ءومIر تالابىن اركIم ءوز ورنىندا اتقارۋى تيIس

ەلiمiز تاۋەلسiزدiك العان جىلدارى رەسپۋبليكامىزدىڭ جىلجىمايتىن مۇلiكتi تiركەۋ جونiندەگi مەكەمەلەرi ۇلكەن وزگەرiستەرگە ۇشىراپ، بۇرىنعى مەملەكەتتiك تەحنيكالىق تۇگەندەۋ ورتالىقتارى جىلجىمايتىن مۇلiك ورتالىقتارى بولىپ قايتا قۇرىلىپ، ولارعا جاڭا مiندەتتەر جۇكتەلگەنi ءمالiم. بۇل رەتتە قىزمەت ساپاسىنا بايلانىستى تۇرعىنداردىڭ كوكەيلەرiندە كوپ ساۋال جۇرگەنi دە انىق. گازەت وقىرماندارىنىڭ نازارىنا جۋرناليست م.بەرiكبولوۆانىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادiلەت مينيسترلiگi تiركەۋ قىزمەتi كوميتەتiنiڭ شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا جىلجىمايتىن مۇلiك جونiندەگi ورتالىعى» رەسپۋبليكالىق مەملەكتتiك كاسiپورنىنىڭ ديرەكتورى نۇرلىبەك ساپاربەك ۇلى قوجاحمەتپەن سۇحباتىن ۇسىنىپ وتىرمىز.

– نۇرلىبەك ساپاربەك ۇلى، ادام مەن ادام سويلەسكەنشە دەگەن. تانىسۋ — ساۋاپتى iس.

– مەن رەسەيدiڭ ومبى وبلىسى، شەرباكۋل (شۇباركول) اۋدانىنىڭ ارتاكشيل (ورتاقشىل) اۋىلىنىڭ تۋماسىمىن. «شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا جىلجىمايتىن مۇلiك جونiندەگi ورتالىعى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتiك كاسiپورىننىڭ ديرەكتورى لاۋازىمىنا 2007 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا تاعايىندالدىم. بۇعان دەيiن قىزىلجار قالاسىنداعى «سولتۇستiك قازاقستان وبلىسى بويىنشا جىلجىمايتىن مۇلiك جونiندەگi ورتالىعى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتiك كاسiپورىنىنىڭ قۇجاتتاردى قابىلداۋ جانە بەرۋ ءبولiمiنiڭ باستىعى، وسى كاسiپورىن ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇمىس iستەدiم. اقمولا، ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى جىلجىمايتىن مۇلiك ورتالىقتارىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتتەرiن اتقاردىم.

كەزiندە سولتۇستiك قازاقستان مەملەكەتتiك ۋنيۆەرسيتەتiن، كەيiننەن «فەميدا» زاڭ اكادەمياسىن بiتiرگەنمiن، ماماندىعىم — زاڭگەر.

– ءوزiڭiز باسقاراتىن شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا جىلجىمايتىن مۇلiك جونiندەگi رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتiك كاسiپورنى، ونىڭ قۇرىلىمى تۋرالى ايتىپ بەرسەڭiز. مۇنداي قۇرىلىمدار كوپشiلiككە بەيمالiمدەۋ عوي.

– ورتالىقتىڭ قۇرامىنا ون بەس اۋداندىق فيليال جانە توعىز وندiرiستiك ۋچاسكە كiرەدi. قىزمەتكەرلەردiڭ سانىنا كەلسەك، وسكەمەن قالاسىندا 109، سەمەيدە 66، فيليالداردا 91 ادام جۇمىس iستەيدi. ۇجىمىمىز كوپ ۇلتتى. بiزدiڭ ۇجىمدا قازاق، ورىس، نەمiس، ۋكراين جانە باسقا ۇلت وكiلدەرi قىزمەت iستەيدi، تاعى بiر اتاپ وتەتiن نارسە، ورتالىقتا جانە اۋداندىق فيليالداردا بiلiكتi ماماندار جۇمىس iستەيدi، ولاردىڭ بارلىعىنىڭ جوعارى نەمەسە ورتا ارناۋلى بiلiمدەرi بار.

اتاپ ايتۋ كەرەك، «شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا جىلجىمايتىن مۇلiك جونiندەگi ورتالىعى» مەملەكەتتiك تەحنيكالىق تۇگەندەۋ جانە باعالاۋ سالاسىنداعى iرi جانە تاجiريبەلi ۇيىم بولىپ تابىلادى. ورتالىق ماماندارىنىڭ تەحنيكالىق تۇگەندەۋ سالاسىنداعى كاسiبي تاجiريبەلەرi مەن جوعارى بiلiكتiلiكتەرi رەسپۋبليكامىزداعى ۇلتتىق اقپارات ينفروقۇرىلىمى مەن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتiك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرiندە «سالىق تولەۋشiلەردiڭ جانە سالىق سالۋ وبەكتiلەرiنiڭ تiزiلiمi» اقپاراتتىق جۇيەسiن ەنگiزۋگە جانە دە «جىلجىمايتىن مۇلiك تiركەلiمi» مەملەكەتتiك دەرەك قور بازاسىن قۇرۋعا بەلسەندi تۇردە قاتىسۋعا مۇمكiندiك بەرەدi.

– بۇرىنعى مەملەكەتتiك تەحنيكالىق تۇگەندەۋ ورتالىقتارى جىلجىمايتىن مۇلiك ورتالىقتارى بولىپ قايتا قۇرىلعانى ءمالiم، سول كەزدەن باستاپ ولارعا قانداي مiندەتتەر جۇكتەلدi?

– دۇرىس ايتاسىز، تەحنيكالىق تۇگەندەۋ بيۋرولارى 1995 جىلى العاشقى وزگەرiستەرگە ۇشىرادى، ءسويتiپ، ولار جىلجىمايتىن مۇلiكتi باعالاۋ جانە تiركەۋ باسقارمالارى بولىپ قايتا قۇرىلدى. رەسپۋبليكا ۇكiمەتiنiڭ 1997 جىلعى 15 تامىزدا شىققان قاۋلىسىنىڭ نەگiزiندە جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ «جىلجىمايتىن مۇلiككە قۇقىقتاردى جانە ونىمەن جاسالاتىن مامiلەلەردi مەملەكەتتiك تiركەۋ تۋرالى» 1995 جىلى 25 جەلتوقسانداعى جارلىعىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادiلەت مينيسترلiگiنiڭ تiركەۋشi ورگاندارى قۇرىلعان بولاتىن. ودان كەيiنگi جەردە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ «جىلجىمايتىن مۇلiككە قۇقىقتاردى جانە ونىمەن جاسالاتىن مامiلەلەردi مەملەكەتتiك تiركەۋدiڭ كەيبiر ماسەلەلەرi تۋرالى» قاۋلىسىنىڭ نەگiزiندە وبلىستىق جىلجىمايتىن مۇلiككە قۇقىقتاردى مەملەكەتتiك تiركەۋ جونiندەگi قىزمەتتەر اۋماقتىق ادiلەت ورگاندارىنىڭ قاراماعىنا بەرiلگەن بولاتىن.

قازiرگi كەزدە قر پارلامەنتi ءماجiلiسiنiڭ قاراۋىندا جىلجىمايتىن مۇلiككە قۇقىقتاردى مەملەكەتتiك تiركەۋ جۇيەسiن ودان ءارi رەفورمالاۋدى كوزدەيتiن زاڭ جوبالارى جاتىر.

– سوندا سiز باسقاراتىن رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتiك كاسiپورنىنىڭ اتقاراتىن جۇمىستارى قانداي؟

– مەملەكەتتiك قۇقىقتاردى كاداستر جۇرگiزۋ ماقساتىندا جىلجىمايتىن مۇلiك وبەكتiلەرiنiڭ سايكەستەندiرiلگەن، تەحنيكالىق جانە قۇندىق انىقتامالارىن انىقتاۋ جونiندەگi جۇمىستاردى جۇرگiزەمiز، جىلجىمالى مۇلiك كەپiلiن تiركەيمiز جانە تۇلعالار ءۇشiن سالىق سالۋ وبەكتiلەرiن باعالايمىز. جوعارىدا اۋداندار بويىنشا فيليالدار مەن وندiرiستiك ۋچاسكەلەر قۇرىلعانىن ايتتىم، ولار دا وسى سەكiلدi ءارتۇرلi باعىتتا جۇمىس اتقارادى.

– سiزدiڭ ورتالىقتىڭ قۇرامىندا باسقا بولiمدەرمەن قاتار مۇراعات قورى بار ەكەنiن ەستiدiم. ونىڭ اتقاراتىن فۋنكتسياسى قانداي؟

– مۇراعات iستەرiندە قۇقىقتىق كاداستر جۇرگiزۋگە قاجەت تەحنيكالىق سيپاتتامالاردىڭ العاشقى دەرەك كوزدەرi ساقتالاتىندىقتان، ولاردىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتiك ماڭىزى ەرەكشە. ەسەپكە الۋ، جوسپارلاۋ، جەردi قورعاۋ، سالىق سالۋ ماقساتىندا قۇقىقتىق كاداستر جۇرگiزۋگە مۇددەلi بولىپ وتىرعان مەملەكەت ءۇشiن مۇنداي اقپاراتتىق قورلاردىڭ رولi زور. ماسەلەن، بiزدiڭ ورتالىقتىڭ مۇراعاتتىق قورىندا جىلجىمايتىن مۇلiك وبەكتiلەرiنiڭ تەحنيكالىق، قۇقىقتىق، قۇندىق اقپارتتارى جانە سايەكەستەندiرiلگەن سيپاتتامالارى كورسەتiلگەن 312090 تۇگەندەۋ iستەرi ساقتالعان.

– ءوزiڭiز باسقاراتىن ورتالىقتا مۇلiكتi زاڭداستىرۋ جونiندەگi جۇمىستار قالاي ۇيىمداستىرىلۋدا؟

– «مۇلiكتi جاريا ەتۋگە بايلانىستى راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس جىلجىمايتىن مۇلiك، اقشا قاراجاتى، جىلجىمالى مۇلiك پەن قۇندى قاعازدار زاڭداستىرۋعا جاتاتىنى ايان. زاڭداستىرىلۋعا تيiستi جىلجىمايتىن مۇلiك نىساندارىنا تەحنيكالىق تولقۇجاتتاردى جىلجىمايتىن مۇلiك ورگاندارى جاسايدى. 2007 جىلعى مامىر ايىنىڭ باسىنداعى جاعداي بويىنشا بiزدiڭ وبلىستا تەحنيكالىق تولقۇجاتتار دايىنداپ بەرۋگە 82286 ءوتiنiش تۇسسە، بiزدiڭ ورتالىق سونىڭ 75506-سىن قاناعاتتاندىردى، ونىڭ iشiندە 68927 تەحنيكالىق تولقۇجات اقىسىز دايىندالدى. بۇل باعىتتا، اسiرەسە، ورتالىقتىڭ فيليالدارى مەن وندiرiستiك ۋچاسكەلەرi جاقسى جۇمىس اتقارعانىن ايتىپ وتكەن ءلازiم. رەتi كەلگەن سوڭ ايتا كەتەيiن، ۇرجار جانە بورودۋليحا فيليالدارى تەحنيكالىق تولقۇجاتتارعا بەرiلگەن ارىزداردى 100 پايىزعا ورىنداپ، وزگەلەرگە ۇلگi بولدى.

– حالىقتىڭ اراسىندا زاڭداستىرۋ كەزiندە قۇجاتتاردىڭ دايىندالۋ مەرزiمi ۇزاققا سوزىلادى، ورتالىق قىزمەتكەرلەرi iستi جىلدام تىندىرماي، سوزىپ جۇرەدi دەگەن پiكiر بار. وسىعان وراي نە ايتاسىز؟

– بiز، ارينە، حالىقتىڭ اۋزىنا قاقپاق قويا المايمىز، اركiم ءوزiنiڭ پiكiرiن ايتۋعا ەرiكتi. مەن بۇل رەتتە شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا جىلجىمايتىن مۇلiك جونiنiدەگi ورتالىعىنىڭ باسشىسى رەتiندە ورتالىقتا تاپسىرىس بەرۋشiلەردiڭ وتiنiشتەرiن قىسقا مەرiزiمدە ءارi ساپالى ورىنداۋ ماقساتىندا بiرقاتار شارالار قولدانىلعانىن ايتقىم كەلەدi. اتاپ ايتقاندا، تەحنيكالىق زەرتتەۋ رىنوگىندا قالىپتاسقان جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ، جۇمىستاردى كومپيۋتەرلەندiرۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا، جۇمىستا لازەرلiك ولشەۋiشتەر پايدالانىلادى، اقپارات وڭدەۋدiڭ قازiرگi زامانعا تەحنولوگيالارى ەنگiزiلiپ، مەڭگەرiلۋدە.

بۇگiن تاڭدا ورتالىقتىڭ حاللىققا قىزمەت كورسەتۋ زالىنا قابىرعا تەلەديدارى، ەلەكتروندى كەزەك جۇيەسi ورناتىلعان. بۇل كەلۋشiلەردiڭ كەزەگiن رەتتەيدi، ال كليەنتتەرiمiز ۋاقىتتارىن ۇنەمدەيدi، كەلۋشiلەر ءۇشiن زالدا ىڭعايلى ورىندىقتار ورناتىلعان، جەلدەتكiشتەر جۇمىس iستەيدi

تاعى بiر اتاپ وتەتiن نارسە، زاڭداستىرۋعا جاتاتىن گاراجدارعا تەحنيكالىق تولقۇجات راسiمدەۋ ءتارتiبi جەڭiلدەتiپ، تولقۇجاتتى دايىنداۋ جۇمىسىنا الىناتىن تولەم قۇنىنىڭ ەڭ از مولشەرi بەكiتiلدi، ال بۇل تەحنيكالىق تولقۇجاتتاردى دايىنداۋ مەرزiمiن قىسقارتۋعا جانە وتiنiشتەردi بارىنشا كوبiرەك وڭدەۋگە مۇمكiندiك بەرەدi.

– «شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا جىلجىمايتىن مۇلiك جونiندەگi ورتالىعى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتiك كاسiپورنى تاياۋدا ءوزiنiڭ قۇرىلۋىنىڭ 10 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتكەن ەكەن. وسى مەرەكەلi داتاعا وراي ورتالىقتا قانداي شارالار ۇيىمداستىرىلدى؟

– كاسiپورىن قۇرىلۋىنىڭ 10 جىلدىعى قارساڭىندا بiزدiڭ ورتالىقتىڭ قىزمەتكەرلەرi «جىلجىمايتىن مۇلiك ورتالىقتارى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتiك كاسiپورىندارى اراسىندا ۆولەيبول، تەننيس، ميني-فۋتبول بويىنشا وتكەن رەسپۋبليكالىق سپارتاكياداعا قاتىستى. ورتالىقتىڭ قىزدار كومانداسى سپارتاكيادادا ۆولەيبولدان ءۇشiنشi ورىندى جەڭiپ الدى. وسى جەڭiستەرi ءۇشiن م.احماديەۆا، ۆ.اكيموۆا، ا.يبراەۆا، و.تاجەنوۆا، ل.كەمەشوۆا، ر.قۇرمانعاليەۆا، ا.تاجەنوۆا، ن.تiلەسباەۆا سەكiلدi سپورتشى قىزدارىمىز گراموتالارمەن، اقشالاي سىيلىقپەن جانە كۋبوكپەن ماراپاتتالدى.

– ۇجىمنىڭ الدىندا بولاشاقتا قانداي مiندەتتەر تۇر؟ جانە ول مiندەتتەردi ورىنداۋعا ورتالىق ۇجىمى قابiلەتتi مە؟

– ءوزiڭiز بiلەسiز، رەسپۋبليكا پرەزيدەنتi تاياۋداعى 10 جىلدا قازاقستاندى الەمنiڭ باسەكەگە قابiلەتتi ەلۋ ەلiنiڭ قاتارىنا شىعارۋ تۋرالى اسقارالى مiندەت قويعانى ءمالiم دەمەك، بiزدiڭ ۇجىمنىڭ مۇشەلەرi دە وسى مiندەتتi شەشۋدە ءوز جۇمىس ورنىندا وزدەرiنە قاتىستى جۇمىستاردى ۋاقىتىلى ءارi ساپالى اتقارۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. بiزدiڭ جوسپارىمىزدىڭ جۇزەگە اسۋى وبلىستىق ورتالىقتىڭ بارلىق فيليالدارى مەن وندiرiستiك ۋچاسكەلەر ۇجىمدارىنىڭ جىلدام دا جۇمىلا جۇمىس iستەۋiنە بايلانىستى. سوندىقتان رەسپۋبليكا تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭدە قىزمەتكەرلەرiمiزدiڭ بiلiمi مەن بiلiكتiلiگiنە، جيناقتالعان باي تاجiربيەسi مەن كۇش-قۋاتىنا سەنiم ارتا وتىرىپ، كەلەشەكتە دە ەلiمiزدiڭ مەملەكەتتiك قۇقىقتىق ساياساتىن جەتiك جانە كاسiبي بiلiكتiلiكپەن جۇزەگە اسىرۋعا ورتالىق قىزمەتكەرلەرiنiڭ مۇمكiندiگi دە، قابiلەتi دە جەتەدi دەپ سەنiممەن ايتا الامىن.

ميرا بەرIكبولوۆا، جۋرناليست

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button