ОҚУЛЫҚ: ТIЛI АУЫР, САПАСЫ ТӨМЕН

Елiмiзде мектеп оқулықтарының сапасы сын көтермейтiндiгi бiраздан берi өзектi тақырыпқа тамызық болып жүр. Бұл мәселенiң тамырына Елбасының кезектi Жолдауынан кейiн қайта қан жүгiрген сияқты. Елбасы өз сөзiнде: "Қазақ тiлiндегi оқулықтар шығаруға арналған тендердi үнемi жеңiп алатын бiр-екi баспа ғана бар. Сонда оқулықтардың сапасын жақсарту үшiн қандай бәсекелестiк болмақ. Қазақ тiлiндегi оқулықтардың сапасы сын көтермейдi. Олар адамдарды қазақ тiлiн үйренуге емес, қазақ тiлiнен қашуға бейiмдейдi. Осы салаға жауапты тиiстi органдар нақты шешiм қабылдауы тиiс" деген едi. Демек, мектеп, оқулық базасы заман талабына сай жабдықталмай жатқанда 12 жылдықты енгiзу туралы жақ ашудың өзi ұят.

Ал оқулыққа қатысты Елбасының ашына айтқан сөзiнен кейiн Премьер-министр Кәрiм Мәсiмов Бiлiм және ғылым министрлiгiнiң отырысына әдейi қатысып, "сапасыз оқулық шығаруға кiнәлiлер жауапкершiлiкке тартылуы керек" деп қатаң тапсырма жүктедi. "Оқулық мәселесi қоғамда талас тудыруда. Мен осы мәселедегi кiнәлiлердi жазалауды ұсынамын. Олардың жазаланғанын қоғам бiлуi керек. Себебi, бұған мемлекет қаржысы жұмсалды ғой", — деп қадап айтқан Үкiмет басшысы бұл мәселенi шешудi Бiлiм және ғылым министрi Жансейiт Түймебаевтың тiкелей өз бақылауына алуын тапсырды. Мiне, осыдан кейiн оқулық мәселесi мүлдем өршiп, бiраз айтылмай келген кемшiлiктердiң бет-пердесi ашыла бастады. Мәселен, былтырдан берi математика кiтабындағы қателiктердi анықтаумен айналысып жүрген алматылық Борис Плужник оқулықтан грамматикалық, әдiстемелiк және мағыналық тұрғыдағы 100-ден астам қате мен ескертулер тапқан. Жалпы алғанда, Борис Плужник 7-сынып оқушыларының "Атамұра" мен "Мектеп" баспасынан шыққан төрт оқулығын арнайы тексерген екен. Қазiр ол "Атамұраның" сегiзiншi және тоғызыншы сыныптарға арналған математикалық өнiмiн сүзгiден өткiзiп жатқан көрiнедi.

Ал жақында ұстаздар тарапынан орыс сыныптарына арналған "Қазақ тiлi" оқулығына қатысты сын айтылып қалды. Олар Күлпаш Сариеваның 2005 жылы "Мектеп" баспасынан (9-сынып) жарық көрген оқулығын бекiткен министрлiкке өз мұңдарын шағып, осы уақытқа дейiн қолданып келген Тамара Артықованың "Қазақ тiлi" оқулығын қалдыруды жөн санайтындықтарын жеткiздi. Алайда, мәселенiң мән-жайына қанығу үшiн қалған әңгiменi мұғалiмдер мен орыс сыныптарына арналған "Қазақ тiлi" оқулығының авторы Күлпаш Сариеваның өз аузынан естудi жөн көрдiк.

Толқын ОСПАНОВА: №13 көпсалалы гимназияның қазақ тiлi пәнiнiң әдiскер-ұстазы:

— Мектебiмiз жаратылыстану-математика бағытында бiлiм беретiндiктен бiзге "Атамұрадан" шыққан Т.Артықованың "Қазақ тiлiн" емес, "Мектеп" баспасынан шыққан К.Сариеваның оқулығын пайдаланасыңдар" деп шешкен. 11-сыныпқа да солай. Жоғары жақтан қандай бұйрық келсе, соны орындаймыз ғой. Десе де, бiз Тамара Артықованың оқулығын да қатар алып жүрмiз. Себебi, биыл орыс сыныптары түлектерi де қазақ тiлiнен ҰБТ тапсырады. Бiзге ең қолайлысы да — Т.Артықованың "Қазақ тiлi". Мұнда 15 модуль, әр модульдiң өз нәтиже сабағы, тест сұрағы, iшiнде грамматикалық және лексикалық тақырыбы бар. Яғни, жүйелi түрде берiлген. Ал, 9-сыныптағы Күлпаш Сариеваның "Қазақ тiлi" оқулығы орыс сыныптарындағы оқушының бiлiм деңгейiне сай емес. Бәлкiм, "Мирас" сияқты дарынды балалар оқитын мектептерде оқытса болатын шығар. Кез келген бетiн ашып қарасаң, бiр тақырыпқа арналған сөздiк 70-80 сөзден тұрады. Бiр тақырыпқа кемiнде үш сағат берiлсiн десек, мысалы, "Колумбтан бұрын түркiлер ашқан Америка немесе американдық үндiстердiң шығу тегiне тарихи және этнолингвистикалық көзқарас" (10-сабақ) деген "ғылыми тақырыптың" өзi 7 бөлiмнен тұрады. Оған қосымша "сөздiгi, сөз жасамы, синонимге көңiл бөл, сұрақтарға жауап бер, бағдарлы диалог" сияқты тапсырмалары кiредi. Бiр сабаққа берiлген екi сағатта қалай үлгересiң? Оның сыртында бiз грамматикалық материалдарды да игеруiмiз керек. Бiр қызығы, қалалық алдын-ала байқау тестте көп сұрақтар Т.Артықованың "Қазақ тiлiнен" келедi. Сондықтан да, 11-сыныпты екi оқулықпен бiрдей дайындап жатырмыз. 40 жылдық еңбек өтiлiмде ең қиналған сәтiм де осы шығар.

Нұрсұлу НҮСIПҚОЖАЕВА, ҚР Бiлiм саласының құрметтi қызметкерi, О.Жандосов атындағы №109 халықаралық-лингвистикалық гимназиясының қазақ тiлi пәнi мұғалiмi:.

— Министрлiктен, яғни, "Оқулық" орталығынан Әбiлқасымова бастаған комиссия келгенде бiрнеше қала мен ауданның бiлiктi мұғалiмдерiн тағайындап, сараптама жасадық. Оқулықтың әр тақырыбын, оның авторы кiм, қай баспадан шыққан, ол қай сыныпта оқытылып жатыр, бұл оқулықты оқыту барысында қатардағы қарапайым мұғалiмдер қандай қиындыққа тап болды, ұсынысы мен пiкiрi бар ма, соны бiлу мақсатында жасалды. Оның үстiне биыл ҰБТ-да орыс сыныптары қазақ тiлiнен тест тапсыратын болды ғой. Соған байланысты қолданыстағы бар оқулықтан тест құрастыруға бола ма, жоқ па деген мәселе тұрды алдымызда. Жалпы, мұғалiмдер қазақ тiлi мен әдебиетiне, орыс сыныптарында оқытылатын қазақ тiлi пәнi бойынша "Жаңа буын оқулықтарын", яғни, бiр-екi жыл көлемiнде емес, төрт жыл бойы қолданыста жүрген оқулықтарға сараптама жасадық. 5-6-7-9-сынып оқушылары оқып жүрген оқулық — мұғалiм-практик Тамара Мәденқызы Артықованың жетекшiлiгiмен, мектептердегi практик мұғалiмдермен бiрлесiп жазған оқулықтар. Негiзi оқулықтың көлемi, мазмұны, құрылымы жағынан оқулықтың көркемделуi, оның мәтiнiне қандай талап қойылды және тiлi мен стилi қандай деген сияқты мәселелердi қорытындылай келе, авторға да, баспаға да ұсыныстар айтылды.

Биыл да министрлiктiң бұйрығы бойынша Алматы облысы бойынша тексеруде болып келдiм. Сол кезде қазақ тiлiне қойылатын талаптар қалай орындалуда, кiмнiң оқулығымен оқып жатыр, ол тиiмдi ме, жоқ па, өзге ұлт өкiлдерiн оқытуда қандай қиыншылық кездеседi деген мәселе төңiрегiнде мұғалiмдермен де пiкiрлесiп қайттық. Бүгiнде бiлiм ұялары жүйелi түрде жазылған 1-4-сынып Қайырбекованың оқулығын, 5-10-сыныпта Артықованың оқулығын қолданып жатыр. Жалпы, мұғалiмдердiң пiкiрi өте дұрыс. Себебi, бұл оқулықтарда берiлген мәтiн, жаттығу материалы, деңгейлi тапсырмалар талапқа сай.

— Ал, қазақ тiлi пәнi мұғалiмi ретiнде сiздiңше К.Сариеваның оқулығы дұрыс па, әлде Т.Артықованың оқулығы ма?

— Күлпаш Сариева — Мемлекеттiк тiл — қазақ тiлiнiң дамуына көп үлес қосқан ғалым. Бiз ол кiсiнi құрметтеймiз, сыйлаймыз. Оқулығын жаман деп айта алмаймын. Бiрақ, ол кiсiнiң оқулығындағы оқу материалдары өзге ұлт өкiлдерiне қазақ тiлiн үйретуде қиындық туғызады. Тiлi ауыр, мәтiнi терең мазмұнда берiлген. Мұғалiм де, оқушы да қиналып, оны аударуға мәжбүр болады. Мұғалiм ретiнде айтсам, ол кiсiнiң оқулығын қосымша оқулық ретiнде қолдануға болады. Неге десеңiз, оқу материалында берiлген мәтiнi қазақ тiлiн жақсы меңгерген қазақтiлдi балаларына тиiмдi.

— Министрлiк негiзiнен осы оқулықты бекiттi ме?

— Былтырғы стандартқа сай қолданылатын оқулықтарды бекiткенде К.Сариеваның 9-сыныпқа арналған "Қазақ тiлi" бiрiншi тiзiмде тұр. Бiрақ көп мектеп бұл оқулықты қолданбайды. Биылғы оқу жылында сабақтың сағаты көбеюiне байланысты бес сағат топқа бөлiнiп оқытылады. Кейбiр қосымша түрде оқу бағдарламасының жылжымалы бөлiгiмен оқытатын Алматы облысының мектептерi К.Сариеваның оқулығымен оқытады екен. Ал негiзiнде мұғалiмдердiң көпшiлiгi Т.Артықованың оқулығын құптайды. Өкiнiшке қарай, кейбiр авторлар өздерiне айтқан сынды жақсы қабылдамайды. Себебi, олар "Қатардағы қарапайым мұғалiм кiм?", "Бiз ғалымбыз" деп талас тудырып жатады. Жоқ, олай емес. Ең алдымен тығырыққа тiрелетiн де, қиналатын да сол қарапайым мұғалiм. Оқушыға жан-жақты түсiндiру үшiн мұғалiмге көп iзденуге, бүгiнгi өмiрдiң талабына сай жаттығу мен сөйлемдердi iздеуде көп тер төгедi. Оқулық авторлары нағыз практик-мұғалiмдермен бiрге сыннан қорытынды шығарып, оқулықты қайта басып шыққан кезде бәрiн ескерiп отыруы керек.

— Бұрын оқулық мәселесi Ы.Алтынсарин атындағы Қазақ Бiлiм академиясына қарайтын едi. Ал қазiр бұл мекеме не iстейдi?

— Оқулық мәселесiн қадағалап отыратын "Оқулық" орталығының бiр бөлiгi Алматы қаласында отыр. Мұндағы азаматтармен тығыз байланыстамын. Бiрақ Бiлiм академиясы жаңадан жазылған оқулық iс-тәжiрибеден өткiзiп жатқанда, өкiнiшке қарай, нағыз лингвистикалық гимназияға немесе тәжiрибесi мол мұғалiмдерге бермейдi. Әйтеуiр бiр мектепке беру керек дейдi де, бере салады. Ал олардың пiкiрi бiр-бiрiне қарама-қайшы болып жатады.

Тағы бiр мәселе — оқулықтың көркемделуi. Көлемi, салмағы сай келгенмен сыртқы мұқабасының көркемделуi нашар. Бұл ендi баспаның iсi десек те, бiр жылдан кейiн парақ-парақ болып жыртылып жатады. Сондықтан баспа қатты мұқабамен шығарса деймiн. Ал баспа арасында да өзара бәсекелестiк бар, тендердi жеңiп алуда. Сосын iшiндегi суреттердi қара түспен бере салады да, оқушының қызығушылығын арттырмайды. Мiне, сараптама жасағанда осыны да ескеру керек.

— Мәтiнге де қойылатын талап бар ғой…

— Оқу бағдарламасына сәйкес, оқушыға танымдық материалдарды түсiнiктi тiлмен бергенмен, кейбiр мәтiннiң тiлi қысқа, кейбiрiнiң тiлi шұбалаңқы болып жатады. Байқасаңыз, К.Сариева "Қазақ тiлiнiң" оқу мәтiнiне көркем шығармалардан, газет бетiндегi мақалаларды қиып алып бере салады. Ол дұрыс емес. Оны жай сөйлеммен құрастыру керек. Өкiнiшке қарай, оқушының көбi оқулықтың бетiн ашқысы келмейдi.

— Қалай ойлайсыз, бiздегi оқулықтың бәрi осы күйдi кешiп отыр ма?

— Тәуелсiздiк алғалы берi қаншама оқулық жарық көрдi. Бiлiм академиясы министрлiк бекiткен нұсқау хатта көрсетiлген оқулықтың бәрiн балама оқулық ретiнде бередi. "Мұғалiм, оқушы, ата-ана қай оқулықты таңдап алам десе өз еркi. Бiлiм департаментi баспаға ақша бөлiп, оқулыққа тапсырыс бергенде, қай оқулықпен қай мектеп қамтамасыз етiлдi, сонымен оқу керек" дейдi. Өткенде Алма Әбiлқасымова келгенде биылғы келген нұсқау хатты "бiрiншi рет көрiп тұрмын" деген. Сонда нұсқау хатты "Оқулық" орталығы бiр бөлек, Бiлiм академиясы бiр бөлек дайындай ма? Айта кетерлiгi, биылғы нұсқау хатта 2002-2003 жылғы 6-сыныпқа арналып шыққан, кейiн қолданыстан алынған Құлмағанбетованың, 5-сыныпқа арналған Байжанованың оқулығын енгiзiптi.

Әрине, мұғалiм жанына батқаннан кейiн ғана шырылдайды. "Тiптi, осындай сорақылықты көргенде өзiм де қолыма қалам алып, оқулық жазғым келiп тұрады" — дейдi 40 жылдан берi ұстаз Толқын апай. Алайда, "оқулықты кiм көрiнген жаза берсе, не болады?" дегендi де естен шығармайтын ұлағатты ұстаз оқулық авторларының да ойланатын кезi келгенiн ашына айтады. Ал, бiз мұғалiмдердiң сын-пiкiрiнен кейiн "Қазақ тiлi" оқулығы авторы Күлпаш Ынтықбайқызы Сариевамен де жолыққанбыз.

Күлпаш САРИЕВА, орыс сыныптарына арналған "Қазақ тiлi" оқулығының авторы:

БАЛА ҚИЫННАН ӨТСЕ ҒАНА БIЛIМ АЛАДЫ

— Орыс сыныптарына арналған "Қазақ тiлi" оқулығының авторысыз. Бiзге мұғалiмдер хабарласып, осы оқулық жөнiнде сын айтып едi. Яғни, орыс сыныбындағы оқушы материалды ауыр қабылдайды дегендi алға тартты.

— 1987 жылдан бастап оқулық жаза бастадым. Оқушыға не керек екенiн талай жылдан берi зерттеп келем. Негiзi оқулығымды министрлiк бекiттi. Оқулықты түсiну үшiн әуелi бастапқы бетi мен мазмұнына қарау керек. Бiздегi барлық автордың оқулықтарын кезiнде өзiмiз сынаған едiк. Соның бәрiн бiр тақырыпқа бағындыруға көштiк. Ал бiздiң осы күнге дейiнгi орыс сыныптарына арналған оқулықтың көбiн таза қазақ мектебiне арнап жазатын автор құрастырды да, есесiне басқа ұлттың қабылдау қабiлетiн ескермедi. Бiз баланы 11 жыл оқытамыз, сонда 9-сыныпта не оқытуымыз керек? Мына оқулықтан оқушы берiлген 600 сөздi игеру керек. Мiне, менiң қолымда баланың бiлiмiн тексеретiн 100 сұрақ-тест бар. Оқу жылының соңында мектепке барам да, тексеремiн. Егер бала актив сөздермен сөйлем құрастыра алмаса, оқулық түкке жарамайды деген сөз. Ал жеңiл оқулық ешқашан бiлiм бермейдi. Айналайын-ау, 9-сынып оқушысы газет бетiндегi материалды оқып, бiр мәлiмет алуға жарау керек емес пе?! Себебi, тоғыз жыл деген тоғыз деңгей деген сөз. 1-4 сынып арасында элементарлы деңгейдi, 5-6 сыныпта грамматикалық, базалық деңгейдi, 7-8 сыныпта публицистикалық, ал 9-11 сыныпта ғылыми мәтiндi оқып-жазуы керек қой.

— Оқулықта тақырыптың шұбалаңқылығы да жиi ұшырасады. Сiздiңше, орыс сыныбындағы оқушылар мұны тез қабылдай ала ма?

— 25 жыл мектепте қызмет iстедiм. Қабылдай алады. Ол үшiн баланы дайындау керек. 9-дан кейiн оқушы оқымайды, колледжге, т.б.кетедi. Жақсы оқитын бала бiрден қабылдап әкетедi. Ал Т.Артықованың 9-сыныпқа арналған "Қазақ тiлiнде" кiшкентай ғана мәтiн берген. Ұят емес пе?! Стандарт авторы ретiнде осы қазақ тiлi пәнiнiң бағдарламасын жасап, 20 жыл бойы осы бағытта шұғылданып келемiн. Мұғалiм мәтiндi сөзбе-сөз аудармай, оқушымен пiкiр алмасуы керек. Яғни, мұғалiм бiлiм берудiң технологиясын бiлмейдi. Сөйлеу әрекетiнiң — тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым секiлдi төрт түрi бар. Тiптi, бұны естiмеген мұғалiмдер де бар арамызда. Неге мен күрделi сөйлем бердiм. Өйткенi, бағдарлама бойынша сабақтас құрмалас сөйлемдi енгiзуiм тиiс.

— Кейбiр мектеп бұған дейiн Т. Артықованың оқулығымен оқып келсе, былтырдан берi сiздiң оқулығыңызды енгiзiптi. Оған дейiн қолданыста болмады ма?

— Т.Артықованың оқулығының деңгейi 6-сыныпқа арналғандай. Оны ғылыми әдiстемелiк жағынан да дәлелдеп бере аламын. Тамара өзiмнiң аспирантым. Жәй мұғалiм боп жүрiп, оқулық жаза бастады. Өзiне де "9-сынып оқушысы қысқа мәтiнмен жұмыс iстеу деген ұят емес пе?! Тапсырмасы да жеңiл…" деп айтқанмын. Бiрақ бұл 3-ке оқитын балаға жеңiл, ал 5-ке оқитын оқушының iшiн пыстырып жiбередi. Сондықтан кез келген оқулықтың соңында тестiсi, яғни, сүт бетiндегi қаймағы болуы керек.

1-7 сынып оқулығын "Атамұра", одан жоғары сыныпқа арнап "Мектеп" баспасы шығарды. Ал менiң оқулығымды "Мектеп" баспасы шығарды. Бұған дейiн 77 мектептен мониторингтен өтiп, оқытылған. Оның үстiне стандарттың авторы болғаннан кейiн де министрлiкке ұсынылды. Бекiттi. Тапсырыс бердi. Бiрақ бар болғаны 30 мың данамен жарық көрдi. Мысалы, бұл оқулық Оңтүстiк Қазақстанға жетпейдi. Соның өзiнде кейбiр мұғалiмге ұнаса, бiрiне ұнамай жатады. Оларға: "Бала қиыннан өтсе ғана бiлiм алады. Ауырдың үстiмен, жеңiлдiң астымен жүрмеуi керек" деп түсiндiремiн.

— Менiңше, бұл оқулықты кейбiр мектеп қосымша ретiнде, ендiгi бiрi негiзгi пән ретiнде пайдаланады екен…

— Оның рас. Қазiр кей мектеп Т.Артықованың "Қазақ тiлiмен" оқытса, кейбiрi менiң оқулығымды қолданады. Негiзi оқулық көп болуы керек. Себебi, бiр сыныпта 3-ке, 4-ке, 5-ке оқитын оқушы бар. Мәселе, оқушы қай оқулықтан болсын танымдық материал оқып, кемiнде 600 сөздi бiлуi тиiс. Сол естiген, үйренген сөзiмен қарым-қатынас жасауы ләзiм. Қараңызшы, Т.Артықованың оқулығында мәтiн емес, сөздiк басым. Бұл тiл үйрету емес, танымдыққа жатады. Айналайын-ау, бұл оқулық ән-күй емес, тарих емес, "Қазақ тiлi" ғой. Бiз қазақ тiлiн үйрету үшiн оқулық жаздық. Әр мәтiнге грамматикалық, лексикалық тапсырма беру керек. Автор оқулық жазғанда оқушының қанша сөздi игерiп шығатынына көңiл бөлуi керек. Егер оқушы игерсе, оқулық 100 пайыз жарайды деген сөз. Ал игермесе, авторға "Кешiрiңiз!" деу керек, бiттi. Демек, мұндай оқулықпен бала қазақ тiлiнде ешқашан сөйлемейдi. Оқушы мыжып оқиды, түк қонбайды, мұғалiм жалақысын алып жүре бередi. Сүттi жинап-жинап, пiскенде май алу керек қой. Ал мына оқулықтың майы қайда?

— Оқулықта көбiнесе газет бетiндегi мақалалар берiлiптi. Бұл дайын материалды бере салу емес пе? Бұл жағынан сiзге сын айтыла ма?

— Бұл мәтiндер икемделiп, қысқартылып берiлген. Әзiрге ешкiм сын айтқан жоқ. Орыс сыныбында басқа ұлт өкiлi балалары оқитындықтан да, әр елдiң ғұламаларын, ғалым-жазушыларын берудi жөн көрдiм. Бiрде-бiр оқулықта бiр сөздiң түбiрiнен бiрнеше сөздi шығару үрдiсi жоқ.

— Ендеше орыс сыныптарындағы балалар неге қазақ тiлiнде жақсы сөйлей алмай келедi?

— Өйткенi, бiз көбiнесе ананы, мынаны танытамыз деп, танымдық жолмен кетiп тарихи мәтiндi енгiзiп жатамыз. Бiз тарих емес, қазақ тiлiн оқытып жатқан жоқпыз ба? Бала теорияны бiлгенмен, сөйлей алмай жатады. Негiзi ұғым және грамматикалық үлгi (көптiк, септiк, жiктiк, тәуелдiлiк) мәтiннiң басында тұруы керек. Қазақта сөз түбiрi емес, ұғым қалыптаспаған. Егер орыстың баласы менiң кiтабымдағы 600 сөздi бiлсе, пайдасы тидi деген сөз.

Бiлiм және ғылым министрлiгi бiздiң жасап жатқан концепциямызды, дүниемiздi алға жылжытпайды. Мәселен, жазған басқа оқулықтарымды өз қаржыма шығарып жатқан жайым бар. Егер бiр концепцияны ұстанып, стандартты жазған бiздi эксперт жасаса, бүгiнгiдей жағдай болмас едi. Өзiм Бiлiм академиясында жиырма жылдай қызмет iстеп, оқулық мәселесiнiң басы-қасында жүрмiн. Кейiн әр түрлi жағдаймен басқа жерге ауысып кеттiм. Неге десеңiз, бiз теориясын қалап, тұжырымдамасын жасадық, бiрақ оқулық жазу тiстегеннiң аузында, ұстағанның қолында кеттi. Себебi, баспалар бiр-бiрiмен бәсеке. Ал, оқулық — ақшаның көзi. Министрлiк тендер жариялағанда "Кiмнiң оқулығы өту керек, қай баспа ақша түсiру керек" деген әңгiме басталады. Маған бәрiбiр. Оқулықты жоғарыдан енгiзедi. Бүкiл мектеп соны сатып алады. Ешкiм сараптап қарап отырған жоқ. Бәрi де бекiтiлiп, ақшаға тiрелген кезде, "Ойбай, анау Сариева қаламақы көп сұрайды, оның оқулығын шығармаңдар. Одан да ештеңе бiлмейтiн авторларға 100 мың теңге берсек жетедi" дейдi. Шындығы осы. Сөйтiп, жүнiмiздi түтiп, оюымызды ойып, ендi киiз басам деп отырғанда жел ұшырады да кетедi. Бiз жасаған концепция, стандарт, өз қалтамыздан шығарып жатқан құнды дүниелердiң ешкiмге керегi жоқ. Ал оқулықтарым арқылы №18 мектептегi басқа ұлт өкiлдерi 1-сыныпта-ақ қазақ тiлiнде сайрап кеткен. Бала-шағама үй алмай, киiм алмай 500 данамен өз ақшама шығардым. Бұл кiмге керек? Мiне, қазiр бұл оқулық сөреде шаң басып жатыр. Өйткенi, министрлiк бекiтпей қойды.

— Нелiктен?

— Бекiтпейдi. Оларға қазақ тiлi керек емес. Әсiресе, қазақ тiлiнiң жақсы оқулықтарын жаратпай тастайды. Кезiнде әлiппелiк үлгiмен шыққан оқулығым 1998 жылы Бiлiм және ғылым министрлiгi мен Тiлдердi дамыту департаментi жариялаған байқауда жүлделi орынды жеңiп алды да, мемлекеттiк тiлдi үйренуге оқу құралы ретiнде ұсынылды. Сол кезде, компьютер жоқ уақытта алты мың теңгеге үш мың данасын шығардым. Осы үшiн маған бес мың сыйақы бердi. Мiне, қазақ тiлiне жанашырлық осы ма? Ал неге осыны мыңдап шығармайды? Егер осыны бастауыш сыныптағы балалар оқыса, 600 сөздiктi оп-оңай үйренер едi. Қазiр жолдасым Ш.Сариевтiң қорының арқасында суреттiк сөздiк кiтабын шығарып жатқан жайым бар.

— Сiздiңше оқулық жазу барысында ескеретiн басты нәрсе не?

— Менiңше, бастауыш сынып оқулығында батырлар жырын берген дұрыс. Себебi, екi сөзден образ шығады: "Баяғы өткен заманда,

Қара қыпшақ Қобыланды

Атасы оның Тоқтарбай,

Елден асқан болды бай…".

Мiне, баланың көз алдында сурет пайда болады. Ал бiз бастауыш сынып оқулығында мынадай мәтiн беремiз. "1865 жылы Ыбырай Алтынсарин Қостанай губерниясында мектеп ашты". Баланың алдында образ жоқ. Түсiнбейдi, абстрактiлi ой жасай алмайды.

Әрине, менiң оқулығым жақсы, басқаның жазғаны жаман деп айтпаймын. Себебi, әр ғалым өзiнiң деңгейiнде жазуға тырысады. Бiрақ, сол жазған оқулығына мониторинг жасауды ескермейдi. Кезiнде арнайы зерттеу жасау нәтижесiнде шығарған "Мектеп оқулығына мониторинг" атты кiтапта оқулықтың кем-кетiгiн дәлелдеген деректер жарияланды.

— Тек қана қазақ тiлi оқулығы емес, көптеген оқулықтар сынға iлiгуде.

— Қарап тұрсаңыз, бiр оқулыққа әр автордың қосқан үлесi бар. Бар оқулықты қарап, жүйелесе, авторларды шақырып алып, кемшiлiгiн бетiне басып айтса екен. Жақында бiр газетте алгебра мен геометрия оқулығын қырғыздарға жаздырыпты деген сарындағы мақала жарық көрдi. Оны жазуға тапсырыс берiп отырған да "Оқулық" орталығының бастығы Алма Әбiлқасымова.

Орыс сыныптарында "Қазақ тiлi" пәнiнен сабақ беретiн мұғалiмдер мен оқулықты жазған автор Күлпаш Сариеваның пiкiрiнен соң, Бiлiм және ғылым министрлiгi жанынан құрылған республикалық "Оқулық" ғылыми-тәжiрибелiк орталығының директоры Алма Әбiлқасымованың осы мәселеге қатысты пiкiрiн бiлгiмiз келген.

ОҚУЛЫҚ АВТОРЛАРЫ ОҚУЛЫҚТЫ СЫЛТАУ ЕТIП, ҚАЛАМАҚЫНЫ АЛУДЫ КӨЗДЕЙДI

— Алма апай, соңғы кезде мұғалiмдер тарапынан оқулықтарға сын-пiкiр жиi айтылып жүр. Соның бiрi — орыс сыныптарының 9-сыныбына арналған "Қазақ тiлi" оқулығы туралы…

— "Оқулық" орталығы Үкiметтiң қаулысымен 2005 жылдың сәуiр айында ашылған. Бұйыртса, үш жыл толады. Үш жылда К.Сариеваның бiр оқулығы бiзге сараптамаға келген емес. Себебi, Сариеваның оқулығы оқу процесiнен бұған дейiн алынып тасталған екен. Мүмкiн, мұғалiм, мектеп директорының ұсынысы бойынша байқаудан өткiзiлiп алынған болар. Тек орталықтың сараптамасынан өткен оқулықтар туралы ғана айта аламын. Ал министрлiк тарапынан кiргiзiп жiберсе ол жағы тағы беймәлiм. Бiрақ бiлiм ұяларына жiберiлген оқулықтың келесi жылға арналған тiзiмi iшiнде К.Сариеваның "Қазақ тiлi" оқулығы жоқ. Бiз бiлетiн Т.Артықованың оқулығы "Жаңа буын оқулығы" ретiнде тендер жеңiп алған.

— "Оқулық" орталығы не жасап жатыр?

— Оқулыққа, оқу құралдарына, қосымша оқу құралдарына, мектепке және жоғары оқу орындарына арналған оқулыққа, яғни, бiлiмнiң барлық деңгейiне арналған оқулықтарға сараптама өткiземiз.

— Әсiресе, кейiнгi кезде оқулықтың кем-кетiк тұстары ашық әшкерелене бастады. Мұғалiмдердiң бiрi "Алгебра, геометрия оқулығын неге қырғыздарға жаздырамыз" десе, ендiгiсi "Қазақстан тарихы оқулығында қате көп" деп дабыл қағуды жиiлеттi.

— "Жаңа буын оқулық" ретiнде тендерден жеңiп алған кешегi оқу бағдарламасынан алынып тасталған "Адам және қоғам" оқулығы да кем дегенде 6-7 жыл қолданыста болды. Мәселен, тендерге түскен 10 оқулық iшiнен ең жақсысы ғана жеңiп алады. Бұл оқулықтың ешқандай қайта өңдеуге баратын жөнi жоқ. Ал осы оқулықты 5, 10 жылдан кейiн "Мынау оқулық қате!" деп дабыл көтередi.

— Не себептен 5-10 жылдан соң?

— Өйткенi, оқулықтың мазмұндық сапасы төмен. Бұл оқулық тендердi қалай жеңiп алды? Мәселе сонда. Кезiнде Елбасы ел жағдайының қиын-қыстау кезiнде, яғни, 1996-1997 жылдары Конституцияның 30-бабынан басқа, тағы бiр бағдарлама қабылдап, болашақ ұрпақ үшiн оқулықтың бәрiн тегiн шығартып, мектепке тегiн таратты. Соған байланысты ақша бөлiп, тендер жариялады. Көптеген автор ең үздiк оқулығы үшiн қаламақы алды. Ендi келiп "10 жыл бойы оқулығымды жiбермей жатыр", "Оқулық" орталығы өткiзбейдi" деп ылаң тудырады. Ол оқулықты жiберуге ешкiмнiң құқы жоқ. Өйткенi, бұл оқулық мемлекеттiң ақшасы есебiнен тендер жеңiп алған. Неге бұл оқулық осы уақытқа дейiн сыналады? Оқулық авторлары керiсiнше, оқулықты сылтау етiп, соның соңындағы қаламақыны алуды көздейдi.

Сорақысы сол, егемендiгiмiзге 17 жыл толса да, "Қазақстан тарихы" оқулығын дұрыс жаза алмай келемiз. Ал сол тарихшы ағалар "Тендердi жеңiп алған оқулығымды "Оқулық" орталығы, оның директоры Әбiлқасымова жiбермей отыр" деп қайта-қайта жазады. Керек болса, тендердi жеңiп алған оқулық ретiнде сол қате жазылған оқулықтарды жауапқа тартуға болады. Неге бiз Тәуелсiздiк алғалы берi "Қазiргi заманғы Қазақстан тарихын" жазбаймыз? Қайда бiздiң қаптаған авторлар? Алғашқы кезде "Жаңа буын оқулығы" деп жеңiп алған "Қазақстан тарихын", қазақтiлдi оқулықтарды Елбасы 2004 жылғы 19-наурызындағы Жолдауында, одан кейiн 2004 жылдың 12 қазандағы мұғалiмдердiң республикалық құрылтайында да сынға алған. "Қазақстан тарихын" жаза алмағандарың қалай?" деп қатесiн шұқып көрсеттi. Төрт жыл өттi. Оқушылар әлi күнге дейiн қате жазылған кiтап¬тармен оқып жүр. Неге "Қазақстан тарихы" оқулығындағы сандық көрсеткiштер, даталар, дәуiрлер бiр-бiрiне сәйкес келмейдi. ҰБТ-дағы сұрақтардың бәрi жаңа буын оқулықтары бойынша берiледi. Биылғы ҰБТ-ның сұрағы да осы жаңа буын оқулықтары негiзiнде құрылады. Мiне, қуырдақтың көкесiн сонда көремiз. Оқулық, бiлiм жүйесi, бiлiмгер маман бүгiнгi заманда әр мемлекеттiң төлқұжаты. Егер оқулық дұрыс болмаса, қайда барамыз?

— Сараптамаға келген оқулықтың кемшiлiгi болса, қайтарасыздар ма?

— Неге қайтармаймыз?! Қайтады. Математика пәнi бойынша сараптамаға келген авторлардың кейбiреуiнiң оқулығы жарамайды деп қайтарылса, талай оқулықты қайта жөндеуге жiбердiк. Осы оқулықтардың бәрiн құрастырғандар кезiнде Қазақ бiлiм академиясын құрған авторлар ғой.

— Бұрындары оқулықтарға жылына бiр немесе екi жылда бiр рет мониторинг жүргiзiлiп тұратын. Қазiр "Оқулық" орталығы бұл iстi жайбасарлыққа салып қойды дейдi. Сiз қалай қарайсыз?

— Мектепке барып мұғалiмдi қинауға, қанауға болмайды. Бұл оқулықтың бәрi арнайы байқаудан жеңiп алған. 2004 жылы "Бiлiм туралы" Заңға өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлдi. Онда "Кез келген автор оқу процесiне балама оқулық жазып, ұсына алады" делiнген. Мiне, осыларды ғана бiртiндеп сынақтан, қайта жөндеуден өткiзуге болады. Демек, "Жаңа буын оқулығы" бағдарламасы бойынша тендер жеңiп алған оқулықтар ешқандай қайта өңдеуден жатпайтын оқулық. Алайда, оқулық 4 жыл сайын баспадан шығып тұратыны бар. Сол кезде бiлiм саласындағы реформаларға орай ақырындап қосымшалар енгiзуге болады.

ТҮЙIН. Орыс сыныптарына арналған "Қазақ тiлi" оқулығы жөнiнде ұстаздар мен маманның пiкiрi осындай. Алайда, бiрiнiң айтқан ойы екiншiсiне қарама-қайшы. Ұстаздардың айтуынша, қолданыстан шығарылған сапасыз оқулықтардың орнын алмастырған жаңа кiтаптарда да қателер өрiп жүр. Осы жерде ол оқулықтар қалай қолданысқа жiберiлiп жүр деген сұрақ туындайды. Десек те, бұл мәселенi тiкелей өз құзыретiне алған республикалық "Оқулық" ғылыми-тәжiрибелiк орталығы да қалай, не себеппен өткiзiлгенiнен бейхабар екен.

Соңғы кезде оқулықтарға қатысты айтылып, жазылып жүрген ескертулерден кейiн министрлiктiң жанынан арнайы комиссия құрылды. Бiлiм және ғылым министрi Жансейiт Түймебаевың айтуынша, министрлiкке тек қана былтырғы жылдың өзiнде алгебра, геометрия, қазақ тiлi, т.б. оқулықтардың кем-кетiк тұстарын ашық жазған 30 ресми хат түсiптi. Бүгiнде 200-ге тарта оқулыққа тексеру жасалып, жарамсыз деп табылған 17 оқулық пен 6 оқу-әдiстемелiк кешен бiлiм беру бағдарламасынан алынып тасталды. Ал биылдан бастап қалған оқулықтар үш мәрте сараптамадан өткiзiлген кейiн ғана қайта басып шығару мүмкiндiгiне ие болмақ.

Динара МЫҢЖАСАРҚЫЗЫ

Редакция таңдауы

Жаңатастағы өрттің себептері анықталды

Алдын ала мәліметтер бойынша, Жаңатастағы тұрғын үйдегі (пәтердегі) өрт оқиғасы тез тұтанғыш материалдың бетіне ашық от көзінің түсуі салдарынан туындаған. Бұл туралы өңірлік коммуникациялар қызметінің...

Жаңатастағы өрт: зардап шеккен отбасыға жан-жақты көмек көрсетіледі

Жамбыл облысы Сарысу ауданы Жаңатас қаласындағы 2 ықшамаудандағы 5 қабатты тұрғын үйдің 3-ші қабатында өрт болып, 16 шаршы метр аумақты шарпыды (киімдер мен жиһаз...

Сөз құдіреті

Қайдан оқығаным есімде жоқ, бірақ мына бір ойлы әңгіме көп жылдан бері жадымда сақталып қалып­ты. Аласапыран, қантөгіс, қырғын  соғыс жүріп жатқан кезде неміс фашизмінің...

«Тілді бұзып емлеге ыңғайлау емес, емлені тілге ыңғайлау керек»

Филология ғылымдарының кандидаты, Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институтының директоры Анар Фазыл­жа­нова латын таңбасына негізделген жаңа қазақ әліпбиі жайындағы бірер сайтқа сұхбат берген екен. Рас,...
zhata hana

Алматыда 16 мыңнан астам студентке арналған бірнеше жатақхана салынады

Алматы қаласы әкімінің орынбасары Ержан Бабақұмаров жоғары оқу орындары басшылығымен жатақхана құрылысы...
whatsapp image 2021 02 24 at 20.00.36

Атырауда Қайтпай сұлтан мешітінің іргетасы қаланды

Атырау облысының әкімі Махамбет Досмұхамбетов пен Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы Атырау...
d113911c0b53cd01f38475c55e3f079b

Жаңаөзендегі балабақша 22 миллиард теңгеге азық-түлік сатып алмақ болған

Мемлекеттік сатып алулар сайтында ерекше лот  -  Жаңаөзендегі балабақша 22 миллиард теңгеге...

Жаңалықтар

Алматыда 16 мыңнан астам студентке арналған бірнеше жатақхана салынады

Алматы қаласы әкімінің орынбасары Ержан Бабақұмаров жоғары оқу орындары басшылығымен жатақхана құрылысы мәселесі жөнінде кеңес өткізді. Жиында «Елбасының бес әлеуметтік бастамасы» аясында жатақхана құрылысының барысы...

Атырауда Қайтпай сұлтан мешітінің іргетасы қаланды

Атырау облысының әкімі Махамбет Досмұхамбетов пен Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы Атырау қаласының іргесіндегі Еркінқала ауылында атақты Қайтпай сұлтан мешітінің іргетасын қалады,- деп хабарлайды...

«Менің пірім- Сүйінбай» халықаралық жас ақындар айтысы

Абай атындағы ҚҰПУ-інде Жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың 175 жылдығына арналған «Менің пірім-Сүйінбай» халықаралық жас ақындар айтысының ақтық кезеңі 19 ақпанда өтті. Ақтық кезеңге 12...

Жаңаөзендегі балабақша 22 миллиард теңгеге азық-түлік сатып алмақ болған

Мемлекеттік сатып алулар сайтында ерекше лот  -  Жаңаөзендегі балабақша 22 миллиард теңгеге азық-түлік сатып алмақ болған, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. Балабақша 22,3 миллиард теңгеден астам...

БЖЗҚ еліміздегі ең жоғары зейнетақы қанша теңге екенін айтты

Еліміздегі ең жоғары зейнетақы 522 610 теңгеге жетті, деп хабарлайды БЖЗҚ баспасөз қызметі. Қордың мәліметінше, 2021 жылғы 1 ақпандағы көрсеткіш бойынша БЖЗҚ 167 423 алушыға...

Ертісбаев Путиннің беделін көтеретін факторды атады (видео)

«Спутник V» вакцинасы бүкіл әлемде мойындалса, бұл жетістік Ресей үшін алғашқы Жер серігі ғарышқа жіберілген сәттегі КСРО-ның даңқымен пара-пар болуы мүмкін. Мұндай пікірді Yertysbayev...

ҚР Мәдениет және спорт министрлігі аппаратына жаңа басшы тағайындалды

ҚР мәдениет және спорт министрінің бұйрығымен Ернат Архатұлы Мұхамадиев ҚР МСМ аппаратының басшысы қызметіне тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлайды. Ернат Мұхамадиев...

Елорданың ірі мәдени ошақтары пандемия салдарынан қанша шығынға батқаны белгілі болды

«Astana Venue Management» ЖШС-ның бас директоры Мәлік Хасенов елордадағы мәдени нысандардың 2020 жылғы шығыстарына қатысты нақты деректермен бөлісті. «Егер әр нысанға қатысты нақты айтар болсақ,...

Қарызын қайтармаған досына оқ атқан павлодарлық 8 жылын түрмеде өткізеді

Сот үкімі Павлодар облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында жарияланды деп хабарлайды Pavlodarnews.kz. Іс алқабилердің қатысуымен қаралды. Сот 28 жастағы павлодарлықты қылмысқа дайындалғаны және кісі...

Ертісбаев Ұлттық кеңес туралы заңға екіұдай пікір білдірді (видео)

 Белгілі саясаткер Ермұхамет Ертісбаев Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі туралы заң қабылдау жайлы ұсынысқа қатысты пікір білдірді. Бұл туралы ол өзінің Yertysbayev Live  атты Youtube-арнасында...

«Абай» мәдени-іскерлік үйінің атқарар міндеті мол

Бүгінде жер-жаһанның 43 елінде тұратын этникалық қазақтардың қарасы 7 миллионға жетіп жығылады, алайда, ақпарат көздерінен белгілі болғандай, шекараның арғы шебіндегі отандастар саны 5 миллион...

Әлемді мойындатқан актерге адам зорлады деген айып тағылды

Есімі әлемге белгілі француз актері Жерар Депардьеге адам зорлау және сексуалдық зомбылық бойынша айып тағылды. Бұл туралы Риа Новости France-Presse (AFP) агенттігіне сілтеме жасап...

Қазақстандықтар министрлерге қандай мәселемен келеді?

Nur Otan-ның Республикалық қоғамдық қабылдау бөлмесінде азаматтардың министрлермен және мемлекеттік органдардың басшыларымен онлайн-кездесулері жалғасуда. Қазақстандықтардың министрлерге қандай мәселелермен келетіні туралы партия Орталық аппаратының баспасөз...

1 наурыздан бастап Қазақстанда карантин жеңілдейді

Биылғы жылдың 1 наурызынан бастап Қазақстанда карантин талаптары жеңілдейді. Жағымды жаңалықты Facebook парақшасы арқылы Атамекен ҰКП төрағасының орынбасары Юлия Якупбаева хабарлады. «Сүйінші жаңалық! Ведомствоаралық комиссияның...

БҚО-да 24 елді мекен жарықсыз қалды

Батыс Қазақстан облысында 24 елді мекен электр жарығынсыз қалды. БҚО Төтенше жағдайлар департаментінің баспасөз қызметінен түскен мәліметке қарағанда, сегіз ауданда барлығы 3112 абонент жарықсыз қалды. Атап...

ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің аппарат басшысы тағайындалды

ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрінің бұйрығымен Серік Рахметоллаұлы Егізбаев ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің аппарат басшысы лауазымына тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің...

Жол апатына кінәлі әйел полициядан қашамын деп мерт болды

Ресейдің Благовещенск қаласында жол-көлік оқиғасын жасап, із суытпақ болған әйел жол апатына түсіп мерт болды. Тағы екі адам жарақат алған, деп хабарлайды РИА Новости....

Экология министрлігі «АрселорМиттал Теміртау» компаниясына қатаң талаптар қойды

Экология министрлігі "АрселорМиттал Теміртауға" Теміртауда 500 мың ағаш отырғызуды міндеттеді. Бұл туралы ҚР экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі ұйымдастырған брифинг барысында хабарланды. Министрліктің...

Алматыда қандай кәсіп иелері тапшы екені белгілі болды

Алматы қаласының Жұмыспен қамту орталығының директоры Диляра Иманқұлова онлайн брифинг барысында мегаполисте қандай мамандық иелері тапшы екенін айтты. Оның айтуынша, денсаулық сақтау саласында мамандар тапшылығы...

«Қытаймен бәсекені күшейтеміз»: АҚШ пен Канада күш біріктірді

АҚШ пен Канада Қытайға қарсы тұру үшін күш біріктірді.  Бұл туралы АҚШ президенті Джо Байден Канаданың премьер-министрі Джастин Трюдомен өткізген бейнеконференциядан кейін мәлімдеді, деп...

Алматы мәйітханасының директоры ірі көлемде пара алған деп айыпталды

Алматы бойынша Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қызметі Қалалық паталогоанатомиялық бюросының директоры Б.Әлібековке қатысты тергеу ісін аяқтады. Ол 2020 жылы мемлекеттік сатып алу бойынша қол қойылған...

Шымкентте тойханаларды мектепке айналдыру ұсынылды

Шымкенттегі банкет залдары иелеріне жергілікті билік мектеп немесе кафе ретінде жұмыс істеуді ұсынды. Коронавирус пандемиясына байланысты көптеген ойын-сауық кешендері бір жылға жуық жұмыс істемейді. "Атамекен"...

Қазақстан нарығына екі жаңа автокөлік бренді шығарылмақ

Astana Group холдинг компаниясының негізін қалаушы және президенті Нұрлан Смағұлов екі жаңа автомобиль бренді биыл ел нарығына шығарылатынын мәлімдеді. Олар - Haval және Genesis...

Зейнет жасы: Әлеуметтік кодекс тұжырымдамасы әзірленуде

Премьер-Министр Асқар Маминнің мәжіліс депутаттарының сауалына берген жауабында елімізде Әлеуметтік кодекс тұжырымдамасының жобасы әзірленіп жатқаны туралы айтылды. Қазіргі уақытта зейнетақымен қамсыздандырудың барлық үш деңгейі (ынтымақты, базалық...

Мәжілісте қатесіз жазуға қатысты құжат мақұлданды

Парламент Мәжілісінің жалпы отырысында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне көрнекі ақпарат мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды. Бұл...

Төменгі жалақы мөлшерін арттыру мақсатында Жол картасы әзірленеді – Үкімет басшысы

Премьер-Министр Асқар Маминнің мәжіліс депутаттарының сауалына берген жауабында елімізде жалақының төменгі мөлшерін арттыру мақсатында арнайы Жол картасы әзірленетіні айтылды. «Ең төмен әлеуметтік стандарттар және олардың...

6,6 млрд теңге: Орал әуежайының ғимараты жаңартылмақ

БҚО құрылыс басқармасының басшысы Әлібек Антазиевтің айтуынша, «ҚПО б.в.» компаниясы арқылы әлеуметтік инвестициялар жобасы аясында құрылыс-монтаж жұмысы басталды. Жоба бойынша терминал алаңы 4 мыңнан 10...

ШҚО-да жасанды жолмен қар көшкіні түсірілді

ШҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, соңғы күндері өңірде күн жылып, жиі қар жауып тұр. Жел жылдамдығы да артқан. Таулы аймақтарда көшкін жүру ықтималдығы жоғарылады....

210 мыңға жуықтады: коронавирус жұқтырғандар саны азаймай тұр

Қазақстанда өткен тәулікте 753 адамның коронавирус жұқтырғаны белгілі болды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 68, Алматы қаласы - 93, Шымкент қаласы...

Мас күйінде көлік тізгіндеген азаматтың бас бостандығы шектелді

Өскемен қаласында алкагольді ішімдік ішіп  алып көлік тізгіндеген ер адам жазаға тартылды. ШҚО бойынша ҚАЖ департаментінің мәліметіне сүйенсек, былтыр көктемде ер адам әкімшілік жауапкершілікке...

Қасым-Жомарт Тоқаев Президент Телерадиокешенінің жаңа аппараттық-студия кешенін аралады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Республикасы Президенті Телерадиокешенінің жаңа аппараттық-студия кешенін аралап көрді, – деп жазды Берік Уәли Facebook-тегі парақшасында. «Биыл Қазақстан Республикасы Президентінің Телерадиокешеніне...

Елімізде боран соғып, қар жауады – Қазгидромет

Сәрсенбі күні елімізде жел күшейіп, боран соғады, солтүстікте қалың қар жауып, оңтүстік өңірлерде тұман түсіп, көктайғақ болуы мүмкін, – деп хабарлады Қазгидромет. 24 ақпанда Қазақстан...

Oppo компаниясы ауа арқылы сымсыз қуаттау технологиясын ұсынды (видео)

OPPO компаниясы көпшілікті Oppo X 2021 құрылғыларын сымсыз қуаттаудың жаңа жүйесімен таныстырды, - деп хабарлайды EVO-RUS.COM. https://youtu.be/xALQxs1bJM0 Wireless Air Charging технологиясын Қытайлықтар MWC 2021 Shanghai көрмесінде...

Google қазақ тіліндегі аудиожазбаларды аудара бастады

Google Translate сервисі енді қазақ тіліндегі аудиожазбаларды аудара бастады, деп хабарлайды АА "NewTimes.kz". Бұл жаңарту 22 ақпанда пайда болды – 6.17.0. Айта кету керек, аудиоаударма тек...

АҚШ-та салынғанына 139 жыл болған үй алып тіркемемен жаңа орынға көшірілді (видео)

Калифорния штатындағы Сан-Франциско қаласының тұрғыны Тим Браун 139 жыл бұрын іргетасы қаланған өз үйін жаңа мекен-жайға көшірді. https://www.youtube.com/watch?v=u8l6eBUK-rM 1882 жылы салынған үй үлкен тіркемеге салынып, жүк...

«Алтын Орда» тарихына арналған киножобаға дайындық басталды

Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығы Алтын Орда тарихына арналған ірі киножобаның тұжырымдамасын әзірлеуге кірісті. Осы мақсатта кино орталығының жанынан жұмыс тобы құрылған, ол ел...

Қандасымыз Риза Әлімжанқызы – Қытай киноиндустриясының жұлдызы

Қытайдың kazakcnr.com сайтында талантымен танылған қандасымыз, белгілі актриса Риза Әлімжанқызы туралы мақала жарық көрді. Аталған мақаладағы деректерге сүйенсек, Қытайда өнерімен көрермен көзайымына айналған Риза...

Елбасы Ақан Сатаевты қабылдады

Елбасы Ш.Айманов атындағы «Қазақфильм» акционерлік қоғамының президенті Ақан Сатаевты қабылдады, – деп хабарлайды elbasy.kz. Кездесуде Нұрсұлтан Назарбаев тәуелсіздік алғаннан бері мемлекет әрдайым өнер саласының...

«Nur Otan» партиясының жол картасы: «Баспанамен қамту – басты назарда»

«Nur Otan» партиясы Нұр-Сұлтан, Алматы және Шымкент қалаларына арналған Жол карталарын бекітті. «Nur Otan» партиясы сайлаудан кейінгі бір ай уақыт ішінде өзінің 216 сайлауалды бағдарламасын...

Президент Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшелерін қабылдады

Мемлекет басшысы Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің мүшелері Рахым Ошақбаевпен және Қанат Сахарияновпен кездесті, – деп жазды Ақорда. «Талап» қолданбалы зерттеулер орталығының директоры Рахым Ошақбаев Президентке...

Мемлекет басшысы Каспий теңізіндегі қызметке қатысты заңға қол қойды

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Каспий теңізінде қызметті жүзеге асыруға байланысты мәселелер бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының...

Қарағанды фармацевтика кешені «Спутник V» вакцинасының өнеркәсіптік партиясын шығарды

Премьер-Министрдің орынбасары Ералы Тоғжанов пен ҚР денсаулық сақтау министрі Алексей Цой Қарағанды фармацевтика кешені (ҚФК) базасында «Гам-КОВИД-Гак» («Спутник–V») вакцинасының өнеркәсіптік өндірісі барысын және вакцинаның...

Білім саласының бір орында тоқтап қалған кезі жоқ

Аягүл МИРАЗОВА, Қазақстан педагогика ғылымдары академиясының академигі, Қазақстанның Еңбек Ері: – Тәуелсіздік алған жылдары жалпы халықтың жағдайы жақсы болды, мына саланың дамуына ерекше жағдай жасалды...

Президенттің құжаттарды цифрландыру процесіне қатысты тапсырмасы орындалды – Берік Уәли

ҚР Президентінің баспасөз хатшысы Берік Уәли Facebook парақшасында мемлекеттік органдар тарапынан берілетін құжаттарды цифрландыру процесі қалай жүргізіліп жатқаны туралы жазды. ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев былтыр...

Қазақстандықтардың зейнетақы жинағы 13 трлн теңгеден асты

2021 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша Қазақстан салымшыларының зейнетақы жинағының сомасы 13,1 триллион теңге болды. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры салымшыларының шотында 13,1 триллион теңге зейнетақы...

Коронавирусқа қарсы екпе салдырған 73 жастағы хирург вакцинаның әсері туралы айтты

Атырауда 73 жастағы хирург Марат Есжанов коронавирусқа қарсы вакцина салдырды. Оның айтуынша, вакцинаның жанама әсері жоқ. «1 ақпанда әріптестеріммен бірге коронавирусқа қарсы вакцинаның бірінші кезеңін алдым....

Елімізде жекеменшік университетте білім алушылардың саны көбейді

Білім және ғылым министрлігі 2016-2020 жылдар аралығында жеке меншік университетте білім алушылардың саны 53,8% өскенін мәлімдеді.  «Қазіргі уақытта елімізде жалпы 127 жоғары оқу орны бар,...

Су тасқанына қарсы 45 пойыз жасақталып жатыр – министр

ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Бейбіт Атамқұлов елімізде су тасқанына қарсы 45 пойыз жасақталып жатқанын айтты. «Поездардың үздіксіз және қауіпсіз қозғалысын қамтамасыз ету, жолдарды,...

«Nur Otan» партиясы сайлауалды міндеттемені іске асырудың қадамдық жоспарын бекітті

«Nur Otan» партиясы Орталық және Шығыс Қазақстанға арналған сайлауалды міндеттемелерді іске асырудың қадамдық жоспарын бекітті. Партия 216 сайлауалды бағдарламаны іске асыру бойынша әр жылға нақты...

Асқар Мамин әкімдерге тапсырма берді

Үкімет отырысында Премьер-Министр Асқар Мамин өңір әкімдері су қоймалары толуына үнемі бақылау жасап отыруы тиіс екенін айтты. «Су тасқынының алдын алу үшін жүйелі шаралар қабылдау...

«Шектеулер қажет емес»: ДДСҰ пандемиямен күрес қашан аяқталатынын хабарлады

Данияның DR телеарнасына берген сұхбатында Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Еуропалық аймақтық бюросының басшысы Ханс Клюге коронавирус пандемиясы 2022 жылы аяқталатынын мәлімдеді, деп хабарлайды aa.com.tr.  Ұйым...

COVID-19: Бес өңір «сары» аймақта тұр

23 ақпандағы жағдай бойынша, Қазақстан өңірлеріндегі коронавирусқа қатысты эпидахуалды бағалау матрицасы жарияланды. Оған сәйкес, «сары» аймақта: Нұр-Сұлтан қаласы, Ақмола, Батыс Қазақстан, Қостанай және Павлодар облыстары...

Алматы әкімі АТУ студенттеріне арналған 9 қабатты жатақхана құрылысын тоқтатты

Алматы әкімі Бақытжан Сағынтаев тұрғындардың шағымынан кейін тоғыз қабатты жатақхананың құрылысын тоқтату туралы шешім қабылдады. Әуезов ауданындағы «Алтын бесік» ықшамауданының тұрғындары 17 ақпанда өткен Алматы...

АҚШ туы төмен түсірілді: Америкалықтар 5 күн аза тұтады

АҚШ-та коронавирустан көз жұмғандарды еске алу мақсатында 5 күн аза тұту жарияланды. Елдің федералды және әскери нысандарында мемлекеттік ту төмен түсірілетін болады, деп хабарлайды...

Адамдар көп жиналатын орындарда бірден екі маска тағу міндеттелді

Чехия билігінің жарлығына сәйкес, республика тұрғындары 25 ақпаннан бастап адамдар көп жиналатын жерлерде бірден екі маска киюге міндеттелді. Бұл туралы Ceske noviny хабарлады.  Елдің денсаулық...

Жаңа қаулы: ШҚО-да 4 санитарлық бекет қойылады

Шығыс Қазақстан облысының бас мемлекеттік санитар дәрігері міндетін атқарушы Хамит Илюбаевтың 2021 жылғы 19 ақпандағы №4 қаулысына өзгерістер енгізу туралы 2021 жылғы 22 ақпандағы...

Зейнетақы жинағы: Қанша отбасы баспана алғаны белгілі болды

Зейнетақы жинағын алған 28 мың қазақстандық қарыздарын өтеп, пәтер сатып алған. Бұл туралы Отбасы банкі хабарлады. Достар, enpf-otbasy.kz онлайн  платформасы іске қосылғалы бері 28 мыңнан астам қазақстандық ипотека...

Путин мен Лукашенко табиғат аясында демалып, шаңғы тепті

Ресей президенті Владимир Путин мен Беларусь басшысы Александр Лукашенко Красная Полянадағы келіссөздерден кейін табиғат аясында демалып, шаңғы тепті. Президенттердің демалу сәтінен түсірілген суреттер Кремльдің...

СҚО-да әйелінің көңілдесін өлтірген ер адам 9 жылға сотталды

Солтүстік Қазақстан облысындағы ЕС-164/3 мекемесінде жазасын өтеп жатқан ер адам әйелінің көңілдесін өлтіргеніне өкінеді. Қызғанышқа салынып, адам қанын мойнына жүктеген оған 9 жылға жаза...

Жамбыл облысында 200-ге жуық ата-ана жауапкершілікке тартылды

Жамбылдық полицейлер жасөспірімдер арасында профилактикалық рейдтер өткізді. Бір апта ішінде ювеналды полиция қызметкерлері 74 рейд жүргіздіп, оның барысында ішкі істер органдарына 131 кәмелетке толмаған жасөспірім...

Бертран Расселдің «Батыс философиясының тарихы» қазақ тілінде «сөйледі»

Мемлекетіміздің қазақстандық жастардың жоғары ғылыми стандарттарға сәйкес сапалы білім алуын қамтамасыз ету және бұл мәселеде тың көзқарастар қалыптастыру, осы істе халықаралық тәжірибеге сүйену мақсатына...

Отандық «18 килогерц» фильмі прокатқа шықты

Режиссер Фархат Шарипов түсірген «18 килогерц» фильмі 18-ші ақпаннан бастап Қазақстан бойынша прокатқа шықты. «18 килогерц» - бұл 90-шы жылдардың соңындағы жасөспрімдердің өмірінен сыр шертетін...

Жаңатастағы өрт салдарынан жапа шеккен отбасыға пәтер берілді

Жаңатастағы өрт салдарынан қайтыс болған балалардың ата-анасына демеушілер есебінен Жаңатас қаласынан 3 бөлмелі пәтер берілді, ал Сарысу ауданының кәсіпкерлері баспанаға қажетті жиһаз бен техника...

ҰҚК Шекара қызметі браконьерлік жүкті қолға түсірді

2021 жылдың 20 ақпанында Батыс қазақстан облысы бойынша ҰҚК Шекара қызметі департаментінің әскери қызметшілері БҚО бойынша Экономикалық қылмыстарды тергеу департаменті және облыстық ПД Криминалды...

425 мың сәби дүниеге келді: Өткен жылы туу көрсеткіші жөнінен алға шыққан өңірлер аталды

2020 жылдың қаңтар-желтоқсанында республикада 425,6 мың сәби дүниеге келді, бұл 2019 жылмен салыстырғанда 22,6 мың адамға көп, деп хабарлайды Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің...

Қытай елінің кино жұлдызына айналған қазақ қызы

Қытайдың kazakcnr.com сайтында Қытай елде миллиондаған бәсекелесінің оза шығып, талантымен талайды таңдай қақтырып жүрген қандасымыз, белгілі актриса Риза Әлімжанқызы туралы мақала жарық көрді. Аталған мақаладағы...

Мәулен Әшімбаев: Біз бойымызды да, ойымызды да Абай сөздеріне қарап түзейміз

ҚР Парламенті Сенатының Төрағасы Мәулен Әшімбаев Елордадағы Музыкалық жас көрермен театрының «Абай-Тоғжан» қойылымына жоғары баға берді. «Былтыр елімізде Абайдың 175 жылдығы кеңінен аталып өтті. Соның...

Пошта қызметкері клиентпен орысша сөйлескені үшін жұмыстан қуылды

Украинада  "Укрпочтаның" Кривой Рогтағы пошта бөлімшесі меңгерушісінің орынбасары клиентпен орыс тілінде сөйлескені және эпидемияға қарсы шараларды сақтаудан бас тартқаны үшін жұмыстан босатылды. Бұл туралы...

Оқушы қыздар педофилді өз беттерінше жазалап, түрмеге түсірді

АҚШ-тың Пенсильвания штатында екі оқушы 22 жастағы педофилге қарсы айғақ жинап, оны бопсалады, деп хабарлайды The Morning Call.  Жергілікті тұрғын Кайл Кустер балабақша автотұрағында 14...

Ақтауда тұрғын үй кешенінің көлік тұрағында той ұйымдастырғандар анықталды (видео)

Ақтауда әлеуметтік желілерге мониторинг жүргізу кезінде жергілікті пабликтердің бірінде жарияланған тұрғын үй кешенінің көлік тұрағында өткізілген тойдың бейнежазбасы анықталды, – деп хабарлайды Polisia.kz. 2021...

Алматы әкімдігі трамвай депосының орнына не салынатынын айтты

Алматыда бұрынғы трамвай депосының орнында құрылыс жұмыстары жанданды. Қалалық әкімдіктің хабарлауынша, бұл жерде креативті жастарға арналған қоғамдық парк ашылады. Тұжырымдамаға сәйкес, бұл нысанда арт шеберлік кластары,...

Нұр-Сұлтанда карантин қашан жеңілдетіледі – Бас санитар жауап берді

Елордада карантиндік шектеулер жеңілдеуі мүмкін. Бұл туралы қаланың бас мемлекеттік санитар дәрігері Сархат Бейсенова айтты. Оның сөзінше, астана 30 қаңтарда "сары" аймаққа шықты, бірақ 8-10...

Коронавирус: Елордада 21 мектеп карантинге жабылды

Нұр-Сұлтан қаласының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенова елорданың білім беру ұйымдарындағы коронавирус статистикасына тоқталды. «2021 жылдың 22 ақпанындағы жағдай бойынша жаңа оқу жылы басталғаннан...

Желідегі хабарландыру арқылы ШҚО тұрғынының 1 млн теңгесін үптеп кеткен алаяқ ұсталды

Қызылорда тұрғыны әлеуметтік желі арқылы Шығыс Қазақстан облысының тұрғынын алдап соқты,  деп хабарлайды Polisia.kz. 20 ақпан күні Қызылорда қалалық Полиция басқармасына Шығыс Қазақстан облысының...

Жаңатастағы апат: Қара жамылған отбасыға «Birgemiz» қорынан 2 млн теңге бөлінеді

«Birgemiz» қорының қамқоршылық кеңесі Жамбыл облысының Сарысу ауданы Жаңатас қаласында өрттен зардап шеккен Әбдімәліковтер отбасына 2 млн теңге бөлу туралы шешім қабылдады. «Қор атынан қаза...

Тегін WI-FI қаншалықты сенімді?

Қоғамдық орындарда тегін WI-FI көрсек, қуанышымыз қойнымызға сыймайды. Жұмысымызды тез бітіру үшін, тегін желіге қосылуға асыққанымыз соншалық жеке деректеріді қолды болып жатқанына бейғам қараймыз....

«Ішкиіміне 17 түйіншек жасырған»: Қостанай облысына есірткі саудалап келген ерлі-зайыпты ұсталды

Жітіқара ауданының полицейлері есірткі саудасымен айналысып келген күдіктілерді ұстады, деп хабарлайды облыстық полиция департаментінің баспасөз қызметі. Полиция бөліміне түскен жедел ақпараттан кейін қызметкерлер іздестіру іс-шараларын...

Мексикада әскери ұшақ құлады (видео)

21 ақпан, жексенбіде Мексикада елдің әуе күштерінің реактивті жолаушылар ұшағы апатқа ұшырады. Ұшақ бортында болған алты адам қайтыс болды, деп хабарлайды El Universal. Learjet маркалы...

Көшелерге күйеуі мен туыстарының атын берген шенеунік жұмысынан айрылды

Мысырда көшелерге күйеуі мен туысқандарының атын берген шенеунік қызметінен айрылды, деп хабарлайды РИА Новости. Елдің солтүстігіндегі Кальюбия провинциясының губернаторы қаланы абаттандыру департаментінің директоры Кафр-Шукрды бірнеше...

Белгілі дизайнерді өлімі: Айыпталушы 11 жылға сотталды

Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты «Bisen» атымен танымал дизайнер Сәбит Сыраханның өліміне кінәлі адамға қатысты үкім шығарды. «Сот үкімімен С. Дүйсенғалиев 11...

Ғалым қатерлі ісіктен қорғайтын өнімдерді атады

Бірқатар өнімдерде канцерогендер – қатерлі ісіктердің пайда болу жиілігін арттыруға қабілетті заттар бар. Олар тағамға қоршаған ортадан түседі немесе тамақты өңдеу кезінде пайда болады....

«Қазақстанның 100 жаңа есімі-2021» жобасына өтінімдерді қабылдау басталды

Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі «Қазақстанның 100 жаңа есімі» жобасының төртінші кезеңінің басталғанын хабарлады. Өтінімдерді қабылдау 2021 жылғы 22 ақпаннан 15 наурызға...

Nur Otan Қазақстанның батыс өңірін дамытудың Жол карталарын дайындады

Nur Otan партиясы 2025 жылға дейінгі өзінің 216 сайлауалды бағдарламасын жүзеге асырудың егжей-тегжейімен азаматтарды таныстыруды жалғастыруда. Еліміздің батыс өңірлерінде жыл сайын қандай істер атқарылады...

Байқоңырда мәйіті табылған баланың неден көз жұмғаны белгілі болды

Бір күн бұрын Байқоңырда жоғалып, артынан мәйіті табылған баланың неден қайтыс болғаны анықталды. Бала суға тұншығып қалған, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан. Ресей Федерациясы тергеу комитетінің хабарлауынша,...

Қар, боран: Синоптиктер алдағы күндері ауа райы қандай болатынын болжады

Қазгидромет 23-25 ақпанға аралған ауа райы болжамын жариялады. «Қазақстанның солтүстік жартысына Исландияның суық ауа массаларын сіңірген белсенді циклон қарлы боран әкеледі. Оның артында келе жатқан...

20 мыңға жуық қазақстандық коронавирусқа қарсы вакцина алды

Бұл туралы Денсаулық сақтау вице-министрі – Бас мемлекеттік санитарлық дәрігер Ерлан Қиясов айтты. «Қазіргі күні ҚР-ның 20 мыңға жуық азаматы COVID-19-ға қарсы вакцинаның алғашқы дозасын...

Денсаулық сақтау вице-министрлеріне «Спутник V» вакцинасының 2-дозасы егілді

Денсаулық сақтау вице-министрі – Бас мемлекеттік санитарлық дәрігер Ерлан Қиясов және аталмыш ведомствоның тағы бір вице-министрі Ажар Ғиният «Спутник V» вакцинасының екінші дозасын салдырды. Денсаулық...

Коронавирус: 295 науқастың жағдай ауыр – ДСМ

Елімізде коронавирус инфекциясынан барлығы 21 285 адам емделуде. «22 ақпандағы мәлімет бойынша, 21 285 адам короновирус инфекциясынан (13 679 – КВИ+ және 7 606 –...

Биткойн бағасы тағы қымбаттады

Coindesk порталының мәліметінше, биткойн бағасы сауда сессиясы кезінде 1,97%-ға, 58,1 мың долларға қымбаттады. Осылайша криптовалюта бағасы тарихи максимумды жаңартып отыр. Биыл 9 ақпанда биткойнның бағасы...

Елімізде коронавирус жұқтырғандар саны 208 мыңнан асты

Қазақстанда өткен тәулікте 699 адамның коронавирус жұқтырғаны расталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 72 Алматы қаласы - 101 Шымкент қаласы -...

Полицияға жалған хабар бергені үшін айыппұл төлейді

Облыстық полиция департаментінің мәліметінше, 18 ақпан сағат 22:50 шамасында 41 жастағы азамат заңды некедегі әйелін ұрып жатқанын айтып, полицияға хабарлама берген. «Осыған байланысты учаскелік...

22 ақпанға арналған ауа райы болжамы – Қазгидромет

Дүйсенбі, 22 ақпан күні фaронтальды құрылымдардың өтуіне байланысты еліміздің басым бөлігінде құбылмалы ауа райы сақталады, – деп хабарлады Қазгидромет. Кей жерде қар жауады, еліміздің...

Байқоңырда із-түссіз жоғалған жеті жасар екі бала бір тәуліктен бері іздестіріліп жатыр

Ресейлік және қазақстандық құқық қорғау органдары Байқоңыр қаласында 20 ақпан күні жоғалған жеті жасар екі баланы іздеп жатыр. 20 ақпанда таңертең сағат он жарымдар шамасында...

«Канело, vamos!». Қанат Ислам «Канелоны» жекпе-жекке шақырды

Майами (АҚШ, Флорида штаты) қаласында өткен бокс кешінде эквадорлық Джейсон Минданы жетінші раундта техникалық нокаутпен жеңген қазақстандық былғары қолғап шебері Қанат Ислам мексикалық Сауль...

Қанат Ислам техникалық нокаутпен жеңді (видео)

Қазақстандық боксшы Қанат Ислам (27-0, 21 КО) Майами (АҚШ, Флорида штаты) қаласында өткен бокс кешінде жеңіске жетті. Қанат бастапқыда ганалық Ободай Саймен (35-3-1, 26 КО)...

Қазақстан Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай Испанияда пошта маркасы шығарылды

Қазақстан Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай Испанияда пошта маркасы шығарылды. Бұл туралы ҚР Сыртқы істер министрлігінің ресми сайтында хабарланады. «Жоба Қазақстан Елшілігінің бастамасымен еліміздің тарихындағы елеулі...

Президент Жаңатастағы қаза болған бес баланың ата-анасына көңіл айтты

Президент Жаңатас қаласындағы қайғылы оқиғадан қаза болған балалардың ата-анасына көңіл айтты. Бұл туралы ҚР Президентінің баспасөз хатшысы Facebook-тегі парақшасында жазды. "Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жаңатас қаласындағы...

Димаштың есімі Марсқа жетті

"Атағы айға жетті" дегені осы болар! 18 ақпанда Perseverance атты жаңа ровер Марс бетіне қонды. Ғылыми жабдықтармен қатар, ол Қызыл планетаға миллиондаған адамның есімдерін...

Димаш Ниязов Майамидегі бокс кешінде жеңіске жетті

Қазақстан тумасы, Нью-Йорк полициясының қызметкері Димаш Ниязов  (13-1-3, 6 КО) Майами (АҚШ, Флорида штаты) қаласында өткен бокс кешінде жеңіске жетті.   Соңғы рет 2018 жылы...

Сапарбаев: Бұл жерде құрылыс сапасына қатысты мәселе бар

Жамбыл облысының әкімі Бердібек Сапарбаев Тараздағы жойқын желден бүлінген тұрғын үйлер мен нысандарды аралап шықты, деп хабарлайды Жамбыл облысы әкімінің баспасөз қызметі. Жамбыл даңғылындағы №123...