Бар болғаны 20 минуттық орташа қарқындағы аэробикалық жаттығу мидың қозғалыстарды автоматты түрде түзету қабілетінің әлсіреуіне жол бермеуі мүмкін. Канада ғалымдары жүргізген зерттеу осындай нәтиже көрсетті. Жұмыс Physiology & Behavior ғылыми журналында жарияланған, деп хабарлайды turkystan.kz.
Зерттеуге орташа жасы шамамен 25-тегі 26 дені сау адам қатысқан. Әр қатысушы тәжірибеге екі бөлек күні келген: бір күні 20 минут велотренажерда жаттығу жасаса, екінші күні тынығып отырған. Осылайша ғалымдар әр адамның көрсеткішін өзімен салыстыра алған. Тәжірибе кезінде қатысушылар экрандағы нысанаға қолын бағыттап отырған. Бірақ олар өз қолын көрмеген, оның орнына экрандағы курсор қозғалысты көрсеткен. Кейбір сәтте компьютер курсор бағытын әдейі 30 градусқа бұрып жіберген.
Ми мұндай сәйкессіздікті байқап, келесі қозғалысты автоматты түрде түзетеді. Адам мұны әдейі жасамайды. Ғалымдар дәл осы бейсаналы түзету қабілетін өлшеген. Бұл құбылыс сенсомоторлық бейімделу деп аталады. Қатысушылар үзіліске дейін 180 қозғалыс жасап, кейін жаттығудан немесе тынығудан соң тапсырманы қайта орындаған. Нәтижесінде тынығып отырған күні адамның автоматты түзету реакциясы әлсіреген. Ал 20 минут велотренажер тепкеннен кейін бұл көрсеткіш іс жүзінде бұрынғы деңгейінде қалған.
Яғни жаттығу адамның бейсаналы қозғалыс үйрену қабілетін бастапқы деңгейден жоғарылатпаған. Оның орнына уақыт өте болатын табиғи әлсіреуді тежеген. Ғалымдар бұдан бөлек жаттығудан кейін қатысушылардың қозғалысты жылдамырақ орындай бастағанын байқаған. Бұл физикалық жүктеменің қозғалыс белсенділігіне де қысқа мерзімді әсер еткенін көрсетеді.
Зерттеушілер бұл әсердің нақты неден пайда болғанын әзірге анықтаған жоқ. Мүмкін, аэробты жаттығу миға қан келуін, жүйке жүйесіндегі нейромедиаторлардың бөлінуін немесе қозғалысты үйлестіретін ми аймақтарының жұмысын уақытша күшейтуі ықтимал. Бұл механизмдерді анықтау үшін қосымша зерттеу қажет. Зерттеу нәтижесі спортпен ғана емес, оңалту саласымен де байланысты болуы мүмкін. Себебі инсульттен, жарақаттан немесе басқа жағдайлардан кейін адам көптеген қимылды қайта үйренеді. Егер аэробты жаттығу мидың қозғалысқа бейімделу қабілетін уақытша сақтап тұрса, оны болашақта оңалту бағдарламаларымен бірге пайдалану мүмкіндігі зерттелуі ықтимал. Әзірге мұндай клиникалық тиімділік дәлелденген жоқ.
Зерттеу шағын топпен жүргізілгендіктен, оның нәтижесін барлық адамға бірдей қолдануға болмайды. Дегенмен жұмыс қысқа аэробты жаттығудың миға әсері тек көңіл күй немесе зейінмен шектелмей, қозғалысты автоматты түрде үйрену жүйесіне де ықпал етуі мүмкін екенін көрсетіп отыр.
