كاسىپتەن قاشقاقتامايتىن قاريالار

ەرتەرەكتە اۋىلداعى شارۋا قارا كۇشى ارقىلى جوعارى ونىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن. ولار ەگىس القاپتارىندا تاڭنىڭ اتىسى، كۇننىڭ باتىسى جۇمىس ىستەدى. «ءوزىم دەگەندە وگىز قارا كۇشىم بار» دەيتىن. ءتىپتى، ول كەزدە قازىرگىدەي ەگىندى ءوزى جيناپ، بۋىپ-ءتۇيىپ بەرەتىن تەحنيكالار دا تاپشى-تۇعىن.

ال قازىر جاھاندانۋ زامانىندا كەز كەلگەن سالاعا «اقىلدى تەحنولوگيالار» كومەككە كەلەدى. مىڭداعان ادامنىڭ كۇشىن الماستىراتىن تەحنيكاعا يەك ارتىپ، ءوز ءىسىن ۇرشىقشا ءيىرىپ كەلە جاتقان كاسىپكەرلىك وكىلدەرى بارشىلىق. بۇگىندە جامبىل وبلىسىندا 60 مىڭعا جۋىق شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىسانى تىركەلگەن. ماسەلەن، جامبىل اۋدانىنداعى 4684 شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنىڭ وننان ءبىر بولىگىنىڭ جۇمىسىن كاسىپكەر قاريالار دوڭگەلەتۋدە. ولاردىڭ 247-ءسى ەگىن شارۋاشىلىعىمەن، 21-ءى مال وسىرۋمەن، باسقا دا كاسىپ تۇرلەرىمەن اينالىسۋدى تاڭداعان. ءارى اۋماقتاعى 1650 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ولار ءوز شارۋاشىلىقتارىنىڭ تەحنيكالىق الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءتۇرلى نەسيەلىك ۇيىمدار تاراپىنان كورسەتىلەتىن قارجىلاي قولداۋدى دا ءتيىمدى پايدالانۋدا. مىسالى، «بەرىكقوجا» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى ءا.دايىرحانوۆ سوڭعى جىلدارى ليزينگ ارقىلى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەن 12 ميلليون 700 مىڭ تەڭگە مولشەرىندە نەسيە الىپ، يەلىگىندەگى تەحنيكا سانىن 13 بىرلىككە جەتكىزگەن. مىنە، وسىلاي كاسىپكەرلىككە دەن قويىپ، ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ورلەۋ ۇدەرىسىنە ىسكەرلىك تۇرعىدان ۇلەس قوسۋى وبلىستىڭ وزگە اۋداندارى مەن تاراز قالاسى ءۇشىن دە ورتاق قۇبىلىسقا اينالىپ وتىر.

ال جۋالى اۋدانى بويىنشا 274 كاسىپكەر قاريانىڭ 200-ءى ەگىن جانە مال شارۋاشىلىعىمەن، 37-ءسى ساۋدا-ساتتىقپەن، 33-ءى كوكونىس، باقشا داقىلدارىن وسىرۋمەن اينالىسادى. اۋداندا نەگىزىنەن ءسۇت باعىتىنداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بار. مەركى اۋدانىندا تۇراتىن زەينەتكەر سوۆەت قالمانبەتوۆ – ينتەنسيۆتى باقتى كۇتىپ-باپتاۋعا ماماندانعان وڭىرىمىزدەگى بىرەگەي اگروقۇرىلىم يەسى. «جىلى بۇلاق-مەركى» جشس-ءنىڭ توراعاسى، ەڭبەك ارداگەرى امانجول اكەتاەۆ تا 120-دان استام ادامنان قۇرالعان ۇجىمدى باسقارادى. شارۋاشىلىق يەلىگىندە بۇگىندە 18 مىڭنان استام قوي، 400 جىلقى، 30 تۇيە بار ءارى ەگىن شارۋاشىلىعى دا دۇرىس جولعا قويىلعان. وعان اگروقۇرىلىمنىڭ وتكەن جىلدى 50 ميلليون تەڭگە تازا پايدامەن قورىتىندىلاعانى ناقتى دالەل. سونداي-اق، وسى اۋداندا زەينەتكەرلەر قايناركۇل توتىقۇلوۆا «رينات»، ارىستان مامىتوۆ «ءداۋ وتكەل»، جۇمان لەبەتوۆ «كەڭەس» شارۋا قوجالىقتارىن باسقارىپ، اۋىلداعى كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا.

تاراز قالاسىنداعى ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەۋ جانە وتكەرۋمەن اينالىساتىن «گالەنيكا» جشس ءتورايىمى، بەلگىلى كاسىپكەر قاتيرا اققۇليەۆانىڭ، وبلىستا قۇرىلىس ءىسىنىڭ كەڭ ءورىس الۋىنا ۇيىتقى بولىپ جۇرگەن «بينوم» جشس-نىڭ باس ديرەكتورى سەرىك ولجاباەۆتىڭ، وبلىس ورتالىعى تۇرعىندارىن جاڭا تەحنولوگيا نەگىزىندە وڭدەلگەن قىمىزبەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان دۇيسەنبەك ىبىناليەۆتىڭ، مويىنقۇم ءوڭىرىنىڭ جۇرتشىلىعىنا ۇلگى «مەرەي» شارۋا قوجالىعىنىڭ يەسى نەسىپباي ەسەلباەۆتىڭ، باسقا دا جۇزدەگەن ارداگەر-كاسىپكەردىڭ يگىلىكتى ىستەرى ەرەكشە اتاپ وتۋگە لايىقتى. ۋاقىت تالابىنا بايلانىستى جۇرتشىلىق تاراپىنان تۋىنداعان زاماناۋي سۇرانىستارعا وراي، وبلىس اۋماعىندا كەيىنگى جىلدارى ارداگەرلەر اراسىندا كاسىپكەرلىكتىڭ الەۋمەتتىك جانە قۇقىقتىق ءمانى بار جاڭا تۇرلەرىمەن اينالىسۋشىلاردىڭ توبى قالىپتاسۋدا. بۇگىندە شارۋا قوجالىقتارى «قازاقستاندا جاسالعان»  وتاندىق تاۋار بەلگىسىنىڭ ءورىسىن كەڭەيتىپ وتىر. بۇل كاسىپورىندار ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن الەۋەتتەندىرەتىن، الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋعا ىقپال ەتەتىن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىنداعى ءىرى جوبالارعا قاتىسىپ، ايتارلىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزۋدە. سولاردىڭ ساناتىندا ەركەبۇلان مىرزاعاليەۆ «ەۋروحيم-ۋدوبرەنيا» جشس «مينەرالدىق تىڭايتقىشتاردى ءوندىرۋ حيميا زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى» جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا باسشىلىق ەتسە، «لۋگوۆوي جىلقى زاۋىتى» جشس توراعاسى حاليت بازاراليەۆ ەكى بىردەي ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە قوستى.  وبلىستاعى كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا اناعۇرلىم بەلسەنە اتسالىسىپ، ءىستىڭ كوزىن تابا بىلگەن كاسىپكەرلەر «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا دا ناتيجەلى جۇمىستارىمەن نازارعا ىلىگۋدە. ءارى ولارعا مەملەكەت تاراپىنان دا جەتكىلىكتى مولشەردە ءتيىستى قارجىلاي قولداۋ كورسەتىلدى. مىسالى، «پايىزدىق ستاۆكانى سۋبسيديالاۋ» تەتىگى بويىنشا باقتيار الداشوۆ باسقارعان «تالاسينۆەستكومپاني» جشس-نا 4،5 ميلليارد تەڭگە، ماريتە ابيلپاتتا باسقاراتىن «جامبىل قوناقۇيى» جشس-نا 42،7 ميلليون، ۆلاديمير لەسنياكتىڭ يەلىگىندەگى «لەسنياك» جەكە كاسىپكەرلىگىنە 42 ميلليون تەڭگە قارجى بەرىلگەن. سونىمەن بىرگە ايتۋعان رىسپانوۆتىڭ «ايتۋعان» شارۋا قوجالىعىنا 36،5 ميلليون، ابدىقاپپار تۋعانباەۆتىڭ «جاندوس» شارۋا قوجالىعىنا 28،7 ميلليون، سوۆەت قالمامبەتوۆتىڭ «سوۆەت» شارۋا قوجالىعىنا 25،4 ميلليون تەڭگە مولشەرىندە قاجەتتى ينفراقۇرىلىم تارتىلىپتى. بۇل – وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسام دەگەن ءار كاسىپكەرگە بەرىلگەن مۇمكىندىك.

 

جانىبەك ءاشىم

جامبىل وبلىسى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button