مىق شەگەسI سوم التىننان قىمبات كەنIش

قاشاعاننىڭ داۋى قانشاعا سوزىلادى؟

ەرلەرi ەركەبۇلان بوپ وتكەن ءوز زامانىندا:

«تاۋىنا قاراي – بۇلانى،

جەرiنە قاراي – قۇلانى،

بiز-داعى تەڭiز سىندى ەل ەدiك»، – دەپ شالقىتا تولعاعان، جالپاق ءسوزدi جۇمىرلاپ ءتۇيiپ ايتقان ۇزانداردىڭ ۇلىعى قاشاعان كۇرجiمان ۇلىنىڭ اتىنان قويىلعان با ەكەن، الدە اياعى-اياعىنا جۇقپايتىن بەزگەك قۇس سىندى بايىز تاپپاس جالپى قاشاعانداردىڭ – جانۋارلار (جىلقى، تۇيە، ەشكi) نەمەسە ادامدار (ەركەك، ايەل، بالا)، الدە اڭ-قۇستى مەڭزەدi مە ەكەن، ايتەۋiر وسىناۋ بiر ايىرىقشا – قاشاعان دەگەن اتاۋعا يە بولعان كەنiشتiڭ داۋى ءورشي كەلە ءتۇپتiڭ-تۇبiندە حالىقارالىق ىلاڭعا اينالار سۇرى بار.

ەل ەكونوميكاسى قۇلدىراۋعا ۇشىراپ، ابدەن داعدارعان 90-شى جىلدارى قازاقستان شەت ەلدiك ينۆەستيتسيالارعا اسا ءزارۋ بولىپ، الاقان جايعان تۇستا سولتۇستiك كاسپيدiڭ تابيعي بايلىعىن شۇعىل يگەرۋ قاجەت بولعانى بەلگiلi. وسى جاعدايدا ابدەن تىعىرىققا تiرەلiپ، شىعار جول تاپپاي ابدىراعان ەل ۇكiمەتi 1997 جىلى حالىقارالىق تەندەر وتكiزiپ، قاشاعان كەنiشiن يگەرۋ جونiندە كەلiسiم شارت جاساستى. يتالياندىق ENJ كومپانياسىمەن بiرگە امەريكاندىق Exxon Mobil، انگلو-گوللاندىق Royal Dutch Sheell، فرانتسۋزدىڭ Total كومپانيالارىنىڭ ءاربiرi كەنiشتiڭ 18،5 پايىز اكتسياسىنا، ال Conoco Phillips 9،3، جاپوندىق Jnpex پەن وتاندىق «قازمۇنايگاز» كومپانياسىنىڭ ءاربiرi 8،3 پايىزدان يەمدەندi. كەنiشتi يگەرۋدiڭ وپەراتورلىعىنا «ادجيپ» كسو بەلگiلەنگەن.

ەلiمiزدiڭ دامۋى مەن الەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق باعدارلاماسىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارى كوپ جاعدايدا قاشاعان كەنiشiنەن تۇسەتiن تابىسقا تiكەلەي بايلانىستى بولعاندىقتان كەنiشتi بەلگiلەنگەن ۋاقىتىندا يگەرۋدiڭ ماڭىزى زور.

ارادا ون جىل وتكەندە كۇتپەگەن تۇستان قاشاعان كەنiشiنە بايلانىستى اكتسيونەرلەر اراسىندا داۋ-شار ءوربiپ، كيكiلجiڭ كۇن وتكەن سايىن بوي بەرمەي بارا جاتىر.

سوڭعى 30 جىلدا الەمدە مۇنايعا وسىنشاما باي كەنiش اشىلا قويعان جوق. رەسمي مالiمەتتەرگە سەنسەك، قاشاعان كەنiشiندە وندiرiلگەن مۇنايدى تاسىمالداۋ، باسقا دا قوسىمشا شىعىنداردان تىس شەتەلدiك اكتسيونەرلەر 150-200 ملرد.دوللار كولەمiندە تازا پايدا تاۋىپ وتىرماق. بولجام بويىنشا 2019 جىلى مۇندا كۇنiنە 1،5 ملن.باررەل مۇناي وندiرiلەدi دەلiنiپ ءجۇر. بۇل – مۇناي ءوندiرۋدiڭ ۇزاق جىلدىق باي تاجiريبەسi جيناقتالعان انگولا نەمەسە كاتار مەملەكەتiندە وندiرiلەتiن جالپى قارا التىننان اناعۇرلىم كوپ.

قاشاعان كەنiشiن تولىق پايدالانۋعا بەرۋدiڭ مەرزiمi كەشەۋلدەۋi مۇمكiن ەكەندiگi جونiندە ءسوز وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا تامان باستالعان بولاتىن. ال ناقتى رەسمي قۇجاتتى «ادجيپ» كونسورتسيۋمى قازاقستان ۇكiمەتiنە بيىلعى جىلدىڭ 29 ماۋسىمىندا تابىستاپ، سودان بەرگi ەكi ايدان استام ۋاقىتتا بiرتالاي قاتال مالiمدەمە جاسالىپ، تالاي قاباق ءتۇيiلدi. اسiرەسە، قازاقستاننىڭ پرەمەر-مينيسترi كارiم ءماسiموۆ مىرزا اتالمىش داۋلى ماسەلەگە بايلانىستى قاتاڭ ءارi تاباندى كوزقاراس ۇستانۋدا. «بەلگiلەنگەن شىعىن 5-10 پايىز ءوسۋi بiر بولەك، ال ول ەكi جارىم ەسە وسiرەلەتiن بولسا، وندا جوبالاۋشىلار الدەنەنi شاتاستىرعان نەمەسە جوبانىڭ ءوزi دۇرىس ورىندالماۋدا، تiپتi شىعىن قاساقانا ادەيi كوبەيتiلiپ وتىر»، – دەپ كۇدiكتەنەدi ول. بۇل پiكiردiڭ قيىسىنى دا بار، ويتكەنi، كەنiشتi 40 جىل بويى پايدالانۋعا اۋەلدە شىعىن 57 ملرد. دوللار كولەمiندە دەپ بەلگiلەنسە، ەندi 136 ملرد. دوللارعا دەيiن كوبەيتiلمەكشi. قازاقستان اتقارۋشى بيلiگiنiڭ بۇل ماسەلەگە بايلانىستى تاباندى ۇستانىمى وسىناۋ تۇيتكiلدi جاعدايدى ودان ارمەن شيەلەنiستiرە ءتۇسۋi ىقتيمال. ەلiمiزدiڭ جۋىردا تاعايىندالعان ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتiك جوسپارلاۋ مينيسترi باقىت سۇلتانوۆ مىرزانىڭ تاياۋدا: «جەر بايلىعىن پايدالانۋشىلاردان ۇلتتىق قورعا تۇسەتiن تۇسiمدەرگە وراي بيۋدجەتتiڭ تابىس ءبولiمiنiڭ ورىندالۋىنا بايلانىستى ايتارلىقتاي الاڭداۋشىلىق تۋىنداپ وتىر»، – دەۋi دە ۇكiمەت مۇشەلەرiنiڭ بۇل جاعدايدا بiر جەڭنەن قول، بiر جاعادان باس شىعارىپ وتىرعاندىعىن ايقىندايتىن جايت. ءيا، ەلiمiز ءۇشiن ماڭىزدىلىعى جاعىنان بيۋدجەت باستى ماسەلە، ال ۇلتتىق قوردىڭ قورجىنى توق بولۋى قاسيەتتi مiندەت. بۇعان بايلانىستى موينىنا العان مiندەتتەمەسiن ورىنداماعان بوسبەلبەۋلەردiڭ جايماشۋاق كۇنi ۇسكiرiك ايازعا اينالاتىنى امبەگە ايان.

وسىعان قاراماستان شەتەلدiك ينۆەستورلار مويىنعا العان مiندەتتەمەلەرiنەن جالتارىپ باققىسى كەلەتiنi دە جيi بايقالىپ ءجۇر. قاشاعاندى تولىق پايدالانۋعا بەرۋ مەرزiمi وسىعان دەيiن ءۇش رەت كەيiنگە شەگەرiلگەن بولاتىن. كەيبiر مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، وسىناۋ تەڭدەسi جوق كەنiشتi يگەرۋدi ءوز موينىنا العان يتالياندىق «ادجيپ» كسو كونسورتسيۋمى 2021 جىلعا دەيiنگi شيكiزات ءوندiرۋ مەن وعان جۇمسالار شىعىننىڭ كەستەسiن قۇيتىرقىلاندىرىپ جاساعاندارى سونشاما، سول جىلدان كەيiن ەكونوميكالىق تۇرعىدان اسا تيiمدi كولەمدە مۇناي ءوندiرۋ كەزەڭi بiتiپ، ودان ءارi قاراي قارا التىننىڭ ءار تامشىسىن ءوندiرۋ تيiمسiز بولىپ قالاتىن كورiنەدi. سول كەزدە وسىنداي قيىندىقپەن قازاقستان تاراپى جەكپە-جەك قالماقشى.

سوڭعى ۋاقىتتا قازاقستان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا سولتۇستiك كاسپيدiڭ تابيعي بايلىعىن يگەرۋ جونiندەگi 90-شى جىلدارى جاسالعان كەلiسiم شارتتاردى قايتا قاراۋ تۋرالى ۇسىنىستار قىلاڭىتىپ بوي كورسەتە دە باستادى. اسiرەسە، ءونiمدi ءبولۋ تۋرالى كەلiسiم (سرپ) قاراقشىلىق شارت، ناعىز كاپيتاليستiك قاناۋدىڭ ۇلگiسi رەتiندە باعالانىپ ءجۇر. وتكەن اپتادا «ناچنەم س پونەدەلنيكا» گازەتiنiڭ اۆتورى اننا ۆلاديميروۆانىڭ:

«پيراتامي ححI ۆەكا» دليا كازاحستانا ستالي ينوستراننىە ۋچاستنيكي مەجدۋنارودنوگو كونسورتسيۋما پو وسۆوەنيۋ كاشاگانسكوگو مەستوروجدەنيا – كرۋپنەيشەگو يز وتكرىتىح ۆ ميرە زا 30 لەت. كاك يناچە راستسەنيۆات نامەرەنيە نانەستي تسەلومۋ گوسۋدارستۆۋ ۋبىتكي سوپوستاۆيمىە س دۆۋميا ترەتيامي وبەما ەە گودوۆوگو ۆۆپ؟» – دەپ ساۋال تاستاۋىندا دا تەرەڭ ءمان بار.

شەتەلدiك ينۆەستورلار مەن اتالمىش حالىقارالىق كونسورتسيۋمعا قاتىسۋشىلار وزدەرiنiڭ اتىنا ايتىلعان سىندار مەن تۋىنداپ وتىرعان ورىندى ساۋالدارعا شىن مانiندە تۇسiنبەستiكپەن نەمەسە تۇسiنبەگەن كەيiپپەن قاراۋدا. تiپتi، ءالiپتiڭ ارتىن باعاتىن سىڭايلى.

وسى رەتتە سەكسەنiنشi جىلدارى قازاقتىڭ ەكi اقىننىڭ اراسىندا وربiگەن داۋ ويعا ورالادى. ولار بiر-بiرiنە سوعىمعا جىلقى ساتىپ، سوڭى اجەپتاۋiر كيكiلجiڭگە ۇلاسسا كەرەك. ءسويتiپ جۇرگەندە وزiنە جىلقى ساتقان اقىندى كەزدەيسوق ۇشىراستىرىپ قالعان بiرەۋi الگiنi كورە ساپ:

«الداپ ارىق تاي ساتقان،

ساقتان مىناۋ نايساپتان»، – دەسە، ەكiنشiسi دە ج ۇلىپ العانداي:

«كورمەي، بiلمەي العان جوقسىڭ،

بۇل شاتقانىڭ – قاي شاتقان؟!» دەگەن ەكەن.

مiنە، قاشاعاننىڭ تاعدىرىنا بايلانىستى اڭگiمەنiڭ ءتۇپتiڭ-تۇبiندە وسىلاي ءوربيتiنiن بولجاماعاندىق ەكi جاقتى دا وسىنداي قيىن تۇيiنگە تiرەلتiپ وتىر.

قاشاعاندى يگەرۋدi موينىنا العان حالىقارالىق كونسورتسيۋمنىڭ ءوز مiندەتتەمەلەرiن دەر ۋاعىندا ورىنداماۋى ەلiمiزدiڭ ەكونوميكاسى جانە ونىڭ دامۋىنا شىنىمەن ايتارلىقتاي كەدەرگi كەلتiرiپ، تۇساۋ بولا ما، جوق، الدە قازاقستان ۇكiمەتi قالىپتاسقان جاعدايدا ورىنسىز الاڭداۋشىلىق تانىتۋدا ما؟! بالكiم، كارiم ءماسiموۆ مىرزا «ساپتاياققا اس قۇيىپ، سابىنان قاراۋىل قاراپ وتىرعان» شىعار.

وراسان زور تابىس كەلتiرەتiن مايلى جiلiك – قاشاعان كەنiشiنiڭ بۇدان بىلايعى تاعدىرى ينۆەستورلاردى دا، ەلiمiزدiڭ سانالى ازاماتتارىن دا بەي-جاي قالدىرا قويمايتىنى ءسوزسiز. تiرەلگەن تۇيىقتان شىعار جول iزدەۋ وڭاي ەمەس.ەكi تاراپتان دا سالقىنقاندى سابىرلىلىق، قيسىندى ارگۋمەنتتەرگە باس يiپ، ءوزارا تiل تابىسا بiلۋ قاجەت ەتiلiپ وتىر. الداعى بiر-ەكi كۇندە Eni كومپانياسىنىڭ ميلانداعى اتقارۋشى ديرەكتورى پاولو سكاروني قازاقستانعا كەلiپ، قازاقستان ۇكiمەتiمەن مامiلە جۇرگiزۋدi موينىنا العان-دى. بۇل كەلiسسوزدەردiڭ العاشقى كەزەڭi باستالىپ تا كەتتi جانە وسىناۋ قيىن دا كۇردەلi ەكi جاقتا پiكiرسايىس 60 كۇنگە سوزىلادى دەپ بولجانۋدا. ارينە، شەتەلدiك ينۆەستورلاردىڭ العا تارتار سىلتاۋى دا از بولمايدى. تەڭiز جاعالاۋىنان ءجۇز شاقتى كيلومەتر سۋ ورتاسىندا قولدان ەكi ارال جاساۋ جانە ولاردى جال-جال بيiك تولقىنداردان قورعاۋ ءۇشiن تاس بوگەتتەر تۇرعىزۋعا 4 ملن.توننا تاس توگiلiپ، بولات ارقاۋلارمەن بەكiتiلگەنiن، بەتون بلوكتار توسەلگەنiن تiلگە تيەك ەتەرi ءسوزسiز. بiرنەشە مۇز جارعىش، بەرiك كاتەرلەر ارنايى جابدىقتالعانىن دا العا تارتۋى ىقتيمال. كاسپي كليماتىنىڭ اسا كۇردەلi ەكەندiگiن، مۇناي قۇرامىندا كۇكiرتتiڭ كوپتiگiن، قارا التىن 3000-5000 مەتر تەرەڭدiكتەن وندiرiلەتiنiن دە ايتۋى ىقتيمال.

ءيا، وتكەن ۋاقىت iشiندە اتقارىلعان جۇمىس ايتارلىقتاي. دەگەنمەن، قاشاعانداعى مۇناي ءوندiرۋدiڭ العاشقى كەزەڭi ءاۋ باستا جوبالانعانداي 2008 جىلى ەمەس، 2010 جىلدان باستالادى دەگەن جانە جۇمسالاتىن شىعىن 10 ملرد.دوللاردىڭ ورنىنا 19 ملرد.دوللارى قۇرايدى دەگەن حابار قازاقستان تاراپىن بەكەر الاڭداتىپ وتىرعان جوق. تiپتi، كارiم ءماسiموۆتiڭ: «كەي-كەيدە مەن وسى ينۆەستورلار قاشاعاندا مۇناي ءوندiرۋدi باستاۋعا ق ۇلىقتى ما ءوزi دەپ كۇماندانامىن»، – دەۋiندە دە ۇلكەن استار بار.

شەتەلدiك ينۆەستورلار جۇرگiزەتiن ەسەپ-قيساپ كiتابىنا قاراعاندا، پرەمەر-مينيستردiڭ نەلiكتەن كۇدiكتەنەتiنiن تولىق تۇسiنۋگە بولادى. ويتكەنi، مۇنداعى كادۋiلگi شەگەلەردiڭ ءوزi سوم التىننان قىمبات. بۇل – اسiرەلەپ ايتىلعان ءسوز ەمەس، قازاقستانداعى بiرقاتار اقپارات قۇرالدارىنىڭ جازۋىنا سەنسەك، مۇحيتتىڭ ارعى بەتiندەگi الىس كانادادان اكەلiنەتiن قاراپايىم جۇمىس قولعابى – 10 دوللار، ال ءاربiر تال شەگە – 2،5 دوللار. 1 دوللاردىڭ باعامى تەڭگەگە شاققاندا 125 تەڭگەگە تەڭ ەكەنiن ەسكەرگەندە، ۇستەمەلەنiپ كوبەيەتiن شىعىننىڭ نەلiكتەن ۇزدiكسiز وسەتiنiن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ارنايى قۇرال-جابدىقتاردىڭ باعاسى دا تىم قىمبات. وعان قوسا يتالياندىق ماماندارعا ايىنا 25 مىڭ دوللار جانە ودان جوعارى ەڭبەك اقى تاعايىندالعان. «ادجيپ» كونسورتسيۋمىنىڭ ورتانقول قىزمەتكەرلەرi كۇنiنە 500-1000 دوللار كولەمiندە تابىس تابادى دەسەدi.

قازاقستان جاعى «ادجيپ» كومپانياسىنا تابيعات قورعاۋ تۋرالى زاڭداردى اياقاستى ەتiپ، وندiرiلگەن مۇنايدىڭ قۇرامىنداعى كۇكiرتتi پايداعا اسىرۋدىڭ امالىن قاراستىرماۋدا، قورشاعان ورتانى لاستاپ، تەڭiزدiڭ قۇندى بالىقتارى مەن كاسپي تيۋلەندەرiنiڭ كوپتەپ قىرىلۋىنا جول بەرۋدە دەگەن اۋىر ايىپتار تاعىپ وتىرعانى بەلگiلi.

ول عانا ەمەس، كەدەننەن زاڭسىز، باج سالىعىن تولەمەي تاۋارلار الىپ ءوتۋدiڭ كوپتەگەن فاكتiلەرi تiركەلگەن. الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا، «ادجيپ» كومپانياسىنىڭ وسىنداي ورەسكەل ارەكەتتەرi ناتيجەسiندە ەلiمiزدiڭ ەكونوميكاسىنا 2،5 ملن. دوللار كولەمiندە نۇقسان كەلتiرiلگەن.

وسىنىڭ ءبارi ساراپقا سالىنا كەلiپ،وتكەن اپتادا قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترi نۇرلان ىسقاقوۆ مىرزا كاسپي شەلفiندەگi قاشاعان مۇناي كەنiشiن يگەرۋگە بايلانىستى يتالياندىق ENJ كومپانياسىنىڭ جۇمىسى توقتاتىلعانى تۋرالى مالiمدەدi. التى نىسانعا بەرiلگەن ەكولوگيالىق قورىتىندى كەرi قايتارىلىپ، 2007 جىلعا بەرiلگەن رۇقسات كۇشiن جويعان.

ەلiمiزدەگi بiرسىپىرا باق-تاردىڭ حابارلاۋىنا قاراعاندا،تاياۋدا يتاليانىڭ پرەمەر-مينيسترi رومان پرودي مىرزا قازاقستانعا ارنايى اتباسىن تiرەپ، قالىپتاسقان جاعدايدى مەملەكەتتiك تۇرعىدان رەتتەۋگە كۇش سالۋى مۇمكiن. بالكiم، بۇل تاياۋ بولاشاقتىڭ ۇلەسiنە جاتاتىن ماڭىزدى iس تە شىعار، ال كۇنشىعىس ەلi – جاپونيادا الدەن-اق قاۋiپ دابىلى قاعىلا باستادى.

جاپونيانىڭ جاڭا تاعايىندالعان ەكونوميكا، ساۋدا جانە ونەركاسiپ مينيسترi اكيرا اماري-سان قازاقستاننىڭ قاشاعان كەنiشiندە مۇناي ءوندiرۋدi توقتاتۋ تۋرالى شەشiمi رەسەي ۇكiمەتiنiڭ وسىنداي ورىنسىز ارەكەتەرiنە ۇقسايتىنىن ايتا كەلiپ، «شيكiزات ۇلتشىلدىعىنىڭ» («رەسۋرسنىي ناتسيوناليزم») كەڭ ورiستەۋiنەن ساقتاندىردى. «ساحالينگە ۇقساس جاعدايدىڭ قايتالانۋى قالىپتى قۇبىلىسقا اينالسا، وتە جامان بولادى»، – دەگەن كورiنەدi جاڭا مينيستر جۋرناليستەرگە. ارينە، رەسمي توكيو دا قاشاعانداعى ءوز مۇددەسiن قورعاۋعا قۇقىلى. جاپونيانىڭ Inpex Holdings Jnc كومپانياسىنىڭ ۇلەسiنە تيەسiلi 8،3 پايىز اكتسيانى قالايدا ساقتاپ قالۋلارى كەرەك.

راسى كەرەك، قاشاعانعا بايلانىستى كوتەرiلگەن داۋدىڭ ەكونوميكالىق سەبەپتەرiنەن گورi، ساياسي استارى دا جەتەرلiك سياقتى. سوندىقتان ساراپشىلار مەن زەرتتەۋشiلەردiڭ رەسەيدەگi «ساحالين-2» كەنiشiنiڭ تاعدىرى مەن قاشاعان ءۇشiن شاتاقتىڭ اراسىندا ۇقساستىق، جۇمباق بايلانىس بار دەپ جۇرگەندەرi دە بەكەر ەمەس. ويتكەنi، رەسەي ۇكiمەتi وكتەمدiكپەن شەتەلدiك ينۆەستورلاردى ءوز اكتسيالارىن ارزانعا ساتۋعا ماجبۇرلەپ، انگلو-گوللاندىق Royal Dutch Sheel كومپانياسىنىڭ مەنشiگiندەگi باقىلاۋ پاكەتiن مەملەكەتتiك «گازپروم» كومپانياسىنا كۇشتەپ اپەرگەنi ءمالiم.

ءۇستiرت قاراعاندا وزدەرiنiڭ مەملەكەتتiك مۇددەلەرiن تاباندى قورعاي بiلگەن رەسەي بيلiگiنiڭ ارەكەتتەرi قۇپتارلىق قادام. ايتسە دە قازاقستان سونداي جولدارمەن ارەكەت ەتە الا ما؟ پرەمەر-مينيستر كارiم ءماسiموۆ مىرزا: «ەكونوميكالىق مۇددەلەردiڭ تەپە-تەڭدiگi بiز ءۇشiن زياندى كۇيدە بۇزىلعان»، – دەۋi قانشالىقتى ورىندى؟! ءاۋ باستاعى كەلiسiمشارتتارى قايتا قاراۋ، بەرiلگەن ۋادەنi بۇزۋ قازاقستانعا تيiمدi مە؟

كەيبiر دەرەكتەرگە سەنسەك، قازاقستان تاراپى قاشاعان كەنiشiنiڭ 40 پايىز اكتسياسىنا يە بولۋدان دامەلi سەكiلدi. تiپتi، بۇل ماقسات ورىندالماعان جاعدايدا 20-25 پايىز اكتسياعا يە بولۋدان دا كەتارi ەمەس. بiراق، رەسەيدiڭ ۇلگiسiنە ۇقساۋعا تىرىسۋ بار دا، ءار ەلدiڭ ءوز شاما-شارقىن شامالاۋدىڭ ءجونi بولەك. بالكiم، «يۋپيتەرگە رۇقسات ەتiلگەن iس وزگەگە رۇقسات ەتiلمەيدi» دەگەندi دە كوڭiلدiڭ بiر تۇكپiرiندە ۇستاعان ابزال شىعار. يادرولىق دەرجاۆا – رەسەي وزگە ەلدەردiڭ پiكiرiمەن ساناسا بەرمەۋiنە بولادى. ونىڭ ۇستiنە سوڭعى كۇندەرi قاشاعان كەنiشiن يگەرۋ بۇدان بىلاي رەسەيدiڭ مونوپوليسi – «لۋكويل» كومپانياسىنا جۇكتەلۋi ىقتيمال دەگەن قاۋەسەتتiڭ دە قۇلاعى قىلتيدى. مۇنىڭ شىندىققا قانشالىقتى جاقىن ەكەنiن ءازiر ەشكiم كەسiپ ايتا المايدى. ەگەر جاعداي بۇدان ءارi ءدال وسىلاي ءوربيتiن بولسا ءارi قازiرگi داۋ وسىنداي شەشiم تاپسا، وندا الەمدiك قاۋىمداستىق استانادان ءاپ-ساتتە تەرiس اينالارى ءسوزسiز.

قالاي دەگەندە دە بiر ماسەلە ايقىن، جاڭا زاماندا مۇناي مەملەكەتتi وراسان زور بايلىق پەن مول داۋلەتكە كەنەلتiپ قانا قويمايدى، قاۋiپ پەن كەسەاپاتتى قاتار الا جۇرەتiنi دە جازىلماعان زاڭعا اينالدى. نيگەريادا مۇنايعا بايلانىستى جيi-جيi قارۋلى قاقتىعىستار مەن كانتوگiستەر ورىن السا، كۋۆەيت پەن قازiر قانسىراپ جاتقان يراكتىڭ دا جاعدايى جاقسى ءمالiم. مۇناي كەنiشتەرiن مەملەكەتتiڭ مەنشiگiنە العان ۆەنەسۋەلانىڭ پرەزيدەنتi ۋگو چاۆەس باتىس ەلدەرi ءۇشiن بوجەيدەن ارمەن. ال iرگەمiزدەگi رەسەي تاياۋدا مۇناي، گاز ءوندiرۋشi كومپانيالارعا ءوز قارۋلى جاساقتارىن قۇرۋعا رۇقسات ەتپەكشi. سونداي ۇسىنىستار بيلiك كابينەتتەرiندە بiرازدان بەرi قارالىپ جاتىر…

قايران قارا التىن-اي، قاشانعى ادامدار اراسىنداعى الاۋىزدىقتىڭ باستى سەبەبi بولىپ قالا بەرەر ەكەن؟!

جاڭابەك شاعاتاي

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button