قازاق تIلIندەگI سپورت گازەتI نەگە جوق؟

بەيجiن وليمپياداسى الدىنداعى جولدامالاردى ساناپ، قازاق سپورتشىلارىنىڭ (شiكامشiل اعايىندار «كوپ ۇلتتى» ەلدە «قازاق سپورتشىلارىن» نەگە بولە-جارادى» دەپ تۋلاماسىن، دۇرىسى سولاي جانە رەسەي كومەنتاتورلارىنىڭ ءوزi قازاق ەلiندە تۋىپ-وسكەن جانە قازاق ەلiنiڭ اتىنان الەمدiك سايىسقا شىعىپ جۇرگەن ورىس سپورتشىلارىن «قازاق بوكسشىسى»، «قازاق بالۋانى»، ت.ب. دەپ تۇسiنiكتەمە بەرەدi — ك.س) قول جەتكiزگەن جەتiستiكتەرiن ساراپقا سالار تۇستا ەستi قاۋىمنىڭ ويىن بiر ماسەلەگە اۋدارىپ قويۋ قاجەت بولىپ تۇر.

ەل-جۇرت بولعان سوڭ ەلiنiڭ تۋىن كوتەرەتiن ەر شىعادى. سوڭعى الەم چەمپيوناتتارىندا قاتارىنان ەكi دۇركiن جەڭiمپاز اتانعان ساڭلاق بوكسشى سەرiك ساپيەۆتiڭ جەڭiسiن، مiنە، وسى ەرلiككە بالاۋعا بولادى. اۋىر اتلەتشi يليا يلين دە ەلi ءۇشiن ەڭiرەپ تۋعان ەر. دەمەك، قازاق سپورتى بار. قازاق سپورتىنىڭ اتىن شىعارىپ جۇرگەن ءتۇرi بولەك، تiلەگi بiر وعلاندارىمىز دا جەتەرلiك. ەندەشە، سولاردىڭ ەرلiگiن ءوز ورەسiمەن، ءوز پايىمداۋىنشا پاش ەتەتiن قازاق تiلiندەگi سپورت گازەتi نەگە جوق؟ بار بولسا، قايدا؟

قازiر ەلدە سپورت تۋرالى جازىپ جۇرگەن «PRO سپورت كازاحستان» مەن «Sport&KZ» دەپ اتالاتىن ەكi بەلگiلi باسىلىم بار. «Sport&KZ» – كەڭەستiك داۋiردەن كەلە جاتقان باياعى «سپورتىڭ» زاڭدى جالعاسى. بiراق ول قازiر تازا قازاق تiلiندە ەمەس. توقسانىنشى جىلدارى «وڭتايلاندىرۋ» دەگەن جەلەۋمەن سوناۋ 1959 جىلدان شىعىپ كەلگەن، ەكi بولەك ۇجىمى بار قازاق جانە ورىستiلدi «سپورت» گازەتتەرi بiر «كورپەنiڭ» استىنا تىعىلدى. سابىرلى وقىرماندار ول كەزدە بۇل ۇيعارىمدى iشتەي ماقۇلداماسا دا، «مۇلدە شىقپاي قالعاننان گورi ءتاۋiر عوي» دەپ ءالiپتiڭ اياعىن باققان. ءالiپتiڭ اياعىن باعا وتىرىپ، ەل ەكونوميكاسى تۇزەلگەن تۇستا ەكi گازەتتiڭ ۇجىمى ەكi ءبولiنiپ، «ءوز تاقىرىبىن وزدەرi جازاتىن شىعار» دەپ كوڭiلدەرiن جۇباتقان. ويتكەنi العاشقى كەزدە گازەتتiڭ بiرiنشi جارتىسى قازاق تiلiندە، ەكiنشi جارتىسى ورىس تiلiندە بولاتىن. بiراق جاعداي تۇزەلە كەلە ورىس تiلiندەگi «Sport&KZ» قازاق تiلiندەگi ارiپتەسiن «جۇتىپ» قويدى. قازiر قازاق وقىرماندارى جازىلىپ نەمەسە ساتىپ الىپ وقيتىن تازا قازاق تiلiندەگi «Sport&KZ» جوق. ول بيىلعى جازىلىم كاتالوگىنا دا «ورىس تiلiندەگi گازەت» رەتiندە تiركەلiپتi. ال iشكi بەتiندەگi «سپورت ايدىنى» دەگەندi قازاقتىڭ سپورت گازەتi دەۋدiڭ ءوزi ۇيات. ونى ارى كەتسە، جۋرناليستەر تiلiندە «بەت» دەۋگە بولادى. مiنە، ەلدەگi 8 ميلليون قازاقتىڭ ءوز تiلiندە اقپارات العىسى كەلەتiن جۇزدەگەن وكiلi قازiر وسى بiر جاپىراق «دۇنيەنi» قاناعات قىلىپ وتىر.

«ءوزiڭدi ءوزiڭ جاتتاي سىيلا، جات جانىنان ءتۇڭiلسiن». الىس-جاقىنداعى مەملەكەتتەردi ەكونوميكاداعى قارىمدى قۇلاشىمەن تاڭعالدىرىپ، استانادايىن الىپ قالانى دۇنيەگە كەلتiرiپ ءھام الداعى جىلدارداعى قىسقى ازيا ويىندارىن وتكiزۋ ءۇشiن دايىندىققا قۇلشىنا كiرiسiپ كەتكەن ونەگەلi دە ورەلi جۇرتتا سول مەملەكەتتiڭ تۋعان تiلiندەگi سپورت گازەتiنiڭ بولماۋى سىن. «جاۋ جوق دەمە، جار استىندا». بiرەۋ بولماسا بiرەۋ بiزدiڭ كەيبiر شەنەۋنiكتەر «ۇساق-تۇيەك» دەپ قارايتىن بۇل ماسەلەنi مەملەكەت رەتiندەگi ايبىنىمىزعا نۇقسان كەلتiرەتiن «داق» رەتiندە بەتكە باسۋى دا مۇمكiن. بۇل ويدى ارىدان قوزعاپ، «كولدەي» ماقالاعا دا اينالدىرۋعا بولار ەدi، بiراق توقسان اۋىز ءسوزدiڭ توبىقتاي ءتۇيiنi – قازاق ەلiندەگi قازاق وقىرماندارىنا «قازاق سپورتى» دەگەن مەمەلەكەتتiك تiلدەگi بiر قارا شاڭىراق قاجەت بولىپ تۇر دەگەن حالىق تiلەگiنە كەلiپ تiرەلەتiن بولعان سوڭ بارلىق ماسەلەنi بiر اۋىز سوزگە سىيعىزۋعا تىرىستىق. ەلiمiزدiڭ تۋريزم جانە سپورت مينيسترi، سپورت جاناشىرى تەمiرحان دوسمۇحانبەتوۆ مىرزا بۇعان نە دەر ەكەن؟

كوسەمالi ساتتIباي ۇلى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button