Турағұл мырза

Турағұл мырза!

Ол осындай құрметке әбден лайық­­ты тұлға. Оның өмір жо­лы, тауқыметті тағ­­дыры – Абай мен Алаш деген бөлін­бес, бір-біріне мағына мен мән үстемелеп отыратын рух киесін жалғаған үміт жібі. Абайды қазақ ақыны ретінде һәм ұлтымыздың асыл текті перзенті райында шетсіз-шексіз сүйген Алаш арыстарымен ояну дәуірінде, ұлттық ұлы бұлқыныс туған шуақты мезетте ат үстінде жүрген Турағұл әке аманатын орындаған, фәни ғұмырдың қызығын көре алмай арманда кеткен Әбіш (Әбдірахман), Мағаш (Мағауия), Ақылбай ағаларының көзіндей ел-жұртына қорған болған ер еді.

Турағұл 1875 жылы туған. Жасы­нан білгір әкенің тәрбиесімен даналыққа үйір, есті сөзді ұғуға бейіл. Домбыра, скрипка сияқты музыкалық аспаптарда шебер ойнаған кәнігі өнер адамы.

Алаш қайраткері Турағұлдың көзін көрген замандастары оның адамгершілігі ерен, кесек бол­мысты азамат болғанын жазады. Мы­салы, «Турағұл сөзге шешен, майда тілді, биязы сөйлейтін өте қабілетті болған. Абайдың сүйікті әйелі Әйгерімнен туған тұңғыш ұлы. Мен өз басым осы күнге дейін ер адамда Турағұлдай сымбаттыны көргем жоқ. Мен көргенде ол кісі ұзын бой­лы, денелі, қызыл шырайлы, қою қара сақалды, қара мұртты, өте сымбат­ты кісі. Үлкендерден естігенім шешесіне тарт­қан деуші еді», – деп жазған  Нияз­бек Алдажаров ақсақал. Парасатты, шын зиялы Турағұл.

Турағұл ел мүддесі таразыға түс­кен бұлыңғыр шақта саяси істер­ге де қатысқан. 1917 жылғы 5-13 желтоқ­санда өткен Екінші жалпықазақ сиезіне делегат ретінде шақырылған. «Алаш» пар­тиясының Семей қаласындағы бөлі­мінің мүшесі. Алаш Орда үкіметінің аты­нан Түркістан қазақтарымен келіс­сөз жүргізу мақсатындағы Сырдария сие­зі­не қатысқан. Бұл сиезде ол Бақты­керей Құлманұлы, Міржақып Дулатұлы сынды арыстармен қатар қазақ мәселе­сін шешіскен. Жүсіпбек пен Мұхтарға де­меу көрсетіп, «Абай» журналын шы­ғарыс­қан.

1922 жылы Әлихан Бөкейхан, Мір­жақып Дулатұлымен қатар түрмеге қа­ма­лып, төрт ай абақтыда отырған. 1927 жылдың күзінде қайта тұтқын­далған. 1928 жылғы 19 қарашадағы Семей округтік комиссиясының қаулысымен бай, феодал ретінде айдалған. Құнанбай қажының тұқымы және Алаш Орданың мүшесі деп айыпталған. Ниязбек Алда­жаров ақсақалдың естелігіне назар аударсақ, Тұраш Құнанбай сияқты адамның немересі және Алашорданы жақ­тады деп, 1928 жылы небары отыз алты қараның мүлкімен кәмпіскеленіп, Қостанайға жер аударылған.

Тұраштың абайтану ғылымына қосқан қомақты зор үлесі – «Әкем Абай туралы» естелігі. Бұл есте­ліктің тарихи да, әдеби де мән-мағынасы өте кең. Біртуар Абайды толық тануға, оның мінез-болмысын, шығармашылық кредосы мен психологиясын, жеке зертханасын тануға мүмкіндік беретін ғылыми сөз. Академик Мұхтар Әуезовтің жеке өтінішімен жазылған бұл естелік совет заманында бір-екі рет қана жария­ланып, кейіннен ғылыми айналымнан қа­лыс қалса да, Абай туралы үлкен ро­ман-эпопея жазған жазушыға молынан қызмет еткені шындық.

Асылында, Тұраштың естелігі ар­қылы ақын өлеңдерінің жазылу тарихы, шығу себебін анық білеміз. Екін­шіден, естелікте әр өлеңнің шағын тари­хынан бөлек жазылған орны немесе жы­лы анық айтылған. Сосын ең қымбат сөз – Абайдың жұмыс графигі, кісіні қабылдауы туралы мәселелер. Осы сөз арқылы әрқайсымыздың жүрегімізге жол тапқан ақыл-ой иесінің қандай адам болғанын ойша сипаттай аламыз. Көз алдымызға анық сұлбалы Абай бей­несі елестейтіні сөзсіз.

Алаш туы көтерілген кезеңде қа­зақ оқығандарымен бірігіп ру­хани өмірге белсене араласты. Сол жыл­дары ол бұқараға әдеби аудармашы ре­тін­де кеңінен танылған болатын. Абай­дың Тұрашы Максим Горькийдің «Чел­каш» әңгімесін алғаш рет қазақшалаған («Таң» журналы, 1924 жыл, №3-4). Со­сын, А.Неверовтің «Мен өмірге жерікпін» (Мәскеу, 1927), Джек Лондонның «Бала­ның ерлігі» (1927), Б.Прустың «Әнтек қы­ран» әңгімесін тәржімалаған. Соны­мен қатар әр жылдары А.Бельцер­дің «Қол­дағы малдардың, құстардың құрт ауруы болмағы жайы» (1926), С.Пири­долиннің «Мал шаруасының наси­хат­тары» (1926), Г.Сперанскийдің «Балалы әйел не білу керек?» (1927) кітаптарын ау­дарыпты.

Аудармашы Турағұлдың кітабына ұлт көсемі, рухани құндылық­тары­мыздың жөн-жобасын даярлаған  Мәскеудегі үй қамақта отырған бас идео­лог Әлихан Бөкейхан рецензия жаз­ған. 1927 жылғы «әйел теңдігі» жур­налы­ның №6 санында жарық көрген рецен­зияға қарайық: «Ұсақ жануарлар жұқ­палы ауруды таратады». Қазақшалаған Абайдың Турағұлы. Басқан Мәскеу, 1927 жыл. Қазақта төрден орын алған, бас, жая, жамбасты жеген жұқпалы ауру, оба, шума, қарын да қайталама сүзек, безгек, құрт ауруы, қан сүйек, теңге, қотыр, осылардың бәрі бит, бүрге, қандала, шыбын, маса арқылы бірден-бірге жұғады. Білім – аурудың бәрі микробтан болады деп тапты. Микроб – аспапсыз көзге көрінбейтін жәндік. Бір тамшы суда әлденеше жүз мыңдап микроб болады. Микробтың көлемін осыдан байқа. Микроб қанда, ішекте миллион­дап өсіп, у жасап, уымен өзі жайлаған жән­дікті уатады да ауру осыдан болады. Бұл кітапшада бит, бүрге, қандала, шы­бын, маса қайда өсіп-өнеді, қайы­сысы  қан­дай аурудың даяшысы, қайткенде адам жаудан құтылатыны жазылған»,  – деп жазады. «Қыр баласы» әдеби есімімен жазған сын пікірінде Алаш серкесі Абайдың баласын зор бағалайды. «Тұраш қазақтың тұрмысының тамырын ұстай білетін, қазақтың қолынан келетін айла-амалды жазған. Кітаптың тілі түсінікті, жеңіл жазылған. Оқудағы балалар, хат білетін әйелдер бұл кітапты оқыса, ар­тық іс болады» деп жазуы соның нақты дәлелі.

Әдеби білігі мен тоқығаны көп аза­мат Д.Лондонның «Мартин Иден» романын аударған, бірақ қолжаз­басы сақталмаған. Алаш арысы Нәзір Төреқұлұлы басқарған Мәскеудегі «Кіндік» баспасының тұрақты авторы болған ол бұдан бөлек тағы басқа әдеби туындыларды аударып жазған да болуы мүмкін. Ол сталиндік биліктің қанды қызыл құрығына ілінбегенде көп еңбек етер ме еді? Әсіресе, әкесі Абай туралы, оның ақындығы туралы жүйелі сөз, ғылыми бәсі бөлек ойларын жазатыны анық еді.

Қуғынның сойылын тартып, аза­бын көрген Тұраш отбасымен Шым­кентке де айдалған. Оның ең соңғы тұра­ғы сол – Шымкент екен. 1934 жыл­ғы 6 наурызда Турағұл ер дүниемен қош­тасқан-ды. Оның сүйегі Шымкент­тегі қорғасын зауытының астында қал­ған екен.

Сайып келгенде, Турағұл – Абай мен Алаш деген үлкен тарихи оқиға­ның тірегі, дәнекері. Ту көтерген ер дәргейінде азаттық идеясын бар жан-тәнімен қолдаған, Алаш руханияты мен ғылымы, әдебиеті жолында қолына қалам ұстап, жүрек сөзін қағаз бетіне түсірген мәдениет қайраткері.

 

Елдос ТОҚТАРБАЙ

 

Редакция таңдауы

Нью-Йоркте тұратын қазақ профессорының кітабы шықты (видео)

АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті Гарриман институтының профессоры, отандасымыз Гүлнәр Кендірбайдың Russian Practices of Governance in Eurasia. Frontier Power Dynamics, 16th-19th Century («16 ғасырдан...

Елорда Жазушылар үйінде екі игі шара өтті

Қазақстан Жазушылар одағының Нұр-Сұлтан қалалық филиалы биылғы жылды екі маңызды іс-шарамен бастады. Әдеби басқосу аясында елордалық бөлімше директоры Дәулеткерей Кәпұлы жастар шығармашылығы жөніндегі орынбасарын...

Қазақ каскадерлері «Taurus» сыйлығына ие болды

Қазақстандық каскадерлер тобы Әлемдік каскадерлер академиясының (АҚШ) «Taurus» сыйлығына ие болды, деп хабарлайды ҚазАқпарат. Бұл әлемдегі каскадерлердің ең беделді кәсіби сыйлығы, оны біздің «Қазақфильм»...

Қазақтың «қазақ» атын қайтарған қайраткер

Түпқарағанда патша заманында Николаев стансасы деп аталған елді мекенге Кеңес үкіметі басшылығы халыққа ешқандай еңбегі сіңбеген Алексей Егорович Баутиннің есімін берген. А.Баутин кедей, кәдімгі...
Нью-Йорк

Нью-Йоркте тұратын қазақ профессорының кітабы шықты (видео)

АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті Гарриман институтының профессоры, отандасымыз Гүлнәр Кендірбайдың Russian...
141038693 3607058339341164 6589528895840526628 n

Елорда Жазушылар үйінде екі игі шара өтті

Қазақстан Жазушылар одағының Нұр-Сұлтан қалалық филиалы биылғы жылды екі маңызды іс-шарамен бастады....
141750602 10216273431103549 6722841336425817565 n

Қазақ каскадерлері «Taurus» сыйлығына ие болды

Қазақстандық каскадерлер тобы Әлемдік каскадерлер академиясының (АҚШ) «Taurus» сыйлығына ие болды, деп...

Жаңалықтар

Димаш Құдайберген тыңдарманымен тікелей эфирде жүздеспек

Әлемге әйгілі отандасымыз Димаш Құдайберген жанкүйерлерімен тікелей эфирде жүздесуге уәде берді. «Сәлем, Dears! Менің алғашқы онлайн-концертімді көргендеріңіз үшін рақмет! Мен және менің командам бұл кешті...

Мемлекет басшысы ауызсумен жабдықтауды субсидиялау туралы заңға қол қойды

Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының Су кодексіне жергілікті өкілді, орталық және жергілікті атқарушы органдар арасында ауызсумен жабдықтауды субсидиялау жөніндегі өкілеттіктердің аражігін ажырату мәселелері бойынша өзгерістер...

Алматыда жүргізуші «Сергек» камераларын алдамақ болған

Алматыда жол талғамайтын көліктің жүргізушісі "Сергек" камераларын алдамақ болған, - деп хабарлайды Polisia.kz. 35 жастағы азамат жол қозғалысы ережелерін бұза отырып, жазадан жалтару мақсатында көліктің алдыңғы...

Белсенді Ермахан Ибраимовтың үстінен полицияға арыз жазды

Белсенді Әйгерім Тілеужанова бокстан Олимпиада чемпионы Ермахан Ибраимовты жауапқа тартуды талап етіп полиция департаментіне өтініш берді, деп хабарлайды NewTimes.kz. Бұл туралы белсенді жексенбі күні өзінің...

Украинаның Сыртқы істер министрлігі Путинді жау деп атады

Украина Сыртқы істер министрі Дмитрий Кулеба оппозиция Алексей Навальныйды қолдайтынын айтып, пікір білдірді, деп хабарлайды zakon.kz. "Менің жауымның жауы-менің досым. Мұны Навальныйға қазір наразылықтардың бейнесі...

Денесін бөлшектеген: Атырау облысында өз туысын өлтірген мұғалім келіншек ұсталды

Әлеуметтік желіде жазда Атырау облысы Махамбет ауданы Таңдай ауылында өз туысын өлтіріп, денесін ауладағы сарайда сақтаған мұғалім келіншек туралы ақпарат тарады, деп жазады "Ақ...

WhatsApp 30 миллионнан астам қолданушысынан айрылды

WhatsApp мессенджері қаңтар айының басынан бері 30 миллионнан астам қолданушысын жоғалтқан. Бұл туралды The Guardian хабарлады. Басылым дерегінше, бұған қолданушылардың қосымшаның жаңартылған нұсқасына көңілі толмауы...

Нұрсұлтан Назарбаев Асхат Аймағамбетовтің есебін тыңдады

«Nur Otan» партиясының Төрағасы, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетовті қабылдады, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Кездесуде Қазақстанның Тұңғыш Президентіне білім және ғылым саласының...

Елбасы Талғат Донақовты қабылдады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Жоғары Сот Кеңесінің төрағасы Талғат Донақовты қабылдады, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Кездесу барысында Нұрсұлтан Назарбаевқа «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру аясында...

Көкшетаулықтар вакцинацияға қарсылық білдіріп алаңға шықты

Көкшетау қаласының тұрғындары алаңға жиналып, жаппай вакцинациялау мен тұрмыстық зорлық-зомбылық туралы заң жобасына қарсылық білдірді. Онымен қоса бейнеүндеу түсірген. Видео әлеуметтік желіде "Көкшетауда митинг басталды"...

Қарақия ойпатындағы қоқыс үйіндісі жойылды

Қарақия-Қаракөл қорығының аумағында санитарлық тазарту жұмыстары жүргізілді, деп хабарлады облыстың экология департаменті. Мұнайлы аудандық ТКШ бөлімінің қызметкерлері Қарақия-Қаракөл мемлекеттік табиғи қаумалының мамандарымен бірлесіп сенбілік өткізді. -...

Коронавирустан қайтыс болған науқастардың туыстары наразылыққа шықты

Бүгін Бішкекте коронавирустан қайтыс болғандардың туыстары Денсаулық сақтау министрлігінің ғимараты алдында пикет ұйымдастырды. Наразы топ бас пульмонолог Талантбек Сооронбаев пен министрдің орынбасары Мадамин Каратаевтың...

Трамп өз партиясын құру туралы жоспарынан бас тартты

АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамп елдегі демократтармен және республикашылармен бәсекелес болатын үшінші ірі саяси партия құру туралы ойынан бас тартты. Бұл туралы Fox News...

Зейнетақы жинағын пайдалану: Порталдағы өтініміңіз жойылса не істеу керек?

«Отбасы» банкі enpf-otbasy.kz онлайн-платформасының жұмысын түсіндірді. «Enpf-otbasy.kz онлайн-платформасындағы сіздердің өтінімдеріңіз жойылса немесе жүйе соманы дөңгелектуіңізді сұраса, онда бұл бірнеше себептерге байланысты болуы мүмкін: 1. Егер қажет...

SpaceX орбитаға жіберілген спутниктер саны бойынша рекорд жаңартты

SpaceX компаниясы спутниктердің рекордтық көрсеткіші – 143 аппараты бар Falcon 9 зымыран тасығышын ұшырды, деп хабарлайды РИА Новости. Бұдан бұрынғы рекорд 2017 жылы Үндістанда тіркелген...

Масканың орнына респиратор: Қорғаныс құралдарын пайдалану талаптары күшейтілді

25 қаңтардан бастап Австрия тұрғындары дүкендерде немесе қоғамдық көліктерде маскалардың орнына жоғары дәрежелі FFP2 қорғаныс респираторларын қолдануға міндеттелді. Бұл жаңалықты Австрия канцлері Себастьян Курц...

Шетелдегі қандастарға қазақ тілін үйрету жобасы талқыланды

«Отандастар қоры» коммерциялық емес акционерлік қоғамы мен Ш.Шаяхметов атындағы «Тіл қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы арасында кездесу өтті. Жобаның басты мақсаты – шетелдегі этникалық қазақтардың...

Елімізде баланың жүрген жерін анықтайтын жүйе іске қосылады

Қазақстанда баланың тұрған орнын анықтауға мүмкіндік беретін "Тап мені" жүйесі іске қосылады. Бұл туралы ҚР Ішкі істер министрлігінің ресми өкілі Нұрділдә Ораз айтты, деп...

Коронавирусқа қарсы вакцинадан бас тартқандар жұмыстан қуылды

Германияда коронавирусқа қарсы вакцина салдырудан бас тартқандар жұмысынан айрылды.  Оқиға жергілікті қарттар үйінде болған. Мекеме басшысы әйелімен бірге екпе салдырып, өзгелерді де вакцина алуға шақырған....

Ертең Президенттің төрағалығымен Үкіметтің кеңейтілген отырысы өтеді

26 қаңтарда Үкіметтің кеңейтілген отырысы өтеді. Бұл жайында Мемлекет басшысының баспасөз хатшысы Берік Уәли Facebook парақшасында хабарлады. «Ертең, яғни 26 қаңтар күні Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт...

Ер адам бастығы берген сыйлықтың арқасында 84 млн теңгеге байыды

АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатындағы Шарлотт қаласының тұрғыны бастығынан Рождествоға сый ретінде алған лотерея билетінің арқасында ірі олжаға кенелді, деп хабарлайды UPI басылымы.  Та’Вон Бэттс...

Интернет арқылы көлік сатып алмақ болған Петропавл тұрғыны жарты миллион теңгесінен айрылды

Интернетте автокөлік сатып алмақ болған петропавлдық жарты миллион теңгесінен айырылды, деп хабарлайды Polisia.kz. Интернет-алаяқтық саны артып келеді, қылмыскерлер де түрлі амал-тәсілдерді ойлап табуда. Веб-ресурстардың...

1 ақпаннан бастап Алматы толығымен цифрлық телехабарға көшеді

1 ақпаннан бастап Алматы қаласы толығымен цифрлық эфирлік телехабарға көшеді, – деп хабарлады қала әкімдігі. 2021 жылдың 1 ақпанында Алматы қаласында «Көктөбе» телемұнарасында цифрлық эфирлік...

Бауыржан Байбек «Jas Otan» мен жас депутаттарға жүктелетін міндеттерге тоқталды

Елбасы, партия Лидері Нұрсұлтан Назарбаевтың келісімімен «Jas Otan» Орталық кеңесінің отырысында Нұржан Жетпісбаев «Nur Otan»-ның жастар қанатының жаңа басшысы болып сайланды. Бұл туралы партия...

Семей қаласына жаңа әкім тағайындалды

ШҚО әкімі Даниал Ахметовтың өкімімен Семей қаласының әкімі қызметіне Нұрымбет Сақтағанов тағайындалды. Нұрымбет Аманұлы 1970 жылы 6 тамызда Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген. Қызылорда педагогикалық институтын,...

Еліміздің кей аймақтарында күн жылынады

"Қазгидромет" 26-28 қаңтардағы ауа райы туралы болжамдарын айтты. Синоптиктердің мәліметінше, еліміздің кей аймақтарында аяз бәсеңдеп, күн жылынады.  Солтүстік Қазақстан облысында аяз бәсеңсіп, қар жауады, бұрқасын...

COVID-19: ШҚО-да қайтадан блокбекеттер қойылды

Шығыс Қазақстан облысының бас санитар дәрігері аймақтағы шектеу шараларын 2021 жылдың 25 қаңтарынан 7 ақпанына дейін ұзарту туралы жаңа қаулы шығарды. Құжатқа сәйкес, облыста санитарлық...

Петропавлда аялдамаларға бейнебақылау камерасы орнатылды

Петропавлда бұзақылықпен күресу үшін әр автотұрақ, аялдамалардың жанына бейнебақылау камерасы орнатылды. Петропавл қаласы әкімдігінің мәліметінше, облыс орталығында қосымша жаңа 120 бейнекамера пайда болды. Бұл –...

Коронавирус: Қазақстан «қызыл» аймаққа кірді

Денсаулық сақтау министрлігі 25 қаңтардағы эпидемиологиялық ахуалды бағалау матрицасын жариялады. 25 қаңтардағы эпидемиологиялық ахуалды бағалау матрицасына сәйкес, Қазақстанның 6 облысы мен қаласы «қызыл» аймақта тұр....

Бойжеткен үшін бір-біріне оқ жаудырған азаматтардың үстінен қылмыстық іc қозғалды

Нұр-Сұлтанда жас жігіттер бойжеткен үшін бір-біріне оқ жаудырды, – деп хабарлады қалалық Полиция департаменті. Елорда тұрғыны Эльмира Баекешева түнде болған атыс туралы Facebook-тегі парақшасында жазды. «Түннің...

Карантин: Маскасыз суретке түскен депутаттар айыппұл төлейтін болды

Семейде маска тақпай суретке түскен қалалық мәслихат депутаттарына санитарлық нормаларды бұзғаны үшін айыппұл салынды. Бұл туралы қалалық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының өкілдері мәлімдеді. Arnapress.kz сайтының мәліметінше,...

Елімізде 1 480 адам коронавирус жұқтырды

Сoronavirus2020.kz сайтының мәліметінше, 24 қаңтар 23:59-дағы эпидемиология жағдай бойынша 1 480 адам коронавирус жұқтырды. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 211 Алматы қаласы - 135 Шымкент...

Бразилияда футболшылар мінген ұшақ апатқа ұшырап, 6 адам мерт болды

Бразилияның Порту-Насиунал қаласының маңында «Пальмас» бразилиялық төртінші дивизионның футболшылары мінген ұшақ апатқа ұшырап, 6 адам мерт болды. ҚазАқпараттың Globo телеарнасына сілтеме жасап жазуынша, апат орнында...

Аяз күшейеді: 10 өңірде ескерту жарияланды – Қазгидромет

Бүгін, қаңтардың 25-і күні, еліміздің басым бөлігінде күн суытып, көктайғақ болады, тұман түсіп, аяз күшейеді, – деп хабарлады Қазгидромет. 25 қаңтарда Атырау, Ақтөбе, Батыс Қазақстан...

Нью-Йоркте Навальныйды қолдау акциясында Қазақстан туы көтерілді

23 қаңтарда Алексей Навальныйды қолдау акциясы тек Ресейде емес, басқа да бірнеше мемлекетте өтті, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Нью-Йорктегі Таймс-скверде көптеген адам ту және...

Қазақстанда апта ішінде болған кадрлық тағайындауларға шолу

Өткен апта ішінде жаңа Үкіметтің құрамы белгілі болды. Ведомстволарда вице-министрлер мен аппарат басшылары тағайындалды, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі. Апта басында Қазақстан Республикасы Үкіметінің құрамы туралы Президент...

Нью-Йоркте тұратын қазақ профессорының кітабы шықты (видео)

АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті Гарриман институтының профессоры, отандасымыз Гүлнәр Кендірбайдың Russian Practices of Governance in Eurasia. Frontier Power Dynamics, 16th-19th Century («16 ғасырдан...

Төрт бірдей олимпиадаға қатысқан қазақстандық шаңғышы жол апатынан қайтыс болды

Төрт бірдей Олимпиада ойындарына қатысқан қазақстандық шаңғышы, әлем чемпионатының қола жүлдегері Николай Чеботько жол апатынан қайтыс болды, деп хабарлайды ҚР Ұлттық олимпиада комитеті. Байрақты додаларда...

«UFC – оның деңгейі емес». Жалғас Жұмағұлов тағы да жеңіліп қалды (видео)

Қазақстандық файтер Жалғас Жұмағұлов (13-4) Абу-Даби (БАӘ) қаласында ұйымдастырылған UFC 257 турнирінде швециялық спортшы Амир Альбазиден (13-1) жеңіліп қалды. Үш раундқа созылған жекпе-жек Альбазидің пайдасына шешілді, алайда...

Атышулы Конор Макгрегор Порьеден техникалық нокаутпен жеңілді (видео)

Абу-Даби (БАӘ) қаласында өткен UFC 257 турнирінің басты кездесуінде  ирландиялық файтер Конор Макгрегор (22-4) америкалық аралас жекпе-жек шебері Дастин Порьеден (26-6-1) жеңіліп қалды. Жекпе-жек бес раундқа жоспарланған болатын,...

Әлемге әйгілі тележүргізуші өмірден өтті

Америкалық тележүргізуші Ларри Кинг қайтыс болды. Қаралы хабар оның Twitter-дегі аккаунтында жарияланды. Америкалық тележүргізуші, журналист Ларри Кинг 87 жасында дүниеден озды. Кинг сенбі, 23 қаңтарда Лос-Анджелестегі...

Елорда Жазушылар үйінде екі игі шара өтті

Қазақстан Жазушылар одағының Нұр-Сұлтан қалалық филиалы биылғы жылды екі маңызды іс-шарамен бастады. Әдеби басқосу аясында елордалық бөлімше директоры Дәулеткерей Кәпұлы жастар шығармашылығы жөніндегі орынбасарын...

Балғынбек Алексей Цойды қарғап тастады

Айтыскер ақын Балғынбек Имашев Денсаулық сақтау министрі Алексей Цойдың көктемде коронавирустың елімізде таралу ауқымы жайлы болжамына қарғыспен қарсылық білдірді. Ақын өзінің Instagram парақшасында «Қой үстіне...

Қазақ каскадерлері «Taurus» сыйлығына ие болды

Қазақстандық каскадерлер тобы Әлемдік каскадерлер академиясының (АҚШ) «Taurus» сыйлығына ие болды, деп хабарлайды ҚазАқпарат. Бұл әлемдегі каскадерлердің ең беделді кәсіби сыйлығы, оны біздің «Қазақфильм»...

Жандос Бүркітбаев вице-министр қызметіне тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Жандос Қонысұлы Бүркітбаев Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұл жөнінде Үкіметтің баспасөз қызметі хабарлады. Жандос Бүркітбаев 1971 жылы Жамбыл облысында...

Елбасы Алтай Көлгіновті қабылдады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұр-Сұлтан қаласының әкімі Алтай Көлгіновті қабылдады. Бұл жөнінде Елбасының баспасөз қызметі хабарлады. Кездесуде елорда әкімі Елбасыға қала құрылысындағы алдағы жоспарлар мен саниталық...

Тоқаев Алексей Цойға карантин жағдайын қатаң бақылауды тапсырды

Президент  Денсаулық сақтау министрі Алексей Цойды қабылдады. Бұл жөнінде Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады. Қасым-Жомарт Тоқаевқа коронавирус індетіне қарсы күрес бойынша Қазақстанда қабылданып жатқан шаралар жөнінде...

Зинедин Зидан коронавирус жұқтырды

«Реал Мадрид» испан футбол клубының жаттықтырушысы Зинедин Зиданның коронавирус инфекциясына жасалған тесті оң нәтиже көрсетті. Бұл туралы клубтың ресми сайты хабарлады. Зидан 2019 жылы...

Әлия Назарбаева: Барлығына бірдей көмектесе алмаймын

Әлия Назарбаева Instagram-ға көмек сұрап, өтініш білдіріп жазатын адамдар туралы айтты. Құрметті жазылушыларым мен оқырмандарым! ⠀ Маған күнделікті көптеген адам көмек сұрап жазады! ⠀ Өзімнің көзқарасымды нақты айқындағым келеді:...

Зейнетақы жинағы ең көп өңірлер аталды

«Отбасы банкі» АҚ басқарма төрағасы Ләззат Ибрагимова тұрғындарының зейнетақы жинағы ең көп 4 өңірді атады. «658 млрд теңге! Алматы қаласындағы салымшылар (зейнетақының бір бөлігін...

Қырғыз Республикасының жаңа президенті салтанатты ұлықтау рәсімінен бас тартты

Қырғыз Республикасының жаңа президенті Садыр Жапаров ұлықтау рәсімі кезіндегі арнайы кортеж бен банкеттен бас тартты. Садыр Жапаров бұл туралы өз көзқарасын Қырғызстан президентінің ресми...

Индонезиядағы Boeing 737 ұшағының апатқа ұшырау себебі анықталды

9 қаңтарда апатқа ұшыраған индонезиялық Sriwijaya Air авиакомпаниясының жолаушылар ұшағы қозғалтқышты басқару жүйесінің бұзылуына байланысты құлауы мүмкін. Бұған Boeing 737-нің қара жәшіктерінің бірінен алынған...

Этникалық қазақтар қандас мәртебесін сирек ала бастаған

2020 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанға қоныс аударған 13 мың этникалық қазақ қандас мәртебесін алды. Бұл 2019 жылға қарағанда 4 мың адамға аз, деп хабарлайды...

Мақтааралдықтар көктемгі егіс жұмыстарын бастап кетті

Мақтаарал ауданының шаруалары қаңтардың қақ ортасында диқаншылықты бастап жіберді, деп хабарлайды Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі. Ерте өнім беретін қырыққабат дақылын егу науқанына қазірдің...

Еліміздің бірқатар өңірінде жол жабылады

Ауа райының қолайсыздығына байланысты (қар, боран) барлық автокөлік түрлері үшін республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының бірқатарына уақытша шектеу қойылды, деп хабарлады «Қазақавтожол». Алматы –...

Зейнетақының бір бөлігін алуға өтінім қабылдайтын сайттың аты жарияланды

«Отбасы банкі» АҚ басқарма төрағасы Ләззат Ибрагимова зейнетақының бір бөлігін алуға өтінім қабылдайтын сайттың атын жария етті. «Сайттың атын алғаш рет жария етейін. Ол -...

Екінші дүниежүзілік соғыстан бері алғаш рет: Нидерландыда коменданттық сағат енгізіледі

Нидерланды парламенті елдің уақытша үкіметінің коронавирустық пандемия жағдайында мемлекет аумағында коменданттық сағат енгізу туралы ұсынысын көпшілік дауыспен қолдады. Бұл туралы заң шығарушы органның сайтына...

«Nur Otan»: Азаматтарды қабылдау қайта жанданды

Мұқтаж жандарға көмек көрсету алматылық нұротандықтардың басты назарында. Биылғы жылы қаланың мемлекеттік мекемелері басшыларының азаматтарды қабылдауы қайта басталды. Бұған дейін ол Парламент Мәжілісі мен...

«Сергек» көмекке келеді: Енді алимент төлемегендерді жазалау оңайға түспек

Биылдан бастап алимент төлеуден жалтарып жүргендерді анықтауға «Сергек» жүйесі қолданылады. Бұл туралы ҚР Әділет вице-министрі Алмат Мадалиев мәлімдеді. «Биыл бұл жұмыстарды жандандыра түсетін екі жайт...

«100 млн доллар сыйақы беремін»: Илон Маск бірегей технология үшін байқау жариялады

SpaceX компаниясының негізін қалаушы Илон Маск көмірқышқыл газын ұстап қалудың ең тиімді технологиясын ойлап тапқан адамға 100 миллион доллар төлеуге уәде берді. "Мен көмірқышқыл газын...

Ақтөбеде мүгедек қарияларды көсеумен ұрып, бар ақшаларын алып кеткен күдікті ұсталды

Ақтөбе полициясы қарақшылық жасаған күдіктіні ұстады. Ол үй иелерін ұрып-соғып, қолда бар ақшасын алып кеткен. Полицияға белгісіз біреудің терезе арқылы кіріп, отбасы мүшелерін көсеумен ұрып...

Президент ресейлік «Спутник V» вакцинасын салдырды

Аргентина президенті Альберто Фернандес коронавирусқа қарсы ресейлік «Спутник V» вакцинасын салдырды, деп хабарлайды Интерфакс. Мемлекет басшысының вакцина алу кезіндегі суреттері жергілікті басылымдарда жарияланды. Бұған дейін...

Аида Балаева: Президент қол қоймаған кез келген заң жобасы тиісті өзгерістерге құқылы

Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева Алматы қаласында «Қоғамдық бақылау туралы» заң жобасын талқылауға қатысты жиында аталған құжаттың мақсат-міндеттерін түсіндірді.  «Қоғамдық бақылау туралы» заң...

«Nur Otan» партиясының Қоғамдық саясат институтының директоры тағайындалды

«Nur Otan» партиясының Қоғамдық саясат институтының директоры болып Мәдина Нұрғалиева тағайындалды. Партия Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек жаңа басшылық алдына бірқатар маңызды міндеттер қойды. Соның...

Қазақстандық депутаттардың қанша жалақы алатыны белгілі болды

Еліміздегі депутаттардың айлығы 550 мыңнан басталады. Еңбек өтіліне қарай 800 мың теңгеге дейін жалақы алатындары да бар, деп хабарлайды Еуразия бірінші арнасы. Телеарна таратқан...

Зейнетақы жинағын пайдалану: ертең өтінім беретін онлайн-платформа іске қосылады

«Отбасы банк» 23 қаңтарда зейнетақы жинағының бір бөлігін пайдалану үшін өтінім беруге болатын онлайн-платформаны іске қосады. «Отбасы банктың» хабарлауынша, бүгінге дейін банкте арнайы 57 мың...

Ақтөбе облысындағы кеніште болған қайғылы оқиғаның себебін атады

Ақтөбе облысының Хромтау ауданындағы «Весенне – Аралчинский» жерасты кенішіндегі қайғылы оқиғаның себеп-салдары белгілі болды. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, қайғылы оқиға 2020...

Қазақтың «қазақ» атын қайтарған қайраткер

Түпқарағанда патша заманында Николаев стансасы деп аталған елді мекенге Кеңес үкіметі басшылығы халыққа ешқандай еңбегі сіңбеген Алексей Егорович Баутиннің есімін берген. А.Баутин кедей, кәдімгі...

Жағдайың қалай, Жаңатас?

Кеңес Одағы кезінде Мәскеудің тікелей қамқорлығында болып, қарқынды дамыған Жамбыл облысындағы Жаңатас қаласының  тоқсаныншы жылдары терең тоқырауды бастан өткергені белгілі.  Экономикалық байланыстардың үзілуінен фосфор...

Орысшада – көп, қазақшада – біреу-ақ

Парламенттің қос палаталарының қа­тысуымен – С участием обеих палат Пар­ламента. Бұл – қазіргі қазақ тіліндегі ең жиі кез­десетін, орыс тілінің ықпалымен туын­даған қателердің бірі. Сан...

«Бірінші байлық денсаулық екенін есте ұстайықшы!». Мейрамбек Бесбаев денсаулығына алаңдаған жұртқа алғыс айтты

Коронавирус індетіне шалдығып, ауыр халде ауруханаға жеткізілген танымал әнші Мейрамбек Бесбаев өзінің денсаулығына алаңдаған туған-туыс, барша жұртқа алғыс айтты. «Ең әуелі еміме шипа беріп, ел қатарына...

Әсел Робертс АҚШ президенті протоколының басшысы міндетін атқарушы қызметіне тағайындалды

Қазақстан тумасы Әсел Робертс АҚШ президенті протоколының басшысы міндетін атқарушы қызметіне тағайындалды, деп хабарлайды АҚШ Мемлекеттік департаментінің ресми сайты. «Әсел Робертс 2021 жылғы 20 қаңтардан...

Алдағы үш күнде еліміздің солтүстігінде -40 градусқа дейін аяз түседі

«Қазгидромет» РМК алдағы үш күнге жасалған ауа райы болжамын жариялады. «Салехард аудандарынан суық антициклон Қазақстанның ауа райына әсер етеді. Жауын-шашынның тоқтатылуы және ауа температурасының төмендеуі...

Мәслихат мандатын алған қандастардың қарасы көп

Естеріңізде болса, былтыр дәл осы қаңтар айында «Nur Otan» партиясының жиынында cөйлеген сөзінде Елбасы Н.Назарбаев: «Келесі сайлауда жергілікті мәслихаттарға қандастарымызды көптеп тарту керек» деген...

Популизм – жастарды ұшпаққа шығаратын жол емес

Тәуелсіздік алғаннан кейін-ақ жастар сая­сатына ерекше көңіл бөліне бастады. Бар­лық облыста, қала мен аудандарда, елді мекендерде Жастар ісі жөніндегі комитеттер құ­рыл­ды. Ал қазір жастар...

Ералы Тоғжанов Қордайдағы вакцина шығаратын зауыттың құрылысымен танысты

ҚР Премьер-Министрдің орынбасары Ералы Тоғжанов бастаған үкіметтік делегация Жамбыл облысының Қордай ауданына барды, – деп хабарлады primeminister.kz. Жұмыс сапары барысында вице-премьер Гвардейский ауылындағы биологиялық...

Таразда түрмеге жолданған тіс жуатын пастаның ішінен есірткі табылды

Тараз қаласында түрмедегі азаматқа жолданған сәлемдемеден күдікті зат табылды. Оқиға Тараздағы ЖД-158/7 мекемесінде орын алды. Ерекше режимдегі мекеменің ережесін бұзғандар сәлемдеме жолдау арқылы жымысқы ойын...

Елімізде өткен тәулікте 1430 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 1430 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 231 Алматы қаласы - 130 Шымкент қаласы - 14 ...

Карантин: Теңіз кенішінде шектеу шараларының мерзімі ұзартылды

Атырау облысы Бас санитар дәрігерінің жаңа қаулысына сәйкес, Теңіз кенішінде карантиндік шектеу шараларының мерзімі ұзартылды. «Теңіз кен орнында карантиндік және шектеу шаралары эпидемиологиялық жағдай тұрақталғанға...

Зейнетақы жинағын баспана үшін пайдалану ережелері жарияланды

ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі зейнетақы төлемдерін тұрғын үй жағдайларын жақсарту үшін пайдалану ережелерін жариялады. 21 қаңтар күні бекітілген құжаттың толық мәтіні zan.gov.kz сайтында...

Жел, бұрқасын, көктайғақ: бүгін республиканың басым бөлігінде қар жауады – Қазгидромет

22 қаңтар күні республиканың басым бөлігінде қар және қар аралас жаңбыр жауады, кей жерде тұман, көктайғақ, жаяу бұрқасын, екпінді жел сақталады. Оңтүстік, оңтүстік-шығыста желдің...

ҚОҒАМҒА ӨЗ ПІКІРІ ЖОҚТАР ҚАУІПТІ…

Бір қарағанда бір адамның екінші адамнан өзге­ше­лігі жоқ. Яғни біреуінде не болса, екін­ші­сін­де де сол бар: көретін көз, еститін құлақ, дәм се­­­зетін тіл деген...

Қазақ әдебиетінде ілгерілеушілік те, іркіліс те бар

Әдебиеттің қоғамдағы рөлі ерекше. Ол әрдайым заман өзгерістерін ұғындырып, адам санасын тәрбиелеп отырады. Ұлттық ақыл-ойдың азат­тық алғанына 30 жылдан асқанда осы кезең ішінде сөз...

Андрей Аршавин: Жуырда қазақстандық клуб құрамында ойнау туралы ұсыныс келіп түсті

Санкт-петербургтік «Зенит», лондондық «Арсенал» және алматылық «Қайрат» клубтарының құрамында өнер көрсеткен ресейлік футболшы Андрей Аршавин жуырда қазақстандық бір клуб басшылығы хабарласып, команда сапында ойнау...

Қандастар биыл ҰБТ-ны онлайн тапсыра ала ма?

«Отандастар қоры» жобалар координаторы Дидар Болат және жоғарғы оқу орындарындағы дайындық бөлімдері жетекшілерінің қатысуымен онлайн жиын өтті. Жиында шетелдегі этникалық қазақ жастарының қазіргі пандемия жағдайына...

Nur Otan фракциясының депутаты тұрмыстық зорлыққа қарсы заң жобасын пысықтауды ұсынды

Парламент Мәжілісіндегі Nur Otan фракциясының мүшесі, палатаның Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің төрайымы Жәмилә Нұрманбетова «Отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңына жоспарланып отырған өзгерістер жайында хабарлады....

Ғабидолла Әбдірахымов ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі болып тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Ғабидолла Әбдірахымов ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі болып тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлайды. Ғабидолла Рахметоллаұлы еңбек жолын 1996 жылы...

Халықтың алдында жауапкершілікті мойындаған іс болды

Бүгін Моңғолияның премьер-министрі Ухнаагийн Хурэлсух өзінің отставкаға кететіні туралы ресми түрде мәлімдеді.  Бұл оқиғаға Моңғолияда тұратын белгілі ақын қандасымыз Байыт Қабанұлы былай деп баға берді: «Монғолияның...

Ыстанбұлдағы алаң Абай есімімен аталатын болды

Түркияның Ыстанбұл қаласындағы алаңға Абайдың есімі берілді, деп хабарлайды Қазақстанның Түркиядағы Елшілігі. «Ұлы қазақ ақыны Абайдың 175 жылдық мерейтойына орай Ыстанбұл мәслихатының шешімімен қаладағы қазақ...

Моңғолия Үкіметі отставкаға кететінін мәлімдеді

Бүгін Моңғолияның премьер-министрі Ухнаагийн Хурэлсух өзінің отставкаға кететіні туралы ресми түрде мәлімдеді, деп хабарлайды МОНЦАМЭ агенттігі. Оған себеп: екі күн бұрын жаңа босанған әйелді орталық...

Ауыстырып үлгеріңіз!: 1 ақпаннан бастап қандай банкноттар қабылданбайтыны белгілі болды

Ұлттық банк 1 ақпаннан бастап 2006 жылғы үлгідегі номиналы 2000, 5000 және 10000 теңгелік банкноттарды қабылдау және ауыстыру мерзімі аяқталатынын хабарлады.  «2021 жылдың 1 ақпанынан...

Президент шулы заңға қатысты пікір білдірді

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қоғамда қызу талқыланып жатқан «Отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл туралы» заң жобасына қатысты пікір білдірді. «Отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл туралы» заң жобасы...

Ұлыбританияда жоғалған әмиян Түркиядан табылды

Ұлыбританияның Эссекс округінің тұрғынына оның заттарын қоқыстан тауып алған түркиялық жігіт жазған. Қыз үшін жоғалтқан заттарының өз үйінен мыңдаған шақырым жерге қалай тап болғаны...

Канада Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істейтін қазақ қызы: Ұлымның Қазақстан намысын қорғағанын қалаймын

Жуырда қазақстандық спорт порталдарының біріне сұхбат берген 17 жастағы Марк Уэбб есімді канадалық хоккейші Алматыда дүниеге келгенін, алдағы уақытта хоккейден Қазақстан ұлттық құрамасында өнер...

Әлия Назарбаева қазақстандық мұғалімдерге көмектеспек

Әлия Назарбаева биыл "Қазақстан мұғалімі" жобасын кеңейту арқылы отандық педагогтарды қолдау ниеті туралы хабарлады.  "Біз жобаны кеңейтіп, оны білім беру жүйесіндегі адами капиталын дамытуға бағыттағымыз...

Ақын Маралтай Райымбекұлы Президент пен министрге жыр оқу эстафетасын жолдады

Белгілі ақын Маралтай Райымбекұлы Мұқағали Мақатаевтың 90 жылдық мерейтойына байланысты ақиық ақынның «Күн бүгін күңіреніп…» өлеңін оқып,  ары қарай жалғастыру үшін жыр оқу эстафетасын...

Блогер Азамат Сәрсенбаев Қаракөлге қонған аққу мен үйректер тобын түсірді (видео)

Қоқиқаздарды видеоға түсірген  ақтаулық блогер Азамат Сәрсенбаев жаңа ролик жариялады. Бұл жолы видеограф Қаракөл көліне қонған аққу мен үйректер тобын түсірді, – деп хабарлайды...

Халыққа қызмет көрсету орталықтарының жұмыс режимі өзгерді

Қазақстанның кейбір өңірлерінде коронавирустың таралуына жол бермеу мақсатында халыққа қызмет көрсету орталықтары азаматтарды қатаң түрде тек алдын ала жасалған бронь негізінде қабылдайды, деп хабарлады...

Дәулет Кәрібек жаңа қызметке тағайындалды

Бүгін Саяси кеңес Бюросының ұсынуымен Дәулет Кәрібек Нұр-Сұлтан қаласындағы партия филиалы төрағасының бірінші орынбасары лауазымына тағайындалды. Бұл туралы елорда әкімдігінің сайты хабарлады.  2009-2010 жылдары елорданың...

Президент ұшағымен соңғы рейс: Мелания Трамптың сапарға киген көйлегінің бағасы анықталды

АҚШ-тың бұрынғы басшысы Дональд Трамп пен оның әйелі Мелания президенттік жұп ретінде Air Force One лайнерінде соңғы рейс жасады. Елдің бұрынғы бірінші ханымының рейс...