بۇعىنىپ كەلىپ، تىعىلىپ جۇرگەندەر

جىل سايىن قاراشا ايىنىڭ باسىندا ەلىمىزدە «زاڭسىز كەلۋشى» جەدەل الدىن الۋ شاراسى وتەدى. رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىن قامتيتىن اكتسيا بيىل دا بارلىق وڭىردەگى زاڭسىز كوشى-قون دەرەكتەرىن اشكەرەلەپ، قازاقستان زاڭدارىن بەلشەسىنەن باسىپ جۇرگەن شەتەلدىكتەردى ەل اۋماعىنان شىعاردى. ەلىمىزدە زاڭسىز جۇرگەن شەتەل ازاماتتارىنىڭ سانى جىل وتكەن سايىن ارتىپ بارادى. شەكارا شەبىنىڭ قورعانىسى نەگە السىرەدى؟

اۋەلى اۋقىمدى اكتسيانىڭ الماتى وبلىسىنداعى ناتيجەلەرىنە كوز جۇگىرتىپ كورەلىك. كوشى-قون پوليتسياسى، ۋچاسكەلىك پوليتسەيلەر مەن پاترۋلدىك قىزمەت وكىلدەرىنەن قۇرىلعان ارنايى توپتار جۇرگىزگەن رەيدتىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە 430-دان استام شەتەل ازاماتى كوشى-قون زاڭدارىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. 126 ادام اكىمشىلىك قاماۋعا الىنسا، 40-تان استام شەتەلدىككە سوت ۇكىمى شىعارىلىپ، ءوز ەلدەرىنە قايتارىلدى.

تەكسەرۋ بارىسىندا ءتارتىپ ساقشىلارى زاڭسىز ەڭبەك كۇشىنىڭ بازارىن، ەكى ازاماتتىق الۋ، شەتەل ازاماتتارىنىڭ زاڭسىز جۇمىس جۇرگىزۋى مەن قازاقستاندىقتاردىڭ دا كوشى-قون زاڭدارىن بۇزۋ فاكتىلەرىن انىقتادى. جەرگىلىكتى 40 تۇرعىنعا ءىرى كولەمدە ايىپپۇل سالىنىپ، ولاردىڭ 7-ەۋى وزگە ەل ازاماتتارىن زاڭسىز جۇمىسقا تارتىپ وتىرعاندىعى اشكەرەلەندى. سونداي-اق، جەرگىلىكتى قابىلداۋشى-ءبولۋشى مەكەمەلەرىنە جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتى جوق 47 ادام جەتكىزىلدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى قاڭعىباستىقپەن جانە قايىر سۇراۋمەن اينالىسقان. تاعى بىرنەشە شەتەل ازاماتىنا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ، قر قك 393-بابىنا سايكەس ەل اۋماعىنان شىعارىلدى.

شەتەلدىكتەردىڭ كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزۋ دەرەكتەرى اقتوبە وبلىسىندا دا ءورشىپ تۇر. «زاڭسىز كەلۋشى» جەدەل الدىن الۋ شاراسى بارىسىندا 381 شەتەلدىك ازامات جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ، ولاردىڭ 50-ءى سوت شەشىمىمەن ەلدەن شىعارىلدى.

«شەتەلدىكتەردى راسىمدەۋ ەرەجەسىن بۇزعان 49 ازامات اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. سونىمەن قاتار، «حالىقتىڭ كوشى-قونى تۋرالى» زاڭىنا سايكەس رۇقسات الماي، شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن پايدالانعان 19 جۇمىس بەرۋشى جازالاندى. ولار ەش قۇجات تىركەمەي وزگە ەلدىڭ ازاماتتارىنا جۇمىس بەرگەن. وزبەكستان ازاماتى قىلمىستىق كودەكستىڭ «شىعارىپ جىبەرۋ تۋرالى شەشىمدى ورىنداماۋ» بابى بويىنشا جاۋاپقا تارتىلادى. ول بەس جىل قازاقستان اۋماعىنا كىرۋ قۇقىعىنان ايىرىلۋى نەمەسە 300 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە ايىپپۇل تولەۋى مۇمكىن»، – دەپ حابارلايدى وبلىستىق ءىىد ءباسپاسوز قىزمەتى.

ەلورداداعى زاڭسىز كوشى-قون احۋالىن اڭعارتاتىن ساندار دا كوڭىل كونشىتەرلىك ەمەس. جەدەل-پروفيلاكتيكالىق شارا بارىسىندا شەتەلدىك ازاماتتار تۇراتىن جانە كوپ جينالاتىن جەرلەردە رەيدتىك تەكسەرۋ جۇرگىزگەن ءتارتىپ ساقشىلارى ءبىر تاۋلىك ىشىندە 352 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتادى. ناتيجەسىندە 333 شەتەلدىك ازامات اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ، 38-ءى سوت شەشىمىمەن ەلدەن شىعارىلعان. سونىمەن قاتار، اكتسيا كەزىندە ەلىمىزدە ارى قاراي قالۋىنا نەگىز جوق جانە كوشى-قون زاڭناماسى ءتارتىبىن ساقتاماعان 159 شەتەلدىك ازاماتتىڭ ۋاقىتشا تىركەلۋ مەرزىمى قىسقارتىلدى. شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ تالاپتارىن ورىنداماعان ءوز ازاماتتارىمىز دا جازادان شەت قالعان جوق. شەتەلدىك ازاماتتاردى ۋاقىتشا تىركەۋ زاڭناماسى ءتارتىبىن ساقتاماعان 11 جانە شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن زاڭسىز قولدانعان 8 قازاقستاندىق اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.

زاڭسىز جولمەن ناپاقا تاۋىپ جۇرگەن كەلىمسەكتەر وڭتۇستىك استانامىزعا دا ءۇيىر. قۇرىلىسى قىسى-جازى توقتامايتىن شاھاردا، اسىرەسە، وزبەكستاندىق گاستەربايتەرلەر كوپ.

«شارانىڭ ءبىرىنشى كۇنىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا كەلۋ ەرەجەسىن بۇزعان 351 شەتەلدىك اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. قاندايدا ءبىر جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتارى جوق 141 شەتەلدىك قابىلداپ-تاراتۋ مەكەمەسىنە قامالدى. سونىمەن قاتار، 61 شەتەل ازاماتى سوت شەشىمى بويىنشا ەل اۋماعىنان الاستاتىلدى. شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ ەرەجەسىن بۇزعانى ءۇشىن 14 جۇمىس بەرۋشى وتانداسىمىز جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. سونىمەن بىرگە بىردەن بەس قىلمىس بەلگىلەرى بويىنشا، ونىڭ بىرەۋى – زاڭسىز كوشى-قون ۇيىمداستىرۋ جانە ەل اۋماعىنان الاستاتۋ تۋرالى سوت شەشىمىن ورىنداماۋدىڭ 4 دەرەگى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلۋدە»، – دەپ حابارلادى الماتى قالاسىنىڭ ءىىد كوشى-قون باسقارماسىنىڭ باستىعى پوليتسيا پودپولكوۆنيگى ايدىن بەلگىباەۆ.

وزبەكستاندىق ميگرانتتار ماسەلەسى ۋشىعىپ تۇرعان تاعى ءبىر ءوڭىر – وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى. وبلىستا ۋاقىتشا تىركەۋگە تۇراتىن شەتەلدىكتەردىڭ باسىم كوپشىلىگى – وزبەكتەر. سوڭعى 3 ايدا 605 قانداسىمىز وزبەكستان ازاماتتارىن قر تۇراقتى ازاماتتىعىنا تىركەۋگە العان. تاعى 875 ازاماتتىڭ ءوتىنىمى قارالۋدا. بۇل تۋرالى ايماقتىق كوممۋنيكاتسيالار ورتالىعىندا وبلىستىق كوشى-قون قىزمەتى باسقارماسىنىڭ باستىعى نۇرداۋلەت تولەگەن ۇلى مالىمدەدى. «ءبىزدىڭ ايماقتا زاڭسىز كوشى-قون ماسەلەسى وزگە وڭىرلەرمەن سالىستىرعاندا، كۇردەلىرەك. وعان نەگىزگى سەبەپ – ءوڭىردىڭ ورنالاسۋ ەرەكشەلىگى. كورشىلەس وزبەكستان، تاجىكستان مەن قىرعىز ەلدەرىندەگى ەكونوميكالىق داعدارىس تا قوسىمشا قيىندىق تۋعىزۋدا. بۇل ەلدەردىڭ جۇمىس ىزدەگەن ازاماتتارى رەسەي، ەۋروپا ەلدەرىنە ءبىزدىڭ وبلىستى اينالىپ وتە المايدى»، –  دەيدى ول.

جەدەل-الدىن الۋ شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىستا شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن زاڭسىز پايدالانعان  39 ازامات جاۋاپقا تارتىلدى. تىركەلگەن مەكەن-جايدان وزگە اۋماقتا تۇراتىن جەكە تۇلعالار مەن شەتەلدىكتەردى ءوز مەنشىگىندەگى تۇرعىن ۇيگە تىركەگەن – 12، شەتەلدىكتەردى زاڭسىز تۇرعىنۇيمەن قامتاماسىز ەتكەن – 148 ازامات اكىمشىلىك ايىپپۇل تولەدى.

«ەميگرانتتار ءوز قۇقىقتارىن بىلمەيدى»

كوشى-قون سالاسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزگە كەلەتىن شەتەل ازاماتتارىنىڭ زاڭبۇزۋشىلىققا ءجيى بارۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبى – قازاقستان زاڭدارى اياسىندا ءوز قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن بىلمەۋى. بىلتىردان بەرى ەميگرانتتارمەن ءجۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان «ءدارىس» اقپاراتتىق-كەڭەس بەرۋ ورتالىعى جۇرگىزگەن مونيتورينگ وسىنى كورسەتتى. ورتالىق ماماندارى ەلىمىزدەگى ميگرانتتار قۇقىعىن قورعاۋ ءۇشىن قازاقستان مەن حالىقارالىق زاڭنامالاردى سالىستىرىپ شىققان.

جوبانى باستاۋشىلاردىڭ ءبىرى، زاڭگەر گۇلنۇر يديگەەۆانىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا ەميگرانتتار وزدەرىنىڭ مەديتسينالىق قۇقىقتارىن بىلمەيدى. ەلىمىزدە شەتەلدىك جۇمىسشىلارعا مەديتسينالىق كومەك تەك شۇعىل جاعدايلاردا عانا كورسەتىلەدى. قالعان ساتتەردە ەم الۋ اقىلى.

– جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى بولسا، اۋرۋحانالار اياعى اۋىر ميگرانت-ايەلدى قابىلداي بەرەدى. كەيدە جسن بولسا دا، ونىڭ اتى-ءجونى بازادان تابىلماي قالاتىن ساتتەر كەزدەسەدى. سول كەزدە ەسىمىن بازاعا تىركەۋ ءۇشىن قيىندىقتار باستالادى. ال كەيدە اۋرۋحانالار اياعى اۋىر ەميگرانتتى تەك ادامگەرشىلىك تۇرعىدا قابىلدايدى، – دەيدى گۇلنۇر يديگەەۆا. ونىڭ ايتۋىنشا، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى دە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بارىنە بىردەي نۇسقاۋلىق بەكىتكەنىن قالايدى ەكەن.

«ءدارىس» قىزمەتكەرلەرى مونيتورينگ اياسىندا اقتوبە قالاسىنداعى بازارلاردى، قۇرىلىس نىساندارىن، اۋرۋحانالار مەن شەتەلدىك جۇمىسشىلار تۇراتىن ايماقتاردى ارالاپ شىققان. 200-گە جۋىق ميگرانتتارمەن كەزدەسىپ، جاعدايلارىن بىلگەن. ناتيجەسىندە شەتەلدەن كەلگەن جۇمىسشىلاردىڭ باسىم بولىگى – وزبەكتەر، قىرعىزدار مەن تاجىكتەر ەكەنى انىقتالدى.

وزبەكتەر كەي سالالاردا زاڭدى تۇردە جۇمىس ىستەي المايتىندارىن ايتىپ شاعىمدانىپتى. وزبەكستان ازاماتتارى قۇرىلىستا نە باسقا جەرلەردە زاڭدى ىستەگەنىمەن، ءبىزدىڭ ەلدە ساۋدامەن اينالىسۋلارىنا جول جوق. سوندىقتان بازارلاردا جۇرەتىن وزبەكتەر ءتۇرلى رەيدتەر كەزىندە بوي تاسالايدى. ولار پاتەنت نەمەسە جەكە ەڭبەك كەلىسىمى بولسا، قۇجاتتارىن راسىمدەپ، ساۋدادا زاڭدى جۇمىس ىستەۋگە دايىن. ال قىرعىزستان، رەسەي، تاجىكستان ازاماتتارىنا پاتەنت الىپ، ساۋدامەن اينالىسا بەرۋگە رۇقسات.

زاڭگەر گۇلنۇر يديگەەۆانىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا جۇرگەن ورتا ازيا ازاماتتارىنىڭ كوبى رەسەي شەكاراسىنان وتە الماي قالعاندار.

– مىسالى، وزبەكستان ازاماتى رەسەيگە بارىپ جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قازاقستاننان وتەدى. بىراق كەيدە رەسەي شەكاراسىنا كەلگەندە ولاردىڭ ءوز ەلدەرىندە ايىپپ ۇلى تابىلىپ، كەدەننەن وتە الماي قالادى. ءسويتىپ ولار قازاقستاندا قالىپ قويادى. ءبىز ولارعا بارىپ، كەڭەسىمىزدى ايتامىز. اقتوبەدە وزبەك دياسپوراسى بار، سولارمەن كەزدەستىرەمىز. بەس كۇن ىشىندە تىركەلۋ كەرەگىن تۇسىندىرەمىز. وزبەكتەر عانا ەمەس، قالاداعى قىرعىز نەمەسە تاجىكتەردىڭ كوپشىلىگى رەسەيگە بارىپ جۇمىس ىستەۋدى كوزدەگەندەر، – دەيدى ول.

سونداي-اق، «ءدارىس» ورتالىعى حالىقارالىق ميگراتسيا ۇيىمىمەن بىرلەسە وتىرىپ، ادام ساتۋ قىلمىسىنىڭ قۇرباندارىنا كومەكتەسۋدە. بۇل جوبا اياسىندا بەس شەتەلدىك قامقورلىققا الىنعان. حرومتاۋ اۋدانىندا ءبىر ايەل توعىز جىل، تاعى ەكى ايەل ءۇش-ءتورت اي بويى قۇلدىقتا بولعان. بۇگىندە قىلمىسكەرلەر جازاسىن الىپ، ءوز ەركىنەن تىس ەڭبەككە جەگىلگەن شەتەلدىكتەرگە كومەك كورسەتىلۋدە. ال سارىجار اۋىلىندا قۇرىقتالعان قىلمىسكەرلەردىڭ سوتتارى ءالى جالعاسۋدا. ولار قۇجاتى جوق وزبەكستان ازاماتتارىن – ەگدە جاستاعى ايەل مەن ەركەكتى قۇلدىقتا ۇستاعان.

– بۇرىن قوس تاراپتى تاتۋلاستىرىپ، ءىس سونىمەن جابىلىپ قالاتىن. بۇدان بىلاي قىلمىسكەرلەر جازادان قۇتىلا المايدى. ادام ساتۋمەن اينالىسقاندار ايىپپۇل تولەپ، تاتۋلاستىق دەپ كەتىپ قالمايدى. باسقالار دا ساباق الۋ كەرەك. ءبىز قازىر قۇلدىق قۇرباندارىن قوعامعا قايتا بەيىمدەۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز، – دەيدى «ءدارىس» ورتالىعىنىڭ مامانى.

«زاڭبۇزۋشىلىققا شەنەۋنىكتەر دەم بەرۋدە»

ەڭ وكىنىشتىسى، شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن زاڭسىز پايدالانۋشىلاردىڭ ارەكەتتەرىنە شەنەۋنىكتەر دە دەم بەرۋدە. جۋىردا قىزىلوردا وبلىسىندا شەتەلدىك جۇمىسشىلاردىڭ قازاقستاندا ءجۇرۋ مەرزىمىن ۇزارتقانى ءۇشىن پارا الىپ كەلگەن شەنەۋنىك ۇستالدى. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى ۇلتتىق بيۋرونىڭ قىزىلوردا وبلىستىق دەپارتامەنتى «جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك جوبالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باسشىسى امانجول الداجاروۆتىڭ قىلمىستىق ارەكەتىن اشكەرەلەدى. ول جەر قويناۋىن يگەرىپ جاتقان كومپانيالاردان شەتەلدىك جۇمىسشىلاردىڭ قازاقستاندا ءجۇرۋ مەرزىمىن ۇزارتقانى ءۇشىن تۇراقتى تۇردە پارا الىپ كەلگەن. شەنەۋنىك قالتاسىنا باسقان اقشانىڭ جالپى سوماسى 350 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان.

وتكەن ايدا اتىراۋ وبلىسى جىلىوي اۋدانىنىڭ جەرگىلىكتى پوليتسيا باسشىسىنىڭ ورىنباسارى رۇستەم يسلياموۆ تا ەلىمىزدە زاڭسىز جۇمىس ىستەپ جۇرگەن شەتەل ازاماتتارىنان پارا العانى ءۇشىن قاماۋعا الىندى. وعان قر قك-ءنىڭ «پارا الۋ» جانە «زاڭسىز كوشى-قوندى ۇيىمداستىرۋ» باپتارى بويىنشا قىلمىستاردى جاسادى دەگەن ايىپ تاعىلدى. پوليتسەي قاجەتتى رۇقساتتاردى الماستان، شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋعا كۆوتانى راسىمدەمەي، قازاقستاندا زاڭسىز جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرۋ ءۇشىن قىتاي ازاماتتارىنان پارا العان.

وتستاۆكاداعى سۋديا ادايبەك بەيىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، كوشى-قون سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ ءجيى بۇزىلۋى سول زاڭنىڭ ورىندالۋىن قاداعالايتىن جاۋاپتى قىزمەتكەرلەردىڭ جاۋاپسىزدىعىنان.

– ميگرانتتىڭ شەكارادان كىرگەنىنەن باستاپ، شىعىپ كەتكەنىنشە زاڭ تالابى ساقتالسا، وندا زاڭسىزدىق بولمايدى. ونى قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرى قاداعالاۋى كەرەك. بىزدە وسى ماسەلە دۇرىس قاداعالانبايدى. زاڭنىڭ دۇرىس ورىندالۋىنا كوبىنە جاۋاپتى قىزمەتكەرلەر كەدەرگى كەلتىرەدى. سونىڭ سالدارىنان ميگرانتتار ەلگە ءارتۇرلى جولدارمەن كىرۋگە تىرىسادى. ولاردىڭ اتىنان باسقا بىرەۋ بارىپ قۇجاتتارىن راسىمدەيدى. بەلگىلى ءبىر مەرزىمنەن كەيىن ۆيزانى ۇزارتۋ كەرەك بولسا، ونى دەلدالدار اتقارادى. ويتكەنى سوعان قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرى مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. پوليتسەيلەر ميگرانتتىڭ زاڭسىز جۇرگەنىن بىلسە دە، كەيدە اڭعارماعان سىڭاي تانىتادى. ءبىزدىڭ زاڭدارىمىز وسال ەمەس. بىراق، ورىندالۋى ءالسىز، – دەيدى ادايبەك بەيىمبەتوۆ.

ونىڭ پىكىرىنشە، ەلىمىزگە زاڭسىز كەلىپ، جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ميگرانتتاردىڭ كوپ بولۋ سەبەبى – شەكارادان زاڭدى جولمەن وتۋىنە قولدان جاسالعان كەدەرگىلەر بار. سولاردى جويۋ كەرەك. سوندا عانا ولار شەكارادان زاڭدى جولمەن وتۋگە ارەكەت جاسايدى. زاڭسىز ارنالار ىزدەپ، دەلدالدار قىزمەتىنە جۇگىنبەيدى.

الماتى وبلىسى قاراساي مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق اكىمشىلىك سوتىنىڭ سۋدياسى تۇردىاقىن تۇتقىشباەۆ تا كوشى-قون سالاسىنداعى زاڭبۇزۋشىلىقتاردى ازايتۋ ءۇشىن قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسىنا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.

– زاڭسىز ميگرانتتاردى ازايتۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرى قىراعىلىقپەن جۇمىس ىستەۋى كەرەك. ءاربىر ميگرانتتى شەكارادان وتكەننەن باستاپ باقىلاۋعا الۋ شارالارى بىزدە جەتىسپەيدى. ياعني، جەرگىلىكتى كوشى-قون پوليتسياسىنا ميگرانتتىڭ وتكەنى جايلى حابارلاپ، ولاردىڭ قاداعالاۋىنا بەرۋ كەرەك. زاڭ بويىنشا شەكارادان وتكەننەن كەيىن شەتەلدىك 3 كۇننىڭ ىشىندە تىركەلۋى ءتيىس. كوبىسى زاڭدى وسى ارالىقتا بۇزادى. ۋاقىتىندا تىركەلمەي، قاشىپ-پىسىپ جۇرەدى. ەكىنشىدەن، بىزدەگى جۇمىس بەرۋشىلەر كوشى-قون زاڭىنىڭ ساقتالۋىنا مۇددەلىلىك تانىتۋى ءتيىس. ولاردا ساقتاندىرۋ جوق، جۇمىسشىنىڭ تابىسىن قولما-قول بەرەدى. شەتەلدىكتەر وسىنى پايدالانىپ، ءار جەرگە جالدانىپ جۇرە بەرەدى. جۇمىس بەرەتىن نىسانداردى قاتاڭ باقىلاۋعا الۋ كەرەك. زاڭسىز ميگرانتتاردى ازايتۋدىڭ تاعى ءبىر جولى – جوعارى كولەمدەگى ايىپپۇل. مىسالى، قازىر زاڭسىز جۇرگەندەردى 10 كۇنگە قامايمىز. بۇعان بيۋدجەتتىڭ اقشاسى كەتەدى. ولاردىڭ تاماعى، تاعى باسقا شىعىندارى بار. سوندىقتان باسقا ءبىر بالامالى جازا قولدانۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. ەڭ باستىسى، ارنايى باقىلاۋ بولۋى كەرەك. زاڭدا جازانى قاتاڭداتىپ، ونىڭ ورىندالۋىن ءماجبۇرلى تۇردە مىندەتتەۋ قاجەت. بىزدە بار بولعانى 10 تاۋلىككە قاماۋ، 15 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش ايىپپۇل نەمەسە ەل اۋماعىنان شىعارۋ قاراستىرىلعان. شەكارادان شىعارىپ جىبەرگەن سوڭ شەتەلدىككە 5 جىلعا دەيىن كەلۋگە رۇقسات جوق. بىراق ونىڭ ورىندالۋى كوڭىل كونشىتپەيدى. زاڭسىز جۇرگەن ميگرانتتى شەكارادان شىعارۋ ءۇشىن دە ۇكىمەتتەن قارجى كەتەدى، – دەيدى ول.

سۋديانىڭ ۇسىنىسى ورىندى-اق. جازا جانعا باتپاعان سوڭ، قازاقتىڭ قارجىسىنا قىمسىنباي قول سالاتىندار كوبەيە بەرمەك. ال زاڭدى بۇزعاندار، قازىناعا سالماق سالعاندار لايىقتى جازالارىن الۋى ءتيىس.

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button