«БҰЛ – ЖОЛДАСБЕКОВ САЛДЫРҒАН УНИВЕРСИТЕТ!»

Биыл Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетiне жетпiс бес жыл толып отыр. Осынау жылдар бедерiнде оннан астам ректор тағайындалған екен. Солардың бәрi де өз мiндеттерiн шама-шарқынша атқарыпты. Алайда «Ерназардың сегiзi бiр төбе де, Ер Төстiгi бiр төбе» демей ме. Бiз үшiн басқа ректорлар бiр төбе де, Төлеген Тәжiбаев пен Өмiрбек Жолдасбеков бiр төбе. Неге? Тәжiбаевқа дейiн университетте оқитын қазақ жастары он-ақ пайызды құрайтын. Ұлттық оқытушылар құрамы да сол шамадан аспағаны жасырын емес. Ол өз уақытында солардың санын елу пайызға жеткiзiп, басқа ұлт өкiлдерiмен теңестiрiп кеттi. Ал Жолдасбеков қазақ студенттерi мен оқытушылардың үлес салмақ көрсеткiшiн сексен бес пайызға дейiн көтерiп, факультет декандарын түгелге жуық жергiлiктi ұлт өкiлдерiнен тағайындап, университеттi таза ұлттық сапаға жеткiздi. Оның тағы бiр ерен ерлiк iсi – университет қалашығын салуы. Бұл қазiр айтуға ғана жеңiл. Ал кезiнде iстi жүзеге асыру, жоқтан бар жасау оңай болған жоқ. Жолдасбековтiң талай бюрократтық кедергiлерден өтiп, шовинистiк пиғылдылармен күресiп жеңiске жетуiмен iске асты.

Бүгiнгi университет қалашығы сол кезде қалай тұрғызылды? Менiң бұл сұрағым кезiнде Өмiрбек Жолдасбековтiң күрделi құрылыс жөнiндегi орынбасары, ҚазМУ құрылыс комплексiнiң директоры болған, қазiр Қазақстан Республикасы Архитекторлар одағының құрметтi мүшесi, «Казгуградтың» бас құрылысшысы Тарас Сатмағанбетұлы Төлегенов мырзаға бағытталды.

Мен оны жуырда ғана теледидардан көрген едiм. Бұйра шашты, палуан денелi, келiстi келген кiсi екен. Университеттiң болашақ қалашығы туралы сөйледi. Қызыққаным соншалық «Шiркiн, соның құрылысын жүргiзер ме едiм» деген ой туған едi. Ендi мiне сол Жолдасбековтiң өзi шақырып отыр. Мұндай мүмкiндiктiң екiншi рет қайталанбасы анық.

Жолдасбековке өзiмдi таныстырдым. Жылы қабылдады. Тұла бойымды көзiмен бiр шолып шықты да, алдындағы орындықты ұсынды. Менiң қайда оқығанымды, қандай қызметтер атқарғанымды алдын ала бiлiп алса керек. Ол жағын тәптiштеп сұрап жатпады. Әңгiмесiн университетке жаңадан қалашық салуға Мәскеуден рұхсат алғанын, қала басшылары тау бөктерiнiң етегiнен жүз гектар жер бөлгенiн, жаңадан «Университетстрой» тресiнiң құрылғанын айта келiп:

– Ал Тарас бауырым, менiң құрылыс жөнiндегi орынбасарым болуға қалай қарайсың? – деп жүзiме қадала қарады. Қос жанары от шашып тұр.

– Өмiрбек Арсланұлы, мұндай қалашықты салу әр инженердiң арманы ғой, – дедiм езу тартып.

– Айлық еңбек ақыңның қанша болғанын қалар едiң?

«Сыны ма, шыны ма?» Iшкi ойыммен арпалысып аз ғана кiдiрдiм.

– Оны өзiңiз бiлiңiз.

– Екi жүз елу сом берсем жете ме? Егер өз мiндетiңдi мiнсiз атқарсаң, университеттiң ғылыми жұмыстарға бөлiнген қаржысынан тағы елу сом қосамын.

Мен жақ ашпадым. Оның бiр сөздi жан екенi көрiнiп тұр. Сол кезде үш жүз сом еңбек ақыны министрдiң орынбасары алатын. Өмекең сөзiн жалғады.

– Әзiрге астыңа қызмет көлiгi берiлмейдi. Бiрақ кейiндеу болады. – Ол алдындағы қағазын столдың тартпасына салды. Әлдене есiне сап ете қалғандай басын шұғыл көтердi. – Пәтерiң бар ма?

– Екi бөлмелi жайым бар.

– Университет қызметкерлерiне үй де саламыз. Содан отбасыңа қанша бөлмелi пәтер тиесiлi болса, соншасын аласың.

«Жақсы сөз – жарым ырыс». Iшiм жылып қалды.

Университет қалашығының архитектурасы мен құрылыс нысандарының жобасын Мәскеу жасаған екен. Бiз құрылыстың алғашқы қазығын Биология факультетiнiң оқу корпусына қақтық. Сонымен бiрге бес қабаттан тұратын екi жатақхананың да құрылысын бастап жiбердiк. Жолдасбеков сол жатақханалар дайын болысымен, үйсiз-күйсiз құрылысшыларды соларға қоныстандырып, құрылысты үш ауысымда жүргiздi. Тимирязев көшесiнiң тау жақ бөктерiндегi аумағы ат шаптырым алқапта түнi бойы қуатты шамдар жанып, құрылыс жұмыстары таңға дейiн тынбайтын.

Сондағы Өмекеңнiң қажыр-қайратын, iске деген құлшынысын айтсайшы. Ойласам әлi күнге таңмын. Мәскеуден, не шетелдерден iрi ғылыми симпозиумдарға қатысып, Алматыға түн жарымында ұшақпен ұшып келсе де, үйiне соқпай бiрден қалашықтың құрылыс алаңына келедi. Мұндағы жұмыс барысын өз көзiмен көрiп, қажеттi материалдар тiзiмiн блокнотына жазып, ертеңiне таңғы сағат сегiз жарымда, Киров пен Панфилов көшелерiнiң қиылысындағы қызмет орнында отырады. Басқа бiреу болса солай жанын салып кiрiсер ме едi. Әй қайдам.

Әлi есiмде. Құрылыс жұмыстары күннен-күнге қарқын алып жатты. Өмекең күндiз мұнда мiндеттi түрде, бiр, екi рет соғып кетедi. Басшының қайнаған еңбек ортасынан көрiнгенiнiң өзi дәтке қуат қой. Биология факультетiнiң құрылысы бiтуге айналған. Iшкi әрлеу жұмыстары қызу жүрiп жатыр. Екеумiз ғимарат қабаттарын аралап шықтық. Жолай сұрақтар қояды, мен жауап беремiн. Сыртқа шыққан соң: «Тарас, менiң iсiмде сен мақұрымсың, ал сенiң iсiңде мен мақұрыммын», – деп ой бiр күлгенi. Менiң де iшек-сiлем қатты. Оның әзiлдi жақсы көретiнiн, ашық-жарқын мiнезiн сонда таныдым. Басқа бiр атағы дардай ғалым сондай әзiл айта ала ма. Құрылыстың исi мұрнына бармаса да, көп бiлетiн жандай кейкиiп тұрады ғой. Ал Өмекеңнiң табиғаты басқа. Сырт пiшiнi адуынды, айбарлы көрiнгенмен iшкi дүниесi мейiрiмге толы, өте сезiмтал. Анау айтты тым жуас та емес. Айтатын жерде, батыл айтады. Алқалы жиында тартынып, есесiн жiберiп алғанын көргенiм жоқ. Өмекеңнiң «…сенiң iсiңде мен мақұрыммын» дегенi жәй сөз. Маған қатты сенетiнiн әзiлмен жеткiзгенi ғой. Шындығына келсек ол құрылыстың қыры мен сырын бiлдей бiр инженерден артық бiлмесе, кем бiледi дей алман. Бiздi ортақ iс, бiр мүдде осылай етене жақындастырып жiбердi. Бiр бiрiмiздi жақсы түсiндiк.

Биология факультетiнiң құрылысы толық бiткен кезде Қазақстан Компартиясы ОК Бiрiншi хатшысы Дiнмұхамед Ахметұлы Қонаев арнайы келiп, ғимаратпен танысты. Iске көңiлi толып, Өмiрбек Жолдасбековке және құрылысшыларға ризашылығын бiлдiрдi. Бiз Заң факультетiнiң ғимаратын тұрғызуға кiрiстiк.

Жолдасбеков Қазақстан Ғылым академиясының академик атағына ұсынылған. «Ғылымдағы жаңалығы Одаққа белгiлi Өмекең академик болмағанда, кiм болады?»,– деп жүргенмiн. Iштей сенiмiм мол едi. Өкiнiшке орай жасырын дауыста өтпей қалыпты. Үлкен академиктердiң бұл iсi маған мүлдем түсiнiксiз едi. Өмекеңмен бiрлесiп шешетiн шаруа көп. Сонда да көңiл күйi жоқ шығар деп кеңсесiне бармай жүрдiм. Ақыры өзi шақырды. Аяғым тартпаса да амалсыздан аяңдадым. Сонда тағы бiр рет таң қалғаным, қоңырқай өңiнде еш өзгерiс жоқ. Баяғы жайдары қалпы. Жымиып қарсы алды.

– Тарас, үш күннен берi кездесе алмадық. Ғылыми жұмыстар да бастан асып жатыр. Айып етпе.

– Өмеке, содан берi сiзге келiп сәлем бермеген менiң қателiгiм шығар. Ренжiмеңiз. Сiзге деген алабөтен ойым жоқ.

– Сенде қате жоқ. Қатенi аналар жiбердi. – Иегiн көтерiп, сол жақ иығына қарай меңзедi. – Маған академик атағын қимады. – Екi иығы селкiлдеп кеңк-кеңк күлдi.

Мен не айтарымды бiлмей үн-түнсiз отыра бердiм.

– Сен не соны уайымдап жүрсiң бе? – дедi таңырқаған сыңаймен.

Табан астында аузыма оңтайлы сөз түссейшi. Өмекең жауабымды күтпей.

– Академик атағында тұрған ештеңе жоқ, – деп менiң қарныма қарады. – Сен семiре бастағансың ба?

– Өмеке, сiзге ұқсаймын деп… – Сөз соңын жұтып қалдым.

Ол тағы күлдi. Қолын қарнына қойып:

– Сен бұған ұқсама, мынаған ұқса, – деп басын көрсеттi.

Алтын кездiк қап түбiнде жата ма, ол екiншi рет ұсынылғанда академик атанды.

Заң факультетiнiң ғимаратын көтерiп жатырмыз. Темiртаудан келетiн арматуралар кешiккен соң Өмекеңе хабарладым. Сол күнi ол тиiстi министрлiкке кiрiп, зауыт директорымен де сөйлестi. Оның бойындағы мен байқаған тағы бiр қасиет, кiмдi болса да айтқанына көндiре алады. Сөзде құдiрет бар ғой. Ол қажеттi сөздi тауып қысқа айтатын. Көп сөзге жоқ. Кейде құрылыс жұмыстары қызу жүрiп жатқанда жобаны табан астында өзгертер едi. Ондайда Трест басшыларының шыр-пыры шығады. Бiрi:

– Өмiрбек Арсланұлы, бұл жоба Мәскеуде жасалынып, сонда бекiтiлген. Ендi мұны солардың ғана өзгертуге құқы бар, – деп күйiнсе, тағы бiрi:

– Өмiрбек Арсланұлы, сiздiң нұсқауыңызбен бiз жобадан ауытқи алмаймыз. Жобаға басымызбен жауап беремiз, – деп жатты.

Ондайда Өмекең саспайтын. Әлгiлердi сабырға шақырып, сабасына түсiредi.

– Жобаны да өзiмiз секiлдi пенделер жасаған. Олар да қателеседi. Жобаның жетiлмеген жақтары осындай құрылыс барысында көрiнiс бередi. Кейiн бармақ шайнап өкiнбес үшiн соларды дер кезiнде түзеткен жөн.

Ол ары десе үш күннен соң жобаның өз қалауы бойынша жасалған жаңа нұсқасын әкеледi. Ал таңданбай көр! Және түзетулерi орынды әрi дұрыс болып шығады. Мұндай iскерлiк кiмнiң қолынан келедi? Тек Өмiрбек Жолдасбековтiң!

Ғимараттың әр қабаты көтерiлгенде «Культбытстройдың», сондай-ақ «Госнадзордың» зертханаларынан мамандар келiп, арнайы аппарат қондырғыларымен құрылыс сапасын тексерiп отырады. Оны-мұны кемшiлiктерiн анықтап, түзетуге кесiмдi уақыт бередi. Ал Қаржы министрлiгi мен банкiден келген тексерушiлер жұмсалған қаржыға атқарылған құрылыс жұмыстары сай келе ме, келмей ме. Соны анықтап жатқаны. Сметалық көрсеткiштен асып кетсе, айқайдың астында қалдым дей бер. Өмекең жобаға қанша өзгерiс жасаса да, сол жағын үнемi қаперiнде ұстайтын.

Ректорат ғимаратының құрылысын бастар алдында Өмекең менi Германия мен Польшаға жiбердi. Сәулет өнерлерi дамыған елдер. Бiрқатар құрылыс нысандарында болып, азын-аулақ тәжiрибе жинадым. Қайтар жолда Мәскеуге соқтым. Сол жердегi таныс дос-жарандардан Өмекеңнiң университет қалашығы құрылысына тиiстi орындардан шешiмдi қалай шығартқанын есiтiп, табандылығы тәнтi еттi. Алматыдан университет қалашығын салу туралы ұсыныс айтыла бастағаннан-ақ, СССР Бiлiм және ғылым министрлiгiндегiлер мен СССР Мемлекеттiк жоспарлау комитетiндегiлер ат тондарын ала қашыпты. Министрлiктегiлер «Алматыда университеттiң оқу корпустары бар. Әзiрге солар да жетедi», – десе комитеттегiлер: «Ондай қалашық құрылыстарына қыруар қаржы қажет. Ал бiзде ақша жоқ», – деп қасарысып отырып алған. КПСС ОК Саяси Бюросының мүшесi, республиканың бiрiншi басшысы Дiнмұхамед Қонаевтың сөзi жүрiп тұрған кез. Өмекең сол кiсiнiң қолдауына сүйенiп, өзiнiң Мәскеудегi аттары әлемге танылған дос-жаран академиктердi әлгiлерге салып, ары қараған беттерiн берi қаратып, шешiмдерiн шығартып қана қоймай, Одақтық бюджетке ендiртiптi. Бұл кез келген ректордың қолынан келе бермейтiн өте қиын iс. Өмекең оған өзiнiң зор беделi мен асқан iскерлiгiнiң арқасында қол жеткiзген екен.

Өмекең құжаттарға қол қойғанда есiмiнiң бас әрпiн, содан соң фамилиясының үш әрiпiн «У.Джо…» деп жазып, соңын шиырып жiберетiн. Елу жылдық мерейтойында Мәскеуден және бiрқатар республикадан келген мүйiзi қарағайдай академиктердiң үлкенi мен кiшiсi Өмекеңе «Ендi бiз сенi «У.Джо» емес, «Дядя Джо» деп атаймыз» деген едi. Бұл олардың Жолдасбековке деген үлкен құрметi. Сол атауды өз құлағыммен естiп, менiң де мерейiм өстi. Кейiн өзiмiз де оны сырттай солай атап кеттiк.

Шет елдерден оралысымен Ректорат ғимаратының жобасын қайта қарадым. Жоба бойынша он сегiз қабаттан тұратын, төбесi көк тiрейтiн ғимараттың сыртқы және iшкi негiзгi қабырғаларының бiразын монолитпен тұрғызуымыз керек. Монолит iшке ауа өткiзбейдi. Ғалымдардың кабинеттерде ұзақ отырып жұмыс iстейтiндерi белгiлi. Бөлменiң тымырсық ауасына шыдай ала ма? Оның үстiне күншығыс пен күнбатысқа қараған балкондардың үлкен терезелерiнен түскен күн сәулесi бөлмелердi ысытып, ауасын қапырыққа айналдырып жiберетiнi тағы бар. Сондықтан да бұл жоба бiздiң қалауымызға келмейдi. Ендi не iстеуiмiз керек? Өмекеңе қандай ұсыныспен шығамын? Күндiз-түн ойланып, ақыры бiр тоқтамға табан тiредiм. Ғимараттың сүйегiн металл-рамалармен тұрғызып, қабырғаларын шлак-бетонмен өргiзген абзал. Ал балкондарға күн сәулесiне тосқауыл болатын қалқандар қойған жөн.

Өмекең ұсынысымды мұқият тыңдады.

– Тарас, металл құрамалары жер сiлкiнiстерiне төтеп бере ала ма?

– Өмiрбек Арсланұлы, жоғары сапада құйылған металл-рамалар бар. Және оларды бiр-бiрiне дәнекерлеп қана қоймаймыз, қосымша болттармен қатырамыз. Тек жарылыс күшi жойқын бомба түспесе, анау-мынау жер сiлкiнiстерiне былқ етпейдi, – дедiм. Өмекең көзi толық жеткен соң Мәскеуден Советтер Одағындағы жоғары оқу орындары құрылысын жобалау институтының директоры, жоба авторы Александр Алексеевич Потокиндi шақыртты. Оған СССР Министрлер Советiнiң Төрағасы Николай Алексеевич Косыгиннiң ықыласы ерекше. Талай құрылыс жобалары көңiлiнен шыққан соң, ұсынысына тақ тұрады. Өмекең екеумiз Потокинге жобаға өзгерiс енгiзу керектiгiн ашып айтып, өз ұсынымызды дәлелдеп бердiк. Көргенi көп, тәжiрибесi мол атақты инженер ғой. Ұзаққа созылған пiкiр алмасудан соң бiздiң ұсынысымызды қолдады. Бiз сол өзгерiстер енгiзiлген жоба бойынша Ректорат құрылысын бастадық.

Түс әлетiнде кеңсеге оралдым. Телефон безек қақты. Тұтқаның арғы жағынан Өмекеңнiң дауысын естiдiм. Өзiне шақырды. Жабырқау үнiнен бiр ыңғайсыздықтың болғанын сездiм.

– Тарас, КПСС ОК идеология хатшысы Сусловқа бiздiң үстiмiзден бiреулер арыз жазыпты. Онда «Жолдасбеков университет Ректоратының ғимаратын тым биiк етiп тұрғызып жатыр.Қымбат металл құрамаларын қолдануда. Жер сiлкiнiстерiне шыдас бере алмай, шашылып қалады» деп бөскен екен. Соған қарағанда Суслов бiзге арнайы тексерушiлер жiбередi-ау.

– Өмеке, жобаға өзгерiстi орынды ендiрдiк. Потокинның де көзi жеттi.

– Сен Сусловтың атына хат жаз. Ғимараттың фотосуретiн де қосып жiберейiк, – дедi ол.

Мен Ректорат құрылысының мықтылығына кепiлдiк берiп, нақты дәлелдер келтiрiп хат жаздым. Өмекең оқып шықты.

– Жақсы, соқырға таяқ ұстатқандай етiп жазыпсың, – деп шырылдаған телефон тұтқасын көтерiп, бiреумен сөйлесiп жатқанда кабинетiнен шығып кеттiм. Мәскеудегi Потокинге телефон соғып, сыр тарттым. Ол өз ұстанымынан қайтпапты. Бұл бiз үшiн үлкен демеу. Сонда да көңiл шiркiн әлденеге алаңдаумен болды. Ректорат құрылысы күннен-күнге биiктей түстi.

Мәскеуден Сусловтың комиссиясы да келдi. Олар аз болғандай «Госстрой» бастығы Пастухов та өз адамдарын қосыпты. Бәрi қонақ үйге жайланып, Ректорат құрылысын апта бойына асықпай тексердi. Назарларынан ештеңе тыс қалған жоқ. Қолдарында жоба, көз алдарында Ректорат. Металл құрамаларының жалғастырылған жерiндегi электр дәнекерi сапасына, болттардың мықтылығына баса зер салды. Бiр аптадан соң қайтты.

Арада бiрнеше күн өткенде, комиссия Өмiрбек Жолдасбековтiң атына арнайы жазылған тексеру қорытындысын жiберген. Өмекең:

– Тарас, ендi тыныш ұйықтауыңа болады. Бәрi де дұрыс екен, – деп хатты қолыма ұстатты. Көз жүгiртiп оқып шықтым. Ректорат құрылысы талапқа сай жүргiзiлiп жатқанын жазыпты. Аздаған жеңiл-желпi ескертулерi де бар. Көңiлiм сонда ғана орнына түстi.

Бұл қазақта жазылмайтын бiр әлеуметтiк ауру бар. Өздерiнiң қолдарынан ештеңе келмейтiндер, өзгенiң iсiн көре алмайды. Iштерiндегi қызғаныштың ала күшiгi қыңсылай берген соң тым болмаса жүйкесiн жұқартайық деп, етбеттей жата қалып, домалақ арыздарын бiрiнен соң бiрiн жазып, жан-жаққа жiбермейiнше жандары тыншымайды. Өмекеңнiң үстiнен ондай арыздар Алматы түгiлi, Мәскеуге де топырлап түсiп жатты.

«Жолдасбеков құрылысқа бөлiнген ақшаны iшiп қойды, жеп қойды», «Құрылыс материалдарын жеке басына пайдаланып, саяжай салып алды», «Оңтүстiктiң балаларын оқуға көптеп қабылдатады», «Жұрттан алған парасына алтыннан тiс салдырып жатыр». Домаланған арыздар осылай лепiрiп, көпiре берген. Қып-қызыл жала. Күлесiң бе, жылайсың ба? «Ағайын жоқ болса бере алмайды, бар болса көре алмайдының» керi. Жарықтық Абай: «Қалың елiм қазағым, қайран жұртым…» – деп бекер босқа күңiрендi дейсiз бе?

Ау, Жолдасбеков университет қалашығын кiмдер үшiн салдырып жатыр? Ұлт жастары үшiн, солардың болашағы үшiн емес пе. Қай кезде де заман бiлiмдiлердiкi. Бiлiм, ғылымың өспесе, өзгелермен теңесе алмайсың. Жолдасбеков соны ойлап, құрылысқа жанын салып жүрген жоқ па. Бәрiн де өз көздерiмен көре тұрып, бұра тартып, қисық сөйлеген ағайындарға не деуге болады? Сол арыздар бойынша тексерушiлер қай жақтан, қандай мекемелерден салып ұрып, сабылып келмедi дейсiз. Әсiресе Мемлекеттiк қауiпсiздiк комитетiнен, Республикалық, қалалық прокуратурадан, Iшкi iстер министрлiгiнен «ОБХСС»-тен, қала бердi Халықтық бақылау комитеттерiнен келген бiлiктi мамандар қисық шегеге дейiн санап, алтын уақытыңды босқа алғанда, iшiң күйгенi соншалық жаныңды қоярға жер таппайсың. Амал қанша, сол кездегi тәртiп солай. Олар қашан өз iстерiн аяқтағанша соңдарынан салпаңдап жүргенiң. Жолдасбековтiң орнында басқа бiреу болғанда мұндай қорлыққа төзбес те едi. «Осы университет маған ғана керек пе?» – деп бәрiне қолын бiр-ақ сiлтеп, жайына кете берерi хақ. Өмекеңнiң осындайға төзiмдiлiгi, шыдамдылығы да менi қайран еттi.

Қисық шеге дегеннен шығады. Жолдасбековтың атына менiң үстiмнен де домалақ арыз түсiптi. Мен құрылыс материалдарын «бармақ басты, көз қысты» айлакерлiкпен көлденең көк аттыларға сатып, есебiмдi түгендеп жүрсем керек. Өмекең кабинетiне шақырған жоқ. Телефон шалды.

– Тарас, айналайын сенiң өз мiндетiңе, адалдығыңа еш күмәнiм жоқ. Тек өтiнерiм құрылыстың бiрде-бiр шiрiген шегесiн де жоғалтып алмағайсың. Ал егер жоғалса, артыңа қоңырау тағатындар жетедi. Осы кезге дейiн тiрнектеп жинаған бар беделiңнен бiр-ақ сәтте айырыласың. Ар, абырой саған да, маған да өте қымбат!

– Өмiрбек Арсланұлы, оларға артымнан қоңырау таққызғанымша, екi қолымды төбеме қойып, қаңғып кеткенiм әлдеқайда артық.

Университет қалашығын тек трестердiң құрылысшылары ғана салған жоқ. Сотта кесiмдi жазаларын алған қылмыскерлер де жұмылдырылды. Олардың араларында небiр қыш қалаушылар, бетон құюшылар, сылақшылар, электр дәнекерлеушiлер бар. Жөнiмен жұмсап, тiл табысып жұмыс iстемесең, олар сенiң шолақ бұйрығыңа пысқырмайды да. Өмекең соларға да сыйлы болды. Жақсы жұмыс iстегендерiн «Мақтау грамотасымен» марапаттап, кесiмдi мерзiмдерiн қысқартуға ықпал жасады.

Қылмыскерлердi айтамыз-ау, Өмекеңнiң тiптен қыңыр оқытушыларды да жөнге салуына тура келдi. Бiр жолы ол университет оқытушыларын жинап, ертеңiне сенбiлiкке шығуларын өтiнген. Сонда көп iшiнен бiр профессор орнынан ыңыранып тұрып, жұлқына сөйлегенi бар.

– Өмiрбек Арсланұлы, бiз қолымызға қалам алып, студенттерге дәрiс оқимыз ба, жоқ әлде күрек ұстап сенбiлiкке шығамыз ба? Осы екеуiнiң қайсысы бiздiң мiндетiмiз?

Зал iшi сiлтiдей тынған. Өмекең басқалар да осындай ойда ма екен дегендей, бәрiн көзiмен шолып шықты.

– Сiз осы университетте жалғыз профессор емессiз. Мен де солардың бiрiмiн. Анау жаныңызда отырған Тарас: «Құрылысқа шеге жетпей жатыр» десе мен соны iздеп тапқанша, табанымнан тозып, бүкiл қаланы шарлаймын. Ал сiз бiр, екi сағат күрек ұстауға жоқсыз. Анығы арланасыз. Ертең немереңiздiң, не шөбереңiздiң осы университетте оқымайтынына кепiлдiк бере аласыз ба? Бiле бiлсеңiз осының бәрi де ұлтымыздың ұрпағы үшiн жасалынып жатқан жоқ па?

Жұрт қол шапалақтап, Өмекеңдi қолдады.

Тау жақ беттегi жатақханалар құрылысы бiтiп, студенттер қоныстана бастады. Ректорат ғимараты да аспанмен таласып тұр. Тек сұрғылт сыртына өрнектi сылақ жүргiзу қажет. Жобада солай көрсетiлген. Маған бiр ой келдi. «Сылақтың орнына ракушечникпен қаптасақ ше». Өмекеңе айтып едiм, ойланып қалды. Мен оның мәнiн аша түскiм келiп:

– Өмеке, бұл университет қазақтың маңдайалды оқу орны. Мұнда кейiн ғылыми тақырыптарда халықаралық симпозиумдар өткiзiлетiнiн сiз жақсы бiлесiз. Сонда ғимараттың сырт көрiнiсi де көз тартып тұрғаны дұрыс қой.

– Тарас, айтқаныңның жөнi бар. Бiрақ бұл тек Қонаев арқылы шешiледi. Ол кiсiге менiң қайта-қайта барып, университетке анау керек, мынау керек деп қылқылдай бергенiм қалай болар екен. Осының бiр жолын өзiң тапсайшы.

– Ендеше мен хат жазып, сол кiсiнiң қолына жеткiзудi өз мойныма алайын.

Кабинетiме келiп, Мәскеудегi «Гипровуздың» бас архитекторы, жоба авторының бiрi Виктор Петрович Бондаренкоға телефон соғып, Алматыға келiп-кетуiн өтiндiм. Ол көп күттiрген жоқ. Мен оған Ректорат ғимаратына өрнектi сылақ жүргiзсек, қар мен жаңбыр астында әрi десе жетi, сегiз жылға шыдайтынын, содан кейiн сызаттана жарылып, қабыршықтанып түсе бастайтынын айтып, жобаға өзгерiс ендiрiп, сылақты ракушечникпен алмастыруды ұсындым. Ол басын шайқады.

– Бұл өте қымбатқа түседi.

– Виктор Петрович, Сiздiң атыңыздан Дiнмұхамед Қонаевқа хат та жазып қойдым. – Хатты қолына ұстаттым. Ол оқып шықты. Тiс жарған жоқ. Мен сөзiмдi жалғадым. – Хатты толықтырамын десеңiз өзiңiз бiлiңiз. Тек астына қолыңызды қойып, Мәскеудегi жобалау институтыңыздан жiберсеңiз болғаны.

Бондаренко маған сынай қарап:

– Қонаев қолдайды деп ойлайсыз ба? – дедi.

– Иә, өйткенi университет құрылысы оның басты назарында тұр.

– Егер Қонаев қолдаса, бұл мәселе Мәскеуде де шешiлдi дей берiңiз. Саяси Бюрода ол кiсiнiң беделi өте жоғары. – Бондаренко хатты папкасына салды.

Күтумен күндер өтiп жатыр. Тамылжыған тамыз айы да келдi. Өмекең телефон соқты.

– Тарас, Орталық Комитеттiң құрылыс жөнiндегi бөлiм бастығы Харитонов шақырып жатыр. Тез жет. Бiрге барамыз.

–Өмеке, не мәселе жөнiнде шақыртыпты?

– Әзiрге бейхабармын.

Жол үстiнде ол:

– Әңгiме университет құрылысы жөнiнде болар, – дедi.

Бөлiмге университет құрылысына қатысы бар трестердiң басшылары түгел жиналыпты. Араларында зауыт директорлары да бар. ОК хатшысы Гребенек те келдi. Харитонов мәжiлiсте қаралатын мәселе университет Ректорат ғимаратының сыртын ракушечникпен қаптау жөнiнде болатынын ескерттi. Маған «Демек Бондаренконың хаты келiп, мұнда сөз қозғалған ғой» деген ой келдi.

Харитонов:

– Қане кiмде қандай пiкiр бар? – деп ортаға сауал тастады. Трест басшылары өре түрегелдi.

– Неге жобаны өзгертуiмiз керек?

– Ракушечник өте қымбат.

– Бұл бiзге көп қолбайлау болады.

– Жобада сылақ жүргiзудi көрсеткен. Соны iстеймiз.

Бiрiнен соң бiрi жарыса сөйлеп, бiзге мұрша берер емес. Сол кезде хатшы қыз кiрiп, Харитоновтың алдына бiр парақ қағаз қойды. Оған жақын отырғаным мұндай жақсы болар ма. Көзiм сол қағазға түсiп кеттi. Бондаренконың хаты екен. Жоғары жақ бұрышына Қонаев: «Бондаренко жолдасқа көмектесу керек» – деп жазып қолын қойыпты. Сондағы қуанғаным-ай. Орнымнам қарғып тұрмақшы болып, өзiмдi зорға тежедiм. Өмекеңнiң құлағына аузымды тақап: «Хат Бондаренкодан. Қонаев қолдапты», – дедiм. Өмекеңнiң көздерi жайнап шыға келдi. Орнынан тұрып:

– Кешiрiңiздер, Ғылым академиясында аса маңызды мәселе қаралатын едi. Соған қатысуым керек, – деп шығып кеттi.

Әлгiден трес басшыларының қарсы пiкiрлерiне алаңдап отырған Харитонов алдындағы хатқа ендi қана назарын аударды. Өңi лезде өзгерiп:

– Жолдастар, бұл мәселе жоғарыдан шешiлiптi. Мiне, Қонаев қол қойған хат. Ендi сiздерге ғимаратты ракушечникпен қаптауға тура келедi, – дедi.

Мәскеудiң арғы жағындағы бiр қаладан Ректораттың жоғарғы қабаттарына адам тасымалдауға арналған төрт лифтi жеткiзiлдi. Соларды қондырған бойда өзiм бiрнеше рет жоғарыға көтерiлiп, төменге түсiп, сынап көрдiм. Сықырлап, шайқатыла бередi.

– Өмiрбек Арсланұлы, жоғары балдық жер сiлкiнiсiне мына лифтiлер жарамайды.

– Жобада көрсетiлген осылар ғой. Жақсысын қайдан табамыз?

– Финдер жасаған лифтiнi алдырып, қондырсақ қауiпсiз болар едi.

– Олар валютаға сатады. Мәскеудiң оған валюта жұмсауы екiталай.

– Сонда да Қонаевқа ұсыныс жасап көрсеңiзшi.

Өмекең ойланып үнсiз тұрды да:

– Алдағы аптада ол кiсi осы Ректоратты, қалашықты көруге келедi. Сонда сәтiне қарай өтiнiш жасайын, – дедi.

Ректорат құрылысы толық бiткен кезде Дiнмұхамед Қонаев, Министрлер Советiнiң Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаев, Алматы обкомының Бiрiншi хатшысы Кеңес Аухадиев және бiрнеше қала басшылары келдi. Олар сықырлап, шайқатылған лифтiмен жоғарғы қабаттарға көтерiлiп, Ректораттың бiрнеше бөлмелерiн аралап көрдi. Лифтiмен төмен түсiп, сыртқа шыққан соң Жолдасбеков:

– Димеке, мына лифтiнi өзiңiз де көрдiңiз. Сапасы төмен. Осыларды финдердiкiмен ауыстыруға көмек берсеңiз, – дедi.

Дiнмұхамед Ахметұлы басын изеп:

– Өмiрбек, ойластырып көрейiн, – дедi.

Содан финдердiң лифтiсiн алдырдық. Iшiне 20 адам сияды. Жеңiл көтерiлiп, жеңiл түсесiң. Жанға жайлы, әрi мықты. Димекеңнiң арқасында сол лифтiлердi де сметасыз алдық. Өмiрбек Арсланұлының қай iсiн айта берейiн. Қазақтың маңдайына сыймай кеттi ғой жарықтық.

ТҮЙIН

ХХ ғасырдың жетпiсiншi жылдары Жолдасбеков жаңа университет қалашығын салайық деп бастама көтерiп, соны жанталасып жүрiп жүзеге асырмағанда мынау әсем оқу ордасы бүгiн болар ма едi. Кесiп айту қиын. Болмауы да мүмкiн-ау. Неге екенiн қайдам ой таразының осы жағы баса бередi.

Есiме осыдан бес жыл бұрын бiр тарих ғылымдарының докторымен кездескенiм түсiп отыр. Қазiр жасы сексеннен асты. Осы университет салынып жатқанда Жолдасбековтiң үстiнен талай рет арыз жазған жан. «Айтпасаң сөздiң атасы өледi». Сөз кезегi келгенде: «Ақсақал, ана бiр жылдары Жолдасбековтiң үстiнен «iшiп қойды, жеп қойды» деп бiрнеше рет арыз жаздыңыз. Оның жүрегiн жаралағаныңыз болмаса, сол арыздарыңыздың бiрде-бiреуi дәлелденген жоқ. Ендi мiне, Өмекең өмiрден өтiп кеттi. Өзiмен бiрге не әкеттi? Ештеңе. Артында салдырған осы университетi қалды. Сiздердi жайлы тұрғын үйге қоныстандырды. Сiз қазiр бұрынғыдай қаланың әр жерiне орналасқан корпустарға жан ұшырып жүгiрмей бiр жерде, мынау жылы аудиторияда отырып, студенттерге дәрiс оқып жүрсiз. Сол Жолдасбековтiң сiздерге осындай жағдай жасағаннан басқа не жазығы бар едi?» – дедiм.Сонда профессордың айтқаны мынау. «Шырағым, пендемiз ғой. Қолдағы бар алтынның қашан қадiрi болып едi? Ендi жанды жеп өкiнгеннен не пайда?…»

Ел басына күн туған 1986 жылы Колбин де Жолдасбековтi «халық жауы» еткiсi келдi. Бiрақ оның айла-әрекетiнен түкте шыққан жоқ. Қайта Жолдасбеков халықтың сүйiспеншiлiгiне бөлендi. Парламентке депутат етiп сайлады.

«Бұл – Жолдасбеков салдырған университет!» Ел санасына осы сөз әлдеқашан сiңiп кеткен. Санаға сiңгендi ендi өшiру мүмкiн емес. Таулар алыстаған сайын биiктей түседi.

Көлбай Адырбекұлы

Редакция таңдауы

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі солай жалғасады. Осы орайда, қазақ халқының «Байлық − қолда еріген мұз, бала...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...
146264a8 f646 4270 890a ed1a695904e1

Дәрігерлердің жалақысы 561 мың теңгеге жетеді – министр

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой 2023 жылы дәрігерлердің жалақысы 561 мың теңгеге...
regnum picture 16052726611888144 normal

Әлем тұрғындарының қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екені анықталды

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бас ғылыми қызметкері Сумия Сваминатан Жер бетіндегі тұрғындардың...
26 02 2021

Әлемдік ақпарат кеңістігіндегі Қазақстан имиджі

Ақпарат кеңістігінде мемлекеттің имиджі мен медиаобразын жасау – дамушы елдердің алдында тұрған...

Жаңалықтар

Дәрігерлердің жалақысы 561 мың теңгеге жетеді – министр

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой 2023 жылы дәрігерлердің жалақысы 561 мың теңгеге жететінін айтты. Ведомство басшысы Президенттің биылдан бастап дәрігерлердің жалақысын кезең-кезеңімен көтеру міндетін қойғанын...

Әлем тұрғындарының қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екені анықталды

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бас ғылыми қызметкері Сумия Сваминатан Жер бетіндегі тұрғындардың қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екенін айтты, деп хабарлайды РИА Новости.  Ұйым...

Әлемдік ақпарат кеңістігіндегі Қазақстан имиджі

Ақпарат кеңістігінде мемлекеттің имиджі мен медиаобразын жасау – дамушы елдердің алдында тұрған күрделі міндеттердің бірі. Қазақстан тәуелсіздік алған 30 жыл ішінде дүние жүзінің алпауыт...

Қазақстанда мерзімді әскери қызметке шақыру басталды

Осы көктемде 13 500-ден астам 18-27 жас аралығындағы мерзімді қызметтегі әскери қызметші ел Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының қатарын толықтырады. Қорғаныс ведомствосы...

ҚазҰУ ректоры француз ғалымдарына бірлескен археологиялық зерттеулер жасауды ұсынды

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ректоры Жансейт Түймебаев Қазақстандағы Франция Республикасының Төтенше және Өкілетті елшісі Дидье Канеспен кездесіп, ғылым-білім  және мәдени бағыттар бойынша өзара ынтымақтастықты тереңдету...

Ресейдің ең бай депутаты қамауға алынды

Ресейдің Сахалин облыстық Думасының миллиардер депутаты Дмитрий Пашов қамауға алынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Сот оған екі ай мерзімге қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасын қолдану...

«Борат 2» ең үздік комедия ретінде «Алтын глобус» лауреаты атанды

Лос-Анджелес пен Нью-Йоркте кино және теледидар саласындағы "Алтын глобус" сыйлығының 78-ші марапаттау рәсімі өтті. Коронавирус пандемиясына байланысты марапаттау тарихта алғаш рет виртуалды форматта өтті.  Ең...

Түркістандағы қайғылы оқиғаға қатысты алғашқы мәліметтер жарияланды

Түркістан қаласында орын алған қайғылы жағдайдың себебін анықтау үшін құзырлы органдардан құрылған топ болған жайтты жан-жақты тексеріп жатыр. Орын алған оқиғаның мән-жайын анықтаумен айналысатын...

15 жыл бойы қос азаматтығын жасырып келген павлодарлық жазаланды

Қос азаматтығын жасырып келген Павлодар облысы Железинка ауданының тұрғыны айыппұл арқалады, деп хабарлайды Pavlodarnews.kz. Аудандық соттың баспасөз қызметінің мәліметінше, Железинка аудандық полиция бөлімінің көші-қон қызметінің...

Бұл – қазақ халқының шексіз дархандығының жарқын үлгісі.

Джамалайл ЭЛИМХАНОВ, «Емир-Ойл» ЖШС басқарма басшысы: Қазақстан Тәуелсіздік алған сәттен бастап Тұңғыш Президентіміз Н.Назарбаев әрбір азаматтың өз Отанында қауіпсіз және жарқын өмір сүруі үшін және...

COVID-19: Елорда «сары» аймаққа енді

ҚР Үкіметі жанындағы Қазақстанда коронавирустың таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствоаралық комиссия 2021 жылдың 1 наурызы күнгі қазақстан амақтарындағы эпидемиялық жағдайды бағалау матрициасын жариялады. Бұл туралы...

Бүгін «Nur Otan» партиясының құрылғанына 22 жыл толды

Бүгін «Nur Otan» партиясының құрылғанына 22 жыл толды. Партияның құрылуы мен қалыптасу тарихы Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тығыз байланысты. 1998 жылғы 21 қазанда Қазақстан...

ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің жаңа орынбасары тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Ержан Ерікұлы Біржанов ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлады. Ержан Біржанов 1979 жылы Солтүстік...

Алматы түрмесінен қашқан сотталушы Ақтөбеде ұсталды

Алматыдағы бас бостандығынан айыру орындарының бірінен қашып шыққан адам Ақтөбеде қолға түсті, деп хабарлайды ҚР Ішкі істер министрлігі Қылмыстық атқару жүйесі комитетінің баспасөз қызметі. «Алматы...

«Nur Otan» қатары жаңа мүшелермен толықты

Партияның 22 жылдық мерейтойы қарсаңында «Nur Otan» облыстық филиалында салтанатты түрде партия билеттері табыс етілді. Партияның аймақтық филиалының төрағасы, облыс әкімі Әбілқайыр Сқақов партия...

«Тұмар-2021» ұлттық телевизиялық байқауына өтінімдер қабылдау басталды

Бүгіннен бастап tvtumar.kz сайтында «Тұмар-2021» ұлттық сыйлығын алуға өтінімдер қабылдау басталды. Сыйлыққа 2020 жылы қазақстандық телеарналардың эфиріне шыққан телевизиялық жобалар қатыса алады. Өтінімдерді республикалық және...

Америкалық телеарна Трамптың саяси жоспарларын ашты

АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамп елде жаңа партия құру мүмкіндігін қарастырмайтынын жариялайды. Оның саяси жоспарларын американдық Fox News телеарнасы ашты. "Біз жаңа партиялар құрмаймыз және...

Президент: Біртұтас және еңбекқор ұлт болсақ, көздеген мақсаттарымызға жетеміз

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады. «Құрметті отандастар! Сіздерді Алғыс айту күнімен шын жүректен құттықтаймын! Елбасы 2015 жылы Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясында жариялаған осы...

Ақтауда жәндіктерді уламақ болған әйел көршісі мен оның 10 айлық сәбиін өлтірді

Пәтердегі жәндіктерді уламақ болған Ақтау тұрғыны көршісі мен оның 10 айлық сәбиін өлтіріп қойды. Бұл туралы Қоғамдық коммуникациялар орталығына сілтеме жасап Lada.kz хабарлады.  Зарарсыздандыру құралынан...

Елбасы қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады, деп хабарлайды Elbasy.kz. Қымбатты отандастар! Алғыс айту күні Қазақстан халқының бірлігін паш етеді,...

2020 жылдың ең танымал құпиясөздері анықталды

2020 жылы қандай құпиясөздер жиі қолданылды? Бұл сауалға DLBI деректер ағынын барлау қызметін жасаған зерттеуге сілтеме жасай отырып "Известия" басылымы жауап берді.  Рейтинг көшбасшысы тағы...

Жел, көктайғақ: Еліміздің 9 өңірінде ескерту жарияланды

1 наурызда елорда мен 8 өңірде ауа райына байланысты ескерту жарияланды, деп хабарлайды "Қазгидромет". 1 наурызда Нұр-Сұлтан қаласында жел, көктайғақ болады. Оңтүстік - батыстан соққан...

1 наурыз: Атаулы күндер мен оқиғалар

Бүгін – елімізде Алғыс айту күні. Бұл мереке  ҚР Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2016 жылғы 14 қаңтардағы Жарлығымен бекітілген. 1995 жылдың 1 наурызында елімізде...

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі солай жалғасады. Осы орайда, қазақ халқының «Байлық − қолда еріген мұз, бала...

Бүгін – Жамбыл Жабаев дүниеге келген күн

Бұдан 175 жыл бұрын 99 жасына дейін жүрегінен жыр төгілген ақын,  дүлдүл жырау, жүйрік жыршы, КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты Жамбыл ЖАБАЕВ (1846-1945)  дүниеге келді. Ол...

NASA Марстың алғашқы панорамасын жариялады

АҚШ-тың Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) Ровер Perseverance түсірген Марстың алғашқы панорамалық суреттерін жариялады. NASA алдағы апталарда көптеген қызықты суреттері жариялайтынын мәлімдеді.  

Қожа Ахмет Ясауидің мөрі мен шежіресі табылды

«ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі ұйымдастырған «Ясауи ізімен» ғылыми-экспедициясы аясында Өзбекстан Республикасының Наманган қаласынан Қожа Ахмет Ясауи шежіресінің бір...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

«Наконец-то» Бекшин алматылықтарға үндеу жасады

Алматы қаласының бас санитар дәрігері Жандарбек Бекшин наурыздағы мерекелер алдында қала тұрғындарына үндеу жасады, - деп хабарлайды өңірлік СЭБД баспасөз қызметі. Бекшин үндеуінде алматылықтардан...

Армениядан жеткізілген көліктердің тіркеу мерзімі ұзартыла ма?

Қазақстанға Армениядан жеткізілген көліктерді тіркеу мерзімі 1 наурызға дейін ұзарды, - деп хабарлайды Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі. ІІМ мәліметінше, Қазақстанда 2020 жылдың 1 ақпанына...

Ақпарат министрі кәсіби журналистиканы дамыту туралы жоспарын айтты

Еліміздің жоғары оқу орындарындағы журналистика факультеттерінің оқу бағдарламалары зерделенеді. Бұл туралы ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева inbusiness.kz сайтына берген сұхбатында айтты. Министрдің айтуынша, қоғамдық...

Қытай келісімдерді елемей, қазақ пойыздары қараусыз қалып жатыр

"Жүк жөнелтушілердің бастамасымен Қытайға тауарларды қабылдауға уақытша тыйым салу енгізілді", – деп хабарлайды «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы (ҰК)»АҚ баспасөз қызметі. «ҚХР-мен шекарадағы бекеттерде жағдай...

Ресейде тіркелген көліктер Қазақстанда жүре алмай ма?

  Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде Қазақстанның Бас прокуратурасы атынан жалған бұйрық таратылған деп хабарлайды  тengrinews.kz сайты. Аталған «құжатта» Ресейде тіркелген автокөлік иелеріне Қазақстан аумағында жалпы сенімхатсыз...

ЕСКІ ЖАРАНЫҢ АУЗЫН ТЫРНАУ ЕСТІНІҢ ІСІ МЕ…

Адам баласы туғанда бір-бірінен артық-кемі жоқ қызыл шақа болса да, өсе келе олардың бәрі өз бетінше өзгеріп, даралана бастайды. Өйткені уақыт ағымындағы түрлі әсерлер...

Елімізге Түрікменстаннан 153 қандасымыз көшіп келді

Бүгін Түрікменстан Республикасынан 153 қандасымыз тарихи Отанына көшіп келді, деп хабарлайды mangystaumedia.kz. 2020 жылы әлемде орын алған пандемияға байланысты елімізде көшіп–қонушылар ағыны кейінге қалдырылған болатын....

Қасым-Жомарт Тоқаев Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип...

Мәди Манатбек жаңа қызметке тағайындалды

Шымкент қаласы әкімінің өкімімен Ішкі саясат және жастар істері жөніндегі басқармасының басшысы міндетін атқарушы болып Мәди Манатбекұлы тағайындалды. Мәди Манатбекұлы 1978 жылы 25 мамырда дүниеге...

Бас прокуратура үндеу жариялады

Әлеуметтік желіде жекелеген тұлғалар елдің әртүрлі аймақтарында заңсыз митингіге   шақырып жатыр. Осыған байланысты ҚР Бас прокурорының орысбасары Б.Б. Дембаев үндеу жариялады. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының...

Вице-министрдің не үшін қамалғаны белгілі болды

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі Сәкен Мұсайбековтің ұсталуына қатысты түсінік берді. «Мәдениет және спорт вице-министріне қатысты сотқа дейінгі тергеу...

Елбасы Түркия президентін құттықтады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Түркия Республикасының Президенті Режеп Тайип Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Әңгіме барысында Елбасы Режеп Тайип Ердоғанды туған күнімен құттықтап, зор...

Полиция қызметкерлері жүкті әйелді автокөлікте босандырып алды

Батыс Қазақстан облысында полиция қызметкерлері келіншекті автокөлікте босандырып алды. БҚО полиция департаментінің ресми өкілі Болатбек Белгібековтің мәлім еткеніндей, оқиға 26 ақпанға қараған түні Самара-Шымкент автожолы...

Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойы басталды

Бүгін жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойын республика көлемінде ресми түрде мерекелеу басталды. ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев елордадағы Жамбыл ескерткішіне гүл шоқтарын қойып, Қ.Қуанышбаев атындағы...

COVID-19: Әлемде екпе салдырғандар саны індет жұқтырғандардан екі есе көп

Әлемде коронавирусқа қарсы екпе алған адамдардың саны пандемия басталғалы індет жұқтырғандардың жалпы санынан екі есе көп, деп хабарлайды ТАСС.  Қазіргі уақытта шамамен 227 миллион адам...

Әзірбайжан Таулы Қарабақта әуежай құрылысын бастады

Әзірбайжан билігі Таулы Қарабақта халықаралық әуежай құрылысы басталатынын мәлімдеді. Нысан Иранның шекарасына жақын жерде, Шуша қаласынан 60 шақырым қашықтықта орналасқан Физулиде бой көтереді. Ел президенті...

Алғыс айту күні: Елордада мерекеге орай қандай шаралар өтетіні белгілі болды

Елімізде 1 наурызда Алғыс айту күні атап өтіледі. Бұл мерекеде елордалық театрлар медицина қызметкерлерін, эпидемиологтарды, педагогтарды, құқық қорғау органдарының қызметкерлерін спектакль көруге шақырады, деп...

Жол карталарын іске асыруға мониторинг жүргізу үшін цифрлық платформа әзірленеді – Б.Байбек

«Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек Facebook желісіндегі парақшасында партияның алдағы кезеңге арналған жоспарларымен бөлісті. Оның айтуынша, 1 наурызда «Nur Otan» партиясының құрылғанына...

Ақтөбе облысында 22 жүк цистернасы жолдан шығып кетті

Бүгін, 26 ақпанда сағат 11:55-те Шалқар ауданының Ұлпан теміржол станциясында 43 вагон құрамының 22 жүк цистернасы жолдан шығып кетті. Оның ішінде 13 цистерна аударылып, ұзындығы...

Винсент Ван Гогтың «Монмартрдағы көше көрінісі» картинасы сатылымға шығарылды

Винсент Ван Гогтың әйгілі картинасы – "Монмартрдағы көше көрінісі" саудаға шығарылды. Сурет бұрын-соңды көпшілік назарына ұсынылмаған, картина қайтадан сатылғанға дейін, Қытайда содан кейін Голландияда...

Қызылордада сауна әкімшісі жеңгетайлықпен айналысқан

Қызылордада жеңгетайлықпен айналысқан азаматша ұсталды, деп хабарлайды Polisia.kz. "Қызылорда қаласында жедел-профилактикалық іс-шаралар жүргізу барысында пайдакүнемдік мақсатта жеңгетайлықпен айналысып жүрген азаматша анықталды. Облыс орталығындағы сауналардың...

Білікті хирург қандасымыз: Орыс тілін білмегендіктен базар жағалап кеттім

https://youtu.be/zzD6QU3BF6M Сюжет авторы Нұржан ТҰРҒЫМБАЙ Тілші Ділда Уәлибек

1 наурызда әскерге шақыру басталады: Қорғаныс министрлігі негізгі өзгерістерді атады

13 мыңнан астам 18-27 жас аралығындағы мерзімді қызметтегі әскери қызметші көктемгі шақыру кезінде еліміздің Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының қатарын толықтырады....

Қырымбек Көшербаев Жамбыл ескерткішіне гүл шоғын қойды

Елордада Ж.Тәшенов және Амман көшелерінің қиылысында Жамбыл Жабаевтың ескерткішіне гүл шоғын қою рәсімі өтті. ҚазАқпараттың хабарлауынша, шараға ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев, Мәдениет және спорт...

Қырғызстан президенті Путинге не сыйлағанын айтты

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров Ресейге жұмыс сапары кезінде Владимир Путинге қылыш сыйлады. Бұл туралы ол "Россияская газетаға" берген сұхбатында айтты. "Бұл қылышты Қырғызстанның ең мықты...

Елімізде азық-түлік жеткізу нарығы 75 пайызға өскен

2020 жылы Қазақстанда азық-түлік жеткізу нарығы 75% - ға өсті. Бұл туралы Chocofood қызметінің директоры Николай Щербак хабарлады, деп хабарлайды LS. Карантинге байланысты Қазақстанда азық-түлік...

Әлемде коронавирус құрбандарының саны 2,5 миллионнан асып жығылды

Әлемде коронавирус жұқтырғандар саны 113,5 млн-ға жетті.  Джонс Хопкинс университетінің дерегінше, індет жұқтырғандардың 89 миллионы емделіп шықса, 2 507 624-і қайтыс болды. COVID-19 жұқтырғандар саны бойынша...

Семейде 1879 жылы салынған тарихи ғимарат өртенді

Ғимараттағы өрт тек таң ата ауыздықталған. https://youtu.be/AwAQx5E_MLA Өрт 26 ақпанда Абай даңғылында 00 сағат 46 минут шамасында басталған. Өртті сөндіруге барлығы 19 техника, 55 адам жұмылдырылды....

Алматы облысында Ан-2 ұшағы мәжбүрлі түрде қонды

"Азия Континенталь" әуе компаниясының Ан-2 әуе кемесі Боралдай - Кеген бағыты бойынша РРК5481 санитарлық рейсін орындау кезінде Боралдай автомобиль жолынан шығысқа қарай 1,5 км...

Омбыда Халықаралық ана тілі күні атап өтілді

2021 жылғы 24 ақпанда халықаралық ана тілі күніне орай Қазақстанның Омбыдағы Консулдығының басшысы Ырысқали Дәуренбек «Омбы қазақтары» аумақтық қоғамдық ұйымының басшылығы, жергілікті қазақ тілі...

Елімізде сүт өндірісі бойынша қай өңір көш бастап тұр?

Шығыс Қазақстан облысы сүт өндірісі бойынша республикада көш басында тұр. Бұл туралы ШҚО әкімі Даниал Ахметов халыққа есеп беру барысында айтты. «Соңғы бес жылда...

Ең сұлу волейболшылар рейтингі: Ресейлік спортшы Сабина Алтынбекованы басып озды

Грек басылымы Gazzetta планетаның ең сұлу волейболшы аруларының рейтингін жариялады. Рейтингте 25 жастағы ресейлік Алиса Маненок көш бастады, деп хабарлайды Politic. Бұған дейін аталған рейтингте...

Теміртау қаласының әкімі тұрғындардан кешірім сұрады

Теміртау қаласын жылумен қамтамасыз ететін ЖЭО-2 жұмысында ақау болып, тұрғындар аязда жылусыз қалды. Келтірілген қолайсыздық үшін Теміртау қаласының әкімі Қайрат Бегімов өңір халқынан кешірім сұрады. Мамандар...

2020 жылы 13 мың этникалық қазақ көшіп келді

2021 жылы Қазақстанда Көші-қон саясатының 2022-2026 жылдарға арналған тұжырымдамасы әзірленеді. Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісінде ведомство басшысы...

Әлемдік ТОП-50 қатарына енген Қазақстан дзюдошылары

Халықаралық дзюдо федерациясы (IJF) Тель-Авивте өткен әлемдік «Үлкен шлем» турнирінен кейін дзюдошылар рейтингін жаңартты, деп хабарлайды Olympic.kz. Жаңартылған рейтинг бойынша ТОП-50 қатарына енген қазақстандық дзюдошылар...

Президент Kaspi.kz компаниясының негізін қалаушыларды қабылдады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Kaspi.kz компаниясының негізін қалаушыларды қабылдады, – деп хабарлады Ақорда. Кездесу барысында Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе Қасым-Жомарт Тоқаевқа компанияның қазіргі...

Жамбыл Жабаев – 175: Киевте поэзия кеші өтті

Бұл жайында Қазақстанның Украинадағы елшілігі Facebook парақшасында мәлім етті. Қазақтың көрнекті суырып салма ақыны Жамбыл Жабаевтың туған күні қарсаңында Киевтегі қазақ диаспорасы мен Қазақстанның Украинадағы...

«Nur Otan» Партиялық бақылау комитетін Артур Платонов басқарады

Партия Лидері Нұрсұлтан Назарбаевтың қаулысымен Партиялық бақылау комитетінің төрағасы болып Артур Платонов тағайындалды. Бұл туралы «Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек мәлімдеді. «Артур...

Нұр-Сұлтанда банк тонамақ болған күдіктілер ұсталды

Түн ішінде елордадағы банктердің бірінің ғимаратына есігін сындырып кірген екі күдікті ұсталды. Қалалық полиция департаментінің мәліметінше, түнгі сағат 02:30-да ішімдікке еліткен 2 жігіт шыны...

Қарағандылық судьяның ісін Жоғарғы сот қарайды

Қарағанды облыстық сотының судьясы Естай Исабековтің ісі Жоғарғы сотта қаралады. Судьяның әріптестері оның әрекеті судья әдебі кодексіне қайшы келетінін айтады. Алайда оған қатысты шешім...

Бүгін елорда мен Ақмола облысының оқушылары қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласы мен Ақмола облысында ауа райына байланысты бірінші ауысымдағы оқушылар мектепке бармайды. «26 ақпан күні ауа райының қолайсыздығына байланысты қала мектептерінің бірінші ауысымындағы 0-9...

Өткен тәулікте 855 адамда коронавирус расталды

Қазақстанда өткен тәулікте 855 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 135, Алматы қаласы - 110, Шымкент қаласы -...

COVID-19: АҚШ-та вакцинаның күшін әлсірететін вирустың жаңа түрі пайда болды

Калифорния технологиялық институты мен Колумбия университеті ғалымдарының пікірінше, коронавирус инфекциясының жаңа нұсқасында кездесетін мутация оған иммундық жүйенің әсерін сезінуге кедергі келтіреді, – деп жазды...

«Ұлы дала таңы» фильмінің түсірілім жұмысы басталды

Алматы облысы Панфилов ауданы Көктал ауылының маңында режиссер Ақан Сатаевтың «Ұлы дала таңы» толықметражды тарихи көркем фильмінің түсірілімі басталды, – деп хабарлады «Қазақфильм» киностудиясының...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде қар жауады – Қазгидромет

«Қазгидромет» мамандары 26 ақпанда болатын ерекше метеорологиялық құбылыстарға болжам жасады. Қазақстан аумағының басым бөлігінде фронттардың әсерінен тұрақсыз ауа райы сақталады. Кей уақытта қар жауады....

Марсқа қонған Perseverance тіршілік іздейді

Бейсенбі күні кешке NASA ғарыш агенттігі Марсқа жаңа Perseverance (Персеверанс) роверін қондырды (ағыл. – табанды, қайсар), - деп хабарлайды ВВС. Ровердің Қызыл ғаламшардағы басты міндеті...

Армения Қарулы күштері Пашинянның отставкаға кетуін талап етті

Армения әскері елдің премьер-министрі Никол Пашинян мен оның үкіметінің отставкаға кетуін талап етті, - деп хабарлайды РИА Новости ақпарат агенттігі.  Бас штаб басшысы Оник Гаспарян қол...

Доллар бағасы тағы да арзандады

Теңгеге қатысты доллардың ресми бағамы төмендеді. Ұлттық банк 26 ақпандағы америкалық валюта бағамын атады. Жұмада теңгеге шаққандағы доллардың ресми бағамы 414,77 теңге болады. Бұл ретте...

Қазақстанда аяз 40 градусқа дейін көтеріледі

26 ақпанда Қазақстанның 11 өңірінде ауа райы нашарлап, 35-40 градус аяз болады, деп хабарлайды "Қазгидромет". Жамбыл облысында, Тараз, Жезқазған, Қарағанды ​​облыстарында, Қарағанды, Жезқазған, Солтүстік Қазақстан,...

YouTube видеохостингі ата-ана бақылауы режимін енгізеді

Youtube платформасы ата-ана бақылауын орнатуға мүмкіндік беретін жаңа опцияны ойлап тапты. Бастапқыда YouTube видеохостингін жасаушылар 13+ жастағы бейнеге кіруді шектеді, сонымен қатар ата-аналарға балаларын...

Артур Төлепов әкімнің кеңесшісі болып тағайындалды

Актер Артур Төлепов Алматы қаласы ”Алатау” ауданы әкімінің штаттан тыс кеңесшісі болып тағайындалғанын айтып, халықтан қолдау сұрады. Ол өзінің әкімнің кеңесшісі болып тағайындалғаны жөнінде Instagram...

«Құлағым үсіп қалды». Желіде үскірік аязда жолда қалған қарағандылықтың бейнежазбасы қызу талқылануда (видео)

Әлеуметтік желілерде үсік шалып, аяз салдарынан зардап шеккен қарағандылықтың видеосы кеңінен талқылануда. Instagram желісіндегі shock_krg парақшасына жүктелген видеода ол Қарағанды облысы Шет ауданы Батық ауылына...

Алматының еріктілері қарт адамдарға қар тазалуда көмек көрсетуде

Алматының жастар ресурстары орталықтарының белсенділері мен жас отандықтар қарт адамдар мен коммуналдық қызметкерлерге көмектесу үшін қар тазалау акциясына шықты. Алматыда 24 ақпанда сағат 16.00-дан бастап...

Сауль «Канело» Альварес: «Головкинді сұлатып түсіремін»

Мексикалық былғары қолғап шебері Сауль «Канело» Альварес журналистердің оның Геннадий Головкинге қарсы үшінші кездесу өткізуді қай уақытқа жоспарлап отырғаны туралы сұраққа жауап беруден мезі...

Исламжан Насыров ҚПЛ-дан неге «қашып кеткенін» түсіндірді

Екатеринбургтік "Оралдан" ҚПЛ-ға ауысқан Исламжан Насыров "Тұраннан" (бұрынғы "Арыс") кетіп қалды. Бұл туралы инсайдер Айдын Қожахмет өзінің телеграм-каналында хабарлады. Бәрі жақсы сияқты болған, Насыров матчтардың...

Facebook ақпарат индустриясын қолдау үшін 1 млрд доллар инвестицияламақ

Американың Facebook компаниясы алдағы үш жылда ақпарат индустриясын қолдау үшін 1 млрд доллар қаржыны инвестициялауды жоспарлап отыр. Бұл туралы компанияның жаһандық саясат және коммуникациялар...

Тұрғын үй бағдарламасымен жастарға берілетін баспана құны қанша?

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай жастарға арналған тұрғын үй бағдарламасы арқылы берілетін баспана бағасы қанша теңгеге айналатынын айтты. «Қазір Нұр-Сұлтан мен Алматыда...

Мемлекет басшысының Ұлттық кеңестің V отырысында сөйлеген сөзі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің V отырысында сөйлеген сөзін жарияланды. Құрметті жиынға қатысушылар! Ұлттық кеңестің қызметі әуел бастан қоғамның ерекше назарында. Оның жұмысына...

Елбасы Бауыржан Байбекті қабылдады

Кездесуде «Өзгерістер жолы: Әр азаматқа лайықты өмір!» сайлауалды бағдарламасын әрі қарай жүзеге асыру мәселелері, сондай-ақ сайлауаралық кезеңдегі партияның жұмыс жоспары талқыланды. «Nur Otan» партиясының Төрағасы...

Алматы-Бішкек тас жолында 7 көлік соқтығысты

Алматы-Бішкек тас жолында қалың қар мен көктайғақ салдарынан 7 көлік соқтығысты. Оның ішінде біреуі жолаушылар автобусы. Бір адам дене жарақатымен ауруханаға жеткізіліп, тексеруден кейін үйіне...

Павлодар облысында өрт сөндіру кезінде ТЖМ қызметкері қаза тапты

Павлодар облысы Ақсу қаласының Ақсу шағын ауданында өрт сөндіруші қызметтік міндетін атқару кезінде қаза тапты, – деп хабарлайды ҚР ТЖМ ресми өкілі Талғат Уәли. «2021...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...

Орындалмаған уәделер

Кемшілікті мойындау да – ерлік Есептік кездесулерге қашықтан қатыс­қан тұрғындардың көпшілігі әкімдер көз­бояу­шылықтың көкесін карантинде көр­сетті деп кейіді. Есеп онлайн форматта бе­рілгендіктен бұрынғыдай тұтқиылдан қойы­латын...

Қазақ көші қолдаусыз болған емес

Қазақ көші атажұртқа сап түзегелі қилы жағдайды бастан кешті. Әйткенмен қандастардың салқар көші байырқалаған жоқ, байсалды болды. Оған себеп дүниенің төрт бұрышынан ағылған көштің...

Максим СПОТКАЙ: Қиындықта көрген қамқорлық ешқашан ұмытылмайды

Шын мәнінде, қазақ – ерекше алғысқа лайық халық. Себебі қазақтар қиын-қыстау за­­­манда осы мекенге жер аударылған түрлі этнос өкілдерін құшақ жая қарсы алып, қол­дау...

Аскер ПИРИЕВ: Бірліктің арқасында талай жеңіске жетеміз

– Елбасы Н.Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру идеясын алғаш рет 1992 жылы Тәуелсіздіктің бірінші жылдығына арналған Қазақстан халықтарының фору­мында айтқан болатын. Ал 1995 жылғы...

Мессидің шоуына қатысқан қандасымыз «Дю Солейде» өнер көрсетеді

«Дю Солей» циркі (Cirque du Soleil) – әлемдік цирк өне­рін­­де көш бастап тұрған ұжым. Сахнада өнер көрсе­те­тін жануарлардан толық­тай бас тартқан олар түрлі қойы­­лым­­дарды...

«Елорда жастары» тұрғын үй бағдарламасы кімдерге арналған?

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай «Елорда жастары» тұрғын үй бағдарламасының қай санаттағы жастарға арналғанын түсіндірді. «Қазір осы бағдарлама бойынша талаптар әзірленуде. Бұл...

Елорданың көктемгі әуендері

Наурыз айында «Астана Опера» камералық залында елорда тұрғындары мен қала қонақтарын балалар мен ересектерге арналған жарқын концерттік бағдарламалар мен керемет спектакльдер күтеді. 5 және 9...

ЕҚЫҰ ПА Бас хатшысы Роберто Монтелла: «Астана рухын» жандандыруымыз керек

24 ақпанда ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының сессиясы бейне конференция байланысы бойынша өз жұмысын бастады. Оған Сенат Төрағасының орынбасары Асқар Шәкіров бастаған ҚР Парламентінің делегациясы қатысты. Сенат...

Қазақстан Елшісі Моңғолияның Премьер-Министрімен кездесті

Қазақстанның Моңғолиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Жалғас Әділбаев Моңғолия Премьер-Министрі Лувсаннамсрай Оюун-Эрдэнэмен кездесуі өтті. Ж.Әділбаев Л.Оюун-Эрдэнэ мырзаны Премьер-Министр қызметіне тағайындалуымен және дәстүрлі Шаған мерекесімен (ай...