ءدارى باعاسى باقىلاۋدا  بولادى

ەلىمىزدەگى ءدارى-دارمەك باعاسى ءالى كۇنگە دەيىن داۋلى ماسەلەگە اينالىپ وتىر. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى دارىلىك زاتتاردىڭ قۇنىن ءبىر جۇيەگە كەلتىرۋگە تىرىسقانىمەن، ناتيجەسى شامالى. ۆەدومستۆو وكىلدەرى ەندى ءدارى-دارمەكتىڭ وزىندىك قۇنىنا شامامەن 40 پايىزداي عانا ۇستەمە قوسىلىپ، وسى باعامەن ءدارىحانالاردا ساتىلادى دەپ مالىمدەدى.

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا: «زاڭنامالىق تۇرعىدان بارلىق ءدارى-دارمەكتىڭ باعاسىن رەتتەۋدى ەنگىزۋ قاجەت»، – دەپ اتاپ كورسەتكەن. بۇگىندە جولداۋ جۇكتەگەن بۇل مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان جۇمىستار جۇيەلى قولعا الىنۋدا.

دەرەكتەرگە يەك ارتساق، بۇگىنگى كۇنى كەيبىر مەديتسينالىق پرەپاراتتاردىڭ زاۋىتتان شىققانداعى قۇنىنا قوسىلاتىن باعا 500 پايىزدان اسىپ كەتەدى ەكەن. سوندىقتان مينيسترلىكتەگىلەر ءدارى باعاسىن تۇراقتاندىرۋ باعىتىندا قولدان كەلگەن شارالاردىڭ ءبارىن جاساۋدا. الداعى ۋاقىتتا جانارماي، ازىق-ت ۇلىك سەكىلدى تاۋارلار قاتارىندا ءدارى-دارمەكتىڭ دە شەكتى باعاسىن بەلگىلەۋ جوسپارلانعان. مينيسترلىكتە 2017 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق دارىلىك پرەپاراتتاردىڭ باعاسىن رەتتەۋ جۇيەسى ىسكە اسىرىلعان سوڭ، مەملەكەت شەكتى باعالاردى ورناتادى. بۇل جۇيە وندىرۋشىلەر مەن ديستريبيۋتورلارعا ءدارى جەتىسپەۋشىلىگى جاعدايىندا ونىڭ باعاسىن نەگىزسىز كوتەرىپ، ۇستەمە پايدا تابۋىنا جول بەرمەيدى.

قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى الەكسەي تسويدىڭ ايتۋىنشا، ءدارى-دارمەك باعاسىن رەتتەۋ جايى قاراستىرىلعان جاڭا زاڭ جوباسى ازىرلەنۋدە. وسى قۇجات ارقىلى قازاقستان اۋماعىندا ساتىلاتىن ءدارى-دارمەكتىڭ شەكتى باعاسى بەلگىلەنەتىن بولادى. قازىرگى ۋاقىتتا ءدارىحانا بيزنەسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعاندار باعانىڭ باقىلانبايتىندىعىن پايدالانىپ، ابدەن ەركىنسىپ كەتكەن. ءوندىرۋشى زاۋىتتاردان بوساتىلاتىن باعا مەن بولشەك ساۋداداعى باعانى سالىستىرۋ ارقىلى قىمباتشىلىقتىڭ ناقتى سەبەبى انىقتالماق.

اتالمىش زاڭ جوباسى تۋرالى قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ بۇعان دەيىن دە مالىمدەگەن بولاتىن. سوندا مينيستر: «دارىلىك زاتتاردىڭ باعاسى ماسەلەسى بويىنشا زاڭ جوباسىن دايارلاپ قويدىق. اتاپ ايتقاندا، ءدارى-دارمەك باعاسىن رەتتەۋ مەن وسى پروتسەستىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۋاقىت قاجەت ەكەنىن بەلگىلى. بۇل تۇرعىدا انىقتالعان تۇيتكىلدەردى ەسكەرە وتىرىپ، باعانىڭ ارى قاراي قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن بولامىز»، – دەگەن ەدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، ەكى جىل بۇرىن باعانى رەتتەۋدى جۇرگىزۋ كەزىندە مينيسترلىك كاسىپكەرلەردىڭ ادالدىعىنا سەنىم ارتقان، الايدا ولار بۇل ءۇمىتتى اقتامادى. سوندىقتان ەندىگى ۋاقىتتا باعانى باقىلاۋدا كاسىپكەرلەرگە جۇمساقتىق تانىتىلمايدى.

جىل سايىن الەمدە ءدارى-دارمەك كولەمى 5-6 پايىزعا وسەدى ەكەن. ءبىزدىڭ ەلدە 119 فارموندىرۋشىلەر بار، ونىڭ 51-ءى ءدارى-دارمەك، 68-ءى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار شىعارادى. ارينە، دارىلىك زاتتار قۇنىنىڭ وسۋىنە وتاندىق فارماتسەۆتيكانىڭ كەنجە قالۋى دا سەبەپ. ەلىمىزگە كەلەتىن ءدارى-دارمەكتەردىڭ كوبى شەتەلدەن جەتكىزىلەدى. ونى تاسىمالداۋ جۇمىسىمەن ازىرگە جەكە مەنشىك فيرمالار عانا اينالىساتىنىن ءبارىمىز بىلەمىز. سوندىقتان ولار دارىلەردىڭ باعاسىنا جول شىعىنىن، سالىقتى جانە ءوز پايىزدارىن قوسادى. بىراق، بۇگىنگە دەيىن فيرمالاردىڭ ۇستەمە اقىسىنىڭ قانداي مولشەردە ەكەنىن ەشكىم باقىلاۋعا العان ەمەس. ەندى مينيسترلىك وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرادى دەگەن ءۇمىت بار. ونىڭ ۇستىنە، كاسىپكەرلەر فارماتسەۆتيكالىق ونىمدەردى شەتەلدەن دوللارمەن ساتىپ الاتىندىقتان، ونى تەڭگەمەن ساۋدالاۋدا ءبىراز قيىندىقتارعا تاپ بولاتىنى انىق. مۇمكىن مينيسترلىك شەتەلدىك كومپانيالارمەن تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ، دارىلىك پرەپاراتتاردى كاسىپكەرلەردىڭ كومەگىنسىز جەتكىزۋدى قولعا العانى ءجون شىعار.

قازاقستاندا ساتىلاتىن ءدارى-دارمەكتەردىڭ اتاۋى 70 مىڭعا جۋىق. مەملەكەت ءدارى-دارمەكتىڭ 54 پايىزعا جۋىعىنىڭ قۇنىن رەتتەيدى ەكەن. ياعني، رەتتەۋ كورسەتكىشى كوبەيسە، ءدارى-دارمەك باعاسىن قازىرگىدەن ەداۋىر تومەندەتۋگە بولادى. ول ءۇشىن پرەپاراتتاردىڭ قۇنى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە رەتتەلۋى ءتيىس. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ وسى ماسەلە بويىنشا جۇمىستى باستاعانىنا ءبىراز ۋاقىت بولعانى بارشاعا بەلگىلى. زاڭ جوباسى قولعا الىنىپ، ءىس-شارالار بەكىتىلگەنىمەن، تۇرعىندار ءالى دە دارىحاناداعى قىمباتشىلىقتىڭ قۇرىعىنان شىعا الماي ءجۇر.

 

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button