twitter-дегі парақшасында мәлімдеді. "Мен Техаста...

Айға саяхат: жапон кәсіпкері бұл сапарға 8 адамды таңдап алмақ

Жапон кәсіпкері Юсаку Маэдзава сәрсенбі күні «өзін әртіс деп есептейтін» қоғамның 8 өкілін 2023 жылы Ай орбитасына алып кететінін мәлімдеді. Бұл – SpaceX фирмасы...

Алматыда Роза Бағлановаға ескерткіш қойылады

Алматы қаласы Мәдениет басқармасының хабарлауынша, Қабанбай батыр көшесінің оңтүстік бөлігі мен Байсейітова көшесінің шығыс жағында Роза Бағланованың құрметіне ескерткіш орнатылады. «12 наурызға дейін Роза...

COVID-19: елімізде ПТР тест бағасы арзандап жатыр

Қазақстанның клиникалық-диагностикалық зертханаларымен жасалған монополияға қарсы іс-шаратшеңберінде КВИ ПТР бағасы арзандап жатыр. Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің мәліметінше, 2021 жылғы 1 наурызда КДЗ ОЛИМП COVID-19...

Семейде жер үйден өрт шығып, 2 адам қаза тапты

ШҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, 3 наурыз сағат 05:00 шамасында Белибаев көшесіндегі жеке тұрғын үй отқа оранған. Оқиға орнына шұғыл келіп жеткен өрт сөндірушілер...

Нұр-Сұлтанда қашықтан оқыған оқушылар коронавирусты көбірек жұқтырған

Нұр-Сұлтан қаласының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенова елорда мектептеріндегі коронавирус статистикасы туралы айтты. «2021 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша, оқу жылының басынан бері мектеп...

3 наурыз: атаулы күндер мен тарихи оқиғалар

2018 жылы 3 наурызда Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болуының 26 жылдығы аясында БҰҰ штаб-пәтерінде Қазақстанның Ядролық қаруға тыйым салу туралы шартқа қол қою...

Екібастұзда жолаушылар вагонынан өрт шықты

Екібастұзда жолаушылар вагонының темірден өзге бөлшектерінің барлығы жанып кетті. Әзірге өрт салдарынан келген шығынның мөлшері белгісіз. «2 наурыз күні сағат 13:04-те нөмірі 2-ші мамандандырылған өртке...

Өткен тәулікте елімізде 717 адам коронавирус жұқтырған

Қазақстанда өткен тәулікте 717 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақ бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 105, Шымкент қаласы - 12,...

Сарыағашта халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды

Түркістан облысы Сарыағаш ауданында халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды. Былтыр мал ұрлаған азамат осы күнге дейін жасырынып жүрген. Облыстық ПД баспасөз қызметінің мәліметінше, күдікті «Мал ұрысы»...

«Алматы жастарына» 10 наурыздан бастап өтінім қабылданады

Оңтүстік шаһардағы жастардың тұрғын үй проблемасын шешетін «Алматы жастары» бағдарламасына қатысуға өтінім қабылдау 10 наурыздан басталады. Бұл туралы «Отбасы банкі» әлеуметтік желідегі парақшасында хабарлады. «Алматы...

3 наурызға арналған ауа райы болжамы – Қазгидромет

Қазгидромет 3 наурызға арналған ауа райы болжамын ұсынады. Қазақстанның басым бөлігінде құбылмалы ауа райы болып, қар мен жаңбыр жауып, кей жерде тұман, көктайғақ, бұрқасын,...

Ресейдегі Әлихан Бөкейханов зиратына гүл шоқтары қойылды

 1 наурызда еліміз Алғыс айту күнін атап өтті. Мереке идеясы Тұңғыш Президент – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа тиесілі және Қазақстанда тұратын барлық этностар бір-біріне және...

Әлемдегі барлық миллиардерлердің саны анықталды

Hurun Research Institute зерттеуіне сүйенсек, әлемдегі миллиардерлердің саны 3228-ге жеткен. Зерттеушілердің сөзінше, бұл — рекордты көрсеткіш.  15 қаңтардағы жағдай бойынша планетадағы ең бай адамдардың жиынтық...

Қытай 15 жылда елімізге 19,2 миллиард доллар инвестиция құйған

2020 жылы Қазақстан мен Қытай арасындағы сауда айналымы 4%-ға өсіп, 15,4 миллиард доллар болған. Бұл туралы ҚР сауда және интеграция вице-министрі Қайрат Төребаев айтты,...

Аязда үсіп өлген 5 жасар бала қайтыс болар алдында зорланған

Ресейдің Саратов облысының Вольск қаласында көшеде өлі күйінде табылған бес жасар бала қайтыс болғанға дейін зорланған. Бұл туралы Life Shot Telegram-арнасына сілтеме жасап Lenta.ru...

Елбасы Қырғызстан басшысымен кездесті

Келіссөз басталар алдында Елбасы мен Қырғыз Республикасының Президенті Назарбаев орталығындағы экспозицияларды аралап көрді, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Кездесу барысында Нұрсұлтан Назарбаев Садыр Жапаровты Қырғызстан Президенті болып...

Байқоңырдан Ресейдің құпия құрылғылары ұрланды

Белгісіз біреулер Байқоңыр ғарыш айлағынан Ресейдің құпия электроникасын ұрлап кеткен. Бұл туралы  "112" Telegram-арнасына сілтеме жасап Lenta.ru хабарлады.  Арнаның мәліметінше, 1988 жылы "Буран" ғарыш кемесімен...

Психолог 8 наурызда аруларға сыйланатын ең сәтсіз сыйлықтарды атады

Психология ғылымдарының кандидаты Юлия Кочетова 8 наурызда әйелдерге cыйланатын ең сәтсіз сыйлықтардың тізімін жасады, деп хабарлайды "Москва" жаңалықтар агенттігі.  Маманның айтуынша, ең жауыр болған сыйлық...

Балалар құқығын қорғау туралы заң: 3 кодекске 35 түзету енгізілмек

Құжатты саралайтын жаңа жұмыс тобының құрамында 65 адам бар. Парламент мәжілісінің депутаты Динара Закиева қоғамда қызу талқыға түскен балалар құқығын қорғау бойынша заңнамалық актілерге...

Белгісіз коллекционер Черчилльдің суретін рекордтық бағаға сатып алды

Анджелина Джоли Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Уинстон Черчилль салған "Кутубия мешітінің мұнарасы" картинасын рекордтық бағаға сатты. Белгісіз коллекционер картина үшін 8,2 миллион фунт стерлинг төлеген,...

Зеленский үндістандық вакцинаны салдырды

Украина президенті Владимир Зеленский Донбассқа сапары кезінде коронавирусқа қарсы вакцина алды. Вакцинация Үндістанда өндірілген Covishield препаратымен жүргізілді, деп хабарлайды korrespondent.net. Президент Жоғары бас қолбасшы ретінде вакцинаны...

Головкин vs Мунгия: Жекпе-жек қашан өтетіні белгілі болды

Геннадий Головкин (41-1-1, 36 КО) орта салмақтағы IBF тұжырымы бойынша әлем чемпионы (әлі IBO титулына ие) титулын мексикалық боксшы Хайме Мунгияға (36-0, 29 КО)...

Ата-анасы жұмысқа кеткен: өрттен 5 жасар бала қаза болды

Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданында өрттен бала қаза тапты. Бұл кезде ата-анасы үйде болмаған, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. ТЖД өкілдері бала Аққайың ауданы Новороссийск ауылында қаза...

“Ұлытау” тобы АҚШ-та өткен халықаралық байқауда жеңіске жетті

Қазақстандық "Ұлытау" этно-рок тобы Лос-Анджелесте өткен халықаралық байқаудың жеңімпазы атанды, оған әлемнің 83 елінен қатысушылар келген. Бұл туралы Алматының өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингіде топ...

Дәрігерлер карантиндік шектеулерді күшейтуді талап етті

Бразилиялық дәрігер ел билігінен коронавирусқа қарсы шектеу шараларын күшейтуді талап етті, деп хабарлайды РИА Новости.  Ел ауруханаларында орын жоқ, науқастар ем алу үшін кезек күтуге...

Биыл магистранттар шетелде тәжірибеден өте ала ма?

Бүгінде қазақстандық магистранттар COVID-19 пандемиясына байланысты шетелде тағылымдамадан өте алмай отыр. Әлемде және Қазақстанда коронавирус жұқтыру дерегі азайса, магистранттарды шетелге тағылымдамаға жіберу мәселесі қаралады....

Ақтөбе қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

Президент әкімшілігінің​ келісімімен өңір басшысының өкімімен​ Ақтөбе облысы​ әкімінің орынбасары болып Ермек Кенжеханұлы тағайындалды. Бұл туралы Ақтөбе облысы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады. Ермек Кенжеханұлы...

ТЖМ Алматы тұрғындарына үндеу жасады

Сел ұстайтын бөгеттер құрылысына байланысты Үлкен Алматы шатқалына баруға шектеу енгізіледі. Бұл туралы ҚР Төтенше жағдайлар министрі Юрий Ильин мәлімдеді. «Қар мен ылғал қорының жиналуы...

Жасөспірімдерді тәртіпке шақырмақ болған алматылық полицей құрылысы бітпеген үйден құлап кетті

Алматыда полиция қызметкері қараусыз қалған құрылыс нысанынан құлап, жарақат алды. Алматы қалалық Полиция департаментінің мәліметінше, Алатау ауданының ювеналды полиция қызметкері құрылысы бітпеген көпқабатты үйдің төбесіне...

Аралас оқу форматы: Оқушылар мектеп формасын киюге міндеттеле ме?

Оқушылардың аралас форматқа ауысуына байланысты мектеп формасын сатып алудың қажеті жоқ.  Бұл туралы Білім және ғылым вице-министрі Шолпан Каринова мәлімдеді.  «Оқушының ауырып қалуы немесе науқас...