Бұрмаланған тарих хақында

Сан ғасырлар бойы есімі та­рих­­тан өшпей келе жатқан бір есім бар. Ол – Шыңғыз хан. Оның өмір жолы мен өлімі ту­ра­лы қаншама кітаптар жазылды де­с­еңізші.

Тарихтың ізін кесуші адамдар көп. Өйткені тарихи таным жыл сайын өсіп келеді.

Жақында қолымызға «Шыңғыз хан» деген көлемді кітап тиді. Ғы­лы­ми-танымдық, жастарға арналған.

Қос авторды таныстыра кетейін. Бірі – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің ге­нералы, саясат ғылымдарының док­торы, Мемлекет және қоғам қай­рат­кері Ержан Бекбауұлы Исақұлов та, екін­шісі Оңтүстік Қазақстан Мем­ле­кеттік университеті түркітану ғы­лыми-зерттеу институтының аға ғы­лыми қызметкері, араб, парсы, ша­ғатай тілдерінің маманы, Қазақстан Мұ­сылмандары Діни басқармасы Ғұламалар кеңесінің мүшесі – Зәріп­бай Жұманұлы Оразбай.

Ұлттық жаңғыру кезеңінде жа­зы­лып, оқырманға жол тартқан «Шың­ғыз хан» кітабын әрі қызыға, әрі «не жаңа­лығы бар екен?» деп қараға­ным­ды жасыра алмаймын.

Кітаптың әуелі мазмұнын қарап шық­тым. Формасы, архитектоникасы бө­лек екен. Өйткені кітап тіні Рашит ад-Дин Хамаданидің «Жамиғ ат – тауа­рих» (Тарихтар жинағы) мен Ша­раф ад-Дин Йаздидің «Зафар на­ма» (Әлемді жеңіп алушының тарихы) ат­ты кітаптарына түсіндірме тұрғы­сын­да жазылыпты. Бұл көне заман­дар­дан келе жатқан форма. Кітап ту­ралы кітап.

«Шыңғыз хан» кітабы да «Жамиғ ат-тауарих» кітабындағы түркі тари­хы және Шыңғыз ханның шығу та­ри­хы, ортасы туралы біз біле бер­мей­тін құнды деректер мен мағлұматтарға сүйен­ген зерттеу екен. Авторлар «Жа­миғ ат-тауарихтың» тікелей қазақ хал­қының тарихымен тереңнен аста­сып жатқанын зерттеп, сараптама жа­сайды. Формалық жағынан ғылыми ше­шім тапқан. Мәселен, аталмыш кі­тап­тан мысал алынып, оған жан-жақты түсіндірме беріледі. Айта ке­те­лік, осыдан 700 жыл бұрын жазылған тарих кітабы қазақша бірде-бір рет ба­сылым көрмеген екен. Тек 2018-2019 жылдары ғана Халықаралық Түр­кі академиясының ғылыми жо­басы ретінде Рашид ад-Дин Ха­ма­да­нидің «Жамиғ ат-тауарихы» мен Ша­раф ад-Дин Али Йаздидің «Зафар на­ма­сы» тұңғыш ретінде қазақ тілінде жа­рық көріпті.

«Шыңғыз хан» кітабы 124 тармақ­шадан тұрады. Қорытындының өзі 187 бет. Оған жүздеген сілтеме мен он­да­ған географиялық карталарды қо­сыңыз. Осыдан-ақ кітаптың ғы­лы­ми ақпаратының мықты екенін көру­ге болады. Сөзімізді «Жамиғ ат-Тауа­рих» атты кітаптың жазылу баянынан бас­тайық.

Авторлар кезінде «Жамиғ ат-тауа­рих­тың» орысша аудармасында қате­лер мен бұрмалаулар кеткенін жаза­ды. Содан «мұғул» сөзі «моңғол» деп қате аударылған деп есептейді және «Жа­миғ ат-тауарихқа» жүгінеді. Де­рек­ке назар аударалық. Тарихшы бы­лай деп жазады.

«Қазіргі кезде (іштей көп тармаққа бө­лініп) «мұғул» деген әйгілі атпен бел­гілі қауымдар, мысалы, жалайыр, та­тар, ойрат, меркіт пен басқа мұғул­дарға ұқсаған (тек) әрқайсысы өзінің мемлекетін иелеген кейбір халықтар: керейт, найман және үңгіт сияқты тай­палар, соларға ұқсас (басқа да тай­палар): байырғы замандардан қазіргі уа­қытқа дейін қоңырат, қоралас, икирас, елжіген, ұраңқай, келеңгіт де­ген атпен белгілі және (осыларға ұқ­сас) басқа да тайпалар мұғул – дүр­лік­кен деп аталады».

Кез келген ғылыми пікір деректер нақ­тылау арқылы көрсетіледі. Осыған орай Е.Исақұлов пен З.Оразбай «Жа­миғ ат-Тауарихтың» Л.Хетагуров ау­дар­масындағы орысша нұсқа мен қа­зақша аударманы қатар қойып, он­да­ғы деректерді салыстырады.

Хетагуров аудармасында:

…по рекам и горам (областях) на­ро­да найман, как например Кок-Ир­дыш (Синий Иртыш), Ирдыш, [гора] Каракорум, горы Алтая, река Орган…

…Не есть ли здесь пропуск – Кара Ир­дыш, т.е. Черный Иртыш, – река, берущая начало с Алтайских гор и вы­падающая в оз.Зайсан?

…Орган- «повидимому, разумеется р. Орхон, правый приток «Селенги» деп жазады.

Енді Зәріпбай Оразбай мұны:

«…найман қауымына тиесілі Көк Ер­тіс пен Ертіс сияқты дариялар (олар­­дың екі жағалауындағы) Қара­құрым (У.Қ.) аймағы мен (ол аймақ ұш­тасатын) Алтай таулары, Ұрған өзе­ні» деп аударған.

Сонымен, орысшаға аударғандар Қа­рақұрым дегенді қателесіп, Қа­ра­қорым деп және оны Ертістің шығы­сы­нан мың шақырым жерге апарып қой­ған. Ұрған өзенін Орхон деп көр­сет­кен, – деп жазады авторлар.

Айтуларынша, орысша аудармада ау­дарылмай тастап кеткен жерлер де бар екен. Мысалы, Хетагуров Ұрған де­ген сөзден кейін «Қырғыз бен Кем-Кем­жүт уәлаяттары және жайлаулары мен қыстаулары көп Мұғулстан» де­ген сөйлемді тастап кеткен.

Екі автор Бұрқан Қалдұн қазіргі Шы­ғыс Қазақстан жеріндегі Бұқтарма өзе­нінің солтүстігі мен оңтүстігін алып жатқан Тарбағатай (Бұрқан), Лис­твяга (Қалдұн) деп жорамалдайды жә­не түркілердің тарихын бұрмалау «Жа­миғ ат-Тауарихтың» кіріспе бөлі­мін бұрмалаудан басталған деп есеп­тейді. Оған нақты дәлелдер келтіреді.

Ғылым болған соң оның әрқай­сы­сының дереккөздеріне қарап, ой түю керек. Сондықтан да әртүрлі пікірден қашпай, терең бойлап, зерделеу қажет. Өйткені түркі, оның ішінде қазақ тарихы бұрмаланған. Мұны қазір ғана біліп жүрміз ғой.

«Жамиғ ат-тауарихтың» орысша ау­дармасында Моңғолия (Мугу­лис­тан) деп қосарланып аударылған. Кейін­гі жарияланымда Мугулистан де­ген сөз тек Монголия деп берілген. Ау­дармашы мен саясаттан кеткен қа­те­лік. Ұлы Мұғулстанды моңғол деп атап, тарихи фальсификация жасал­ғаны өкінішті.

Авторлар, Шыңғыз хан құрған мем­лекет астанасы Ертіс өзенінің бойын­дағы Қарақұрым жазығы деп бі­ле­ді және оған қажетті деректерді кел­тіреді.

Орыс самодержавиесі 1761 жылы Тау­лы Алтайды орыс империясының құра­мына кіргізеді. Ал 1918 жылғы нау­рызда Колчак басқарған Сібірдің Уа­­қытша өкіметінің шешімімен таулы Ал­тай Бийск уезінің құрамынан шы­ғарылып, Қарақорым-Алтай деген округ­ке айналады, оның құрамында Қарақорым уезі құрылады. Бірақ 1920 жылдың қаңтарында Совет үкіметі орнап, Қарақорым уезін жояды, оның ор­нына қайтадан Таулы Алтай уезін құрады.

Қос автор «Жамиғ ат-Тауарихтың» түп­нұсқа мәтінінің бірде-бір жерінде «моң­ғол» деген сөз жоқ деп жазады. «Моң­ғол» жасанды сөз, парсы тілінен орыс­ша аударғанда кеткен қателік деп есептейді. Өйткені түркі сөз­дері­нің парсы әріптері арқылы жазылған транскрипциясын жасағанда кейбір әріптерінің жазылуы мен оқылуы ке­зінде кеткен қателік екенін линг­вис­тикалық мәлімет дәлелдейді.

Мұғулдар – түріктер деген мәселе­ге ұзақ талдау жасауымыздың себебіне келейік. Ол әлемде аты өшпеген Шың­ғыз ханның кім және қай ұлтқа жа­қын екенін анықтау үшін қажет бол­ды. Сонымен, «Жамиғ ат-Тауарих­тағы» Шыңғыз хан дәуірінде «мұғул» аталып кеткен түркі тайпаларына бая­нына назар аударалық.

Рашид ад-Дин «олардың (түр­кі­лер­дің) сырт келбеті мен тілі мұғул­дар­дың сырт келбеті мен тіліне сай, өте ұқсас келеді, себебі сол кезеңдерде мұғулдар түркі тайпасына жататын қауым еді. Қазіргі кезде олардың (ба­сы­на қойған) бақтың (патша­лы­ғы­ның) құдіреттілігі мен ұлылығының се­бебінен (түркіге жататын) басқа ру-тайпалардың баршасы (мұғул де­ген) арнаулы атаумен аталатын бол­ды».

Тарихшы осылай біртекті түркі мұ­ғулдарының тарихын баяндайды. Оны жалайырлардан бастайды.

Рашид ад-Дин жалайырлардың Шың­ғыз хан дәуірінен бұрынғы та­рих­та бар екенін нақтылап жазады. Сон­дай көне дәуірлердің бірінде жа­лайыр­лар мен қытайлар шайқасқа тү­седі. Сөйтіп көп жалайыр шайқаста мерт болып, біразы қашып құтылады.

Жаудан қашып бара жатқанда жа­лайырлар Дутум Манинның әйелі Нумулунды өлтіріп кетсе керек. Содан олар­дың біразын жалайырлардың өз­дері қырып тастайды, біразы Қайду ханға құл болып, құтылғаны Шыңғыз ханды паналайды. Бірте-бірте Шың­ғыз ханның сеніміне кіріп, өздерінің қадыр-қасиетімен Шыңғыз хан сыйлайтын дәрежеге жетеді.

Рашид ад – Дин жазады: «…олар­дың байырғы жұрты (Шыңғыз хан­ның ата жұрты болып табылатын) Қа­­рақұрымда болған». Мұны жа­лайыр­­лардан шыққаны Ақтан сопы Құтбтың «Біздің тарихымыз» атты қол­жазбасы растайды. Ол дерек бойын­ша жалайырлар Іле өзенінің оң жа­ғалауынан Мұзтауға (Алтай -У.Қ.) дейтін жерлерді мекендеген.

Тарихымызға оралайық. «Бұл жа­лайыр руы өз алдына саны көп ха­лық­қа айналған үлкен, он тармақтан, олар­дың әрбірі көптеген қауымнан тұра­ды. Олар келесідей бөлініп, рет­пен аталады: Жат, тоқырауыт, қөн­сауыт, құмсауыт, нілқан, құрқын, тө­лең­гіт, бөрі, шаңғұт».

Айта кетелік, Ақтан сопы Құтб­тың «Біздің тарихымыз» қол­жаз­ба­сына жүгінсек, Шыңғыз хан Жетісу­да Құрылтай жасап, барлық бала­лары мен туыстарына, әскеріне енші бө­ліп берген. Жалайырлар да енші алып, бүгін­гі күнде он екі ата болып отыр.

«Жамиғ ат-Тауарих» кітабында бы­лай деп жазылған. «Шыңғыз хан дәуі­рінде жат тармағынан шыққан, бар­лық жалайыр руы ішінде өте атақ­ты да абыройлы Мұқалы Гойон бол­ған.

Шыңғыз хан әскерінің сол қа­на­тының бәрі мойындайтын еді. Оның ұрпақтарын да «гойон» лақабымен атайды, мағынасы қытай тілінде «ұлы хан» (дегенді білдіреді). Шыңғыз хан оны әскерімен бірге Қараун жидун деп аталатын жерде қалдырып кеткен кезде қытайлықтар оған осы лақап атты берген. Оның ұлы Бұғыл Гойон Үге­тай қаған дәуірінде әкесінің орын­басары болған. Оған мұндай атауды Шыңғыз хан берген».

Рашид ад-Дин жалайырдан кейін су­нит тайпасын атайды. Суниттен бөлініп шыққан қабтұран тайпасы. Бұл тайпадан көп әмірлер шығыпты. Солардың ішінде Шырмағұнды ерек­ше атайды.

Үгедей қаған Шырмағұнды ерлігі, ба­тырлығы мен батылдығы үшін төрт түмен (қырық мың) әскер лашкер там­масы етіп бекітеді.

Тарихта осы рудан тарайтын көп­теген әскербасшылардың, әмірлердің атын атайды.

Кітап «Шыңғыз хан» деп аталатын болғандықтан, енді тікелей ол кім? Қандай ру немесе тайпаға кіреді деген сауал туындайды.

Авторлар «Жамиғ ат-Тауарихқа» сүйеніп, Шыңғыз хан шежіресін тө­мендегідей таратады.

Шыңғыз ханның әкесі Жесугей, мұғұл тілінде оны «Ичига» дейді екен.

Екінші атасы – Бартан Баһадұр, мұғұл тілінде оны «Ибуга» деп атайды.

Үшінші атасы – Қабыл хан, мұғұл тілінде оны – «Илинчик» дейді.

Төртінші атасы – Түмбине қаған, мұғұл тілінде оны «Будатур» дейді.

Бесінші атасы – Байсыңқұр, мұғұл тілінде оны «Будаукур» дейді.

Алтыншы атасы – Қайду хан, мұғұл тілінде оны «Бурқай» деп атай­ды.

Жетінші атасы – Дутум Манин, мұғұл тілінде «Дутакун» дейді.

Сегізінші атасы – Боданжар.

Авторлар Боданжарды тоғызын­шы атасы деп есептейді. Бірақ «Жамиғ ат-тауарихта» ол сегізінші ата деп көр­сетіледі.

Сонымен, Шыңғыз қағанның то­ғыз атасына дейін мұғулдар екенін біл­дік. Сонда Шыңғыз ханның түбі түркі болмай ма?

Авторлар «Жамиғ ат-тауарихтағы» деректерді салыстыра келіп, Шыңғыз қа­ғанды 1155 жылы туып, 1227 жылы 72 жасында дүние салған деп есеп­тейді. Бұл басқа да Шыңғыз хан ту­ра­лы жазылған деректермен сәйкес ке­леді.

Шыңғыз қағанның ата-бабасы туралы деректер баяндалды. Ал оның отбасылық жағдайы қандай? Енді осыған назар аударып көрелік.

Шыңғыз ханның 500-ге жақын әйел­дері мен күңдері болыпты. Олар әр рудың қыздары. Ержан Исақұлов пен Зәріпбай Оразбай олардың біра­зын Шыңғыз хан мұғұлдардың дәс­түріне сәйкес айттырып алған деп жа­зады.

Ал көпшілігі жорықта түскен тұт­қын әйелдер сияқты. Дегенмен Шың­ғыз ханың жанына жақын бес әйелі бол­ған. Солар туралы да әңгімелей ке­тейік.

Бірінші әйелі – Бөрте фужин, қоңырат руы патшасы әрі көсемі Дай Ноянның қызы. Бас бәйбіше атанған Бөртеден Шыңғыз қаған төрт ұл, бес қыз сүйеді.

Үлкені – Жошы. Одан бүкіл Дешт-Қыпшақтың барлық патшалары мен ханзадалары тарайды.

Одан кейінгі ұлы – Шағатай.

Үшінші ұлы – Үгедей қаған.

Төртіншісі – Төле.

Төле – мұғұлша – «Айна» деген ұғымға сәйкес келеді.

Шыңғыс қағанның екінші әйелі – Құлан хатун. Ол Ухаз – меркіт руы­ның көсемі Қайыр Усунның қызы.

Үшінші әйелі – Есуған, татар қы­зы.

Төртінші әйелі – Күнжу хатун. Ол Қытай патшасы Алтан ханның қызы.

Бесінші әйелі – Есұлын, татар, төр­­­тінші әйелі Есуғанның туған әп­кесі.

«Шыңғыз хан» кітабындағы тағы бір өте маңызды деректі аттап өтуге болмайды. Ол Шыңғыз хан мен Әмір-Темірдің аталас, туыс екені туралы мәлімет.

Бұл тарихқа қаншалықты жана­сымды? Мұны айғақтау үшін 1420-1425 жылдары Ширазда парсы тілінде шыққан Шараф ад-Дин Али Йаздидің «Зафар нама» (Жеңіс кітабы) кітабына жүгінген жөн.

«Зафар нама» екі бөлімнен тұрады.

Біріншісі – «Тарих-и Жаһангир» (Әлем­ді жеңіп алушының тарихы);

Екіншісі – Әмір-Темірдің өмір­баяны мен оның дәуірі туралы жазыл­ған. Бұл «Зафар наманың» заңды жал­ғасы болып табылады.

Бірінші кітаптың мазмұны «Шың­ғыз ханның» баяны мен ата тегіне арналған. Кітаптағы тарихи деректер Рашид ад-Дин Хамаданидің «Жамиғ ат-тауарих» атты кітабынан алынғаны шүбә келтірмейді. Ал Йазди «Тарих и-Жахангирді» алғысөз ретінде пайда­ланған.

«Шыңғыз хан» кітабында көне тарихи деректердің көптігі сондай, оны оқырманға жеткізудің өзі қиын­дық туғызады. Сондықтан көп адам біле бермейтін деректерге сіздердің назарларыңызды аударып отырмын.

Ол «Шыңғыз хан Отырар қаласын қиратты ма, жоқ па?» деген сұрақ. Бұл тұрғыда күні бүгінге дейін әртүрлі көзқарастар, пікірталастар баршылық.

Осы сұраққа Ержан Исақұлов пен Зәріпбай Оразбай «… Отырарды Шың­ғыз хан қиратып тастады деген ұғым қалыптасқаны белгілі. Ол шындыққа жатпайды» деп тұжырымдайды және оған өздерінің дәйектерін келтіреді.

Сол деректерді санамалап, сарап­тап, төмендегідей ой түйеді.

«….Шыңғыз хан Отырар қаласына хижра бойынша 616 , яғни 1220 жылы келген болатын. Одан 289 жылдан кейін келген Бұрындық хан Отырарды ала алмай кеткен. Бұған Рузбихан Исфа­ханидің 1509 жылы жазған «Мих­ман нама-и Бухара» (Бухара қо­на­ғының жазбалары) дәлел. Соған сәй­кес, Шыңғыз хан Отырарды қи­рат­паған».

Қорыта айтқанда, Ержан Исақұлов пен Зәріпбай Оразбайдың «Шыңғыз хан» кітабы – өзінің құрылымдық жа­ғынан қызық, деректері мол, түркі-мұғул­ша сөздердің түсіндірмесі бар, та­ғы да басқа ғылыми ақпараты бай, еш­кімді бейжай қалдырмайтын ғы­лыми-танымдық еңбек.

Уәлихан ҚАЛИЖАН,

ҰҒА академигі,

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Редакция таңдауы

Мемлекет басшысы Моңғолияның жаңадан сайланған президентіне құттықтау жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ухнаагийн Хүрэлсүхтің Моңғолия Президенті болып сайлануына байланысты құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды Akorda.kz. “Ciздi Моңғолияның Президенті лауазымына сайлануыңызбен Қазақстан халқының және...

Қ.Ясауи атындағы ХҚТУ-да TÚRKISTAN газеті жинағының таныстырылымы өтті

Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде TÚRKISTAN газеті жинағының таныстырылымы өтті. Биыл Халықаралық қазақ-түрік университетінің 30 жылдық мерейтойы. Айтулы дата қарсаңында...

Түркістан іргесіндегі іргелі бақ түркі жұртының ырысты мекеніне айнала ма?

Түркістанның іргесіндегі Ескі Ихан ауылы – ежелден алма бағымен даңқы алысқа кетіп жатқан құтты ме­кен. Қазір бағбандардың алма, алша, жү­зім, өрік, алмұрт бағы жеміс...

Бағы жанған Бьернсон

Әрине, бүгінгі күннің көзқарасы тұрғысынан қарап Нобель сыйлығының үшінші лауреаты норвегтердің ұлттық мақтанышына айналған суреткері Бьернстано Бьернсонның шығармашылығына түрлі баға беруге қақымыз бар. Иә,...
2021 06 14 20 50 46

17 жастағы қазақстандық боксшы әлемдік рейтингте Жәнібек пен Батырдан асып түсті

Жеңіл салмақтағы қазақстандық боксшы Еркебұлан Баққожа (3-0, 2 КО) Box.Rec тұжырымынша ең...
124061

Петропавлда қызын өлгенше сабаған әйелдің ісі бойынша сот отырысы басталды

Петропавлда қызын өлгенше сабаған әйелге қатысты сот отырысы басталды, - деп хабарлайды...
су тапшылығы

Еліміздегі су тапшылығы мәселесін шешуге Қырғыз Республикасы мен Тәжікстан көмектеспек

Қырғыз Республикасы мен Тәжікстан биылғы жазда елімізге қосымша 645 миллион текше метр...

Жаңалықтар

17 жастағы қазақстандық боксшы әлемдік рейтингте Жәнібек пен Батырдан асып түсті

Жеңіл салмақтағы қазақстандық боксшы Еркебұлан Баққожа (3-0, 2 КО) Box.Rec тұжырымынша ең мықты проспект атанды. Ол үш жекпе-жектен кейін-ақ ең үздік бес боксшының тізіміне...

Петропавлда қызын өлгенше сабаған әйелдің ісі бойынша сот отырысы басталды

Петропавлда қызын өлгенше сабаған әйелге қатысты сот отырысы басталды, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. СҚО-ның кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында халық арасында резонанс тудырған...

Еліміздегі су тапшылығы мәселесін шешуге Қырғыз Республикасы мен Тәжікстан көмектеспек

Қырғыз Республикасы мен Тәжікстан биылғы жазда елімізге қосымша 645 миллион текше метр су жібереді. Бұл оңтүстік аймақтардағы су тапшылығы мәселесін шешуге көмектеседі. Бұл туралы...

Министр Серік Шәпкенов наразылық білдіре келген көпбалалы аналармен неге жүздеспейтінін айтты

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Серік Шәпкенов митингіге шығатын көпбалалы аналармен неге жүздеспейтінін айтты, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан. "Иә, министрліктің алдына азаматтар келеді, өздерінің...

«Посткеңестік елдердің ішінде қазақстандық сот жүйесі үздіктер қатарында» – шетелдік маман

Маусым айының бас кезінде Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты дипломатиялық миссиялар мен халықаралық ұйымдардың басшылары үшін алғаш рет брифинг өткізді. Осы кездесуде «бірегей» деген сөз...

Ақтөбеде қаржы пирамидасын құрғандар бас бостандығынан айырылды

Ақтөбеде жалған акция сатқан қаржы пирамидасының ұйымдастырушылары сотталды, деп хабарлайды Orda.kz Қаржы мониторингі агенттігіне сілтеме жасай отырып. Қаржы пирамидасын ұйымдастырушылар өздерін «Unique finance» шетелдік компаниясының өкілдері...

«39 әйел, 89 бала және 36 немересі қалды». Әлемдегі ең үлкен отбасының отағасы қайтыс болды

Үндістанның Мизорам штатындағы әлемдегі ең үлкен отбасының отағасы, 76 жастағы ер адам қайтыс болды, деп хабарлайды Tengrinews.kz. Бұл туралы штаттың Бас министрі Twitter-дегі парақшасында хабарлады. Зиона...

«Тура боевик фильмдегідей»: Ақтауда газель жарылды (видео)

Жеңіл автокөлік үздіксіз ағылып жататын Ақтау – Таушық тас жолында "Газель" отқа оранды. Куәгерлер бұл оқиғаны видеоға түсіріп, оны әлеуметтік желіге жариялады. Өрт сөндірушілер келгенге...

БҒМ: 2021 жылы студенттердің шәкіртақысы 20 пайызға артады

2021 жылы студенттердің шәкіртақысы 20 пайызға артады. Бұл туралы Білім және ғылым министрлігі facebook-тегі парақшасында хабарлады. Биыл грантқа түсуді жоспарлап отырған немесе мемлекет есебінен жоғары...

Даниал Ахметов өзіне қысым көрсетіліп жатқанын айтты

Шығыс Қазақстан облысының әкімі Даниал Ахметов Семей кәсіпкерлерінің шағымына қатысты түсініктеме берді, деп хабарлайды sputnik.kz. "Бұл билікке және маған қысым көрсету арқылы негізсіз субсидия бөлуге...

40 градустық аптап ыстық болады – синоптиктердің болжамы

Еліміздің кей аймақтарында 40 градустық аптап ыстық болады. Қазгидромет синоптиктері 15-17 маусымға арналған ауа райы болжамын ұсынды, деп хабарлайды Tengrinews.kz. Метеорологтардың мәліметінше, атмосфералық фронталды бөліктердің...

Әр балаға 42 500 теңге жәрдемақы төлене ме? – Министр пікір айтты

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Серік Шәпкенов есеп беру кездесуінде әр балаға 42 500 теңгеден төлеу туралы сұрақ кейінгі кезде жиі қойылып жүргенін...

Жаңа оқу жылында оқушылардың демалысы қысқаруы мүмкін

Білім және ғылым министрлігі орта білім беру ұйымдарында 2021-2022 оқу жылының басталуын, ұзақтығын және демалысын бекіту туралы бұйрықтың жобасын талқылауға шығарды, деп хабарлайды zakon.kz. Жобаға...

Еліміздің 6 өңірінде қоқыс өртейтін зауыт салынады

Бұл туралы Экология, геология және табиғи ресурстар министрі Мағзұм Мырзағалиев халық алдындағы есептік кездесуінде айтты. «Түзілетін қалдықтардың көлемін қысқарту үшін «Waste to Energy» қалдықтарды энергетикалық...

«Кешір, анашым… Әр күнім азапқа толы болды»: өзіне қол жұмсаған бойжеткен анасы хат қалдырған

Москва-Сити тұрғын үй кешенінің 86 қабатынан құлап, мерт болған Қазақстанның тумасы Диана Белорукова VK әлеуметтік желісінде өлер алдында өзінің жағдайын айтып, анасымен қоштасқан.  Бойжеткен небәрі...

Коронавирусқа қарсы вакцинаның 60 миллион дозасы жойылады. Неліктен?

АҚШ-тағы Азық-түлік және дәрі-дәрмектер басқармасы (FDA) америкалық Johnson & Johnson коронавирусқа қарcы вакцина өндірушісінің Балтимор зауытындағы қателігіне байланысты препараттың 60 миллион дозасын жою керегін...

Шетелдік оқу орындарындағы қазақ тілін оқыту жоғары мәртебеге ие

Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде «Шетелдік оқу орындарындағы қазақ тілін оқыту мен қандастарымыздың ана тілінде білім алуы» тақырыбында онлайн конференция өтті. ⠀ Шараның негізгі мақсаты - шетелдегі...

Матч кезінде жүрегі тоқтап құлаған футболист жағдайын айтты

Еуропа чемпионатының матчінде жүрегі тоқтап құлаған 29 жастағы ойыншысы Кристиан Эриксен жағдайы туралы айтты, – деп жазды «Чемпионат» басылымы. «Бәріне рақмет, мен берілмеймін. Қазір жағдайым...

Алматыда полицей көлігі жаяу жүргіншіні қағып, мерт қылды

Қайғылы оқиға 14 маусым таңғы 7:00 шамасында болған. Алатау ауданында «Хюндай элантра» маркалы қызметтік көлігінің жүргізушісі Өтемісұлы көшесімен жүріп келе жатып маневр жасаған көліктен...

COVID-19: Вакцинаның бірінші дозасын алып, ауырып қалсаңыз не істеу қажет?

№12 қалалық емхананың эпидемиологы Данара Укиеваның айтуынша, вакцинаның бірінші дозасын алған науқас ауырып қалса, екіншісін салдыру үшін алты ай күту қажет. «Егер антиденелер саны...

Коронавирус: «қызыл» аймақта бір өңір қалды

ҚР Үкіметі жанындағы Қазақстанда коронавирустың таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствоаралық комиссиясы 2021 жылғы 14 маусымдағы жағдай бойынша Қазақстан өңірлеріндегі эпидемиологиялық ахуалды бағалау матрицасын жариялады....

Атырауда халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды

Атырау облысы полиция департаментінің мәліметінше, Атырау қаласының көші-қон қызметі бөлімінің қызметкерлері халықаралық іздеуде жүрген Өзбекстан азаматын ұстады. Ол қалада уақытша тұру үшін тіркелгісі келген....

Өткен тәулікте мыңға жуық адамнан коронавирус анықталды

Қазақстанда өткен тәулікте 967 адамнан коронавирус инфекциясы анықталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 215, Алматы қаласы - 96, Шымкент қаласы -...

14 маусым: атаулы күндер мен маңызды оқиғалар күнтізбесі

1995 жылы Алматыда Ғалымдар үйінде Қаныш Сәтбаев атындағы халықаралық қордың ашылу салтанаты болды. Қор президенті болып ақын Кәкімбек Салықов сайланды. 2007 жылы Сырым Датұлының...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде ауа райы құбылмалы болады

14 маусым күні Қазақстан территориясының басым бөлігінде атмосфералық фронталды бөліктердің өтуімен құбылмалы ауа райы сақталады: кей жерлерде найзағай, жаңбыр, бұршақ күтіледі. Еліміздің тек солтүстігі...

Венгрия, Таиланд және Моңғолия азаматтары Қазақстанға емін-еркін кіре алады

Бүгіннен бастап Венгрия, Таиланд пен Моңғолияда вакцина алғандар Қазақстанға емін-еркін кіре алады, деп хабарлайды inbusiness.kz. Бас санитар дәрігердің қаулысына сәйкес, “Қазақстан Республикасының аумағында Венгрия, Таиландия...

Қазақстан мұсылмандары қажылыққа бара ала ма?

Биыл Сауд Арабиясында тұратын 60 мың мұсылман ғана қажылық жасай алады, деп хабарлайды РИА Новости корольдіктің қажылық және умра істері министрлігінің өкіліне сілтеме жасап. "Қажылық және умра...

Қазақстанның құрметті құрылысшысы Ұзақбай Мамин дүниеден өтті

Премьер-Министр Асқар Маминнің әкесі, Еңбек ардагері, Қазақстанның құрметті құрылысшысы және Ақмола облысының құрметті азаматы Ұзақбай Жапарұлы Мамин дүниеден өтті, - деп хабарлайды Sputnik.kz. Ұзақбай Мамин...

EURO-2020: Англия құрамасы турнирді жеңіспен бастады

Англия құрамасы футболдан Еуропа чемпионатының топтық кезеңінде әлемнің вице-чемпионы Хорватиядан басым түсті, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. Лондондағы "Уэмбли" стадионында өткен матчтің 6-минутында ағылшындар есеп ашуға жақын...

Мемлекет басшысы Моңғолияның жаңадан сайланған президентіне құттықтау жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ухнаагийн Хүрэлсүхтің Моңғолия Президенті болып сайлануына байланысты құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды Akorda.kz. “Ciздi Моңғолияның Президенті лауазымына сайлануыңызбен Қазақстан халқының және...

Еліміздің 10 өңірінде дауылды ескерту жарияланды

Синоптиктер Шығыс және Батыс Қазақстан облыстары, Ақмола, Түркістан, Маңғыстау және Ақтөбе аймағында найзағай ойнайды деп болжап отыр. Ал Қызылордада шаңды дауыл көтеріледі. Сондай-ақ бұл аймақта...

Қазақстанда коронавирус пен пневмониядан тағы 14 адам қайтыс болды

ҚР Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус пен пневмониядан өткен тәулікте қайтыс болған адамдар туралы мәлімет таратты. Қазақстанда 13 маусымдағы жағдай бойынша, бір тәулікте 14 адам...

Димаш Денис Тенді еске алды: «Ұйқың тыныш болсын, менің аңыз досым!»

Бүгін қазақстандық атақты мәнерлеп сырғанаушы Денис Теннің туған күні. Димаш Құдайберген осы күнге орай Instagram әлеуметтік желісіндегі парақшасында марқұм спортшы жайлы жазды. «Бүгін біздің...

Қазақстанда коронавирусқа шалдыққан 528 науқастың жағдайы ауыр

ҚР Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус инфекциясына шалдыққан науқастар туралы мәлімет ұсынды. Елімізде коронавирус инфекциясынан 21 413 адам (20 281 КВИ+ және 1132 КВИ-) емделуде, олардың...

Кадрлық ауыс-түйіс: Қазақстанда апта ішінде болған тағайындаулар

Осы аптада,  7-13 маусым аралығында еліміздің Жоғарғы сотында, министрліктерде және өңірлерде бірқатар кадрлық ауыс-түйіс болды,  деп хабарлайды ҚазАқпарат. Апта басында Денис Шипп Қазақстан Республикасы...

Ғарышқа ұшу билеті аукционда 28 млн. долларға сатылды

Amazon компаниясының негізін қалаушы Джефф Безоспен бірге ғарышқа ұшу билеті 28 миллион долларға сатылды, деп жазды ҚазАқпарат. Бәссаудаға қатысуға 159 елден 7600-ге жуық адам...

Астананың екі тұрғыны көшеде әйелдердің алқасын жұлып әкетіп отырған

Нұр-Сұлтан қаласының тәртіп сақшылары бірнеше мәрте ұрлық жасаған екі ер адамды ұстады. Олар кешкі уақытта әйелдерді аңдып, алтын алқаларын жұлып әкетіп отырған, деп хабарлайды...

Түркістан облысында жоғалған туристер: тағы бір адамның мәйіті табылды

Түркістан облысында жоғалған туристердің бірінің мәйіті Сайрам-Өгем шатқалынан табылды. «2021 жылғы 12 маусымда Өгем өзені көпірінің сол жағынан Азартеке жотасына дейінгі бағытты тексеру барысында Республикалық...

Мөлдір Жаңбырбай Олимпиада ойындарына лицензия жеңіп алды

Каратеден Қазақстан құрамасының мүшесі Мөлдір Жаңбырбай ел қоржынына кезекті жолдаманы салды,– деп хабарлайды Olympic.kz. Ол Парижде өтіп жатқан лицензиялық додада күміс жүлдегер атанды. 55 келіге...

Жыл басынан бері Қазақстанда қылмыс 2,5 пайызға азайды – министр

Жыл басынан бері елдегі қылмыс 2,5 пайызға азайды. Бұл туралы Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев мәлімдеді.  – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының нақты тапсырмасы бар. Әрбір...

Қарағанды облысында шетел азаматының телефонын тартып алған күдікті ұсталды

Қарағанды облысында шетелдіктің телефонын тартып алған күдікті ұсталды, – деп хабарлайды Polisia.kz. 10 маусым күні Қарағанды облысы, Саран қалалық полиция бөліміне қаладағы көп қабатты...

2021 жылы білім беру гранттарының саны 5 мыңға артады

2021 жылы білім беру гранттарының саны 5 мыңға артады. Бұл туралы бүгін ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі алаңында өткен брифингте Білім және ғылым...

Министр боксшыларға: Қазақ бокс мектебі әлем мойындаған мықтылар ордасы екенін тағы да паш еттіңіздер

Қазақстан Республикасының Мəдениет жəне спорт министрі Ақтоты Райымқұлова 21-31 мамыр аралығында Біріккен Араб Əмірлігінің Дубай қаласында өткен бокстан Азия чемпионатында жеңіске жеткен жəне жүлдегер...

Шымкент тұрғыны 5 миллион теңгеге 380 тонна күріш алып, ақшасын төлемей кеткен

Шымкентте алаяқ тұрғынның бес миллион теңгеге күрішін иемденіп кетті, – деп хабарлайды Polisia.kz. Шымкент қаласы Полиция департаменті Еңбекші ауданы Полиция басқармасына жергілікті тұрғын арызданған....

Қазақстанда бір тәулік ішінде 1118 адам вирус жұқтырды

Өткен тәулікте коронавирус инфекциясын жұқтырған 1118 жағдай тіркелді. Елімізде коронавирус инфекциясын жұқтырғандар саны 400 214-ке жетті. Оның ішінде: Нұр-Сұлтан қаласы - 286, Алматы қаласы...

Елімізде электросамокатпен жүруге шектеу қойылуы мүмкін

Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев 11 маусымда халыққа есеп беру жиынында елде электросамокатпен жүруге шектеу қойылуы мүмкін екенін айтты. «Жол қозғалысы туралы заңда самокат...

Биыл студенттердің, магистранттар мен докторанттардың шәкіртақысы өседі – министр

2021 жылы студенттердің шәкіртақысы 20 пайызға, магистранттар мен докторанттардың стипендиясы 15 пайызға өседі. Бұл туралы ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінің алаңында өткен брифингте...

Біз мектеп түлектерінің тілектеріне түсіністікпен қарадық – Асхат Аймағамбетов

Еліміздің 11-сынып түлектеріне арналған аттестаттарды тапсыру салтанаты 12-14 маусым аралығында өтеді. Іс-шара ашық алаңда өткізіледі. Бұл туралы бүгін ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінің...

Енді автобус жолақтары кептеліс кезінде ғана қоғамдық көлікке арналады

Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев Қазақстан жолдарындағы Bus lane жолақтарының қалай жұмыс істейтінін айтты. Ол бұл жөнінде Орталық коммуникациялар қызметінде өткен жиында баяндады. «Кейбір көшелерде...

Аймағамбетов күзде мектептер ашылады деп үміттенеді

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов жаңа оқу жылында мектептерді ашу жөнінде пікір білдірді. Бұл жөнінде ол Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында айтты. «Ең...

Демалыс күндері ауа райы қандай болады – Қазгидромет

Қазақстанда демалыс күндері күн суытады. «Қазгидромет» синоптиктері 12-14 маусымға арналған ауа райы болжамын ұсынды. Метеорологтардың айтуынша, Қазақстанның оңтүстік аймақтарында жылы және құрғақ ауа массалары ауа...

Машинист жағымсыз иіс сезген: Алматыда теміржол маңынан ер адамның мәйіті табылды

Түрксіб ауданында теміржол маңынан ер адамның мәйіті табылды. Алматы қалалық Полиция департаментінің мәліметінше, Локомотив машинисі жағымсыз иіске шағымданған. «Оқиға орнына келген полиция қызметкерлері бұталардың арасынан ер...

Түркістан облысында жоғалған туристерді іздеу жұмысы: ТЖМ жаңа мәлімет берді

Кинологиялық есепті қоса алғанда 10 адамнан тұратын республикалық жедел-құтқару жасағының (РЖҚЖ) жеке құрамы, Түркістан облысының тауларында іздестіру-құтқару жұмысын жалғастыруда. 10 маусым күні Өгем арнасының бойындағы...

Хабарсыз кетіп, қаза тапқан қазақстандық жауынгерлердің сүйегі туыстарына тапсырылды

Елордадағы Қазақстан Қарулы Күштері Ұлттық әскери-патриоттық орталығында Ұлы Отан соғысындағы ұрыс алаңдарында қаза тапқан қазақстандық жауынгерлердің туыстарының қатысуымен іс-шара өтті. Іздестіру топтарының жұмысының арқасында...

Жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі: Алматы бойынша жаңа басшы тағайындалды

Мұрат Ахметов ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаментінің басшысы болып тағайындалды. Жаңа басшыны ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы Марат...

Илон Маск Қазақстанға сәлем жолдады

Tesla және SpaceX компанияларының басшысы америкалық миллиардер Илон Маск Қазақстанға сәлем жолдады. Видеоны бизнесмен, блогер Бейбіт Әлібеков Telegram-арнасында жариялады. Илон Маск Tesla Motors қызмет көрсету...

«Грузия полициясымен тығыз байланыстамыз» – министр Әсел Айтпаеваның өлімі туралы

ҚР Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев 26 жастағы Әсел Айтпаеваның Грузияда қаза болуы жөнінде пікір білдірді. «Осы қылмыстық іс бойынша бізде бірқатар тергеу жұмысы жүргізіліп,...

«Ештеңе айта алмаймын»: министр Аяжан Еділованың өліміне қатысты пікір білдіре алмады

Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев алматылық 19 жастағы Аяжан Еділованың өліміне қатысты пікір білдірді. «Бұл тергеудің егжей-тегжейін айта алмаймын, себебі іс Алматы қаласының арнайы прокурорларының...

«Жұлдызбен бір сахнада» жобасының жаңа концерті өтті

«Жұлдызбен бір сахнада» атты жаңа жобаның үшінші концертін «Qazaq Quintet» өнер ұжымы ұсынды. Қазақконцерттің 60-шы мерейтойлық маусымына арналған бұл концерт көрермен қауымның зор ықыласына...

Полицейлер жаңа форма киеді – министр

Жыл соңына қарай Қазақстандағы патрульдік полицейлер мен учаскелік инспекторлар жаңа формаға ауысады. Бұл туралы ҚР Ішкі істер министрі Ерлан Тұрғымбаев айтты. «Жыл соңында көшеде қызмет...

Хабиб Нурмагомедов Алматыға келеді

UFC чемпионы Хабиб Нурмагомедов Алматыға келеді. Ол аралас жекпе-жектен өтетін халықаралық турнирдің қонағы болады. Іс-шара 18 маусымда «Almaty Arena» кешенінде өтеді. Кештің басты жекпе-жегінде Шамиль...

Әлем картасында бесінші мұхит пайда болады

Ұлттық географиялық қоғам Атлант, Тынық, Үнді және Солтүстік Мұзды мұхиттардан кейінгі бесінші жаһандық мұхит – Оңтүстік мұхитты ресми түрде жариялады, деп хабарлайды National Geographic. Бұл...

Бір адам мерт болды: жамбылдық азамат өзіне оқ атқандарды көлігімен қуған

Жамбыл облысында ер адам өзіне оқ атқандардың артынан көлікпен қуып, жол апатын жасады. Бір адам қаза болды. 9 маусым күні кешке Меркі аудандық полиция бөліміне...

Түркістан облысында көшеде қару ұстап жүрген ер адам ұсталды

Түркістан облысында көшеде жүрген ер адамнан қару табылды. Оқиға Келес ауданында болған. Аудандық полиция бөлімінің жедел уәкілі Рамазан Шалқар «Қару» рейді аясындағы кезекшілігі барысында автотұрақтардың...

Арман Оспанов АҚШ-тағы жекпе-жегінде нокаутқа түсіп қалды

Аралас жекпе-жектен қазақстандық файтер Арман Оспанов (11-4) Professional Fighters League (PFL) лигасындағы дебютінде жеңілді. Америкалық Крис Уэйд (19-6) «Сұңқарды» нокаутқа түсірді, – деп хабарлайды...

«7-20-25» және «Баспана хит» бағдарламалары қашан аяқталады – Ұлттық банк жауабы

Ұлттық банк төрағасының орынбасары Берік Шолпанқұлов «7-20-25» және «Баспана хит» тұрғын үй бағдарламаларының аяқталу мерзімі туралы айтты. Қазіргі уақытта Қазақстанның Ұлттық банкі екі ипотекалық тұрғын...

«Хабар» телеарнасы Қасым-Жомарт Тоқаев туралы деректі фильм ұсынады

«Хабар» агенттігі Қазақстан Республикасының Президенті - Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев туралы «Преодоление» атты екі бөлімнен тұратын деректі фильм ұсынады. Фильмде Тәуелсіз Қазақстанның екінші Президентінің жеке тұлға...

«Жастар – Отанға!»: бес бағытты қамтитын 216 Жол картасы бекітілді

«Nur Otan» партиясы аймақтық филиалдары Саяси кеңесі Бюросының шешімімен «Жастар-Отанға!» бағдарламасын іске асыру бойынша еліміздің әрбір аудан, қала және облысы үшін 216 Жол картасы...

Токио Олимпиадасы: Қазақстан қоржынында 63 жолдама бар

Көркем гимнастикадан Ташкентте өтіп жатқан лицензиялық Азия чемпионатында қазақстандық Алина Әділханов чемпион атанып, Токио Олимпиадасына жолдама алды. ҚР Ұлттық Олимпиада комитетінің мәліметінше, Алина Әділханова көпсайыс...

Коронавирус: елімізде 12 науқас қайтыс болды, 521-інің жағдайы ауыр

ҚР Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус инфекциясына шалдыққан науқастар туралы мәлімет ұсынды. 11 маусымдағы жағдай бойынша, елімізде коронавирус инфекциясынан 21 951 адам (20 890 КВИ+ және...

Бұл елге бұрын-соңды болмаған ашаршылық қаупі төніп тұр – БҰҰ

Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) Эфиопия аймағының тұрғындары соңғы онжылдықта бұрын-соңды болмаған аштыққа ұшырауы мүмкін екенін ескертті. Ұйымның жаңа баяндамасында Эфиопиялық Тыграй аймағының әскери қақтығысынан зардап...

БҚО-да екі жігіт жолай өтіп бара жатқан әйелді орманға апарып зорлаған

Батыс Қазақстан облысында әйел зорлады деген күдікпен екі азамат ұсталды. БҚО полиция департаментінің ресми өкілі Болатбек Белгібековтің мәліметінше, оқиға Оралда саяжайлардың бірінің маңындағы орманда болған. Кешкі...

11 маусым: ел тарихындағы маңызды оқиғалар

1918 жылы Алаш Орда үкіметі Совет үкіметінің Қазақстан аумағындағы барлық декреттерінің күшін жойып, заңсыз деп жариялады. Бұл туралы Алаш Орда үкіметінің арнайы қаулысы қабылданды. «Алаш...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде жаңбыр жауып, жел тұрады

«Қазгидрометтің» мәліметінше, Қазақстан территориясының басым бөлігінде атмосфералық фронттарға байланысты құбылмалы, тұрақсыз ауа райы сақталады. Еліміздің оңтүстік-шығысында, таулы аудандарда қатты жаңбыр жауады. Республиканың кей жерлерінде дауыл тұрып,...

Түркістан тауларында тағы төрт турист адасып кеткен

Полицейлер мен құтқарушылар Түркістан облысы тауларында жоғалып кеткен төрт туристі тапты, деп хабарлайды sputnik.kz. Сайрам-Өгем шатқалында төрт адамның жоғалғаны туралы хабарлама полицияға 7 маусымда түскен....

Түркістан қаласының жаңа әкімі тағайындалды

Түркістан облысы Ордабасы ауданының бұрынғы әкімі Нұрбол Тұрашбеков Түркістан қаласының әкімі болып тағайындалды, - деп хабарлайды Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі. "Түркістан облысы әкімі Өмірзақ...

Ләззат ҚАЛТАЕВА: Мүмкіндігі шектеулі азаматтардың құқығына жіті мән берілгені өте маңызды

Соңғы кезде қоғамда халықтың белсенділігі жоғарылағаны, қоғамдық-әлеуметтік мәселелерді талқылау, пікір білдіру үрдісі жиілегені байқалады.      Белгілі бір әлеуметтік мәселе бойынша ғана емес, жалпы адамға,...

QazVac ДДСҰ ұсынатын медикаменттер тізіміне кіреді

QazVac Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұсынатын медикаменттер тізіміне кіреді. Бұл туралы Шетелдік инвесторлар кеңесінің 33-жалпы отырысында ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев айтты. «Қазақстан өзінің ғылыми әлеуетінің...

Алматыда қыз ұрламақ болғандар ұсталды (видео)

Желіде қызды көлікке отырғызып, ұрлап әкетпек болғандардың әрекеті түсірілген видео жарияланды. Видеода қыздың айғайлап, жылап жатқанын көруге болады. Жазба авторы оқиға Алматыдағы «Армада» сауда кешенінің...

Ақтөбеде жоғары шенді полицей ұсталды

Ақтөбеде полиция департаменті тергеу басқармасының басшысы ұсталды. Полковник Евгений Годлевский ірі көлемде пара алды деген күдікке ілінді, – деп хабарлады КТК телеарнасы. Телеарна мәліметінше, жоғары...

Жылқының жаппай қырылуы: министр әкімдіктерді кінәлап отыр

Ауыл шаруашылығы министрі Сапархан Омаров Маңғыстау облысында жем-шөп аз болу себебінен жылқының жаппай қырылуына қатысты түсінік берді, – деп жазды Tengrinews.kz. Ауыл шаруашылығы министріне Маңғыстау облысында...

Нұрлан Нығматулин: Жаңа заң жобасы мүмкіндігі шектеулі жандардың өмірін жеңілдетеді

Бүгін Мәжілістің жалпы отырысында азаматтардың жекелеген санаттарын әлеуметтік қорғау мәселелері бойынша заңнамалық түзетулерді бірінші оқылымда талқылау кезінде Палата Спикері Нұрлан Нығматулин мемлекеттік қызметтердің, ең...

Парламент заң қабылдады: Кәсіпкерлер жеңілдіктерге ие болады

Кәсіпкерлік кодексте ресми түрде "Әлеуметтік кәсіпкерлік" деген тарау пайда болады. Бұл заңды Сенат қабылдады. Жаңа тарауда кәсіпкерліктің қандай түрін әлеуметтік деп аталатыны, бұл мәртебені қалай...

Ухнаагийн Хүрэлсүх Моңғолияның Президент сайлауында жеңіске жетті

Моңғолияның бұрыңғы Премьер-министрі Ухнаагийн Хүрэлсүх 9 маусымда өткен президент сайлауында жеңіске жетті, - деп хабарлайды kaznews.mn порталы. Моңғолияның президент сайлауына Моңғол Халық (республикашыл) партиясы атын...

Қ.Ясауи атындағы ХҚТУ-да TÚRKISTAN газеті жинағының таныстырылымы өтті

Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде TÚRKISTAN газеті жинағының таныстырылымы өтті. Биыл Халықаралық қазақ-түрік университетінің 30 жылдық мерейтойы. Айтулы дата қарсаңында...

Карантин бұзғандарға қатысты жаңа ереже күшіне енді

Бүгіннен бастап коронавируспен ауырғандар және науқастармен байланыста болғандар карантин режимін бұзса 87 мың теңге айыппұл төлейді. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қаласының бас мемлекеттік санитар дәрігері...

12 жастағы қызды зорлады деген айыпталушы ақталып шықты

Ақмола облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты 12 жастағы қызды зорлады деген күдікке ілінген айыпталушыны ақтады, - деп жазды Tengrinews.kz. Бұл туралы ақпарат "НеМолчи"...

Алакөлге қатынайтын пойыз бағыттары мен билет бағасы белгіленді

Бүгінде Алакөлге бірнеше өңірден пойыздар қатынайды. Соның бірі «Нұр-Сұлтан-Достық» бағыты, ал 20 маусымнан бастап осы бағытта тағы бір қосымша пойыз қатынай бастайды. «Ал Алматыдан 18...

Түркістан іргесіндегі іргелі бақ түркі жұртының ырысты мекеніне айнала ма?

Түркістанның іргесіндегі Ескі Ихан ауылы – ежелден алма бағымен даңқы алысқа кетіп жатқан құтты ме­кен. Қазір бағбандардың алма, алша, жү­зім, өрік, алмұрт бағы жеміс...

Бағы жанған Бьернсон

Әрине, бүгінгі күннің көзқарасы тұрғысынан қарап Нобель сыйлығының үшінші лауреаты норвегтердің ұлттық мақтанышына айналған суреткері Бьернстано Бьернсонның шығармашылығына түрлі баға беруге қақымыз бар. Иә,...

Шымкент кәсіпорындары «Еңбек» бағдарламасының шарапатын көреді

Шымкент қалалық Халықты жұ­мыс­пен қамту орталығы қала аума­ғын­да орналасқан «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағының басқару­шы компаниясы» АҚ және аталған ай­мақтың резиденті AZALA Textile ЖШС-мен жұмыссыз...

Хайп қуған қыз: зират басында TikTok түсіргені үшін ауруханаға түскен бе?

Бейіт басында TikTok түсіріп, елдің ашуын туғызған тараздық бойжеткен танымал болу үшін енді ойдан оқиға құрастырған, – деп хабарлайды «Информбюро». Ол мазарлардың жанында түсірілген бейнежазбасы...

Отандық университет әлемдік рейтингте өз орнын нығайтты

Қазақстанның жетекші университеті Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ QS WUR рейтингінде топ-200-ге кіріп, әлемнің үздік университеттері арасында кезекті рет көшбасшылық позициясын танытты. Посткеңестік елдерден бұл топқа...

Ақтөбеде ауыл клубы өртеніп кетті

Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы, Қотыртас ауылында клуб өртеніп кетті. Ақтөбе облыстық төтенше жағдайлар департаменті оқиғаның мән-жайын баяндап берді. 9 маусым күні сағат 18:37-де Шалқар ауданы,...

Қазақтан шыққан тұңғыш сумошы – Сүйініш Казафузан

Әлемде 50-ден астам күрес түрі бар. Соның бі­рі – жапонның сумо күресі. Тарихы терең саму­рай­лық күрес – қазір әлемге кең танылған дәс­түрлі спорттың бірі....

Тәуелсіздік күнтізбесі

1995 жылғы 12 маусымда Елбасы Н.Назарбаев Алматыда Түркия Рес­публикасының Президенті С.Демирелді қабылдады. 1996 жылғы 13-15 маусымда ҚР басшылығының шақыруы бойынша Ислам Даму Банкінің (ИДБ) президенті...

Тәуелсіздіктің бір мұраты – терминдердің төл тілімізде түрленуі

Бүгінде елімізде тіл мәселесі ту­ралы айтар болсақ, ең алдымен оның мәртебесі мен қолданылу аясы Ата заңымызбен бекітілген. Яғни бәрі­міз­ге белгілі, Қазақстан Республикасы Конституциясының жетінші...

Ақтоты РАЙЫМҚҰЛОВА: Біздің мәдениетіміз әлемдік бәсекеге қабілетті

Биыл 30 жылға толып отырған қастерлі Тәуелсіздігіміздің тари­хына көз салсақ, алтын әріппен жазылатын жетістіктеріміз, қуанышты әрі жеңісті күндеріміз мол. Әсіресе, спорт пен туризм са­лаларын...

Баспана бағасы бағдарламаға көне ме?

Урбанизация процесі қалаға ағылған халықты бірнеше шаршы метрге тәуелді етті. Жағдайы жеткендер қораптай қаланған үйлерден жайлы орын тауып, жетпегендер жалдамалы пәтерді жағалап жүр. Десек...

Оралда ер адам велосипедтен құлап, көз жұмды

БҚО полиция департаментінің мәліметінше, оқиға 10 маусым күні таңда болған. «Шамамен таңғы сағат 07.00-де велосипедпен келе жатқан 62 жастағы ер адам құлап, мерт болды. Оның...