“كاۋسار بۇلاقتان” قانىپ Iش...

«بالانىڭ تiلi — بال» دەيدi. بالا ءوزiنiڭ تiلiندە سويلەگەندi ۇناتادى. بiر كەزدەرi بالانىڭ تiلiن بالا عانا ەمەس، اتا مەن اجە دە تۇسiنەتiن. تۇسiنەتiن دە، بالانىڭ تiلiندە سويلەۋگە تىرىسۋشى ەدi. «بالانىڭ تiلi» دەگەنiمiز، اتا مەن اجەنiڭ ايتاتىن ەرتەگiلەرi، جىراۋلار پوەزياسى، ەپوستىق جىرلار ەمەس پە ەدi. اتا مەن اجە ينستيتۋتىنان شىققان بالانىڭ ساناسى دا ەرەكشە، ۇلتقا دەگەن، ۇلتتىق دۇنيەگە دەگەن كوزقاراسى دا وزگەشە بولاتىن. بiز بۇگiن سول ينستيتۋتتان، اتالار مەن اجەلەر مەكتەبiنەن ايرىلىپ قالعان سياقتىمىز.

وسىدان بiرەر جىل بۇرىن گازەتiمiزدiڭ بەتiندە: «ەرتەگi ەستiمەگەن بالانىڭ ەرتەڭi قانداي بولماق؟» دەگەن ماقالا جارىق كوردi. قالاداعى كiتاپ دۇكەندەرiن ارالاعان تiلشi، قازاق تiلiندەگi بالالارعا ارنالعان كiتاپتاردىڭ جوقتىڭ قاسى ەكەندiگiن ايتىپ، دابىل قاعىپ ەدi. ەرتەگi ەستيتiن اتا مەن اجە ينستيتۋتى بولماسا، كiتاپ دۇكەندەرiنەن ساتىپ الاتىن ەرتەگi كiتابى بولماسا، وندا بالا قاي كەزدە، قاي جەردەن بالالار ادەبيەتiن وقىپ، تىڭداپ وسپەك. بالالار ادەبيەتi دەمەكشi، بالا تiلiندە جازاتىن اقىن-جازۋشى از با، الدە بالالار ادەبيەتiنiڭ وكiلدەرi كiتاپ شىعاراتىن قارجى-قاراجات تابا الماي، اقشا iزدەۋدiڭ جولىنا ءتۇسiپ كەتتi مە، ايتەۋiر بالالارعا ارنالعان كiتاپتاردى شاممەن iزدەسەك تە، تاپپايتىن حالگە جەتتiك. ەسەسiنە، «گارري پوتتەردi» بiلمەيتiن بالالار نەكەن-ساياق. قازاقتىڭ بالالار ادەبيەتiنiڭ ەمەس، «گارري پوتتەر» ارقىلى قىرۋار قارجى ءتۇسiرiپ جاتقان اعىلشىندىق دجوۋن روۋلينگتiڭ داۋرەنi ءجۇرiپ تۇر. «گارري پوتتەرمەن» الدانىپ، «قولدان كەلەر دارمەن جوق» قول سiلتەپ جۇرگەندە، قازاقتىڭ «گارري پوتتەردi» الىپ تا، شالىپ تا جىعاتىن شىعارمالارىنىڭ بار ەكەندiگiن بiرەۋ بiلسە، بiرەۋ بiلمەيدi. بiلمەيتiن سەبەبi، تالاي اسىل دۇنيەلەر قولجازبا كۇيiندە جازۋشىلاردىڭ جەكە ارحيۆتەرiندە شاڭ باسىپ جاتىر. شاڭ باسقان دۇنيەلەردiڭ جارىققا شىعاتىن كۇنi دە تۋىپتى. ونى جارىققا شىعارعان جازۋشىلار وداعى مەن «TSC Group» كورپوراتسياسى. وسىدان بiر جىل بۇرىن، حالىقارالىق «دارابوز» بايگەسi دۇنيەگە كەلگەن. بۇل بايگەنiڭ ەرەكشەلiگi – تەك قانا بالالارعا ارنالعان شىعارمالاردىڭ قاتىستىرىلۋىندا بولىپ وتىر.

قازاقستان جازۋشىلار وداعى مەن «TSC group» كورپوراتسياسى بiرiگiپ ۇيىمداستىرعان اتالمىش بايگەنiڭ ماقساتى دا سول – بالالار ادەبيەتiن جانداندىرۋ. العاشقى بايگەگە التى اي iشiندە 107 شىعارما كەلiپ ءتۇسiپتi. دەمەك، التى ايدىڭ iشiندە 107 شىعارما جازىلىپ ۇسىنىلىپ جاتسا، بالالار ادەبيەتiنiڭ وكiلدەرi بار دەگەن ءسوز ەمەس پە؟ بۇعان قاراپ، اتتەگەن-اي، تالاي تۋىندى قولداۋ تابا الماي، قولجازبا كۇيiندە جاتىر-اۋ دەگەن وي كەلدi بiزگە. ولاردىڭ اراسىندا باعى جانا الماي جاتقانى قانشاما؟! 107-دەن iرiكتەلiپ شىققان 12 تۋىندىنىڭ ءوزi دە وسال ەمەس. سول 12 ۇزدiك دەپ تانىلىپ قانا قويماي، ەندi كiتاپ بولىپ باسىلىپ شىعىپتى. Iشiندەگi دۇنيەسi دە كiتاپقا سۋساپ وتىرعان بالالار ءۇشiن كاۋسار بۇلاقتاي ءشول قاندىراتىن دۇنيە بولسا، كiتاپتىڭ اتى دا «كاۋسار بۇلاق». «كاۋسار بۇلاقتا» «دارابوز» بايگەسiن ۇيىمداستىرۋشىلار لايىقتى دەپ تانىعان 12 شىعارما بار. سونىمەن، بالا تiلiندە سويلەگەن بالالار ادەبيەتiنiڭ وكiلدەرi كiمدەر؟ 12 شىعارمانىڭ iشiنەن حيكاياتتى دا، ولەڭدi دە، اڭگiمەنi دە كەزدەستiرەسiز. اسەم بەزەندiرiلگەن كiتاپتىڭ سىرتى دا، iشi دە كوركەم شىعىپتى. بالالارعا ارنالعان شىعارمالاردىڭ اۆتورلارى دا وسال جاندار ەمەس. ولاردىڭ اراسىنان بەلگiلi جازۋشىلار جاڭابەك شاعاتاي، كوسەمالi ءساتتiباي ۇلى، ەرتاي ايعابىل ۇلى، اراسانباي ەستەنوۆ، الiبەك فايزۋللاەۆ جانە ت.ب. ەسiمدەرiن كەزدەستiرەسiز. جۇمباق تاقىرىپتارمەن، بۇركەنشiك اتتارمەن توپقا قوسىلعان شىعارمالاردان ۇزدiكتەردi دە انىقتاۋ قيىن شىعار، ءسiرا. كiتاپتاعى ءاربiر دۇنيەنi وقي وتىرىپ، وسىعان كوزiمiز جەتتi. بالانىڭ جان-دۇنيەسiنە ورايلاستىرىپ، سابيلiك سەزiمگە لايىقتى شىعارما جازۋ دا وڭاي ەمەس. اسiرەسە، بۇگiنگiدەي، نارىق زامانىندا بالانىڭ تiلiن تابۋ دا قيىن. سوعان قاراماستان، ۇلتتىق بوياۋى اڭقىعان ءتول ادەبيەتiمiزدiڭ، ونىڭ iشiندە قازاقتىڭ بالالار ادەبيەتiنiڭ ولمەيتiندiگiن، ومiرشەڭدiگiن مويىنداتاتىن «كاۋسار بۇلاق» — بالالارعا ارنالعان شىعارمالاردىڭ باسى عانا. ەندiگi ماقسات – بالالارعا ارنالعان كiتاپتاردى كەڭ تاراتۋ. ۇيىمداستىرۋشىلار كiتاپتىڭ تارالۋ جاعىندا ۇتىمدى ويلاستىرعان سىڭايلى. ويتكەنi، كەلەشەكتە «كاۋسار بۇلاق» مەكتەپ كiتاپحانالارىنا تەگiن تاراتىلماق كورiنەدi.

قىرۋار قارجى ءبولiپ، دەمەۋشiلiك تانىتقان «TSC Group» كورپوراتسياسىنىڭ باسشىسى باۋىرجان وسپانوۆ: «وسى بiر كiتاپتان قازاق بالاسى ءوزiنiڭ تۋعان جەرiن، ەلiن، حالقىن سۇيۋگە دەگەن كiشكەنتاي بiر iزگiلiك، ۇلاعات — ەنشiلەسە، بiزدiڭ ەڭبەگiمiزدiڭ تەككە كەتپەگەندiگi»، – دەپتi. بiزدiڭ دە ماقسات وسى.

گۇلزينا بەكتاسوۆا

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button