ۇجىمدىق ۆيدەو — الەۋمەتتIك تۇيتكIلدI شەشەدI

ۇجىمدىق ۆيدەو — الەمدiك تاجiريبەدە ارنايى جوبا ارقىلى تۋىنداعان باعدارلاما. بۇگiندە جۋرناليستيكادان الشاق ەمەس ۇجىمدىق ۆيدەو 120 ەلدiڭ مادەني سالاسىندا كوش iلگەرi دامىپ كەلەدi. بۇل ارقىلى دۇنيەگە كەلگەن ءونiم بiر عانا ادامنىڭ ەڭبەگi ەمەس، اتى ايتىپ تۇرعانداي، بiرلەسكەن توپتىڭ جەمiسi. جاقسى ءۇردiستi پايدالانۋ ارقىلى ءومiردiڭ كولەڭكەلi جاعىن وسى جانر ارقىلى كورسەتە بiلسە، بۇل جوبانى قولعا العان اۆتورلار مەن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ەڭبەگiنiڭ جانعانى.

MediaNet حالىقارالىق جۋرناليستيكا ورتالىعى ۇيىمداستىرعان ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا بەلگiلi بولعانداي، عالامدىق ەكولوگيالىق قوردىڭ شاعىن گرانتتىق باعدارلاماسىنىڭ (عەق-شگب) قولداۋىمەن رەسپۋبليكانىڭ بiرنەشە ايماقتارىندا ۇجىمدىق الەۋمەتتiك روليكتەر مەن فيلمدەر ءتۇسiرۋ ءۇشiن بiرەگەي جوبا جۇزەگە اسپاقشى. ونىڭ موينىنا العان نەگiزگi قىزمەتi دە سول — حالىقتى ساۋاتتاندىرۋ. ول ءۇشiن ۇجىمدىق ۆيدەو تەحنيكاسى زامانعا ساي تيiمدi قۇرال كوزiنە اينالۋى قاجەت. بۇل جوبادا الەۋمەتتi ءار ءتۇرلi شەكتەۋشi فاكتورلاردان قورعاي وتىرىپ، ايماقتاعى قوعامدىق ماسەلەلەرگە قاتىستى سول جەردەگi جەرگiلiكتi تۇرعىنداردىڭ تiكەلەي ءوز ويلارىن بiلدiرۋi ماڭىزدى. ماقساتى — رەسپۋبليكانىڭ ءار ايماعىنداعى جەكە الەۋمەتتiك ماسەلەلەر دالەلدi تۇردە كورiنiس تاۋىپ، مەملەكەتتiك مەكەمەلەردiڭ كوڭiلiن اۋدارۋ ارقىلى شەشiمiن تابۋعا مۇرىندىق جاساۋ.

قازاقستانداعى عەق-شگب- بۇۇدب ۇلتتىق جوبانى ۇيلەستiرۋشi ستانيسلاۆ كيمنiڭ ايتۋىنشا، ۇجىمدىق ۆيدەو 2007 جىلدان باستاپ قىرعىزستان مەملەكەتiندە جاقسى جولعا قويىلىپتى. ال كوپ ەلدەن وق بويى وزىق تۇرعان ۇلىبريتانيادا دا جاستار اراسىنداعى بۇزاقىلىق پەن تارتiپسiزدiك ماسەلەسi كوبiنە وسى جوبا ارقىلى بiرشاما رەتكە كەلiپ وتىرادى ەكەن. وعان تiپتi، قوماقتى قاراجات تا بولiنەتiن كورiنەدi. دەمەك، دامىعان ەلدەر ورىن العان ماسەلەگە قاتىستى تۇرعىندار اراسىندا ۇگiت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگiزiپ، حالىقتىڭ قامى ءۇشiن قاپەرلەرiنە سالۋعا تىرىسادى دەگەن ءسوز. "ەگەر بiز دە ۇجىمدىق ۆيدەونى سول جەرگiلiكتi ايماقتىڭ جۇرتىن قاتىستىرۋ ارقىلى تۇسiرسەك، حالىق اراسىنا دا تەز جەتەر ەدi" — دەيدi جوبانى ۇيلەستiرۋشi.

تاجiريبەگە سايكەس، ۇجىمدىق ۆيدەو — بiرنەشە ادام توپ بولىپ جينالىپ نەمەسە جەرگiلiكتi قوعامداستىق جەكەمەنشiك ۆيدەوفيلم ءتۇسiرiپ، ونى جەتiلدiرۋدiڭ جيىنتىعىن كورسەتەدi. جەكەمەنشiك ۆيدەوفيلمنiڭ ءتۇسiرiلۋi قول جەتiمدi وڭاي iس بولۋى تيiس. مۇندا ورتاق ماسەلەگە قاتىستى ءارتۇرلi ادامداردىڭ پiكiرiن بiلiپ، ونى زەرتتەپ، جاڭاشا كوزقاراس ۇسىنۋعا بولادى. ءارi ايماقتىڭ اقساپ تۇرعان الەۋمەتتiك، ەكولوگيالىق ت.ب. ماسەلەلەردi شەشۋگە تىرىسادى. بiر ايتا كەتەرلiگi، ءومiردiڭ قايناپ جاتقان ورتاسىنان الشاق، مۇمكiندiكتەرi جوق ايماقتاردىڭ دامۋى بارىسىندا ۇجىمدىق ۆيدەونىڭ تيiمدi قۇرالعا اينالۋى ابدەن مۇمكiن. ەلiمiزگە بەرiلگەن ادiستەمە — "ۇجىمدىق ۆيدەو (ۇۆ) تەحنولوگياسىن ەنگiزۋ ارقىلى جەرگiلiكتi قوعامداستىقتىڭ جەر قۇلدىراۋىمەن كۇرەسۋ مۇمكiندiكتەرiن ۇلعايتۋ" اتتى جوبا اياسىندا جۇزەگە اسىرىلعان. جوبا اياسىندا بريتاندىق ساراپشىلاردىڭ كومەگiمەن ۇلتتىق ساراپشىلار توبى قۇرىلىپ، ارنايى وقۋدان ءوتتi. بارلىعى 10 ساراپشى دايىندالسا، ونىڭ 7-ەۋi ءار ايماقتاردان جينالعان ۇكiمەتتiك ەمەس ۇيىمداردىڭ (ۇەۇ) وكiلدەرi. ۇيىمدار مەن قاتىسۋشىلار كاسiبي ۆيدەو قۇرالدارمەن قامتاماسىز ەتiلگەن. ول ساپاسى جوعارى جەرگiلiكتi جانە رەسپۋبليكالىق تەلەارنالاردان كورسەتۋگە بولاتىن ۆيدەو ءونiم شىعارۋ مۇمكiندiگiن تۋعىزادى. وقۋدىڭ قازiرگi كەزەڭiندە ۇەۇ ساراپشىلارى 5 ايماقتى ارالاپ، سول جەردەگi تۇراتىن جەرگiلiكتi حالىقپەن بiرiگiپ، وزەكتi ماسەلەلەرiنە ارنالعان سىناق فيلمدەرiن (بارلىعى 7 فيلم) تۇسiرگەن. ونىڭ تورتەۋi جوبانىڭ باعالانۋىنا جiبەرiلدi. باسىندا بۇل جوبانى عالامدىق ەكولوگيالىق قور قارجىلاندىرعان. جامبىل وبلىسىندا قۇرىلىس جوبا¬سىنا بيوگاز قۇرىلعىسىن ورناتۋ; قاراعاندىدا — جەلسۇلاتپا ورناتۋ; اقمولا وبلىسىندا — ەكوتۋريزمدi دامىتۋ، شىعىس قازاقستاندا — قالدىق ورماندارىن قايتا جاڭارتۋ; الماتى مەن شىعىس قازاقستاننىڭ بولاشاقتا جۇزەگە اسىرىلۋعا قاجەت جوبالارىنا ارنالعان تاعى ءۇش فيلم دە باعالاۋ ءۇشiن تۇسiرiلگەن. تاقىرىپتىق جاعىنان ۇجىمدىق ۆيدەونى پايدالانۋدا شەك قويىلمايدى. جوبانىڭ ساراپشىسى ايدوس سمايلوۆتىڭ پiكiرiنشە، ۇۆ تەحنيكاسىن مەملەكەتتiك جانە دونورلاردىڭ ايماقتىق باعدارلامالارىن باقىلاۋ ءۇشiن قولدانۋعا بولادى. سول ارقىلى بيۋدجەتتە بولiنگەن قاراجاتتاردىڭ تيiمدi پايدالانۋىنا، الەۋمەتتiك باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلعان ايماقتارداعى تۇرعىنداردىڭ باعاسىن الۋعا مۇمكiندiك تۋادى. ارينە، تەحنيكانىڭ شارتى دا سول، الەۋمەتتiك ماسەلەلەردi شەشۋدە بەلگiلi بiر ورتا (حالىقتىڭ) فيلمدi ءتۇسiرۋ، مونتاجداۋعا ۇلەسiن قوسىپ، دايىن ءونiمدi ارنايى دونورلىق قاۋىمداستىقتار مەن بيزنەس وكiلدەرiنە، اۋەلگiسi ۇكiمەتكە جەتۋiنە سەپتiگiن تيگiزەدi. الايدا، ۇجىمدىق ۆيدەو تەلەارنالاردان كورسەتiلۋi ءۇشiن ونىڭ ساپاسى دا سوعان ساي بولۋ كەرەك. تiپتi بولماسا، حالىقتىڭ اتىنان سايلانعان دەپۋتاتتار جەرگiلiكتi جەردiڭ ماسەلەسiمەن تانىسۋعا بارعاندا، ۇجىمدىق ۆيدەونى كورiپ، ونى پارلامەنت ماجiلiسiندە كوتەرسە جاقسى. ال بۇلاي بولماسا، حالىقتىڭ جانايقايىن بەينەلەگەن كورiنiستەر بەلگiلi بiر ايماقتان اسپاي قالۋى مۇمكiن.

دينارا مىڭجاسارقىزى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button