«يمانىم» حاقىندا

شاكارiم قۇدايبەردi ۇلىنىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولۋىنا وراي

قازاق حالقىنىڭ عانا ەمەس، جالپى ادامزات بالاسىنىڭ رۋحاني قازىناسى ءۇشiن ولمەس وسيەت قالدىرعان شاكارiم بابامىزدىڭ اسىل ماعىنالى سىر سوزدەرiنiڭ جىلدار وتكەن سايىن جاڭعىراتىنى شىندىققا اينالىپ وتىر. تiلگە ءتاۋبا، دiلگە دiن ورنىعىپ، "اللانىڭ ءوزiنiڭ دە، ءسوزiنiڭ دە راستىعىن" مويىنداعان شاق شيرەك عاسىر ءتانi — قۇلدىقتا، تابارiك ءسوزi تۇتقىندا قالعان دانىشپان بابامىزدىڭ شىعارماشىلىعىن كەڭiنەن ناسيحاتتايتىن كۇن تۋدى. سوندىقتان دا "يمانىنا قازاقتىڭ تالاپتى جاستارىن تانىس قىلماق ءۇشiن" (شاكارiم) "يمانىم" اتتى بۇل جيناعىندا:

"قىرىقتان سوڭعى قىرىمدى،

سىناماق بولساڭ ءتۇرiمدi،

كورەيiن دەسەڭ نۇرىمدى،

جي-داعى وقى جىرىمدى"،

ايتپەسە:

قىرىقتان سوڭعى يمانىم،

وتىز جىلداي جيعانىم،

كوپ عالىمنىڭ ءسوزiنiڭ

اقىلعا الدىم سىيعانىن"، —

دەگەن سوزiنە وراي اقىننىڭ بەرiك بايلام جاساپ، يماندىلىق جولىنا بiرجولاتا بەت بۇرعان كەزiندەگi رۋحاني تولعامدارىن توپتاستىردىق.

شاكارiم تۋىندىلارىن قايتا جاريالاۋ بارىسىندا بەلگiلi ادەبيەتشi، تاريحشى مارقۇم بەيسەنباي بايعاليەۆتiڭ ورتالىق مەملەكەتتiك ارحيۆتەن تاپقان، اقىننىڭ بۇرىن جاريالانباعان جاڭا جىرلارى، سونى دەرەكتەر مەن ماتەريالدار باسشىلىققا الىندى. شاكارiمنiڭ اتالمىش قولجازباسى جايلى ب.بايعاليەۆتiڭ شولۋ ماقالاسىن ("لەنينشiل جاس". 1988 جىل، 27 دەكابر) كiتاپ سوڭىندا بەرiلگەن "تۇسiنiكتەمە" بولiمiنەن وقي الاسىزدار.

"بۇل ءان — بۇرىنعى اننەن وزگەرەك" دەپ ايتقان شايىر ءھام ويشىلدىڭ مۇراسى — سىرى تۇڭعيىق، تەرەڭ الەم. ونى تولىق ءتۇسiنiپ، ءسوزiنiڭ استارىن ۇعىنۋ ءۇشiن ارنايى دiني بiلiم مەن شىعىس رۋحانياتىنا ەۋروپا ءدۇربiسiنسiز ۇڭiلە الار كوكiرەك كوزiنiڭ بولماعى ءلازiم. عۇلاما تۇتقان iلiمنiڭ، ايتقان وزگەشە ولەڭ ورنەگiنiڭ قىر-سىرىنا تالداۋ جاسار تولىمدى زەرتتەۋدiڭ ءالi جوق ەكەندiگiن ەسكە الا وتىرىپ، كiتاپ سوڭىندا شىعىستانۋشى ا.مارالبەكتiڭ شاعىن تۇسiنiكتەمەسiن بەرۋدi ءجون كوردiك.

شاكارiمنiڭ ماقساتى "سەرت بەرگەم ەڭبەك ەتەم دەپ، الداعى اتار تاڭ ءۇشiن " بولعاندىقتان، ال بiزدiڭ ماقساتىمىز سىر سوزدەرiن كيەلi كورiپ جاتتار ۇرپاقتارىنا اقىن مۇراسىن وڭتايلى جەتكiزۋ بولعاندىقتان ولەڭدەردi بۇگiنگi ءالiپبي رەتiمەن بەردiك. Iسiمiز وقىرماندار كوڭiلiنەن شىقسا، ماقساتىمىزدىڭ ورىندالعانى دەپ بiلەمiز.

عاريفوللا انەس، "ارىس" قورىنىڭ پرەزيدەنتi

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button