Әлемнің ең үздік сарапшылары бас қосқан форум

Әлемде жыл сайын, тіпті күн сайын күрделі өзгеріс орын алуда. Жаңа технологияның қарыштап дамып жатқанын ескерсек, оның жақсы жағы да, жағымсыз тұсы да жетерлік. Бір сәтте дүниежүзінің төрт бұрышына тарайтын ақпараттың қай қоғамда қалай қабылданатыны тағы белгісіз. Демек, ғарыштық жылдамдықта дамып жатқан технология ойда жоқ көрсеткішке қол жеткізіп, түрлі оқиғаның ортасына топ еткізуі әбден мүмкін. Осы сынды әлемдік жетістіктер мен ғаламдық мәселелер басқа емес, елімізде кеңінен талқыға салынып жатса, несі айып?!

Биыл Астана экономикалық форумына – 11 жыл. Алғаш 2008 жылы өткен форум бүгінде дүниежүзілік экономика мен қаржы жүйесін оңалту және дамыту мәселелерін талқылауға арналған ықпалды алаң мәртебесіне ие болды. Тіпті, Еуразия кеңістігінде беделі бар алқалы басқосу әлемдік саясат сахнасы мен экономиканың бел ортасында жүрген көшбасшылар мен саяси және қоғам қайраткерлерінің, түрлі қаржы институттары мен бизнес-қоғамдастықтар өкілдерінің көзқарасы айқындалатын ашық сұхбат алаңына айналып үлгерді. Бұған дейін форумға 150 елден 53 мыңға жуық делегат қатысты. Олардың қатарында Нобель сыйлығының 20 лауреаты болған. Астана экономикалық форумдарының нәтижесінде 20 млрд АҚШ долларын құрайтын сомаға 300-ден астам келісім жасалған. Бұған қоса еуразиялық іскерлік конгресі, дүниежүзілік МЖК орталығы және Нобель сыйлығы лауреаттарының астаналық клубы құрылған.

2008 жылдан бері үздіксіз ұйымдастырылып келе жатқан форумның тарихы тереңде жатыр. Бұл туралы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев 1994 жылы Мәскеу мемлекеттік университетінде бастама көтерді. Кейін, 2007 жылы осыған дейінгі ұсынысын жүзеге асыру үшін еуразиялық қоғамдастықтың экономикалық интеграциясына ықпал ете алатын еуразиялық ғылым клубын құру қажеттігін алға тартты. Нәтижесінде 2008 жылдың 27 маусымында экономика және бюджетті жоспарлау министрлігі мен экономикалық ғылыми-зерттеу институты Президенттің пәрменін ақиқатқа айналдырды. Еуразиялық экономикалық ғылым клубы құрыла салысымен, дүниежүзінің назарын жаһандық экономиканың негізгі сын-қатерлеріне аударды. Сөйтіп әлемнің төрт тарабына сауын айтып, І Астана экономикалық форумына кірісіп кетті. «Жаһандану жағдайында экономикалық дамудың заманауи аспектілері» деген тақырып күн тәртібіне қойылған 2008 жылғы алғашқы форум көптің көңілінен шықты. 2009 жылы ұйымдастырылған жиын «Жаһандық тәуекелдер жүйесінде Еуразияның экономикалық қауіпсіздігі» деген мәселенің жүгін арқалады. 2010 жылғы басқосуда «Дағдарыстан кейінгі кезеңде тұрақты өсуді қамтамасыз ету», ал 2011 жылғы форумда «Жаңа онжылдық: сын-қатерлер мен келешектер» деген тақырып ой елегінен өткізілді. 2012 жылы «Жаһандық экономикалық трансформация: сын-қатерлер мен даму келешектері» деген сұрақ сарапталса, 2013 жылы «G-Global форматында теңгерімді экономикалық өсуді қамтамасыз ету» мәселесіне екпін түсірілді. 2014 жылы «G-Global форматында өзгерістер дәуірінде тәуекелдермен басқару», 2015 жылы «Инфрақұрылым – тұрақты даму драйвері», 2016 жылы «Жаңа экономикалық шынайылық: әртараптандырылған инновациялар және білімдер экономикасы» деген тақырыптар талқыланды. Ал 2017 жылы «Жаңа энергия – жаңа экономика» мәселесіне мән берілді.

Өткен форумдарда ауыз толтырып айтарлық нәтижелерге қол жеткізілді. Мысалы, 2012 жылғы ұсыныстар БҰҰ Бас ассамблеясының пленарлық сессиясында таныстырылып, БҰҰ-ның бұрынғы бас хатшысы Пан Гу Мунның, БҰҰ Бас ассамблеясының 66-сессиясының президенті Ан-Насердің оң бағасын алды. 2013 жылы форум аясында БҰҰ Бас ассам­­­блеясының қолдауымен І дүниежүзілік дағдарысқа қарсы конференция өтті. Қорытындысында Астана декларациясы мен БҰҰ-ға мүше мемлекеттерге арналған әлемдік дағдарысқа қарсы жоспардың жобасы бекітілді. Ал 2014 жылғы басқосудан соң БҰҰ-ға мүше елдерге арналған дүниежүзілік дағдарысқа қарсы жоспар тұжырымдамасы қабылданды. Биыл ХІ Астана экономикалық форумының қатысушылары 17-19 мамыр аралығында бас қосады. Форум жаңа форматта, яғни Global Challenges Summit түрінде өтеді. Бұл туралы primeminister.kz сайты: «Барлық шаралар үш блокқа бөлінеді: іскерлік бағдарлама, стратегиялық сессия және зерттеу. Алғашқы екі кезеңде спикерлер сөз сөйлесе, үшінші блокта машиналар іске қосылады. Үлкен мәтіндік деректерді семантикалық талдау бүкіл әлемдегі адамдардың сын-қатерлер туралы қандай көңіл-күймен айтатынын, олар құтыла алмаушылық алдында қорқыныш сезіне ме, әлде оң сценарийлерді дамыту мүмкіндігін көре ме, соны анықтауға мүмкіндік береді. Дерек көздері БАҚ, академиялық басылымдар және әлеуметтік желілер болады. Формасы мен ақпарат беру тәсілі өзгереді. Бұған дейін дәстүрлі панельдік сессиялар өткізілсе, ендігі мұнда TED talks, инновациялық тұсау кесулер, воркшоптар мен нарықтың болашақта дамуын болжай алатын және оған әсер ете алатын сарапшы-визионерлердің баяндамалары өткізіледі. АЭФ-те алғаш рет жастарға арналған арнайы бағдарлама ұсынады. Астананың жетекші жоғары оқу орындарының базасында ең үздік экономистер дәріс оқып, кездесу ұйымдастырады. Біздің болашақ ғалымдар, өнертапқыштар, бағдарламашылар жаңа идеялармен шабыттанып, жетекші ойшылдармен кездесуге мүмкіндік алады», – деп жазды.

Астана экономикалық форумын әлемдік Global Challenges Summit жетекші еуразиялық экономикалық конгресс ретінде түрлендіру – ғаламдық дамудың мүмкіндіктері мен тәуекелдері туралы халықаралық дискурста Қазақстанның жаңа мәртебесінің дәлелі. Астана қаласында «Болашақ энергиясы» тақырыбында EXPO-2017 халықаралық көрмені ойдағыдай өткізу аясында Қазақстан инновациялық дамуда серпін, батыл институционалды реформалар және кең халықаралық интеграцияны іске асыру есебінен әлемнің мықты отыз экономикасына кіру мақсатына ұмтылып келеді.

XXI ғасырдың басындағы технологиялық төңкерістің жаңа теңдессіз орамы әр ел, әр бизнес және планетадағы әр адам үшін драмалық маңызды ондаған құбылмалы мегатрендтер әлемін қалыптастырды. Экономикалық өсу және ресурстар тұрақтылығы, диджитализация және урбанизация, ұзақ ғұмыр мен қаржылық революция, жаһандық қауіпсіздік және мәдени өзгерістер сынды әлемдік үрдістер Global Challenges Summit бағдарламалық оптикасының аясына топтастырылмақ.

Былтырғы форум –биылғы нәтиже

Биылғы Астана экономикалық форумы жаһандық түйткілдер талқыланатын алаң ретінде есте қалмақ. Жиындағы басты тақырыптың бірі – Бірыңғай экономика әлемі. Әлемдік нарықтың толық картинасын қалыптастыруға қауқарлы алып державалар соңғы кездері дамуға бірлесіп қадам басып келе жатқандай. Өйткені 2017 жылдың екінші жартысы мен 2018 жылы дүниежүзілік экономика ерекше өсім көрсетіп отыр. Дамыған елдерде экономикалық белсенділіктің артуы, сауданың жандануы, әлемдік тауарлық және қаржы нарықтарындағы қолайлы жағдай жаһандық өсімге дем береді. Дүниежүзілік дағдарыс екі бүйірден қысқанда дамыған елдер ұстанған жұмсақ экономикалық саясат қандай? Оның көрші елдерге төндіретін қаупі ше? Мысалы, әлемдік сауда да протекционизмнің артуы, одан бөлек, АҚШ, ЕО-пен Қытай арасындағы әлеуметтік сауда «соғыстары» жаһандық экономика үшін белгілі бір деңгейде кері ықпал етері даусыз. Оның қасына көп жылдар бойы қалыптасып келе жатқан изоляционизмді, яғни өзін сыртқы нарықтан оқшау ұстайтын нарықтарды қосыңыз. Өйткені мұндай елдер әлемдік деңгейдегі еркін тауар айналымына кедергі келтіреді. Геосаяси түйткілдердің одан әрі ушығуы да кері әсер ететіні сөзсіз. Міне, осындай ғаламдық мәселелер елорданың төрінде өтетін Астана экономикалық форумында жан-жақты талқыға салынып, шешу жолдары қарастырылмақшы.

Осы кезде былтыр өткен форум ойға оралады. Ұлы Жібек жолының мүмкіндіктері тілге тиек етілген 2017 жылғы Астана экономикалық форумында Қытай Республикасы «Бір белдеу – бір жол» халықаралық бағдарламасын ұсынып, көне Жібек жолының бойында орналасқан елдердің экономикалық белдеуін құру мақсатына кірісіп кеткенін мәлімдеген еді. Қытай төрағасы Си Цзиньпиннің БОАО-2015 форумында мәлімдегеніндей, бұл жоба жүзеге асқан шақта Жібек жолының бойында орналасқан елдердің Қытаймен жылдық сауда айналымының көлемі 2,5 триллион долларды құрайтын болады. Әрине, осынау мол сауда қаржысынан белдеудің маңызды буынындағы ел ретінде Қазақстан да өз үлесін алуға тиісті. Қазақстан үшін де және Еуразия құрлығының басқа да көптеген елдері үшін де маңызды саналатын осы тақырып Астана экономикалық форумының арнаулы сессиясы аясында жеке әңгіме болды. Бреттон-Вудс жүйесін жаңартуды жақтайтын комитеттің атқарушы директоры және оның негізін қалаушы Марк Узан: «Жібек жолы айналасындағы елдер Қытайдан шыққан тауарларды тасымалдауға қызмет етіп қана қоймай, сонымен қатар, ынтымақтастық туралы өзара келісімдер жасауы тиіс. Мұндай өршіл де үйлестірілген жоспардың болуы барлық мүдделі жақтардың басын біріктіре отырып, сауда кедергілері мен келісімдерді оңтайландыруға, өңірдегі экономикалық операциялардың жеделдігі мен сапасын арттыруға, сондай-ақ, тауарлар мен қызметтердің қауіпсіз де кедергісіз жылжуын қамтамасыз етуге қызмет ететін болады. Жібек жолы экономикалық белдеуі бойындағы инвестициялар жаңа рыноктар үшін әріптестік пен ашықтықты көтермелей отырып, жаңа мүмкіндіктерді қалыптастыру арқылы Еуразия құрлығында орналасқан елдерге елеулі ықпалын тигізеді деп ойлаймын», – десе, Гонконг үкіметінің өкілі, Жібек жолы жөніндегі комиссар Ивонн Чой ханым бұл халықаралық жобаның тиімділігі оның барлық елдерге де пайдалы болуымен ғана есептелмейтіндігін алға тартты. «Гонконг үкіметінде қызмет етемін. Бізде тек үкімет қана емес, жеке сектор да бұл жобаға қызығушылық танытуда. Өйткені жобаның бизнес жүргізу үшін пайдалы екендігін байқап отыр. Бірақ тек бизнес-қауымдастық қана емес, жекелеген елдер мен халықаралық ұйымдар деңгейінде келгенде бұл жобаның беретін экономикалық пайдасының өзі жеткіліксіз. Мәселен, Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымының (ЭЫДҰ) елдері бұл жобаға қалай қатыса алады? Ол үшін, әрине, пайдалы болуымен қатар теңдіктің де болуы қажет. Осы басқосуды өткізіп отырған Қазақстан елі бұл жобаға қосылмас бұрын «Бір белдеу – бір жол» жобасына қатысты мәселелерді Еуразиялық экономикалық одақ аясында талқылап алғандары абзал болар», – деген-ді.

Жаһандық 11 мәселе қандай?

Астана экономикалық форумы – жаңартылған жаһандық қатерлер туралы негізгі әлемдік саммиттердің біріне айналуы тиіс. Біріншіден, ХІ Астана форумында 11 жаһандық қатерлер талқыланатын болады. Ұсынылып отырған мәселелердің тақырыбы пікірталастардың ауқымы мен өткірлігіне орай терең және жан-жақты сарапшылық тәсілді қажет етеді.

Олар – Бірыңғай экономикалық әлем, Жаһандық стратегия әлемі, Ресурстар әлемі, Жаңа таза энергия әлемі, Ұзақ жасау әлемі, Болашақтағы ақша әлемі, Жаһандық қауіпсіздік әлемі, Жаңа адамзат әлемі, Қалалар әлемі, Сингулярлық әлем және Цифрлық әлем.

Екіншіден, ұсынылып отырған жаңа формат. Бұл іскерлік бағдарлама, стратегиялық сессия және «Жаһандық қатерлер әлемі – адамзаттық түйсік. Құрлық. Елдер. Қалалар» ресми зерттеулері. Бұл алғаш рет жүзеге асырылып отыр. Форумдағы іс-шаралардың тұжырымы кеңейтілетін болады. Дәстүрлі панельдік сессиялардан интерактивтік іс-шараларға көшу орын алады. TED-talks, визионерлердің сөз сөйлеуі, инновациялық таныстырылымдар, көпшілік алдындағы сұхбаттар, арнайы воркшоптар және т.б. Форумның барлық алаңдарында жаңа заманауи мультимедиялық шешімдер пайдаланылады.

Үшіншіден, сарапшылық талқылаудың жоғары деңгейіне мән берілмек. Форумға әлемдік интеллектуалдық элита, әлемдік корпорациялардың басшылары, жаһандық стартапшылар, көрнекті футурологтар, шетелдік және отандық саясаткерлер, беделді экономистер мен ғалымдар шақырылды.

АЭФ бағдарламасына қатысуға жастарды көптеп тартуға көңіл бөлініп отыр. Әлемнің жетекші сарапшылары жаңа ұрпақты жаһандық қатерлерді зерттеуге және жауап іздеуге рухтандыратын болады. Астанадағы жоғары оқу орындарының базасында арнайы іс-шаралар: дәрістер, тұсаукесерлер, жетекші экономистермен кездесеулер өткізіледі. Біздің болашақ ғалымдарымыз бен зерттеушілеріміз озық ойшылдармен кездесуге мүмкіндік алып, жаңа идеялармен шабыттанады. Форумның қорытындысында мына нәтижелер орын алмақ.

ТИІМДІ ШЕШІМДЕР ЖӘНЕ ҰСЫНЫСТАР.

АЭФ – тұжырымдамалық әлемдік идеяларды талқылаудың диалогтық алаңы. Пікірлерді және соңғы ғылыми-тәжірибелік жетістіктерді алмасу әлем және Қазақстан үшін тиімді шешімдер мен тәжірибелік ұсыныстарды әзірлеуге мүмкіндік береді.

ЖАҺАНДЫҚ ИНВЕСТОРЛАРДЫҢ ҚЫЗЫҒУШЫЛЫҒЫН АРТТЫРУ.

АЭФ – шетелдік инвесторларды тартатын магнит және әлемдік және Қазақстанның жетекші бизнесмендерінің кездесу орны. Форумда елдердің, қалалар мен компаниялардың арасында маңызды келісімдерге қол қою орын алады.

ЭКОНОМИСТЕРДІҢ ЖАҢА ҰРПАҒЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ.

АЭФ – әлемдік экономикалық ғылымдағы ең үздік сарапшылар мен ғалымдарды, Нобель лауреаттарын шоғырландыратын орын, осы жерде жас қазақстандық экономистер баға жетпес білім мен тәжірибеге ие болады.

Ал биылғы АЭФ-тың басты ерекшелігі қандай? XI Астана экономикалық форумының негізгі ерекшелігін атаған ҚР Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов: «Форумның тақырыбы – Global Challenges Summit 2018. Биылғы форумның ерекшелігі сол, АЭФ үш күнге созылады. Алғашқы екі күн бойы қатысушылар жаһандық мәселелерді талқылайды. Ал үшінші күні негізгі спикерлер күні бойы алты бағыт бойынша Қазақстан үкіметімен, сондай-ақ, сарапшылармен бірге жұмыс істейтін болады. Негізгі мақсат – форум кезіндегі барлық идеяларды жазып алу, бізге лайықты ұсыныстарды іске асыру. Біз соның бәрін қағазға түсіріп, өз елімізде қажетімізге жаратуға тырысамыз. Бізге нақты ұсыныстар қажет», – деді. Министрдің айтуынша, бұған дейінгі форумдарда жаһандық экономика, цифрландыру және тағы басқа мәселелер қаралса, биылғы форум кезінде ресурстар, роботизация, адамзаттың өзгеруі, агроөнеркәсіп саласындағы жетістіктер, денсаулық саласының мәселелері талқыға салынады. Бір сөзбен айтқанда, АЭФ-тың күн тәртібі кеңейіп отыр. «Біз жаһандық мәселелерді талқылауға қорықпаймыз. Давос және тағы басқа жаһандық алаңдарда көтерілетін мәселелерді біз де көтереміз. Қазақстан, я болмаса, Орталық Азия аясындағы мәселелермен шектелмей, жаһандық маңызы бар түйткілдерді талқыға саламыз», – деді Т.Сүлейменов.

Биыл жаһандық мәселелерді қамтитын 11 тақырып ортаға салынады. Оның ішінде экономикалық, әлеуметтік саладағы, диджитал технологияларда, өндіріс пен тұтынудағы жылдам және түбегейлі өзгерістер, сондай-ақ, сәт сайын көз алдымызда болып жатқан технологиялық өзгерістер мәселесі де кеңінен сөз болмақ. Уақыт өткен сайын әлемдік экономика жедел қарқынмен дамып келе жатқаны белгілі. Бұған негізінен адамзат тұрмысына жаңа технологиялардың лек-легімен ене бастауы ықпал етіп отыр. Қоғамның жаппай мобильді құрылғылар арқылы алуан ақпараттың ағынына еніп, әлеуметтік желілер арқылы адамдар арасындағы өзара қарым-қатынастың жаңа белеске көтерілуі, белгілі бір деңгейдегі цифрлы ортаға қалың көпшіліктің еті үйреніп, бет бұра бастауы, трендтерді болжап, тіпті, бизнес жасаудың жаңа формасының қалыптасуы санамызға сіңіп, қалыпты үрдіске айналуда. Өз кезегінде мемлекеттік басқару жүйесінің де бұл құбылысқа бейімделуі әлемдік тәжірибеде сәтті жүзеге асқандығын мысалға келтіре аламыз. Елімізде «Цифрлы Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын іске асыру арқылы елдегі ірі кәсіпорындарды цифрландырудан бастап, мектеп оқушыларын компьютерлік сауаттылыққа оқытуға дейінгі барлық қызмет саласы қамтылмақ. Елде сапалы цифрлы трансформация құру мақсатында Халықаралық сарапшылық кеңес құрылған-ды. Бүгінде мемлекеттік басқаруды цифрландыру ісі өзекті. Соның бірқатарына тоқталатын болсақ, биыл жылдың басында Астанада алғашқы цифрлы Халыққа қызмет көрсету орталығы іске қосылды. Келер жылы тек электронды форматта 200-ден астам қызмет көрсету жоспарланып, 71 млн қағаз айналымы қысқартылмақ. Бұған қоса, автоматтандыру мен оңтайландыру бойынша жүргізілген жұмыстар есебінен 12,5 млрд теңгеден астам қаражат үнемделмек. Электронды еңбек биржасы 2018 жылдың қаңтарынан бастап Қазақстан бойынша пайдалануға берілді. Бұл жобаға 19 605 жұмыс беруші, 35 жекеменшік жұмыспен қамту агенттігі, 5 БАҚ, 4 онлайн-алаң тартылған. Цифрлы алаң халықты жұмыспен қамтуға баса мән беріп отыр. Жекеменшік агенттіктер open API арқылы интеграцияланып, ЭЕБ-дағы 30 050 бос орынға, 63 095 түйіндеме орналастырылып, 20 мыңға жуық азамат жұмысқа тұрған.

Сондай-ақ, форум базасындағы Global Challenges Summit-2018 экономикалық конгресі аясында қарастырылатын мәселелердің қатарында «Жаһандық стратегия әлемі» тақырыбы бар. Қазір әлем елдері өз ресурстарын тиімді пайдаланудың жолдарын белсенді түрде іздестіруде. Дүниежүзінің жетекші сарапшыларының пайымдауынша, бүгінгі таңда жаһандық экономикадағы түйткілдерді белгілі бір ұлттан немесе мемлекеттен әлдеқайда ауқымды деңгейде, яғни жаһандық деңгейде ғана шешуге мүмкіндік бар. Мұндай сын-тегеуріндер бүкіл адамзаттың бірлесіп әрекет етуін, ортақ күш-жігерін талап етеді. Осы тектес түйткілдердің қатарында климаттың жаһандық жылынуын, ресурстарды кәдеге жаратуды, халықаралық сауда мен қауіпсіздікті, мемлекетаралық өзара әрекеттестікті атап өтуге болады. 2030 жылға дейінгі аралықта халықаралық қатынастардың негізгі факторы ірі дамушы елдердің ұлы держава мәртебесіне ие болуымен байланысты болуы мүмкін. Осы уақыт аралығында Қытай және басқа да кейбір дамушы елдер әлемдік саясатты айқындайды. Соңғы онжылдықта, халықаралық сауданың өсу қарқынының айтарлықтай төмендеуі барысында экономикалық ықпалдастық жаңа сипатқа ие болды. Өңірлік ықпалдастық құрылымдарын ірілендіру, дүниежүзіндегі көшбасшы экономикалардың белсенді қатысуымен аса ауқымды өңірлік сауда келісімдерін құру үдерісі белең алды. Әлемде болып жатқан өзгерістердің көпшілігі өңірлік интеграцияның қарқын алуы ғана. Халықаралық экономиканың маңызды бөлігі ретінде жоғарыда айтылған үдерістердің біздің еліміз үшін де өзекті екендігі түсінікті. Осы трендке ілесу үшін елімізде бірқатар жұмыстар қолға алынып жатқанын айта кету керек. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты Жолдауын жүзеге асыру мақсатында өңделген өнеркәсіп өнімдерін экспорттауды күшейту үшін Үкімет Ұлттық экспорт стратегиясын бекітті. Экспортты дамыту тікелей міндеті болатын «KazakhExport» ұлттық компаниясы құрылды, Экспорттық саясат кеңесі қалыптасты. Үкімет тарапынан өнеркәсіп өнімдерін шетелге шығарумен айналысатын 400 компанияға бас-аяғы 47,6 млрд теңге көлемінде қаржылай қолдау көрсетілді. Яғни, еліміздегі әрбір төртінші экспорттаушы көмекпен қамтылды деуге болады. Осы аталған жұмыстар аз уақыт ішінде жемісін бере бастады. Қабылданған іс-шаралар және ынталандырулардың арқасында өткен жылы өңделген өнімдерді экспорттау үлесі алдыңғы жылмен салыстырғанда 32,5 пайызға дейін өсті. Бүгінгі таңда Қазақстанның экспорттау географиясы әлемнің 115 елін қамтиды. Бұл 2025 жылға қарай шикізаттық емес экспортты екі есеге ұлғайтуды көздейтін жоспарға сай келетін көрсеткіш.

Қазақстан ұзындығы 2700 шақырымдық «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық автомобиль жолының құрылысын аяқтады. Транзиттік әлеуетті күшейту трансқазақстандық бағыттардың тартымдылығын арттыратыны мәлім. Қазақстан мен Қытайдың тауарларын өңдеу 1,2 есеге артқаны, яғни 222 мың контейнерге көбейгені осыны көрсетіп отыр. «Астана» халықаралық қаржы орталығының әлеуеті тәуелсіз құқықтық жүйесі және жеңілдікті салық режімі бар аймақтық қаржы-инвестициялық хаб ретінде іске қосылмақ. Болашақта «Астана» қаржы орталығы Қазақстанның қаржылық инфрақұрылымының негізі, бүкіл Орталық Азия аймағының қаржы хабына айналуға тиіс. Соған қарамастан, ел экономикасына салынып жатқан инвестициялар әлі де болса жеткіліксіз. Бүгінгі таңда елімізге құйылып жатқан шетелдік инвестицияның 55-78 пайызы – тікелей өндіруші салаларға, 19-36 пайызы – қаржы, сақтандыру немесе бөлшек сауда сияқты секторларға, бар болғаны 2-17 пайызы ғана жоғары құны бар салаларға, атап айтқанда, металл өңдеу өнеркәсібіне салынады екен. Бұл теңгерімді өзгерту үшін ұлттық инвестициялық стратегия негізінде инвестициялар тарту бағдарламасы әзірленген. Аталған стратегияның негізгі мақсаты қолайлы инвестициялық ахуал қалыптастыру, тиімділікті арттыруға бағдарланған инвестициялар тарту.

Форумға кімдер келеді?

10 жыл бойы Еуразияның негізгі экономикалық конгресі болып саналатын Астана экономикалық форумы Қазақстанның жаңа міндеттеріне, әлемдегі өзгерістерге де сай болуы тиіс. Global Challenges Summit 2018-ге 450 астам спикер қатысады. Олардың жартысы – әлемнің 24 астам елінен келетін халықаралық қонақтар.

Бүгінгі таңда қатысатынын растаған халықаралық қонақтар арасында Францияның экс-президенті Франсуа Олланд, физик, ішектер теориясының тең авторы және ғылым таратушы Митио Каку, Goldman Sachs бұрынғы төрағасы және БРИКС қысқарту авторы Джим О’Нил, Apple-дің құрылуына өз үлесін қосқан Стив Возняк, Дүниежүзілік банктің Еуропа және Орталық Азия бойынша бас экономисі Ганс Тиммер, саясаттанушы және қалалар дамуының визионері Параг Ханна, Грузияның вице-премьері, сыртқы істер министрі Михеил Джанелидзе; Эстонияның бұрынғы президенті Тоомас Ильвес, БҰҰ сегізінші Бас хатшысы және Халықаралық олимпиада комитетінің этика жөніндегі комиссиясының төрағасы Пан Ги Мун, кинорежиссер, «Алтын арыстан» Венеция кинофестивалінің бас жүлдесінің лауреаты Кшиштоф Занусси және тағы басқа тұлғалар бар.

Форумның бас продюсері Болат Столяров: «Ағымдағы жылы форумға ең беделді спикерлер келеді. Олар форумның негізгі «қозғаушы» күші болмақ. Мұнан бөлек, қартаю процесін тежеу мәселесін зерттеуші Обри Ди Грейдің келетіндігін де атап өткеніміз жөн. Форумға әлемде ең бірінші болып адам ағзасын жасанды жолмен алған Энтони Атала да қатысады», – деді.

Бір айта кетерлігі, АЭФ-да Орталық Азияда сауда-саттықты дамытудың жаңа жоспары таныстырылады. Әсіресе, сарапшылар инвесторлардың қызығушылығын негізге ала отырып, аймақтағы сауда-саттықты жандандырудың жолдарын талқылайды. Осы мақсатта халықаралық пікірталас алаңына Азия даму банкі президентінің орынбсары Венчай Жанг, Дүниежүзідік банктің Орталық Азиядағы аймақтық директоры Лилия Бурунчук сияқты тұлғалардың келуі бекер емес. «Алдағы форумда өте өзекті мәселені қозғайын деп отырмын. Нақтырақ айтқанда, АХҚО соты мен арбитражды сот арқылы әлемдік экономикадағы қиындықтарға қалай төтеп беруге болатындығын сөз қыламын. Өйткені біздің негізгі мақсат – қаржылық дауларды шешу. Жұмысымыздың жүйесі британдық құқық негізіне құрылған. Сәйкесінше, бұл бастама Қазақстанның инвестициялық тартымдылығын арттыра түсуі керек», – дейді АХҚО сотының тіркеушісі Кристофер Кэмпбелл-Холт.

Қысқасы, Астана экономика форумында тілге тиек етілген ұсыныстар сарапшылар мен саясаткерлерге алдағы 3 жылға дамудың болашақ ұлттық стратегиясын айқындауға мүмкіндік бермек.

Санат Көшкімбаев, Президент жанындағы Қазақстанның стратегиялық зерттеулер институты (ҚСЗИ) директорының орынбасары:

Әлемнің ең үздік сарапшылары бас қосқан форум

– XI Астана экономикалық форумы Қазақстан үшін маңызды оқиғалардың бірі, себебі бұл шара жаһандық экономика тиісті турбуленттілікті сезініп отырған кезеңде өткізіліп келеді. Жалпы, халықаралық жүйеде тұрақсыздық және жаңа сын-қатерлер белең алуда. Осы сын-қатерлерге жауап іздеген Қазақстан сақтандырушы тетіктерді пайдалануда. Дәл осы жерде жаһандық экономика саласындағы мықты спикерлер мен мамандардың қатысуымен өтетін пікірталастар арқылы жаһандық экономика мәселелерін талқылауға мүмкіндік беретін Астана экономикалық форумының рөлі зор. Әрине, Қазақстан алдын ала ескертіп, сақтандыру шараларын қабылдауға тырысады. Астана экономикалық форумы, әсіресе, соңғы талқылау қазақстандық сарапшылар мен саясаткерлерге жаһандық күн тәртібімен үйлестіре отырып, таяу болашақтың ұлттық күн тәртібін қалыптастыруға жол ашады. Яғни, бұл Қазақстанның әлемдік қауіпсіздіктің келешек сын-тегеуріндеріне беретін өзіндік жауабы болады. Форум жаһандық деңгейде дамудың болашақ стратегиясын айқындау бойынша Қазақстанның осы ауқымды пікіралмасудың қатысушысы екенін көрсетіп отыр. Оның ішінде АЭФ мақсатына экономикалық дамудың ұлттық стратегияларын жаһандық күн тәртібімен үйлестіру кіреді. Бүгінде әлемнің өзгеріп жатқанын көріп отырмыз. Сондықтан Қазақстан үшін үйлесімді дамумен қатар, алдымызда тұрған экономикалық сын-қатерлердің алдын алу маңызды. Біз қазіргі кезде жаңа сын-қатерлердің алдында тұрмыз. Қазақстан дамыған 30 елдің қатарына қосылу стратегиялық мақсаты бойынша жүріп келеді. Алайда өзге де көптеген елдер дамып келе жатқанын, ал кейбірі қарқынды түрде ілгерілегенін ұмытпауымыз қажет. Сондықтан біздің өсім қарқынымызды жандандыру үшін экономикалық күн тәртібімізді тағы қарап шығуымыз керек. Технологиялар әлемді, елдерді өзгеріске ұшыратып жатыр. Осы орайда бұған дейін ресурстар экспортына немесе өндірістегі арзан жұмыс күшіне екпін қойған мемлекеттердің бәсекеге қабілеттігі төмендеуде. Сондықтан бізге инновациялық экономиканы, яғни білім мен технология экономикасын дамыту қажет.

Бақытгүл Қамбар, Экономикалық зерттеулер институтының Стратегиялық әзірлемелер және экономикалық зерттеулер орталығының директоры:

Әлемнің ең үздік сарапшылары бас қосқан форум

– Жалпы, дамушы мемлекеттерде цифрландыру жұмыстары жылына 25 пайыз қарқынмен өсіп келе жатыр. Биылғы Астана экономикалық форумы әлемдік сын-қатерлерге арналайын деп отыр. Қазіргі жаһандық тенденцияларға келетін болсақ, цифрландыру мен жаңа технологияларды айтпай кетуге болмайды. Меніңше, форумдағы баянадамалардың басым бөлігі цифрландыруға байланысты болады. Себебі жаһандық тенденцияларға мән беретін болсақ, цифрландыру жүйесі жылдан-жылға дамуда. Кейбір сарапшылардың айтуынша, соңғы екі жылда ғаламдық мәліметтердің мөлшері 90 пайызға жеткен екен. Дамушы мемлекеттерде цифрландыру жұмыстары жылына 25 пайыз қарқынмен өсіп келеді. Сондай-ақ, әлемдегі экономикалық үрдістер жаңа бағытқа ауыса бастады. Сондықтан да форумда экономикалық үдерістерге байланысты талқылаулар болады. Мысалы, былтырғы форумда Қазақстанның 2025 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары талқыланған. Аталған жиында цифрландыру бағдарламасына қатысты ұсыныстар айтылды. Ал биылғы форумда әлемдік деңгейдегі ғалымдар мен саясаткерлер тарапынан жақсы ұсыныс айтылатын болса, ол міндетті түрде іске асады деген сенімдемін.

Дәурен Ермекұлы, Еуразиялық интеграция институтының аналитикалық зерттеулер департаментінің директоры:

Әлемнің ең үздік сарапшылары бас қосқан форум

– Астана экономикалық форумына шетелдік жетекші саясаткерлер мен танымал ғалымдар қатысып, өз ой пікірін білдіретін болады. Біз осы форумда айтылған құнды пікірлерді жинақтап, ел дамуына пайдаланатын боламыз. Өйткені жиынға әлемнің ең үздік 500 сарапшысы қатысқалы отыр. Олардың ішінде Францияның экс-президенті Франсуа Олланд сынды мықты саясаткерлер мен ғалымдар бар. Форумның пайдасы туралы айтатын болсақ, 2017 жылы президент Нұрсұлтан Назарбаев Үшінші жаңғыру және төртінші өнеркәсіптік революция туралы айтқан болатын. Жалпы, біз әлемдік деңгейде болып жатқан дамудан бөлек, өз бетімізше өсіп-өркендей алмаймыз. Болашағымыз жарқын болуы үшін әлемде болып жатқан жаңалықтардан хабардар болып отыруымыз керек. Мәселен, біз Елбасы айтқандай дамыған 30 мемлекеттің қатарына кіргіміз келсе, осындай ауқымды экономикалық форумдар ұйымдастырып отыруға тиіпсіз. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні, қандайда бір мемлекет ХХІ ғасырда тұйықталып, жеке дара дами алмайды.

 

 

Редакция таңдауы

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі солай жалғасады. Осы орайда, қазақ халқының «Байлық − қолда еріген мұз, бала...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...
mattt

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі...
aza

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен...
pr

Ресейде тіркелген көліктер Қазақстанда жүре алмай ма?

  Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде Қазақстанның Бас прокуратурасы атынан жалған бұйрық таратылған деп...

Жаңалықтар

Әлем тұрғындарының қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екені анықталды

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бас ғылыми қызметкері Сумия Сваминатан Жер бетіндегі тұрғындардың қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екенін айтты, деп хабарлайды РИА Новости.  Ұйым...

Әлемдік ақпарат кеңістігіндегі Қазақстан имиджі

Ақпарат кеңістігінде мемлекеттің имиджі мен медиаобразын жасау – дамушы елдердің алдында тұрған күрделі міндеттердің бірі. Қазақстан тәуелсіздік алған 30 жыл ішінде дүние жүзінің алпауыт...

Қазақстанда мерзімді әскери қызметке шақыру басталды

Осы көктемде 13 500-ден астам 18-27 жас аралығындағы мерзімді қызметтегі әскери қызметші ел Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының қатарын толықтырады. Қорғаныс ведомствосы...

ҚазҰУ ректоры француз ғалымдарына бірлескен археологиялық зерттеулер жасауды ұсынды

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ректоры Жансейт Түймебаев Қазақстандағы Франция Республикасының Төтенше және Өкілетті елшісі Дидье Канеспен кездесіп, ғылым-білім  және мәдени бағыттар бойынша өзара ынтымақтастықты тереңдету...

Ресейдің ең бай депутаты қамауға алынды

Ресейдің Сахалин облыстық Думасының миллиардер депутаты Дмитрий Пашов қамауға алынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Сот оған екі ай мерзімге қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасын қолдану...

«Борат 2» ең үздік комедия ретінде «Алтын глобус» лауреаты атанды

Лос-Анджелес пен Нью-Йоркте кино және теледидар саласындағы "Алтын глобус" сыйлығының 78-ші марапаттау рәсімі өтті. Коронавирус пандемиясына байланысты марапаттау тарихта алғаш рет виртуалды форматта өтті.  Ең...

Түркістандағы қайғылы оқиғаға қатысты алғашқы мәліметтер жарияланды

Түркістан қаласында орын алған қайғылы жағдайдың себебін анықтау үшін құзырлы органдардан құрылған топ болған жайтты жан-жақты тексеріп жатыр. Орын алған оқиғаның мән-жайын анықтаумен айналысатын...

15 жыл бойы қос азаматтығын жасырып келген павлодарлық жазаланды

Қос азаматтығын жасырып келген Павлодар облысы Железинка ауданының тұрғыны айыппұл арқалады, деп хабарлайды Pavlodarnews.kz. Аудандық соттың баспасөз қызметінің мәліметінше, Железинка аудандық полиция бөлімінің көші-қон қызметінің...

Бұл – қазақ халқының шексіз дархандығының жарқын үлгісі.

Джамалайл ЭЛИМХАНОВ, «Емир-Ойл» ЖШС басқарма басшысы: Қазақстан Тәуелсіздік алған сәттен бастап Тұңғыш Президентіміз Н.Назарбаев әрбір азаматтың өз Отанында қауіпсіз және жарқын өмір сүруі үшін және...

COVID-19: Елорда «сары» аймаққа енді

ҚР Үкіметі жанындағы Қазақстанда коронавирустың таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствоаралық комиссия 2021 жылдың 1 наурызы күнгі қазақстан амақтарындағы эпидемиялық жағдайды бағалау матрициасын жариялады. Бұл туралы...

Бүгін «Nur Otan» партиясының құрылғанына 22 жыл толды

Бүгін «Nur Otan» партиясының құрылғанына 22 жыл толды. Партияның құрылуы мен қалыптасу тарихы Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тығыз байланысты. 1998 жылғы 21 қазанда Қазақстан...

ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің жаңа орынбасары тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Ержан Ерікұлы Біржанов ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлады. Ержан Біржанов 1979 жылы Солтүстік...

Алматы түрмесінен қашқан сотталушы Ақтөбеде ұсталды

Алматыдағы бас бостандығынан айыру орындарының бірінен қашып шыққан адам Ақтөбеде қолға түсті, деп хабарлайды ҚР Ішкі істер министрлігі Қылмыстық атқару жүйесі комитетінің баспасөз қызметі. «Алматы...

«Nur Otan» қатары жаңа мүшелермен толықты

Партияның 22 жылдық мерейтойы қарсаңында «Nur Otan» облыстық филиалында салтанатты түрде партия билеттері табыс етілді. Партияның аймақтық филиалының төрағасы, облыс әкімі Әбілқайыр Сқақов партия...

«Тұмар-2021» ұлттық телевизиялық байқауына өтінімдер қабылдау басталды

Бүгіннен бастап tvtumar.kz сайтында «Тұмар-2021» ұлттық сыйлығын алуға өтінімдер қабылдау басталды. Сыйлыққа 2020 жылы қазақстандық телеарналардың эфиріне шыққан телевизиялық жобалар қатыса алады. Өтінімдерді республикалық және...

Америкалық телеарна Трамптың саяси жоспарларын ашты

АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамп елде жаңа партия құру мүмкіндігін қарастырмайтынын жариялайды. Оның саяси жоспарларын американдық Fox News телеарнасы ашты. "Біз жаңа партиялар құрмаймыз және...

Президент: Біртұтас және еңбекқор ұлт болсақ, көздеген мақсаттарымызға жетеміз

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады. «Құрметті отандастар! Сіздерді Алғыс айту күнімен шын жүректен құттықтаймын! Елбасы 2015 жылы Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясында жариялаған осы...

Ақтауда жәндіктерді уламақ болған әйел көршісі мен оның 10 айлық сәбиін өлтірді

Пәтердегі жәндіктерді уламақ болған Ақтау тұрғыны көршісі мен оның 10 айлық сәбиін өлтіріп қойды. Бұл туралы Қоғамдық коммуникациялар орталығына сілтеме жасап Lada.kz хабарлады.  Зарарсыздандыру құралынан...

Елбасы қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады, деп хабарлайды Elbasy.kz. Қымбатты отандастар! Алғыс айту күні Қазақстан халқының бірлігін паш етеді,...

2020 жылдың ең танымал құпиясөздері анықталды

2020 жылы қандай құпиясөздер жиі қолданылды? Бұл сауалға DLBI деректер ағынын барлау қызметін жасаған зерттеуге сілтеме жасай отырып "Известия" басылымы жауап берді.  Рейтинг көшбасшысы тағы...

Жел, көктайғақ: Еліміздің 9 өңірінде ескерту жарияланды

1 наурызда елорда мен 8 өңірде ауа райына байланысты ескерту жарияланды, деп хабарлайды "Қазгидромет". 1 наурызда Нұр-Сұлтан қаласында жел, көктайғақ болады. Оңтүстік - батыстан соққан...

1 наурыз: Атаулы күндер мен оқиғалар

Бүгін – елімізде Алғыс айту күні. Бұл мереке  ҚР Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2016 жылғы 14 қаңтардағы Жарлығымен бекітілген. 1995 жылдың 1 наурызында елімізде...

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі солай жалғасады. Осы орайда, қазақ халқының «Байлық − қолда еріген мұз, бала...

Бүгін – Жамбыл Жабаев дүниеге келген күн

Бұдан 175 жыл бұрын 99 жасына дейін жүрегінен жыр төгілген ақын,  дүлдүл жырау, жүйрік жыршы, КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты Жамбыл ЖАБАЕВ (1846-1945)  дүниеге келді. Ол...

NASA Марстың алғашқы панорамасын жариялады

АҚШ-тың Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) Ровер Perseverance түсірген Марстың алғашқы панорамалық суреттерін жариялады. NASA алдағы апталарда көптеген қызықты суреттері жариялайтынын мәлімдеді.  

Қожа Ахмет Ясауидің мөрі мен шежіресі табылды

«ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі ұйымдастырған «Ясауи ізімен» ғылыми-экспедициясы аясында Өзбекстан Республикасының Наманган қаласынан Қожа Ахмет Ясауи шежіресінің бір...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

«Наконец-то» Бекшин алматылықтарға үндеу жасады

Алматы қаласының бас санитар дәрігері Жандарбек Бекшин наурыздағы мерекелер алдында қала тұрғындарына үндеу жасады, - деп хабарлайды өңірлік СЭБД баспасөз қызметі. Бекшин үндеуінде алматылықтардан...

Армениядан жеткізілген көліктердің тіркеу мерзімі ұзартыла ма?

Қазақстанға Армениядан жеткізілген көліктерді тіркеу мерзімі 1 наурызға дейін ұзарды, - деп хабарлайды Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі. ІІМ мәліметінше, Қазақстанда 2020 жылдың 1 ақпанына...

Ақпарат министрі кәсіби журналистиканы дамыту туралы жоспарын айтты

Еліміздің жоғары оқу орындарындағы журналистика факультеттерінің оқу бағдарламалары зерделенеді. Бұл туралы ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева inbusiness.kz сайтына берген сұхбатында айтты. Министрдің айтуынша, қоғамдық...

Қытай келісімдерді елемей, қазақ пойыздары қараусыз қалып жатыр

"Жүк жөнелтушілердің бастамасымен Қытайға тауарларды қабылдауға уақытша тыйым салу енгізілді", – деп хабарлайды «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы (ҰК)»АҚ баспасөз қызметі. «ҚХР-мен шекарадағы бекеттерде жағдай...

Ресейде тіркелген көліктер Қазақстанда жүре алмай ма?

  Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде Қазақстанның Бас прокуратурасы атынан жалған бұйрық таратылған деп хабарлайды  тengrinews.kz сайты. Аталған «құжатта» Ресейде тіркелген автокөлік иелеріне Қазақстан аумағында жалпы сенімхатсыз...

ЕСКІ ЖАРАНЫҢ АУЗЫН ТЫРНАУ ЕСТІНІҢ ІСІ МЕ…

Адам баласы туғанда бір-бірінен артық-кемі жоқ қызыл шақа болса да, өсе келе олардың бәрі өз бетінше өзгеріп, даралана бастайды. Өйткені уақыт ағымындағы түрлі әсерлер...

Елімізге Түрікменстаннан 153 қандасымыз көшіп келді

Бүгін Түрікменстан Республикасынан 153 қандасымыз тарихи Отанына көшіп келді, деп хабарлайды mangystaumedia.kz. 2020 жылы әлемде орын алған пандемияға байланысты елімізде көшіп–қонушылар ағыны кейінге қалдырылған болатын....

Қасым-Жомарт Тоқаев Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип...

Мәди Манатбек жаңа қызметке тағайындалды

Шымкент қаласы әкімінің өкімімен Ішкі саясат және жастар істері жөніндегі басқармасының басшысы міндетін атқарушы болып Мәди Манатбекұлы тағайындалды. Мәди Манатбекұлы 1978 жылы 25 мамырда дүниеге...

Бас прокуратура үндеу жариялады

Әлеуметтік желіде жекелеген тұлғалар елдің әртүрлі аймақтарында заңсыз митингіге   шақырып жатыр. Осыған байланысты ҚР Бас прокурорының орысбасары Б.Б. Дембаев үндеу жариялады. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының...

Вице-министрдің не үшін қамалғаны белгілі болды

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі Сәкен Мұсайбековтің ұсталуына қатысты түсінік берді. «Мәдениет және спорт вице-министріне қатысты сотқа дейінгі тергеу...

Елбасы Түркия президентін құттықтады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Түркия Республикасының Президенті Режеп Тайип Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Әңгіме барысында Елбасы Режеп Тайип Ердоғанды туған күнімен құттықтап, зор...

Полиция қызметкерлері жүкті әйелді автокөлікте босандырып алды

Батыс Қазақстан облысында полиция қызметкерлері келіншекті автокөлікте босандырып алды. БҚО полиция департаментінің ресми өкілі Болатбек Белгібековтің мәлім еткеніндей, оқиға 26 ақпанға қараған түні Самара-Шымкент автожолы...

Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойы басталды

Бүгін жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойын республика көлемінде ресми түрде мерекелеу басталды. ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев елордадағы Жамбыл ескерткішіне гүл шоқтарын қойып, Қ.Қуанышбаев атындағы...

COVID-19: Әлемде екпе салдырғандар саны індет жұқтырғандардан екі есе көп

Әлемде коронавирусқа қарсы екпе алған адамдардың саны пандемия басталғалы індет жұқтырғандардың жалпы санынан екі есе көп, деп хабарлайды ТАСС.  Қазіргі уақытта шамамен 227 миллион адам...

Әзірбайжан Таулы Қарабақта әуежай құрылысын бастады

Әзірбайжан билігі Таулы Қарабақта халықаралық әуежай құрылысы басталатынын мәлімдеді. Нысан Иранның шекарасына жақын жерде, Шуша қаласынан 60 шақырым қашықтықта орналасқан Физулиде бой көтереді. Ел президенті...

Алғыс айту күні: Елордада мерекеге орай қандай шаралар өтетіні белгілі болды

Елімізде 1 наурызда Алғыс айту күні атап өтіледі. Бұл мерекеде елордалық театрлар медицина қызметкерлерін, эпидемиологтарды, педагогтарды, құқық қорғау органдарының қызметкерлерін спектакль көруге шақырады, деп...

Жол карталарын іске асыруға мониторинг жүргізу үшін цифрлық платформа әзірленеді – Б.Байбек

«Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек Facebook желісіндегі парақшасында партияның алдағы кезеңге арналған жоспарларымен бөлісті. Оның айтуынша, 1 наурызда «Nur Otan» партиясының құрылғанына...

Ақтөбе облысында 22 жүк цистернасы жолдан шығып кетті

Бүгін, 26 ақпанда сағат 11:55-те Шалқар ауданының Ұлпан теміржол станциясында 43 вагон құрамының 22 жүк цистернасы жолдан шығып кетті. Оның ішінде 13 цистерна аударылып, ұзындығы...

Винсент Ван Гогтың «Монмартрдағы көше көрінісі» картинасы сатылымға шығарылды

Винсент Ван Гогтың әйгілі картинасы – "Монмартрдағы көше көрінісі" саудаға шығарылды. Сурет бұрын-соңды көпшілік назарына ұсынылмаған, картина қайтадан сатылғанға дейін, Қытайда содан кейін Голландияда...

Қызылордада сауна әкімшісі жеңгетайлықпен айналысқан

Қызылордада жеңгетайлықпен айналысқан азаматша ұсталды, деп хабарлайды Polisia.kz. "Қызылорда қаласында жедел-профилактикалық іс-шаралар жүргізу барысында пайдакүнемдік мақсатта жеңгетайлықпен айналысып жүрген азаматша анықталды. Облыс орталығындағы сауналардың...

Білікті хирург қандасымыз: Орыс тілін білмегендіктен базар жағалап кеттім

https://youtu.be/zzD6QU3BF6M Сюжет авторы Нұржан ТҰРҒЫМБАЙ Тілші Ділда Уәлибек

1 наурызда әскерге шақыру басталады: Қорғаныс министрлігі негізгі өзгерістерді атады

13 мыңнан астам 18-27 жас аралығындағы мерзімді қызметтегі әскери қызметші көктемгі шақыру кезінде еліміздің Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының қатарын толықтырады....

Қырымбек Көшербаев Жамбыл ескерткішіне гүл шоғын қойды

Елордада Ж.Тәшенов және Амман көшелерінің қиылысында Жамбыл Жабаевтың ескерткішіне гүл шоғын қою рәсімі өтті. ҚазАқпараттың хабарлауынша, шараға ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев, Мәдениет және спорт...

Қырғызстан президенті Путинге не сыйлағанын айтты

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров Ресейге жұмыс сапары кезінде Владимир Путинге қылыш сыйлады. Бұл туралы ол "Россияская газетаға" берген сұхбатында айтты. "Бұл қылышты Қырғызстанның ең мықты...

Елімізде азық-түлік жеткізу нарығы 75 пайызға өскен

2020 жылы Қазақстанда азық-түлік жеткізу нарығы 75% - ға өсті. Бұл туралы Chocofood қызметінің директоры Николай Щербак хабарлады, деп хабарлайды LS. Карантинге байланысты Қазақстанда азық-түлік...

Әлемде коронавирус құрбандарының саны 2,5 миллионнан асып жығылды

Әлемде коронавирус жұқтырғандар саны 113,5 млн-ға жетті.  Джонс Хопкинс университетінің дерегінше, індет жұқтырғандардың 89 миллионы емделіп шықса, 2 507 624-і қайтыс болды. COVID-19 жұқтырғандар саны бойынша...

Семейде 1879 жылы салынған тарихи ғимарат өртенді

Ғимараттағы өрт тек таң ата ауыздықталған. https://youtu.be/AwAQx5E_MLA Өрт 26 ақпанда Абай даңғылында 00 сағат 46 минут шамасында басталған. Өртті сөндіруге барлығы 19 техника, 55 адам жұмылдырылды....

Алматы облысында Ан-2 ұшағы мәжбүрлі түрде қонды

"Азия Континенталь" әуе компаниясының Ан-2 әуе кемесі Боралдай - Кеген бағыты бойынша РРК5481 санитарлық рейсін орындау кезінде Боралдай автомобиль жолынан шығысқа қарай 1,5 км...

Омбыда Халықаралық ана тілі күні атап өтілді

2021 жылғы 24 ақпанда халықаралық ана тілі күніне орай Қазақстанның Омбыдағы Консулдығының басшысы Ырысқали Дәуренбек «Омбы қазақтары» аумақтық қоғамдық ұйымының басшылығы, жергілікті қазақ тілі...

Елімізде сүт өндірісі бойынша қай өңір көш бастап тұр?

Шығыс Қазақстан облысы сүт өндірісі бойынша республикада көш басында тұр. Бұл туралы ШҚО әкімі Даниал Ахметов халыққа есеп беру барысында айтты. «Соңғы бес жылда...

Ең сұлу волейболшылар рейтингі: Ресейлік спортшы Сабина Алтынбекованы басып озды

Грек басылымы Gazzetta планетаның ең сұлу волейболшы аруларының рейтингін жариялады. Рейтингте 25 жастағы ресейлік Алиса Маненок көш бастады, деп хабарлайды Politic. Бұған дейін аталған рейтингте...

Теміртау қаласының әкімі тұрғындардан кешірім сұрады

Теміртау қаласын жылумен қамтамасыз ететін ЖЭО-2 жұмысында ақау болып, тұрғындар аязда жылусыз қалды. Келтірілген қолайсыздық үшін Теміртау қаласының әкімі Қайрат Бегімов өңір халқынан кешірім сұрады. Мамандар...

2020 жылы 13 мың этникалық қазақ көшіп келді

2021 жылы Қазақстанда Көші-қон саясатының 2022-2026 жылдарға арналған тұжырымдамасы әзірленеді. Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісінде ведомство басшысы...

Әлемдік ТОП-50 қатарына енген Қазақстан дзюдошылары

Халықаралық дзюдо федерациясы (IJF) Тель-Авивте өткен әлемдік «Үлкен шлем» турнирінен кейін дзюдошылар рейтингін жаңартты, деп хабарлайды Olympic.kz. Жаңартылған рейтинг бойынша ТОП-50 қатарына енген қазақстандық дзюдошылар...

Президент Kaspi.kz компаниясының негізін қалаушыларды қабылдады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Kaspi.kz компаниясының негізін қалаушыларды қабылдады, – деп хабарлады Ақорда. Кездесу барысында Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе Қасым-Жомарт Тоқаевқа компанияның қазіргі...

Жамбыл Жабаев – 175: Киевте поэзия кеші өтті

Бұл жайында Қазақстанның Украинадағы елшілігі Facebook парақшасында мәлім етті. Қазақтың көрнекті суырып салма ақыны Жамбыл Жабаевтың туған күні қарсаңында Киевтегі қазақ диаспорасы мен Қазақстанның Украинадағы...

«Nur Otan» Партиялық бақылау комитетін Артур Платонов басқарады

Партия Лидері Нұрсұлтан Назарбаевтың қаулысымен Партиялық бақылау комитетінің төрағасы болып Артур Платонов тағайындалды. Бұл туралы «Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек мәлімдеді. «Артур...

Нұр-Сұлтанда банк тонамақ болған күдіктілер ұсталды

Түн ішінде елордадағы банктердің бірінің ғимаратына есігін сындырып кірген екі күдікті ұсталды. Қалалық полиция департаментінің мәліметінше, түнгі сағат 02:30-да ішімдікке еліткен 2 жігіт шыны...

Қарағандылық судьяның ісін Жоғарғы сот қарайды

Қарағанды облыстық сотының судьясы Естай Исабековтің ісі Жоғарғы сотта қаралады. Судьяның әріптестері оның әрекеті судья әдебі кодексіне қайшы келетінін айтады. Алайда оған қатысты шешім...

Бүгін елорда мен Ақмола облысының оқушылары қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласы мен Ақмола облысында ауа райына байланысты бірінші ауысымдағы оқушылар мектепке бармайды. «26 ақпан күні ауа райының қолайсыздығына байланысты қала мектептерінің бірінші ауысымындағы 0-9...

Өткен тәулікте 855 адамда коронавирус расталды

Қазақстанда өткен тәулікте 855 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 135, Алматы қаласы - 110, Шымкент қаласы -...

COVID-19: АҚШ-та вакцинаның күшін әлсірететін вирустың жаңа түрі пайда болды

Калифорния технологиялық институты мен Колумбия университеті ғалымдарының пікірінше, коронавирус инфекциясының жаңа нұсқасында кездесетін мутация оған иммундық жүйенің әсерін сезінуге кедергі келтіреді, – деп жазды...

«Ұлы дала таңы» фильмінің түсірілім жұмысы басталды

Алматы облысы Панфилов ауданы Көктал ауылының маңында режиссер Ақан Сатаевтың «Ұлы дала таңы» толықметражды тарихи көркем фильмінің түсірілімі басталды, – деп хабарлады «Қазақфильм» киностудиясының...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде қар жауады – Қазгидромет

«Қазгидромет» мамандары 26 ақпанда болатын ерекше метеорологиялық құбылыстарға болжам жасады. Қазақстан аумағының басым бөлігінде фронттардың әсерінен тұрақсыз ауа райы сақталады. Кей уақытта қар жауады....

Марсқа қонған Perseverance тіршілік іздейді

Бейсенбі күні кешке NASA ғарыш агенттігі Марсқа жаңа Perseverance (Персеверанс) роверін қондырды (ағыл. – табанды, қайсар), - деп хабарлайды ВВС. Ровердің Қызыл ғаламшардағы басты міндеті...

Армения Қарулы күштері Пашинянның отставкаға кетуін талап етті

Армения әскері елдің премьер-министрі Никол Пашинян мен оның үкіметінің отставкаға кетуін талап етті, - деп хабарлайды РИА Новости ақпарат агенттігі.  Бас штаб басшысы Оник Гаспарян қол...

Доллар бағасы тағы да арзандады

Теңгеге қатысты доллардың ресми бағамы төмендеді. Ұлттық банк 26 ақпандағы америкалық валюта бағамын атады. Жұмада теңгеге шаққандағы доллардың ресми бағамы 414,77 теңге болады. Бұл ретте...

Қазақстанда аяз 40 градусқа дейін көтеріледі

26 ақпанда Қазақстанның 11 өңірінде ауа райы нашарлап, 35-40 градус аяз болады, деп хабарлайды "Қазгидромет". Жамбыл облысында, Тараз, Жезқазған, Қарағанды ​​облыстарында, Қарағанды, Жезқазған, Солтүстік Қазақстан,...

YouTube видеохостингі ата-ана бақылауы режимін енгізеді

Youtube платформасы ата-ана бақылауын орнатуға мүмкіндік беретін жаңа опцияны ойлап тапты. Бастапқыда YouTube видеохостингін жасаушылар 13+ жастағы бейнеге кіруді шектеді, сонымен қатар ата-аналарға балаларын...

Артур Төлепов әкімнің кеңесшісі болып тағайындалды

Актер Артур Төлепов Алматы қаласы ”Алатау” ауданы әкімінің штаттан тыс кеңесшісі болып тағайындалғанын айтып, халықтан қолдау сұрады. Ол өзінің әкімнің кеңесшісі болып тағайындалғаны жөнінде Instagram...

«Құлағым үсіп қалды». Желіде үскірік аязда жолда қалған қарағандылықтың бейнежазбасы қызу талқылануда (видео)

Әлеуметтік желілерде үсік шалып, аяз салдарынан зардап шеккен қарағандылықтың видеосы кеңінен талқылануда. Instagram желісіндегі shock_krg парақшасына жүктелген видеода ол Қарағанды облысы Шет ауданы Батық ауылына...

Алматының еріктілері қарт адамдарға қар тазалуда көмек көрсетуде

Алматының жастар ресурстары орталықтарының белсенділері мен жас отандықтар қарт адамдар мен коммуналдық қызметкерлерге көмектесу үшін қар тазалау акциясына шықты. Алматыда 24 ақпанда сағат 16.00-дан бастап...

Сауль «Канело» Альварес: «Головкинді сұлатып түсіремін»

Мексикалық былғары қолғап шебері Сауль «Канело» Альварес журналистердің оның Геннадий Головкинге қарсы үшінші кездесу өткізуді қай уақытқа жоспарлап отырғаны туралы сұраққа жауап беруден мезі...

Исламжан Насыров ҚПЛ-дан неге «қашып кеткенін» түсіндірді

Екатеринбургтік "Оралдан" ҚПЛ-ға ауысқан Исламжан Насыров "Тұраннан" (бұрынғы "Арыс") кетіп қалды. Бұл туралы инсайдер Айдын Қожахмет өзінің телеграм-каналында хабарлады. Бәрі жақсы сияқты болған, Насыров матчтардың...

Facebook ақпарат индустриясын қолдау үшін 1 млрд доллар инвестицияламақ

Американың Facebook компаниясы алдағы үш жылда ақпарат индустриясын қолдау үшін 1 млрд доллар қаржыны инвестициялауды жоспарлап отыр. Бұл туралы компанияның жаһандық саясат және коммуникациялар...

Тұрғын үй бағдарламасымен жастарға берілетін баспана құны қанша?

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай жастарға арналған тұрғын үй бағдарламасы арқылы берілетін баспана бағасы қанша теңгеге айналатынын айтты. «Қазір Нұр-Сұлтан мен Алматыда...

Мемлекет басшысының Ұлттық кеңестің V отырысында сөйлеген сөзі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің V отырысында сөйлеген сөзін жарияланды. Құрметті жиынға қатысушылар! Ұлттық кеңестің қызметі әуел бастан қоғамның ерекше назарында. Оның жұмысына...

Елбасы Бауыржан Байбекті қабылдады

Кездесуде «Өзгерістер жолы: Әр азаматқа лайықты өмір!» сайлауалды бағдарламасын әрі қарай жүзеге асыру мәселелері, сондай-ақ сайлауаралық кезеңдегі партияның жұмыс жоспары талқыланды. «Nur Otan» партиясының Төрағасы...

Алматы-Бішкек тас жолында 7 көлік соқтығысты

Алматы-Бішкек тас жолында қалың қар мен көктайғақ салдарынан 7 көлік соқтығысты. Оның ішінде біреуі жолаушылар автобусы. Бір адам дене жарақатымен ауруханаға жеткізіліп, тексеруден кейін үйіне...

Павлодар облысында өрт сөндіру кезінде ТЖМ қызметкері қаза тапты

Павлодар облысы Ақсу қаласының Ақсу шағын ауданында өрт сөндіруші қызметтік міндетін атқару кезінде қаза тапты, – деп хабарлайды ҚР ТЖМ ресми өкілі Талғат Уәли. «2021...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...

Орындалмаған уәделер

Кемшілікті мойындау да – ерлік Есептік кездесулерге қашықтан қатыс­қан тұрғындардың көпшілігі әкімдер көз­бояу­шылықтың көкесін карантинде көр­сетті деп кейіді. Есеп онлайн форматта бе­рілгендіктен бұрынғыдай тұтқиылдан қойы­латын...

Қазақ көші қолдаусыз болған емес

Қазақ көші атажұртқа сап түзегелі қилы жағдайды бастан кешті. Әйткенмен қандастардың салқар көші байырқалаған жоқ, байсалды болды. Оған себеп дүниенің төрт бұрышынан ағылған көштің...

Максим СПОТКАЙ: Қиындықта көрген қамқорлық ешқашан ұмытылмайды

Шын мәнінде, қазақ – ерекше алғысқа лайық халық. Себебі қазақтар қиын-қыстау за­­­манда осы мекенге жер аударылған түрлі этнос өкілдерін құшақ жая қарсы алып, қол­дау...

Аскер ПИРИЕВ: Бірліктің арқасында талай жеңіске жетеміз

– Елбасы Н.Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру идеясын алғаш рет 1992 жылы Тәуелсіздіктің бірінші жылдығына арналған Қазақстан халықтарының фору­мында айтқан болатын. Ал 1995 жылғы...

Мессидің шоуына қатысқан қандасымыз «Дю Солейде» өнер көрсетеді

«Дю Солей» циркі (Cirque du Soleil) – әлемдік цирк өне­рін­­де көш бастап тұрған ұжым. Сахнада өнер көрсе­те­тін жануарлардан толық­тай бас тартқан олар түрлі қойы­­лым­­дарды...

«Елорда жастары» тұрғын үй бағдарламасы кімдерге арналған?

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай «Елорда жастары» тұрғын үй бағдарламасының қай санаттағы жастарға арналғанын түсіндірді. «Қазір осы бағдарлама бойынша талаптар әзірленуде. Бұл...

Елорданың көктемгі әуендері

Наурыз айында «Астана Опера» камералық залында елорда тұрғындары мен қала қонақтарын балалар мен ересектерге арналған жарқын концерттік бағдарламалар мен керемет спектакльдер күтеді. 5 және 9...

ЕҚЫҰ ПА Бас хатшысы Роберто Монтелла: «Астана рухын» жандандыруымыз керек

24 ақпанда ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының сессиясы бейне конференция байланысы бойынша өз жұмысын бастады. Оған Сенат Төрағасының орынбасары Асқар Шәкіров бастаған ҚР Парламентінің делегациясы қатысты. Сенат...

Қазақстан Елшісі Моңғолияның Премьер-Министрімен кездесті

Қазақстанның Моңғолиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Жалғас Әділбаев Моңғолия Премьер-Министрі Лувсаннамсрай Оюун-Эрдэнэмен кездесуі өтті. Ж.Әділбаев Л.Оюун-Эрдэнэ мырзаны Премьер-Министр қызметіне тағайындалуымен және дәстүрлі Шаған мерекесімен (ай...

Рейтинг: Мемлекет тілін білмейтін министр кім?

Ranking.kz аналитикалық компаниясы қазақстандық министрлердің тіл білу рейтингісін жариялады. Қазақстанда екі министр 5, төрт министр 4, бес министр 3, жеті министр 2 тілді меңгерген. Ал...