ءبىرىنشى بايلىق – دەنساۋلىق

حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ – ماڭىزدى مىندەت. سوندىقتان ەلىمىزدە تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتىپ، مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءتۇرلى شارالار قولعا الىنۋدا. ۇلت ساۋلىعىن جاقسارتۋ ءۇشىن قولعا الىنعان شارالاردىڭ ءبىرى – مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى. بۇل جۇيەنى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەلىمىزدە ارنايى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قۇرىلعان بولاتىن. ال شىلدە ايىنان وسى قورعا جارنا اۋدارۋ باستالدى.

حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ جۇيەسى

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى باعدارلاماسىن جاريالاپ، ەل الدىنا ۇلكەن مىندەتتەر جۇكتەگەنى بەلگىلى. ۇلت جوسپارىندا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋ، مەديتسينالىق قىزمەتتى جاقسارتۋ ماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋدارىلعان. مىسالى، 80-قادام مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە ارنالعان. جالپى، مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۇڭعىش رەت 1871 جىلى المانيادا الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسى رەتىندە ەنگىزىلدى. ال 1883 جىلى گەرمانيا  كانتسلەرى وتتو فون بيسماركتىڭ باستاماشى بولۋىمەن مەديتسينالىق  ساقتاندىرۋ تۋرالى ارنايى زاڭ جوباسى دۇنيەگە كەلدى. بۇل جۇيەنى كەيىنىرەك  بىرقاتار ەۋروپا ەلدەرى دە تاجىريبەلەرىنە ەنگىزە باستادى. اتاپ ايتار بولساق،  1887 جىلى اۆستريا، 1894 جىلى نورۆەگيا، 1900 جىلى جاڭا زەلانديا، 1901  جىلى شۆەتسيادا مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى پايدا بولدى. بۇگىنگى تاڭدا  نەمىس ەلىندە مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى حالىقتىڭ 90 پايىزىن  قامتيدى. مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى بارلىق ساقتاندىرىلعان  ازاماتتارعا ناۋقاستانعان جاعدايدا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى  قامتاماسىز ەتەدى. گەرمانياداعى مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى  كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار ارقىلى جۇزەگە اسادى. گەرمانيا  ازاماتتارىنىڭ باسىم بولىگى  مەملكەتتىك ساقتاندىرۋ كاسسالارىندا  ساقتاندىرىلۋعا مىندەتتى ەكەن.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2015 جىلدىڭ قاراشا ايىندا «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى» قر زاڭىنا قول قويدى. سودان بەرى حالىقتى جۇيە جۇمىسىمەن تانىستىرۋ، ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. دەسەك تە، قازاقستاندىقتاردىڭ ءبارى بىردەي جاڭا جۇيەنىڭ جۇمىسىن تولىق ۇعىنا قويعان جوق. سوندىقتان، ەڭ اۋەلى «مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ» دەگەن ۇعىمعا تۇسىنىكتەمە بەرىپ كورەلىك. ۋيكيپەديا اشىق ەنتسيكلوپەدياسى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا مىناداي انىقتاما بەرەدى: «مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ – حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ جۇيەسى. قورعا جينالعان قاراجات ەسەبىنەن ازاماتتاردىڭ تەگىن مەديتسينالىق كومەك الۋىنا كەپىلدىك بەرۋدى كوزدەيدى. بارلىق دەڭگەيىندە مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن تەگىن دەنساۋلىق  ساقتاۋدان مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ ايىرماشىلىعى وسىندا. مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ مىندەتتى جانە ەرىكتى ساقتاندىرۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى».

ەلىمىزدە قولدانىلعالى وتىرعان مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى الەمدىك تاجىريبەدەگى گەرمانيا، فرانتسيا، گوللانديا، شۆەيتساريا، بەلگيا سىندى مەملەكەتتەردەگى جۇيەگە سۇيەنە وتىرىپ ازىرلەنگەن. اتى اتالعان ەۋروپانىڭ ىرگەلى ەلدەرىندە ناۋقاستاردىڭ دەرتىن ەرتە كەزىنەن انىقتاپ، ەمدەۋ ءىسى قولعا الىنعالى قاشان. ال ەمدەۋدى ەرتە باستاۋ ءۇشىن حالىق ءجيى مەديتسينالىق تەكسەرۋلەردەن ءوتىپ وتىرادى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ەلدەگى ءتۇرلى اۋرۋلاردىڭ اسقىنىپ كەتۋىنىڭ الدىن الىپ، مۇگەدەكتەردىڭ سانىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بار. مىنە، قازاقستان دا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا وسى قادامعا بارۋدى كوزدەپ وتىر. مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ كەز كەلگەن تۇرعىندى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. ونىڭ باستى ماڭىزدىلىعى دا سوندا. مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ەڭ الدىمەن ازاماتتاردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى.

ال ليتۆا ەلى 1997 جىلى مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە كوشتى. سودان بەرى ەلدەگى جۇيە اسا ۇلكەن وزگەرىسكە ۇشىراماعان. بۇل ەلدە جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتار ءوز كىرىسىنىڭ 9 پايىزىن ساقتاندىرۋ قورىنا اۋدارادى ەكەن. ال جۇمىسسىز جاندار ءۇشىن ساقتاندىرۋ قورىنا مەملەكەت قارجى قۇيىپ وتىرادى. ليتۆاداعى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن دە نەمىس ماماندارى دايىنداپتى. ماماندار ساقتاندىرۋ قورى كىرىسىنىڭ ارالاس ءتۇرىن جاساعان كورىنەدى. ياعني، ءبىر بولىگىن ازاماتتار ءوز قالتاسىنان تولەسە، ەكىنشى بولىگى مەملەكەت قازىناسىنان تولىقتىرىلادى. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى ەنگىزىلگەلى وتىرعان جۇيەنىڭ ەرەجەلەرىنە وتە ۇقساس. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ شەتەلدىك تاجىريبەنى تەرەڭ زەرتتەپ-زەردەلەپ بارىپ، زاڭ جوباسىن ازىرلەگەندىگى بايقالىپ-اق تۇر.

قورداعى قارجى ەمدەلۋ ءۇشىن جۇمسالادى

ەلىمىزدە جاڭا جۇيەنى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ارنايى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قۇرىلعانىن ايتتىق. قازاقستاندىقتار وسى قورعا اي سايىن مىندەتتى جارنالارىن اۋدارادى. ال قوردا ساقتالعان قارجى ناۋقاستانعان جانداردىڭ ەمدەلۋى ءۇشىن ەمحانالارعا بەرىلىپ وتىرادى. جاڭا قابىلدانعان قۇجاتتىڭ ەرەجەسىنە ساي، قازاقستاندىقتارعا مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ەكى پاكەتى ۇسىنىلادى. ونىڭ العاشقىسى – رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ مەملەكەت كەپىلدەندىرگەن كولەمىن ۇسىناتىن بازالىق پاكەت، ۇعىنىقتى تىلمەن ايتقاندا مەملەكەتتىڭ ەسەبىنەن مەديتسينالىق كومەك الۋ.  مۇندا جەدەل جاردەم قىزمەتى، سانيتارلىق اۆياتسيا، الەۋمەتتىك اۋرۋلارعا، سونىمەن قاتار، توتەنشە جاعدايلاردا، پروفيلاكتيكالىق ەكپە كەزىندە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەك تۇرلەرى ەنەدى. بۇل قىزمەت بارلىق ازاماتتار ءۇشىن قولجەتىمدى.

ەكىنشىسى – جاڭادان قۇرىلاتىن مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى ۇسىناتىن ساقتاندىرۋ پاكەتى. ياعني، بۇل پاكەتكە ەنەتىن قىزمەت تۇرلەرى ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك-مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا اۋدارعان جارناسى ارقىلى جۇزەگە اسادى. ەكىنشى قىزمەت تۇرلەرىنە امبۋلاتورلىق-ەمحانالىق كومەك، ستاتسيونارلىق كومەك، ستاتسيونارلىق كومەكتى الماستىراتىن كومەك، قالپىنا كەلتىرۋ ەمدىك شارالارى، مەديتسينالىق رەابيليتاتسيا، پاللياتيۆتىك كومەك، مەيىربيكەلىك قاراۋ جانە جوعارى تەحنولوگيالىق كومەك كىرەدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى، مىندەتتى ساقتاندىرۋ پاكەتى شەڭبەرىندە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر مەن ءدارى-دارمەك ءتىزىمى كەيىنىرەك كەڭەيتىلىپ، ۇكىمەتتىڭ ءتيىستى قاۋلىسى ارقىلى بەكىتىلەدى. اتالمىش پاكەتتى الۋ قۇقىعى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋشى قر ازاماتتارىنا، قر اۋماعىندا تۇراقتى ءومىر سۇرەتىن شەتەلدىكتەر مەن ازاماتتىعى جوق تۇلعالارعا بەرىلەدى. سونىمەن قاتار، ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگى تومەن حالىق ءۇشىن تولەماقى مەملەكەت ەسەبىنەن جۇرگىزىلەدى. جۇمىس بەرۋشىلەر  جالدامالى جۇمىسشىلار ءۇشىن، ال  قىزمەتكەرلەر مەن سالىق ورگاندارىندا تىركەلگەن ءوزىن-ءوزى قامتىعان ازاماتتار وزدەرى ءۇشىن تولەيتىن بولادى. سونداي-اق، ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا قاتىسقان ازاماتتارعا ارنالعان قىزمەت ءتۇرى دە بار. بۇل ازاماتتار مەديتسينالىق قىزمەتتەردى جەكە ساقتاندىرۋ كومپانيالارىمەن جاسالعان كەلىسىمشارت بويىنشا الادى.

مىندەتتى ساقتاندىرۋ جۇيەسى 2018 جىلدىڭ ءبىرىنشى قاڭتارىنان باستاپ تولىققاندى ىسكە قوسىلادى. ال جارنا تولەۋ بيىلعى شىلدە ايىنان باستالدى. 1 شىلدەدەن باستاپ جارنانى جۇمىس بەرۋشىلەر (2017 جىلى – جۇمىسكەردىڭ تابىسىنىڭ 1 پايىزىن، 2018 جىلى – 1،5 پايىزىن، 2020 – 2 پايىزىن، 2022 جىلى – 3 پايىزىن)، جەكە كاسىپكەرلەر (اي سايىن 2 تومەنگى ايلىق جالاقىنىڭ 5 پايىزىن نەمەسە 2828 تەڭگە) تولەيدى. 2018 جىلى 1 قاڭتاردان باستاپ جۇيەگە مەملەكەت (الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان 14 سانات ءۇشىن) پەن ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار (تومەنگى ايلىق جالاقىنىڭ 1 پايىزىن نەمەسە اي سايىن 1414 تەڭگە) قوسىلادى. جۇمىسكەرلەر ساقتاندىرۋ جارناسىن 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ تولەيدى. جۇمىس بەرۋشى 2019 جىلى قاراماعىنداعى جۇمىسكەر تابىسىنىڭ 1 پايىزىن، 2020 جىلدان باستاپ 2 پايىزىن ۇستاپ، اي سايىن قورعا اۋدارىپ وتىرادى. ايتا كەتەيىك، الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا اۋدارىلعان بارلىق ساقتاندىرۋ جارناسىنا قاتىستى مالىمەتتەر اشىق تۇردە بولادى. ساقتاندىرۋ جارناسىن تولەگەن ازاماتتار ارنايى جەلىدەگى «جەكە كابينەتىنەن» تولەمدەردىڭ بارلىعىن اشىق كورە الادى.

سونىمەن قاتار، ساقتاندىرۋ قورىنا جارنا تولەۋ ارقىلى ازاماتتار قالاعان دارىگەرىنە بارىپ، ەمدەلۋگە مۇمكىندىك الادى. الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىندا اقشاسى بار ازاماتتاردىڭ ەمدەۋ اقىسى دارىگەرلەرگە سول قوردان تولەنەدى. البەتتە، مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ دامۋىنا قاراي مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسى كوتەرىلەدى. سەبەبى مىندەتتى ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە تەك مەملەكەتتىك قانا ەمەس، جەكە مەنشىك كلينيكالار دا قاتىسىپ، جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگىنە يە بولماق. كليەنت ءۇشىن بارىن سالاتىن جەكە كلينيكالاردى بىلاي قويعاندا، بيۋدجەتكە قاراپ اۋىز اشىپ ۇيرەنگەن مەملەكەتتىك ەمحانالار دا ساپا ءۇشىن قىزمەت ەتەتىن بولادى. ويتكەنى اقشا پاتسيەنتتىڭ سوڭىنان كەلەدى. مۇنداي جاعدايدا پاتسيەنت كليەنتكە اينالادى. ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ كليەنتتى كوبەيتۋ ءۇشىن ساپالى قىزمەت كورسەتۋگە، بىلىكتى مامانداردى جۇمىسقا تارتۋعا تىرىسىپ باعارى داۋسىز. مەديتسينالىق قىزمەت ءۇشىن جاسالاتىن تولەمدەر قورداعى اقشادان الىناتىن بولعاندىقتان، ەندى ەمدەۋ مەكەمەلەرى اراسىندا باسەكەلەستىكتىڭ باستالاتىنى ايقىن. ءوز كەزەگىندە باسەكەلەستىك مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرادى. كوبىرەك پايدا تابۋعا تىرىسقان اق حالاتتىلار ەمدەلۋشىلەرگە بارىنشا ساپالى قىزمەت كورسەتۋى قاجەت. ويتكەنى ەمدەلۋشىلەر قاي دارىگەرگە باراتىنىن ءوزى شەشەدى.

الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا جارنا تولەۋدەن بوساتىلاتىن ازاماتتار دا بار. ولاردىڭ قاتارىندا بالالار، «التىن القا»، «كۇمىس القا» يەگەرلەرى، «باتىر انا» اتاعىن العاندار، ءى، ءىى دارەجەلى «انالىق داڭق» وردەنىمەن ماراپاتتالعان كوپ بالالى انالار، سوعىس ارداگەرلەرى مەن مۇگەدەكتەرى، مۇگەدەكتەر، جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەن ازاماتتار، ينتەرناتتا تاربيەلەنىپ جاتقان تۇلعالار بار. سونىمەن بىرگە، بالا تۋعا، بالا اسىراپ الۋعا، 3 جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمىنە بايلانىستى دەمالىستاعى تۇلعالار، جۇمىس ىستەمەيتىن ەكىقابات ايەلدەر، ءىس جۇزىندە 3 جاسقا دەيىنگى بالانى تاربيەلەپ وتىرعان جۇمىسسىز ازاماتتار، زەينەتكەرلەر، اسكەري قىزمەتكەرلەر، ارناۋلى مەملەكەتتىك قىزمەت جۇمىسكەرلەرى، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسكەرلەرى، ەڭ تومەنگى دەڭگەيدەگى قاۋىپسىزدىك مەكەمەلەرىن ەسەپتەمەگەندە سوت شەشىمىمەن قاج مەكەمەلەرىندە ايىبىن وتەۋشىلەر، ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورلارى مەن تەرگەۋ يزولياتورلارىنداعى ازاماتتار دا جارنا تولەۋدەن بوساتىلادى.

الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنداعى جينالعان قاراجات ازاماتتاردىڭ تەگىن مەديتسينالىق كومەك الۋى ءۇشىن جۇمسالادى. جاڭا جۇيەنىڭ باستى ەرەكشەلىگى وسىندا. ياعني، بۇرىن مەملەكەت ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلعان تەگىن مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرى اتالمىش ساقتاندىرۋ جۇيەسى ارقىلى ورىندالماق. ارينە، جوعارىدا اتالعان كەيبىر مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرى بۇرىنعىداي مەملەكەت ەسەبىنەن جۇزەگە اسادى. زەينەتكەرلەردىڭ  ەم-دومى دا ۇكىمەتتىڭ موينىندا.

قىزمەت ساپاسىن ارتتىرادى

سونىمەن قاتار، مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە ەمحانا تاڭداۋ مەحانيزمى جالعاسىن تاۋىپ، جەتىلدىرىلەتىن بولادى. ياعني، مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىندە ءار ازاماتقا ەمحانا مەن اۋرۋحانا تاڭداۋ مۇمكىندىگى شەكتەلمەي، ازاماتتاردىڭ مۇقتاجدىعىنا سايكەس جەتىلدىرىلمەك. بىراق ەمحانانى ەركىن تاڭداۋ مۇمكىندىگى ازاماتتارعا جىلىنا ءبىر رەت قانا بەرىلەدى. ءبىر مەزەتتە بىرنەشە ەمحاناعا تىركەلۋگە بولمايدى. بىلايشا ايتقاندا، اۋماقتىق پرينتسيپ ساقتالۋى ءتيىس. سوندىقتان اركىم وزىنە ىڭعايلى، بارىپ-كەلۋگە قولايلى ەمدەۋ مەكەمەسىن تاڭداعانى ءجون. ول ازاماتتاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرىنە، جۇمىسىنا نەمەسە وقۋ ورنىنا جاقىن ورنالاسقان ەمحانا بولۋى ابدەن مۇمكىن. ستاتسيونارلىق ەم قابىلداۋ ءۇشىن اۋرۋحانا تاڭداۋدىڭ ءوز ەرەكشەلىكتەرى بار. ستاتسيوناردا جوسپارلى تۇردە ەم قابىلداۋ ءۇشىن تۇرعىندار الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن كەلىسىمشارت بەكىتكەن اۋرۋحانانى عانا تاڭداي الادى. مۇنداي اۋرۋحانالاردىڭ ءتىزىمى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنىڭ، الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ ۆەب-سايتتارىندا، ءباسپاسوز قۇرالدارىندا جاريالانادى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت، مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ كوزى دەۋگە ابدەن نەگىز بار. مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەننەن كەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بولىنەتىن جالپى قارجى كولەمى ارتادى. قارجى كوبەيگەندىكتەن، مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الىنىپ، جاڭادان زاماناۋي اپپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ارتىپ، جاستاردى شەتەلگە وقۋعا، تاجىريبە الماسۋعا جىبەرۋ مۇمكىندىگى ارتادى. ال ازاماتتاردىڭ مەديتسينالىق قىزمەتتەر ءۇشىن قالتاسىنان تولەيتىن شىعىندارى ازايادى. دۇنيەجۇزىلىك بانك زەرتتەۋلەرىنە يەك ارتار بولساق، ءبىزدىڭ ەلدە اقىلى كلينيكالاردا ەمدەلەتىن ازاماتتاردىڭ سانى باسىم. جالپى، ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا جۇمسالاتىن شىعىننىڭ 35 پايىزى، ياعني، ۇشتەن ءبىرى تۇرعىنداردىڭ ەنشىسىنە تيەدى ەكەن.

مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ تاعى ءبىر ۇتىمدى تۇسى – مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋعا، مەديتسينا سۋبەكتىلەرىنىڭ اراسىندا باسەكەلەستىكتى قامتاماسىز ەتۋگە، سالاعا جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىندىگىندە. ارينە، مۇنىڭ ءبارى بىردەن بولا قويمايتىنى تۇسىنىكتى جايت. بيۋدجەتتىك قارجىلاندىرۋ سالدارىنان قىزمەت ساپاسى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن ۇنەمى شىعا بەرمەيتىن مەديتسينا سالاسىن العا باستىرۋ ءۇشىن بىرنەشە جىل قاجەت.

مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – بارشاعا بىردەي مۇمكىندىكتىڭ بەرىلۋىندە. مۇندا جارنانى اركىم ءوز مۇمكىندىگىنە قاراي تولەيدى دە، ال مەديتسينالىق كومەكتى قاجەتتىلىگىنە قاراي الادى. ەگەر ءاربىر قازاقستاندىق جۇيەگە قاتىسىپ، جارنا تولەپ تۇرسا، جوعارى تەحنولوگيالىق كومەك تۇرلەرىن تەگىن پايدالانىپ، كەز كەلگەن كلينيكانىڭ كومەگىنە جۇگىنە الادى. ال قور مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەتى شەڭبەرىندە پاتسيەنتتىڭ ەمدەلۋىنە كەتكەن كلينيكانىڭ شىعىندارىن جاۋىپ وتىرادى.

قورمەن كەلىسىمشارتقا وتىرعان ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە قاراجات بولگەندە ساپالى قىزمەت پەن ازاماتتاردىڭ قاناعاتتانۋ دەڭگەيى ەسەپكە الىنادى. وسى ارقىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى ارتىپ، جۇمىس ناتيجەسى جاقسارىپ، مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ارتادى. مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ ارقاسىندا بىلىكتى دارىگەرلەر كوبەيىپ، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى ارتادى. ءدارى-دارمەكپەن، امبۋلاتورلىق كومەكپەن قامتۋ كولەمى ءوسىپ، ديسپانسەرلىك ەسەپتەگى ناۋقاستار ءۇشىن بولىنەتىن تەگىن ءدارى-دارمەك بوساتۋدا اراداعى دەلدالدار جوعالىپ، ناۋقاس ءۇشىن قولايلى جاعداي تۋىندايدى.

ەڭ باستىسى، مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەننەن كەيىن ەمحانالارداعى ۇزىن-سونار كەزەك جويىلادى. ەمدەلۋشىلەردىڭ بارلىعى الدىن-الا تىركەلگەندىكتەن، كەزەك كۇتىپ تۇرۋعا ەش نەگىز بولمايدى. قورىتا ايتقاندا، مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ مەملەكەت ءۇشىن عانا ەمەس، قاراپايىم حالىقتىڭ مۇددەسى ءۇشىن دە قاجەت.

 

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button