Мұстақымның тағдыры

Алаш туы көтерілген кешегі ХХ ғасырдың басында өмір сүрген халық қаһармандарының өмірі – ұлттық рухтың алдаспаны, мемлекетшілдік сананың қайнар көзі. Қазақтың Алаш кезеңінде өмір сүріп, азаттық идеясын жүзеге асырған қуаты мол интеллигенциялық толқынның бірегейі Мұстақым Малдыбайұлы болатын.

Мұстақым – Әлихан Бөкейхан, Бар­лыбек Сырттанұлы, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы, Отыншы Әлжанұлы, Жақып Ақбайұлы сынды оқыған тұстас, за­мандастарымен бірігіп, патшалық би­лік­тің езгісін тартқан қазақ елінің тағдырына ара­ша түскен, жерінің тұтастығы үшін кү­­рескен ер. Алаш арысы ХХ ғасыр ба­сын­дағы қазақтың әлеуметтік, қоғамдық-саяси өміріне белсене араласып, түйіні шешіл­ме­ген мәселелерді көтеріп, мерзімді басы­лым­дарға жүректен шыққан отты сөздерін бас­тырды. Қараңғы қазақ баласы үшін оқу­лық, кітап жазып, ұлттық педагогика мен оқыту әдістемесінің негізін салды. Ел ара­лап, ауыл кезіп, қара домалақтарды оқу­ға шақырды. Алға жылжыған заманның жа­лына жабысып, қазақ қоғамына еу­ропалық мәдениет, прогрессивті леп әкел­ген, мектеп пен зауыт, өнеркәсіп ашқан жаңашыл көзқарастағы оқыған еді. Биыл осы азаматтың туғанына мерейлі 140 жыл. 1880 жылы туып, 1927 жылы өмірден өт­кен. Есім-сойы советтік билік үстемдік ет­кен кезеңде халық жадынан өшіп кет­кен-ді. Оның істеген ісі, ұлт-азаттығы жо­­­лындағы мұраты мен қоғамдық-саяси қыз­меті, әдеби-ғылыми және публи­цис­тикалық мұрасы шовинистік билікке «аса қауіпті саяси элемент» болған соң, рухани өмі­рімізден қалыс қалды. Қазақстан совет­тік колониядан шығып, өз алдына дербес мемлекет болып, демократиялық ұста­ны­мын жария еткенде ғана кешегі «халық жауы» атанған Әлихан, Ахмет, Міржақып, Мұс­тафа есімдері тұғырына шығып, еңбек­тері орала бастады. Сол қайта «оралу» ке­зін­де есімі жиі болмаса да, ара-тұра аталған қай­раткер осы – Мұстақым Малдыбайұлы. Сөз басында айтқандай, тарихи тұлға тағ­дыры – ел тарихы болып саналса, онда Мұс­тақымның өмір жолы, санаулы ғұмыры – ел тарихының бөлінбес бір бөлшегі емес пе?! Көпшілік назарына Мұстақым Малды­байұ­лын тану, зерттеу мәселесі туралы ой-тол­ғанысымызды ұсынамыз.

Мұстақымтану  мәселесі

Мұстақым Малдыбайұлының жарқын бейнесін тануда ұрпақтары, көзін көрген за­мандастары, тәлімін алған шәкірттерінің естеліктері маңызды. Қайраткер ұрпақ­та­рын іздеп тауып, хат-хабар алысу арқылы құн­ды естелік деректер жазып алған қа­ламгер Кәрім Сауғабайдың еңбегі ерен.

Б.Ысқақұлы, М.Темірұлы сынды елшіл тұл­ғалар негізін қалаған «ЕСЕП»-ті (Елін сүй­ген ерлер партиясы) қолдап, Қара­ған­дыда «Жас қазақ» ұйымын құрған қоғам қай­раткері К.Сауғабай жоғары оқу орын­дарында Кеңес өкіметіне қарсы үндеулер, ұран-парақшалар таратқаны үшін оқудан шы­ғарылып, әміршіл-әкімшіл жүйе қы­сы­мын өткерді.

«Мойындау», «Көктем келді, алақай!», «Ақ­ша қар», «Сылдырмақ», «Күдеріңді үзбе», «Бал­қантаудың басында», «Үшқара оттары» жи­нақтары, «Мәди» көркем ой-толғау кіта­бы басылған жазушы Алаш зиялылары ғұ­мырынан «Атақты Ақайдың Хасені», «Тек­тінің теңі – Мұстақым…», «Мәдидің жан досы болған Мұстақым» т.б. танымдық ма­қалаларын жазды.

Ата тарихын қадірлеп, Алаш қозға­лы­сын қастерлеп өткен Мұстақым Малды­бай­ұлы перзенттеріне Сүйімбике, Әлихан сын­ды тарихи тұлғалар есімдерін берді. Міне, Әлихан Мұстақымұлы (1929 ж.т.) 1992 жылы 4 қарашада К.Сауғабайға жаз­ған хатында «Неше жасында екенін біл­мей­міз, әкем Троицкіге жылқы айдаушы­лар­мен барып, сонда оқуға түсіпті. Кейіні­рек Уфадағы Ғалия медресесінде оқып, ауыл­да өзінің ағайындарының, жерлес­тері­нің балаларын оқытыпты. Семейде де мектепте сабақ берген болу керек. Уфада оқып жүргенде Ғазиза Ғайнулла деген та­тар қызына үйленіп, елге алып келіпті. Ше­шеміз Ғазиза 1891-1893 жылдары туып, 1928 жылы қаңтар айында әкеміздің қыр­қының алдында қайтыс болыпты. Күйеуі­нің сүйегін еліне апарып қайтқанда өкпе­сіне суық тиген болу керек.

Әкем мектепте ағарту жұмысымен бір­ге газет-журналдарға мақала, өлең жазып тұрған. Ол уақыттағы қазақ газеттері арап әрпімен жазылған.

…Талдықорған облысында Ақсу ауданы Қара-Ағаш ауылында Маман Тұрысбектің мек­тебі болған. Сол мектепті ашардың ал­дында Қазан, Уфа қалаларындағы оқу орын­дарына хат жазылыпты. Ондағы тілек жаңа мектепке мұғалімдер жіберу. Сол ті­лекке сәйкес әкемді Уфадан осы мектепке жі­беріпті. Ол кісі айтушылардың сөзіне қа­­ра­ғанда, 1910-1911 оқу жылында сол мек­­теп­те директор, мұғалім болыпты… Әли­хан Бөкейхановпен де байланысы болуы керек. Себебі, ол кісі Мәскеуге кет­кен соң, әкем барып жолығыпты» деген ба­ға­лы деректер келтіреді.

Ал Сүйімбике Мұстақымқызының (1915-1992) қаламгерге жазған хатындағы «Ме­нің әкем туралы әңгіме өте көп. Әкем­нің бейіті бұрын Сарықияқ дейтін жерде бо­­латын. Қазір қалай аталатынын біл­мей­мін, көп өзгеріп жатыр ғой. Әкем 1928 жы­лы 47 жасында Семейде қайтыс болған. 1914-1916 жылдары «Айқап» деген жур­нал­да жұмыс істеген. Сәулеев Ризабек болып жаз­ған әңгімелері бар. «Бекетбаев Таған де­ген кісі іздеп жүр» деп сіңілім Өзбике алып кеткен. Әкемнің суреті Әлихан деген бауы­рымның қолында… Сенің әкең Жұма­бектің менің әкем өлгенде шығарған өлеңі сақтаулы еді:

Атадан артық туған бір гауһар тас,

Айтқаны бұрынғының болады рас.

Кім келіп, бұл дүниеге кім кетпеді,

 Пендесі өкінеді болған соң жас.

Дүние айтып болмас, қайтып келмес,

Ахыреттік алыпсың, тауып жолдас.

Шын жолдас қайғыңменен өліп кетті,

 Өлмегенмен артында бақытты болмас.

 Тұлпардан тұяқ қалды өмір берсін,

Кемдігі ер жетпеген болып тұр жас,

Қайғыға қайрат көрсет, Сәулей аға,

Бұрын да өзгеше ең нәрің жуас.

Бұл өткелден адамзат бәрің де өтер,

 Сен қайғырсаң, балалар жұмсап кетер.

Тұлпардың жолына сал балаларды,

Өнбейтін ой ойлама босқа бекер.

Сұңқар ұшып жиырма сегізінші жылы,

Мұстақымдай Шаншардан тумайды ұл.

Менің есімде жатталып қалған жыр осы…»   деген жансырының айтары мол. Бірін­ші­ден, М.Малдыбайұлының өмірден өткен уа­қыты 1928 жыл екені атап көрсетілсе, екін­шіден, ағартушы өмірінің белесті ке­зеңдері, бүркеншік есіміне қатысты нақты мәліметтер берілген.

Қазақ тіліндегі алғашқы оқулықтардың бірі «Қазақша ең жаңа әліппе» (1912) атты кі­тап жазған ағартушы тұңғыш ұлт баспа­сөзі­нің бірі «Қазақстан» басылымының жұ­мысына атсалысты.

Мұстақым Малдыбайұлы «Хайырлы са­ғат» мақаласында «Иә, Қазақ балалары! Істі бастаушы табылды, енді сіздер қош­даңыз­дар! «Айқаб» менен «Қазақстанның» екеуі жиылғанда бір қозының құны ғой… Ойлаңыз! Әлбетте, санасы, намысы бар адам­дар, осындай жарлы күнде жәрдем етер. Қазақ арасында білікті адамдар мол­лалар, мұғалімлер, халықға айтсаңыз, ха­лық тілегіңізді алады. «Айқабқа» алушы жи­ған жігітдер, «Қазақстанға» да жәрдем етер.

Тағы да айтамын, қазақ байлары, мыр­за­лары, жаслары, аз нәрсе үшін халықдың көб ісін тоқтатбаңыз» деп ұлт басылымда­рын қолдауға шақырды.

М.Малдыбайұлы «Туған жеріме» өлеңін­де кең даланы ен жайлаған қазақ­тың сәні мен салтанаты келіскен еркіндік дәуірі «Түрленткен масатыдай көк даласын, Кө­бейттік һәм семірттік мал баласын. Өзің­де емін-еркін жүрген шақта, Асырдың қалпынан жұрт шаруасын. Көкорай, көк шалғында жатушы еді, Көлдердің жылқы қаптап айналасын», «Қасына жиырма-отыз жігіт ерткен, көруші ек құс аңдыған бай ба­ласын. Бүркітші, қаршығашы, тазы ерт­кен, Байлардың арттырушы еді сал­танатын» деп сағынышпен жырлап, ел өміріндегі күрделі өзгерістердің саяси-әлеуметтік астарына үңіледі. Кемдіктен арылып, теңелудің жолын нұсқайды. «…Сол дәурен басымыздан кетті барлық, Жылдан-жыл келе жатыр, тосып та алдық. Пайда жоқ өткен күнді сағынғанмен, Бір іске өнер керек тұтынарлық Жарлылық, жа­лаңаш­тық жалтаң көздік. Халыққа келді бәрі ұрлық, қарлық. Арсаңдай басқа келген көп пәледен, Бір ғылым, бәрімізді құт­қара­лық».

Табиғат құбылысын бейнелі де астарлы тіл­мен пернелеп, отаршылдар ойранын­да­ғы қыр өмірінің сүреңсіз кейпіне күйінеді. Азаттықтан айырылған қыр перзенттерінің қайғы-қасіретіне егіледі. «Жайлауды ше­гірт­ке алып, қыстауды – құрт, Жазы жау, қы­сы жұтау күнге қалдық. Ауаны қара сұр­ғұлт бұлт қаптап, Қолайсыз ашылмай­тын түнге қалдық».

Қазақтың тұңғыш журналы «Айқапта» ағар­тушының «Қайырлы ниет, жақсы ырым», «Денсаулық» мақалалары басылды.

Ұлттық ояну дәуірінің рухын әлеумет санасына сіңіруде жанкештілік танытқан М.Мал­дыбайұлы алғашқы қазақ журна­лы­ның ел ішіне таралуы, жазылуы сынды көкейкесті мәселелердің басы-қасынан та­былды. Бұған қатысты жазушы Сапар­ғали Бегалин «Замана белестері» (Алматы, 1975) естелік кітабында: «…Қояндыға айда­ған малымыз жоқ. Әкемнің ескіше хат біліп, шаһар тіліне жатықтығы – біздің ба­зарға апарар байлығымыз да сол. Өйт­кені әкем немере тәтемнің күйеуінің ма­лын базарлап бермек…

– Біз де қайтамыз Сапарғали, сен бүгін өзіңе бір етік, кемзал-шалбар алшы. Мага­зин­ге баралық, – деді Әғкем. Мен ол кісіні Әғкем дейтінмін…

– Жарайды, – деген ризашылық біл­діріп, базарға жүруге дайындалдық. Менің өз ойым бар. Ол осы жәрмеңкеге келісімен кө­кейдегі бір мақсат еді. Жәрмеңкенің үл­кен магазиндері бар көшесіне кіреберіс жа­ғында кішкене үйшік дүкенше тұратын. Оның маңдайында араб әрпімен жазылған жарнама ілінген. Жарнаманың жазуын қасынан өткен сайын қызығып оқитын­мын. Ол жазу: «Осы дүкенде «Айқап» жур­на­лына жазылуға болады. Жылдық бағасы үш сом» деп әдемілеп жазылған. Мені қы­зық­тыратын осы жазу, «шіркін, «Айқап» жур­налына жазылып, жыл бойына алып тұр­сам» деймін. Оған төлейтін ақшаның есе­бін таба алмайтынмын. Осы ойымды Әғке­ме айтып, бір киім орнына осыған жа­­зылсам деп қоя жаздадым. Базарға атта­нып, тап сол дүкеннің қасына келгенде Әғке­ме: – Мына бір дүкенге соға жүрелік, – дедім.

– Онда киім-кешек жоқ қой, – деп Әғ­кем бұрылғысы келмеді. Мен оған:

– Киім болмаса, басқа бір нәрселер бар шы­ғар, – деп еркіндеу сөйлеп бастап алып кел­дім, Әғкем арабшаны жақсы танитын кісі, дүкеннің маңдайшасындағы жазуды оқып:

– Журнал сататын жер осы екен ғой, – деп маған күлімсірей қарады.Оған ішім жы­лып еркелей бастадым.

– Әғке, осы журналға мен жазылайын, киі­мге деген ақшадан бір үш сом берсеңіз, – деп еркелей айттым.

– Сапекеш-ау, журнал киім бола ма? Оны жылдап жазылмай-ақ алып оқы­май­сың ба? Ана оқып жүрген школыңда жоқ па? – деп Әғкем өз ұғымындағы сұрақты қой­ды. Ол кісінің ұғымында школда бол­майтын кітап, журнал жоқ деп ұғады.

– Әғке, сіз қызықсыз, орыс мектебінде қа­зақ журналы қайдан болады. Бұл журнал Троицкий қаласында шығады. Қазақтың аза­маттары ол журналға қазақ жайын, жер жайын, білім жайын үзбей жазады, – деп бар жақсылықты журналға тіркеп жатыр­мын.

– Ондай көп білім берсе жазыла ғой. Алла өзі жеткізер, – деп өзінің тәуекелшіл се­німін де айтып қойды. Қуанышым қой­ныма сыймай Әғкемнен үш сом ақша алып «Айқаптың» уәкіліне келдім. Ол өзіме аздап таныстығы бар мұғалім Мұстақым Мал­ды­байұлы екен. Ол кісіні Нұрғали ағайдың үйіне келгенде көргенім бар-ды. Жөн ай­тып сұрасып, журналға жазылып, адресін жаздырып құлақ қағаз алдым. Журнал ал­дыратын оқыған кісі болып мақтана аты­ма міндім…» деп қазақтың тұңғыш жур­налы «Айқапты» қалың қауымға та­ра­тудағы Мұстақым Малдыбайұлы еңбегін тари­хи шындыққа сай бағалады.

«Сарыарқа» басылымындағы «Оқу», «Алаш партиясы», «Агитаторлар», «Ұлт қа­зы­насы», «Областной земство тақырыпты», «Семейдің үйезный земствосы», «Тұңғыш құрбан», «Жетісу, Сырдария облысындағы аш-босқын» қазақ-қырғыздарға жылу жинайтын комитет ережесі», «Аш-жалаңаш қазақ-қырғыздарға жылу берушілер» атты ма­қа­ла, хабарламаларда М.Малдыбайұлы­ның Алаш автономиясындағы қызметі, ел­дік мәселелердегі азаматтық тұлғасы шы­найы көрініс тапты. Мәселен, «Алаш пар­тиясы» атты хабарламада Алаш пар­тиясының Семей облыстық комитеті ашы­лып, комитетке Ә.Бөкейхан, Ә.Ермекұлы, Р.Мәрсекұлы, И.Әлімбекұлы, А.Қозы­бағар­ұлы, Т.Құнанбайұлы, Х.Ғаббасұлы, С.Дүй­сем­біұлы, Ә.Молдабайұлы, Б.Сәрсенұлы және М.Малдыбайұлының мүшелікке өт­кені хабарланған.

Барша ғұмырын ұлтының оянуы, рухани кемелденуіне арнаған тұлға большевиктер қысымына алынды. Дүние-мүлкі тәркіленіп, Қарқаралы түрмесіне қамалады. Асыл ерді абақтыға іздеп барған ақын Мәди Бапиұлы қапыда оққа ұшты.

Мұстақым Малдыбайұлын насихаттау мәселесі

Мұстақым Малдыбайұлы шын мәнінде саналы ғұмырын ұлт-азаттығы жолына бағыштады. Ол бар білімі мен жиған ілімін қазақ жастарының келешегіне жаратқан Алаш қозғалысының рухы биік тұлғасы. Ер Мұстақым – біртуар, дегдар болмысты, на­ғыз елсүйер азамат болған. Олай дей­тініміз, біздің ел – жетпіс жылға жуық со­вет­тік биліктің бодандығында, саяси езгі­сінде жүріп, өзінің төл әдебиеті мен мә­дениетінен, тарихынан, ұлттық құн­дылықтары мен руханиятынан айырылып, ұлтжанды ұлы перзенттерінен көз жазып қалған. Есім-сойлары жермен-жексен бо­лып, тарих күнпарағынан сызылып кет­кен, советтік идеологияның «құбыжығына» айналған көп азаматтардың қатарында Мұс­тақым Матақ баласы да бар еді.

Бүгінгі тәуелсіз мемлекеттің алтын кү-ні – өткенге түрен салдырды. Сондай-ақ құпия қойма мен шаң басқан архивтің, си­рек кітаптар мен қолжазбалар сақ­та­латын қорлардың есігін ашуға негіз болды. Бұл – аңсар-арманға толы еркіндіктің құд­іреті. Қайта оралған ұлылар шоғырында Мұс­тақымдай дара бітім де бар. Мұстақым – тек Қарқаралы атырабының ғана емес, бүткіл қазақ ұлысының бәріне ортақ Алашшыл үлкен қайраткер.

Архивтен сарғайған дерек тауып, Мұс­тақымның жүрек сөзі жазылған «Қазақша ең жаңа әліппе» (1912) кітабын қолға ұстап көргенімізде, құдды бір өткен тарихпен сырласып, Алаш сайыпқыранымен қол алысып, құшақтасқандай ерекше бір күйге түсіп едік. Міне, сол сәттен бері Мұс­та­қым­ның артында  іздеушісі  жоқ. Сар­дардың әдеби-ғылыми мұрасын түгендеу, ғұмыр­намасын түзу, қоғамдық-саяси, әдеби-мәдени қызметін анықтау үшін қолымызға қалам алып, аруақ разылығы үшін үлкен бір іс  бастап едік. Сүйіспен­шілікпен бастау алған іс Мұстақым Малдыбайдың шығар­малар жинағын құрастыруға негіз болды. Бұл – ұзақ уақыт есім-сойы айтылмай, атау­сыз қалған, насихаты кемшін тұлға­ның  әдеби-ғылыми айналымға түсуі. Со­сын, бұл –  тұңғыш рет шыққалы тұрған, оқырман жұртқа Мұстақым Малдыбайды толық таныстыруға мұрсат беретін кітап. Алаш дегдарының 140 жылдық мерей­тойы­на тарту, тұғырының биіктеуіне қо­сылған үлес.

Бұл тұңғыш рет жарияланатын жинақ болған соң, әзірше тек қолымызға түскен, Қазақстан архивтері мен кітапханаларынан табылған деректер мен мәліметтерді ғана қосып отырмыз. Болашақта Ресей Фе­дерациясының Омбы, Орынбор, Уфа, Қа­зан қалаларындағы архивтерге жол түс­се немесе Мұстақым жүрген жолмен жүріп өтетіндей материалдық-қаржылық мүмкіндік болса  тұлғаның өмір жолын хроникалық тұрғыда жіті қарастырып, артына қалған мұраларын шашау шы­ғармай жинастырармыз деп жоспарлап отырмыз. Сосын алдын ала ескерте кетер  бір жайт – Мұстақым Малдыбай өзінің публицистикалық еңбектерін «М.М», «Азамат Қорықпасов», «Мұстақым», «Ри­за­бек Сәулеев», «Сұңқар» деген бүркеншік аттармен бастырған-ды. Осы жинаққа қайраткердің санаулы ғана мақалалары енгендіктен, алдағы уақытта оның бүркен­шік атпен басылған, әлі қолымызға түспе­ген, таба алмаған басқа да мақалаларын кездестірерміз деген үміт бар. Осы жинақ қолыңызға түскенде Мұстақым туралы бізге жетпеген халық жадындағы есті сөзді, тарихи әңгімелерді білсеңіз немесе оның ұрпақтары, ата-тегі, өскен ортасы хақын­дағы мәліметтеріңіз болса, тұлғаны жаңа­ша тану мақсатында бірігіп жұмыс істеуге шақырамыз.

Сөз соңында айтарымыз

Алаш педагогы, ана тілімізде алғаш­қылардың бірі болып оқулық жазып, кітап шығарған әдіскер, ағартушы, теңдік пен бостандық жолында білек түре күрескен қайсар саяси қайраткер, қаламгер, 47 жа­сында опат болған Мұстақым Малды­бай­дың жұлдызы туып, ақ таңы жарқырап атар шақ жетті емес пе?! Бөрі мінезді ердің есі­мін көп болып, ел болып ұлықтап, өне­гесін көтерейік!

 

Сағымбай ЖҰМАҒҰЛ,

ф.ғ.д., Л.Гумилев атындағы  ЕҰУ профессоры

Елдос ТОҚТАРБАЙ,

алаштанушы

Редакция таңдауы

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...
05

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің...
1556887093 eskertk3shter

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін...
zhzh

Бүгін – Жамбыл Жабаев дүниеге келген күн

Бұдан 175 жыл бұрын 99 жасына дейін жүрегінен жыр төгілген ақын,  дүлдүл...

Жаңалықтар

Қарағандыда көлік ішіндегі арыстан жұртты таңдандырды

Қарағандыда көлік терезесінен қарап тұрған арыстанның суреті БАҚ пен әлеуметтік желілерде резонанс тудырды, деп хабарлайды NewTimes.kz. Экология министрлігі бұл оқиғаның мән-жайын анықтап, арыстан Қарағанды хайуанаттар...

Индонезияда сегіз жасар бала қолтырауынның асқазанынан шығарылды

Индонезияда сегіз жасар баланың денесі қолтырауынның асқазанынан алынды, деп жазады The Sun. Берілген ақпаратқа сәйкес, баланың еш жеріне зақым келмесе де, аман қалмады. Бала әкесімен бірге...

Женевада адам құқығы туралы ең жақсы фильмдер іріктелмек

Биыл 19-шы Халықаралық кинофестиваль және Женевадағы адам құқықтары жөніндегі форум виртуалды форматта өтеді. Жыл сайын іс-шараға 40 мың көрермен қатысатын. Онымен қоса 25 елден 300-ге...

Атырауда автотұрақтағы 5 автобус өртеніп кетті

Оқиға салдарынан қаза болғандар мен зардап шеккендер жоқ. Атырау облысындағы Теңіз кенішінде 5 автобус өртеніп кетті, деп хабарлайды inbusiness.kz Оқиға 5 наурызда сағат 19:30-да Жылыой...

Елімізде 2021 жылғы алғашқы екі айда 120 адам жемқорлыққа қатысты сотты болған

2021 жыл басталғалы бері  шамамен 120 адам жемқорлық ісіне қатысты сотты болған. Бұл жөнінде ҚР сыбайлас жемқорлыққар қарсы іс-қимыл агенттігінің Telegram каналында хабарланды. Cотталғандардың ішінде 28...

Экстремистік идеология жақтастарын райынан қайтару – басты міндет

Қазақстанда  жат діни ағымдарды түбегейлі ауыздықтау мүмкін болмай отыр. Діни ахуалдың тереңдеуіне қауіптің  алдын алу жұмыстарының жеткіліксіздігі себеп болуда. Бұл туралы Алматыда Абай атындағы...

Әлемде адам тіршілігі үшін қажетті негізгі тауарлардың бірі таусылуға жақын

Дүние жүзінде адам тіршілігі үшін маңызды тауарлардың бірі — құмның тапшылығы сезіле бастады. Құм судан кейінгі ең көп сұранысқа ие ресурс болып саналады, деп...

Бас санитардың жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды.  Жаңа қаулыға сәйкес, қылмыстық-атқару мекемелерінде санитариялық-дезинфекциялық режимді сақтау алгоритмі» атты 24-қосымшада 4-тармақ өзгертілді. «4. Маскаларды...

Дәрігер әйел адамның денсаулығына қауіп төндіретін ең зиянды өнімдерді атады

Ресейлік диетолог Наталья Круглова әйел адамның денсаулығы мен сұлулығы үшін ең қауіпті тағам түрлерін атады, деп хабарлайды Lenta.ru. Дәрігердің сөзінше, әйелдер жейтін тағамының калориясына мән...

Елорда асханаларының бірінде өрт шықты (видео)

"5 наурыз күні сағат 11.48-де өрт сөндіру бөлімнің қызметкерлері шұғыл түрде Достық көшесінде орналасқан "Избушка" дәмханасына аттанды", – делінген астаналық төтенше жағдайлар департаментінің хабарламасында. Тұрғын...

«Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны қолды болды

Ақмола облысында «Қазақалтын» кенішінен 122 миллион теңгенің алтыны ұрланды, деп хабарлады zakon.kz. «Ақмола облыстық полиция қызметкерлері 2 наурызға қараған түні «Қазақалтын» АҚ-қа тиесілі катодты алтынды ұрлау...

Орыс тілінде сөйлеген депутат партия қатарынан қуылды

Украинада Харьков облыстық кеңесінің депутаты Александр Дорошенко орыс тілінде сөз сөйлегені үшін  партия қатарынан шығарылды, деп хабарлайды РИА Новости. "Еуропалық ынтымақтастық" партиясы баспасөз қызметінің мәліметінше, ...

Жамбылда 38 елді мекенді қызыл су басуы мүмкін

Жамбыл облысында 38 елді мекен су астында қалуы мүмкін. Олардың басым көпшілігі су қоймаларының маңайында орналасқан. Егер көктемде күн күрт жылып, таудағы қар ерісе...

Елімізде жаңа мереке пайда болды

ҚР Премьер-Министрі Асқар Мамин «Қазақстан Республикасындағы мерекелік күндердің тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 31 қазандағы № 689 қаулысына толықтыру енгізетін бұйрыққа...

«Алаяқтардың қолына түсуі мүмкін»: Маман телефоннан қандай хабарламаларды жойып отыру керегін айтты

"Цифрлық платформалар" автономды коммерциялық емес ұйымының бас директоры Арсений Щельцин смартфоннан қандай хабарламаларды өшіріп отыру керегін айтты, деп хабарлады РИА Новости.     Маманның айтуынша, телефоннан...

Алматылық оқушы халықаралық математика лигасында топ жарды

Алматы қаласындағы «Білім-Инновация» мамандандырылған лицейінің 9-сынып оқушысы Нұрасыл Бейсенбай  The Math League – Халықаралық математика лигасында топ жарды, деп хабарлайды Алматы арнасы.  Олимпиадаға әлем бойынша...

Өр тұлғалы өңір басшысы

Күрделі кезеңдерде республикамыздың бес облысының әкімі болған, Елбасының сенімді сардарына айналған Бердібек Сапарбаевтың атқарған еңбегін, көзбен көріп, көңілге түйген сол облыстардың халқы әлі күнге...

Қасым-Жомарт Тоқаев түрік халқына көңіл айтты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кугар» әскери тікұшағының апатқа ұшырап, бірнеше адамның қаза болуына байланысты Түркия Президенті Реджеп Тайип Ердоғанға Қазақстан халқының және жеке өзінің...

8 наурызға 18 кітап

Көктемнің алғашқы шуақты мерекесі жақындаған сайын көпшілігімізді, әсіресе ер-азаматтарды жақындарыма «не сыйласам?» деген сауал мазалайтыны белгілі. Кітап сыйлаңыз. Жақсы таңдалған құнды кітап басқа жанның...

Елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыт салынады – министр

Энергетика министрі Нұрлан Ноғаев 2025 жылға дейін елімізде мұнай және газ-химия саласында 5 зауыттың құрылысы аяқталатынын айтты. Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында мұнай және газ-химия...

Қазақстанда әйелдер мемлекеттік қызметтерді алуға аз жүгінеді

Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Азаматтарға арналған үкімет мемлекеттік қызметтерге қанша әйел жүгінетінін есептеп көрді. Белгілі болғандай, 2020 жылы мемлекеттік корпорацияға түрлі қызметтерді алу үшін 6,2...

8 наурыздан бастап Өзбекстанға жаңа әуе рейсі ашылады

2021 жылғы 8 наурыздан бастап «SCAT» әуе компаниясы Ақтау және Үргеніш қалалары арасында аптасына 2 рейс орындай бастайды, – деп хабарлады ҚР ИИДМ баспасөз...

АҚШ ғалымдары коронавирус инфекциясын қоздыратын қан тобын анықтады

АҚШ ғалымдарының зерттеуі бойынша, ІІ қан тобының иелері коронавирус инфекциясының жұқтыруға «бейім» келеді. Гаврард медициналық мектебінің «Бригэм энд уименз» клиникасында қызмет ететін ғалымдардың бұл...

Коронавирус: 226 адамның жағдайы ауыр

5 наурыздағы мәлімет бойынша, Қазақстанда 18 882 адам короновирус инфекциясынан (13 236 КВИ+ және 5 646 КВИ-) емделіп жатыр. Денсаулық сақтау министрлігінің Telegram каналында олардың...

Ауа райының бұзылуына байланысты 7 өңірде көлік қозғалысы шектелді

ҚР ИИДМ баспасөз қызметінің мәліметінше, республикалық маңызы бар жолдардың төмендегідей учаскелерінде қозғалысқа шектеу енгізілді. Ақмола облысында: 1. 03.03.2021 ж. сағат 16.00 «Жезқазған-Петропавл» автожолының 377-536 шақырымында,...

Ақылы автожолдарда көлігі бұзылған жүргізушілерге тегін көмек көрсетіледі

«ҚазАвтоЖол» Ұлттық компаниясы ақылы автожолдарда жанармайы таусылған немесе автокөлігі бұзылған жүргізушілерге көмек тегін көрсетілетінін мәлімдеді. Павлодар облысының Павлодар, Екібастұз, Ақсу, Аққулы, Железин және Тереңкөл аудандарында...

5 наурыз: еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалар болды

Осыдан 25 жыл бұрын, яғни 1996 жылы 5 наурызда Ақмола облыстық қазақ музыкалық-драма театры «Ақан сері-Ақтоқты» пьесасының (режиссер Ж. Омаров) қойылымымен ашылды. Сол жылы...

Елордада ауа райының бұзылуына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы бүгін ауа райының күрт бұзылуына байланысты мектеп оқушылары мен колледж студенттері қашықтан оқыту форматына көшірілгенін хабарлады. «Нұр-Сұлтан қаласының Білім басқармасы хабарлайды:...

ШҚО-да дүкенге маскасыз кірген адамға айыппұл салынды

Шығыс Қазақстан облысының 5 ауданында карантиндік шектеуді бұзғандар тіркелді. ШҚО Ақпарат орталығының мәліметіне сүйенсек, мониторингілік топтар Шемонаиха ауданында 74 нысанға тексеру жүргізіп, ереже бұзудың 1...

Өткен тәулікте 857 адам коронавирус жұқтырды

Қазақстанда өткен тәулікте 857 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 132, Алматы қаласы - 134, Шымкент қаласы - 27,...

Еліміздің басым бөлігінде қар аралас жаңбыр жауады – Қазгидромет

5 наурыз күні Қазақстанның басым бөлігіне әлі де Солтүстік-Батыс циклонның әсері сақталады, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың оңтүстік...

Абай атындағы университет үздіктер қатарына енді

Абай университеті екі бағдарлама бойынша QS World University Ranking by Subject-2021 рейтингінде топ-250 үздіктер қатарына енді. Абай атындағы ҚазҰПУ алғаш рет «QS World University Ranking...

Кремль: «Cанкцияның әсері де, мағынасы да жоқ»

АҚШ-тың "Навальныйдың ісі" бойынша жаңа санкциялары екіжақты қатынастарға "қатты әсер етеді", қазірдің өзінде "жағдай нашар". Бұл туралы Кремльде айтылды. АҚШ-та Ресейдің жаппай қырып-жоятын қару бағдарламасын...

«Құтадғу біліктің» жаңа аудармасы оқырманға тарту етілді

Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Отырар» кітапханасында Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегінің жаңа аудармасының таныстырылымы өтті. Қарахандар дәуірінде 1069 жылы жазылған құнды жәдігер...

Министрлік коронавирус «гүл арқылы жұғады» деген ақпаратқа түсінік берді

Коронавирус инфекциясы гүл арқылы жұғады деген ақпарат жалған. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті өкілдері айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Департамент мәліметіне қарағанда, Желіде...

Балалар әдебиеті: есейген қаламгер ме, балалар ма?

Балалар әдебиеті – әдебиеттің ең бір елеулі саласы. Халқымызда ежелден балалар әдебиетінің бай фольклорлық үлгісі болды. Ертегі, жаңылтпаш, мазақтама, жұмбақ, т.б. Мұндай қызықты нәрселердің...

Бішкекте қандасымызға арналған музыкалық кеш өтті

1 наурызда  Бішкектегі К.Молдобасанов атындағы Қырғыз ұлттық консерва­тория­сында Қыр­ғыз Республикасындағы қазақтардың арасынан шық­қан талантты әнші, қырғыз елінің  мә­дениетіне еңбек сіңірген қайраткер Ержан Му­синді еске...

Енді WhatsApp-тың компьютерлік нұсқасында бірнеше адаммен видео арқылы сөйлесуге болады

WhatsApp мессенджерінің компьютер арқылы қосылатын нұсқасында бірнеше адам видео және аудио байланыс арқылы сөйлесе алады, - деп хабарлайды Tech Crunch. Аудио және видео қоңыраулар шифрлау арқылы...

Ауылдағы іскер әйелдерге 4000 доллар қайтарымсыз грант беріледі

Ауылды жерлерде кәсіпкерлікпен айналысатын әйелдердің 4000 доллар қайтарымсыз грант ұтып алу мүмкіндіктері бар, деп хабарлайды Аtameken Business.     https://youtu.be/rIWRXS-QT2Q Ол үшін өз ісіңізді ашуға деген...

2020 жылы Қазақстанда 48 ірі сүт фермасы іске қосылған

Өткен жылы ауыл шаруашылығы саласында импорттық өнімдерді алмастыру жоспары бойынша Қазақстанда 48 тауарлы сүт фермасы, 3 ет комбинаты іске қосылды. Бұл туралы Ауыл шаруашылығы...

Пандемия кезінде гендерлік теңсіздік күшейді – ДДСҰ

Пандемия Еуропадағы гендерлік теңсіздікті күшейтті. Бұл туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Еуропалық аймақтық бюросының директоры Ханс Клюге бейсенбі күні Facebook-те жарияланған Копенгагенде өткен...

Украина коронавирустың үшінші толқынына дайындалуда – Премьер-министр

Украина премьер-министрі Денис Шмыгаль елде COVID-19 үшінші толқынының басталғанын мәлімдеп, келесі локдаунның мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты.  Укринформ сайтының мәліметінше, Денис Шмыгаль жағдайды бейімделген карантин құралдарымен...

Қысқа жіп күрмеуге келмей…

Былтыр жыл соңында Дүниежүзілік банк Қазақстанда кедейлер саны 1,5 млн адамға көбеюі мүмкін деген болжам жасады. Сарапшылар 2020 жылы Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы тұрғындары...

Еліміздегі мешіттер қазақы стильде болуы керек – Бас мүфти

Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы жанынан құрылған Қазақы стильдегі мешіт құрылысы бойынша жұмыс тобының алғашқы мәжілісі өтті, –...

«Nur Otan»: Түркістанның тазалығына жауапты көпбалалы аналар ардақталды

Бүгін «Nur Otan» партиясының Түркістан облыстық филиалында 8 Наурыз – әйелдердің халықаралық мерекесіне орай, бір топ көпбалалы анаға құрмет көрсетілді. Партияның «Бақытты отбасы» жобасы...

Жаңа орда құратын ұрпақ тәрбиелегіміз келеді

Парасат ТАНЕН, Orda Gen жобасының директоры: Тәуелсіздіктің ақ таңында дүниеге келген сәбилердің емін-еркін ойланып, жан-жақты дамып, қазақы мінез қалыптастыруына ертегі арқылы жол ашу – Orda...

Жасотандықтар мереке қарсаңында жас аналарға құрмет көрсетті

8 наурыз қарсаңында жасотандықтар Нұр-Сұлтан қаласындағы №2 көпбейінді орталық аурухананың акушерлік бөлімнің нәзік жанды қызметкерлері мен аналарын құттықтады. «Jas Otan» ЖҚ жетекшісі Нұржан Жетпісбаев: «Әйелдер күнімен...

Өскеменде баланы еденге лақтырған тәрбиешіге іс қозғалды (видео)

Өскемен қаласындағы «Арман» балабақшасының тәрбиешісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. ШҚО әкімдігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, 3 наурызда облыстық білім басқармасына хабарласқан ата-ана «Арман» балабақшасындағы «Еркетай» тобы...

Латынграфикалы қазақ әліпбиі: кірме терминдерді жазудағы ұстанымдар

2019 жылғы қазанда Ұлттық кеңес­тің кезекті отырысында Қазақстан Республика­сы­ның Президенті Қ.Тоқаев ғалым­дар­ға жаңа қазақ ұлт­тық латынграфикалы әліпбиін же­тілдіруді тап­сыр­ған болатын. Ал 2021 жылғы 28...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы мен Мысыр Араб Республикасы арасында дипломатиялық қаты­нас орнады. 1993 жылғы 5 наурызда Қазақстан Республикасы Прези­дентінің «Мемлекеттік холдингтік компаниялар туралы»...

Алма ҚҰНАНБАЕВА, Стэнфорд университетінің профессоры: Америкалықтар қазақтың киіз үйіне келіп, күйін тыңдауға құмар

АҚШ-тағы әлемге әйгілі Стэнфорд университетінің профессоры Алма Құнанбаева көп жыл бойы америкалық студенттерге қазақ мәдениеті туралы лекция оқыған. Сонымен қатар ол Беркли қаласында Орта...

Ақмола облысында шахтада топырақ басып қалған жұмысшылар құтқарылды

Ақмола облысында шахтада топырақ үйіндісінің астында қалған екі жұмысшы құтқарылды. Oблыстық ТЖД баспасөз қызметінің мәліметінше, оқиға 4 ақпан күні Астрахан ауданындағы «Айна – ресурс» ЖШС...

Сарқылмас сезім бұлағы

Өнер атаулы сұлулықты дәріптеуден тұрады десек, сол дәріптеудің таусылмас кені, сар­қыл­­мас шабыт көзі – әйелдер. Және бұл өнер­­дің барлық түріне тән. Ежелгі дәуірден бері...

Ақұштап БАҚТЫГЕРЕЕВА: Ақынның мақсаты – әлдекіммен қылыштасу емес, ақиқатқа көз жеткізу

8 наурыз Халықаралық әйелдер күні қарсаңында Túrkistan басы­лымы арқылы қазақ қыздарына өз ақыл-кеңесімді айтқым келеді. Басылымдарыңызды замандастарыммен қатар оқитын жас қыз-келіншектер пайдалысын көңіліне тоқып,...

Рухани жаңғыру − рух тазалығына ұмтылу

Әр дәуір өз жаңалығымен келеді десек те, ұлт ретінде қалып­тас­қан халықтың өзгермейтін бір талабы болады, ол − ру­хани тұрғыдағы біртектіліктен ажырамау. Елді ел ететін...

Енді педагогтер жұмысқа конкурс арқылы қабылданады – министр

Бүгін Парламент Сенатында депутаттар білім саласына қатысты бірнеше маңызды жаңа нормаларды қамтитын заң жобасын қарастырып, мақұлдады. Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов осы құжатта...

Қазынаның шығыны көп, кірісі аз

2020 жыл әлем экономикасы үшін сынақ жылы болды. Көрсеткіштердің бәрі кері кетті. Алыс-беріс азайып, барыс-келістің тоқтауы көп елдің қазынасын ортайтып, қарызын еселеді. Пандемия  Қазақстан...

Тәж-Махалдан мыңнан астам турист эвакуацияланды

Бейсенбі күні таңертең Үндістанның Агра қаласындағы Тәж-Махал кесенесі аумағынан кем дегенде мыңнан астам турист эвакуацияланды, – деп жазды Hindustan Times газеті. Басылымның мәліметінше, жергілікті полицияға...

Жоғарғы соттың екі судьясы қызметінен босатылды

Парламент Сенатының жалпы отырысында ҚР Жоғарғы сотының судьялары қызметінен босатылды. «Сіздердің қарауыңызға Анатолий Сергеевич Смолинді және Серік Қазбекұлы Әбнәсіровті Жоғарғы Сот судьясының қызметінен босату туралы...

Қаржы министрлігі аппаратының жаңа басшысы тағайындалды

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен Абзал Бейсенбекұлы Қаржы министрлігі аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды, – деп хабарлады осы ведомствоның баспасөз қызметі. Абзал Бейсенбекұлы 1985 жылы Жамбыл облысында дүниеге...

Австралияда «жұмбақ рейстерге» билет сатыла бастады

Австралиялық Qantas әуе компаниясы бағыты беймәлім рейстердің ашылғаны туралы хабарлады. Компания "жұмбақ рейстер" деп атаған тасымалдың бұл түрі – шекаралар жабық кезде ішкі рейстерді...

Шетелден 500 млн доллардан астам қаржыға сатып алған малдың пайдасы болды ма?

Қазақстан соңғы жылдары шетелден 153 мыңнан астам асыл тұқымды мал сатып алған. Оған барлығы 500 миллионнан астам доллор жұмсалған. Бірақ сатып алып келген малдан...

Оралда көпірдің астынан жас жігіттің мәйіті табылды

Азиат пішіндес жас жігіттің мәйіті бүгін сағат 07.01-де Орал қаласына қарасты Деркөл кентіндегі көпірдің астынан табылған. Бұл туралы БҚО денсаулық сақтау департаменті хабарлады.  Жасы шамамен...

Терезеден құлап кеткен баланы құтқарған павлодарлық 1 млн теңге сыйақы алды

Павлодар қаласының тұрғыны Александр Жұмабаевқа терезеден құлаған баланы құтқарғаны үшін миллион теңге берілді. Ер адам биіктен құлап кеткен қызды қағып алуға үлгермей қалды, алайда...

Туысының үйінен соғым етін ұрлаған жамбылдық бас бостандығынан айрылуы мүмкін

Соғым етін ұрлаған жамбылдық тұрғын бас бостандығынан айрылуы мүмкін,  деп хабарлайды Polisia.kz. Ағымдағы жылдың 1 наурызында Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көгершін ауылының тұрғыны xабарласып, үйінің...

Қазақстанда төлқұжаты жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды

Қазақстанда жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ 3,5 мыңнан аса адам анықталды. Бұл жайында Мәжіліс депутаттарының сауалына ҚР Премьер-Министрі Асқар Маминнің жауабында айтылған. «2020 жылғы қыркүйек...

Apple саңылаусыз iPhone шығарады

Apple физикалық порттарсыз жұмыс істейтін смартфон өндірісін қолға алды. Бұл туралы Appleosophy басылымы хабарлады. Дереккөздердің хабарлауынша, америкалық компанияның инженерлері iPhone-ды компьютермен синхрондаудың жаңа әдістерін жасауда....

Алматыда «Рахат» базарының 300-ге жуық саудагері наразылыққа шықты

Алматыда "Рахат" базарының 300-ге жуық саудагері өздері жан бағып отырған сауда орнының жабылуына қарсылық білдіріп, наразылыққа шықты. Айтуларынша, орнына жиһаз фабрикасын салуға рұқсат беріпті,...

Жұмыс істеуге ең қолайлы мемлекет анықталды

Әлемдегі еңбек мигранттарының ширек бөлігіне жуығы жұмыс істеу үшін Канадаға қоныс аударуды құп көреді екен. Бұл туралы BCG және The Network-тің бірлескен зерттеуінде айтылған,...

Ақмола облысының күре жолдарында көлік қозғалысы шектелді

Ауа райының қолайсыздығына байланысты Ақмола облысының күре жолдарында көліктің барлық түрлерінің қозғалысына шектеу қойылды.  4 наурыз күні сағат 07.00-де Ақмола облысында ауа райының нашарлауы (жел,...

Коронавирусты «мәңгілікке» жұқтырған алғашқы науқастар тіркелді

Америкалық дәрігерлер коронавирусты "мәңгілікке" жұқтырудың алғашқы жағдайларын анықтады, деп хабарлайды medRxiv.  Оңтүстік Калифорния университетінің мамандары вирустың іздері алты ай бойы ақ қан ауруымен ауыратын бірнеше...

4 наурыз: атаулы күндер, есте қалар оқиғалар

4 наурыз Тәуелсіз Қазақстан тарихында қандай оқиғалармен есте қалды? Еске түсіріп көрейік... 1993 жылы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасы туралы» ҚР Заңы күшіне енді. 1997 жылы ҚР...

WhatsApp арқылы 20-ға жуық адамға 70 млн теңгеден астам залал келтірген әйел ұсталды

Ақмола полицейлері интернет-ресурстардың көмегімен пирамида ұйымдастырған алаяқты анықтады, деп хабарлайды Polisia.kz. 2021 жылдың 1 наурызында Көкшетау қаласының ПБ кезекші бөліміне Көкшетау қаласының 65 жастағы тұрғынынан...

Тұман, көктайғақ, жел: Синоптиктер ел өңірлерінде ауа райы қандай болатынын айтты

Бүгін Қазақстанның басым бөлігінде Солтүстік-Батыс циклонының өтуімен құбылмалы ауа райы сақталып, жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын болады. Еліміздің оңтүстігінде қатты жауын-шашын күтіледі, кей жерлерде...

28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі

Шығыс Қазақстан облысында 8 наурыз – Халықаралық әйелдер күніне орай 28 мыңға жуық көпбалалы анаға бірреттік төлем беріледі. Мереке қарсаңында көпбалалы аналар 5 АЕК (14...

Елімізде темекі бағасы қымбаттайды

Ұлттық экономика министрі 2024 жылға дейін темекі бағасын кезең-кезеңмен көтеру жоспарын жариялады. Мәжілісте ЕАЭО-ға мүше елдердің темекі өнімдеріне акциздер саласында салық саясатын жүргізу қағидаттары туралы...

Моңғолия 1 мамырдан бастап шекарасын ашады

Бүгін Моңғолияның министрлер кабинеті 1 мамырдан бастап шекараны ашу туралы шешім қабылдады деп хабарлайды pavlodarnews.kz сайты. Мемлекеттік төтенше комиссия басшысы С.Амарсайханның айтуынша, премьер Л.Оюун-Эрдэнэ өткен...

Этнограф Болат Бопайұлы «Мәдениет саласының үздігі» атанды

Бүгін «Отандастар қоры» және Дүниежүзі қазақтары қауымдастығының ұйымдастыруымен белгілі жазушы, этнограф Болат Бопайұлының салт-дәстүрі туралы 10 кітабының таныстырылымы өтті. Салтанатты жиынға жазушы, түрколог-ғалым Тұрсынхан Зәкенұлы,...

Денсаулық сақтау министрлігі үндеу жасады

Денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Марат Шоранов қазақстандықтарға Наурыз мейрамын тек отбасымен тойлауға және үлкен мерекелер өткізбеуге кеңес берді. «Үлкен мерекелік іс-шаралар өткізбей, Наурыз мейрамын отбасымен...

Әзірбайжан Арменияның қанша азаматын тұтқында ұстап отырғаны белгілі болды

Арменияның диаспора істері жөніндегі бас комиссары Заре Синанян РИА Новостиге берген сұхбатында Әзірбайжанның өз аумағында жүзден астам армян азаматын әлі де тұтқында ұстап отырғанын...

Биыл 1-сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталады

Бірінші сынып оқушыларының құжаттарын қабылдау 1 сәуірде басталып, 1 тамызға дейін жалғасады, деп хабарлайды ҚР Білім және ғылым министрлігі. Ведомствоның мәлімдеуінше, бұл – білім беру...

Нұр-Сұлтанда тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті

Елорданың сол жағалауында тұрақта тұрған көлік өртеніп кетті. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаменті хабарлады. «Бүгін сағат 15:50-де Нұр-Сұлтан қалалық төтенше жағдайлар департаментінің құрамында...

Курьер жігіт 12-қабаттан құлаған сәбиді қағып алды (видео)

Курьер болып жұмыс істейтін вьетнамдық жігіт 12-қабаттан құлаған бүлдіршінді қағып алды, деп хабарлайды Daily Mail.  Нгуен Нгок Ман 12-қабаттың терезесінен құлап кеткен екі жасар бүлдіршіннің...

Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті мерейтойымен құттықтады

ҚР Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Михаил Горбачевті 90 жас мерейтойымен құттықтады. Бұл туралы Қазақстанның Ресейдегі елшілігінің Instagram-дағы парақшасында хабарланды.  Құттықтауда КСРО Тұңғыш президентінің...

Саша Барон Коэн Қазақстанға келуге ниетті

Сценарист және актер Саша Барон Коэн өзінің ойдан шығарылған кейіпкері — Бораттың отаны Қазақстанға келуге дайын екенін мойындады. Бұл туралы ол "Известия" басылымына берген...

Бішкекте «Астана» халықаралық қаржы орталығының филиалы ашылуы мүмкін

Қырғызстан Президентінің елімізге жасаған мемлекеттік сапарының соңында Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров «Астана» халықаралық қаржы орталығын аралап көрді, деп хабарлады Ақорданың ресми сайты. Мемлекет басшылары...

Қазақстан Қырғызстанға әскери-техникалық көмек көрсетеді

Қазақстан мен Қырғызстан қорғаныс министрлері әскери ынтымақтастық туралы құжаттарға қол қойды, деп хабарлайды ҚР Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі. Қазақстанның Қорғаныс министрі генерал-лейтенант Нұрлан Ермекбаев Қырғызстан...

Жомарт Ертаев тағы да 9 жылға сотталды

Алматыда «Bank RBK», «Qazaq Banki» және «Eurasian Bank» банктерінен 188 миллиард теңгеден астам қаражатты жымқыру ісі бойынша сот үкімі шықты. ҚазАқпараттың хабарлауынша, айыптылардың қатарында экс-банкир...

Кардиолог инфаркт алу қаупін азайтатын үш жаттығуды атады

Кардиолог және жүрек-тамыр хирургі Владимир Хорошев инфаркт қаупін азайту үшін үш жаттығуды ұсынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Маман бірінші кезекте көбірек жаяу жүруге кеңес берді:...

Алматы облысында мас жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті

Алматы облысында мас көлік жүргізуші 4 оқушыны қағып кетті. Әртүрлі дене жарақаттарын алған үш бала ауруханаға жатқызылды. «Оқиға 2 наурызда сағат 18:40-та Еңбекшіқазақ ауданында болған....

Илон Маск өз қаласын салуға кірісті

Америкалық кәсіпкер, Tesla және SpaceX компанияларының негізін қалаушы Илон Маск Техаста жаңа қала құрылысын қолға алды. Бұл туралы ол өзінің Twitter-дегі парақшасында мәлімдеді. "Мен Техаста...

Айға саяхат: жапон кәсіпкері бұл сапарға 8 адамды таңдап алмақ

Жапон кәсіпкері Юсаку Маэдзава сәрсенбі күні «өзін әртіс деп есептейтін» қоғамның 8 өкілін 2023 жылы Ай орбитасына алып кететінін мәлімдеді. Бұл – SpaceX фирмасы...

Алматыда Роза Бағлановаға ескерткіш қойылады

Алматы қаласы Мәдениет басқармасының хабарлауынша, Қабанбай батыр көшесінің оңтүстік бөлігі мен Байсейітова көшесінің шығыс жағында Роза Бағланованың құрметіне ескерткіш орнатылады. «12 наурызға дейін Роза...

COVID-19: елімізде ПТР тест бағасы арзандап жатыр

Қазақстанның клиникалық-диагностикалық зертханаларымен жасалған монополияға қарсы іс-шаратшеңберінде КВИ ПТР бағасы арзандап жатыр. Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің мәліметінше, 2021 жылғы 1 наурызда КДЗ ОЛИМП COVID-19...

Семейде жер үйден өрт шығып, 2 адам қаза тапты

ШҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, 3 наурыз сағат 05:00 шамасында Белибаев көшесіндегі жеке тұрғын үй отқа оранған. Оқиға орнына шұғыл келіп жеткен өрт сөндірушілер...

Нұр-Сұлтанда қашықтан оқыған оқушылар коронавирусты көбірек жұқтырған

Нұр-Сұлтан қаласының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенова елорда мектептеріндегі коронавирус статистикасы туралы айтты. «2021 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша, оқу жылының басынан бері мектеп...

3 наурыз: атаулы күндер мен тарихи оқиғалар

2018 жылы 3 наурызда Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болуының 26 жылдығы аясында БҰҰ штаб-пәтерінде Қазақстанның Ядролық қаруға тыйым салу туралы шартқа қол қою...

Екібастұзда жолаушылар вагонынан өрт шықты

Екібастұзда жолаушылар вагонының темірден өзге бөлшектерінің барлығы жанып кетті. Әзірге өрт салдарынан келген шығынның мөлшері белгісіз. «2 наурыз күні сағат 13:04-те нөмірі 2-ші мамандандырылған өртке...

Өткен тәулікте елімізде 717 адам коронавирус жұқтырған

Қазақстанда өткен тәулікте 717 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақ бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 105, Шымкент қаласы - 12,...

Сарыағашта халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды

Түркістан облысы Сарыағаш ауданында халықаралық іздеуде жүрген қылмыскер ұсталды. Былтыр мал ұрлаған азамат осы күнге дейін жасырынып жүрген. Облыстық ПД баспасөз қызметінің мәліметінше, күдікті «Мал ұрысы»...