Интернет біртіндеп адамдардан гөрі машиналар көбірек «сөйлесетін» ортаға айналып барады. Cloudflare компаниясының мәліметінше, 2026 жылы автоматтандырылған жүйелер, боттар мен жасанды интеллект агенттерінің белсенділігі адам жасаған веб-сұраныстардан алғаш рет асып түсті. Компания алдағы бес жылда бұл айырмашылық бірнеше жүз, тіпті мың есеге дейін ұлғаюы мүмкін деп болжайды, деп хабарлайды turkystan.kz theregister.com-ға сілтеме жасап.
Cloudflare бұрын машина трафигі адам трафигінен тек 2027 жылы асып түседі деп күткен. Алайда компания басшылығы бұл межеге жоспардан шамамен бір жарым жыл ерте жеткенін хабарлады. 2026 жылғы жазда Cloudflare интернеттегі трафиктің жартысынан астамы адам емес жүйелерден келетінін мәлімдеді.
Cloudflare Radar-дың қазіргі дерегінде HTML веб-беттеріне бағытталған сұраныстардың шамамен 58,7%-ы – боттарға, ал 41,3%-ы адамдарға тиесілі. Бірақ барлық HTTP-сұраныстарды бірге есептегенде көрсеткіш басқаша болуы мүмкін.
Негізгі себептердің бірі – жасанды интеллект агенттерінің таралуы. Адам интернеттен тауар сатып алғысы келсе, бес-он сайтты ашып салыстыруы мүмкін. Ал дәл сол тапсырманы орындайтын ЖИ-агент қысқа уақыттың ішінде жүздеген немесе мыңдаған веб-бетті қарап, бағаларды, сипаттамаларды, пікірлерді және жеткізу шарттарын автоматты түрде салыстыра алады.
Cloudflare бас директоры Мэтью Принстің мысалы бойынша, адам белгілі бір тапсырманы орындау үшін бес сайтқа кірсе, AI-агент сол уақытта шамамен 5 мың сайтқа сұраныс жіберуі мүмкін. Сондықтан интернет қолданатын адамдар саны азаймаса да, машиналар жасайтын сұраныстар әлдеқайда жылдам көбейеді.
Бұл жерде «бот» деген тек спам тарататын немесе сайттарға шабуыл жасайтын зиянды бағдарлама деген сөз емес. Олардың қатарына Google секілді іздеу жүйелерінің роботтары, AI модельдеріне ақпарат жинайтын краулерлер, пайдаланушы атынан интернеттен мәлімет іздейтін AI-агенттер, бағаларды салыстыратын сервистер және түрлі автоматтандырылған бағдарламалар кіреді.
Cloudflare дерегіне сәйкес, 2026 жылғы маусымда компания анықтаған веб-краулер сұраныстарының 52%-ы AI модельдерін үйретуге бағытталған. Тағы 36%-дан астамы іздеу, AI агенттері және модель үйрету қызметтерін қатар атқаратын аралас мақсаттағы роботтарға тиесілі болған.
Cloudflare басшылығы қазіргі өсу қарқыны өзгермесе, бес жылдан кейін машина жасайтын сұраныстар адам трафигінен 1 000 есеге дейін көп болуы мүмкін деген болжам айтты.
Компания басшысы мұндай жағдайда адамдардың интернеттегі үлесін бейнелі түрде «дөңгелектеу кезіндегі статистикалық қателікке» теңеген. Яғни бұл адамдар интернетті пайдалануды тоқтатады дегенді білдірмейді. Адамдар бұрынғыдай сайттарға кіріп, видео көріп, хабарласып, ақпарат іздей береді. Тек машиналар бір адамның атынан орасан көп операция орындайтындықтан, олардың салыстырмалы үлесі күрт кішіреюі мүмкін.
Дегенмен, бұл әзірге нақты болжам емес. Ол қазіргі экспоненциалды өсім бес жыл бойы өзгермейді деген шартқа негізделген. AI-агенттерге шектеулер қойылса, сайттар роботтарды бұғаттаса немесе технологияның өсу қарқыны баяуласа, нақты көрсеткіш әлдеқайда төмен болуы мүмкін.
Cloudflare-дің өзі де бұған дейін боттардың адамдарды қашан басып озатынын дұрыс болжай алмағанын мойындаған. Алғашқы есепте бұл 2027 жылға жоспарланған еді.
Машина трафигінің өсуі сайт иелері үшін жаңа мәселе туғызып отыр. Бұрын іздеу жүйесі сайттағы мақаланы индекстеп, кейін оған оқырман жіберетін. Оқырман параққа кіріп, жарнаманы көретін немесе ақылы жазылым сатып алатын. Осы арқылы контент жасаушы табыс табатын.
ЖИ жүйесінде бұл тізбек өзгерді. Агент сайтқа өзі кіріп, ақпаратты алып, дайын жауапты пайдаланушыға бере алады. Адам бастапқы сайтты мүлде ашпауы мүмкін.
Сондықтан сайт роботтың сұранысын қабылдау үшін серверлік ресурсын жұмсайды, бірақ оның орнына жаңа оқырман немесе жарнамалық табыс алмауы ықтимал. Cloudflare осы өзгеріске байланысты контент иелеріне ЖИ краулерлерді бұғаттау немесе олардың қолжетімділігін ақылы ету құралдарын енгізіп жатыр.
Компания «Pay Per Use» моделін де дамытып келеді. Оның мақсаты – ЖИ-агент белгілі бір сайттың контентін пайдаланған кезде авторға немесе сайт иесіне шағын төлем жіберуге мүмкіндік беру. Мұндай жүйе іске асса, болашақта интернеттегі миллиардтаған машина сұранысының бір бөлігі микротөлемдермен қатар жүруі мүмкін.
Cloudflare осы мақсатта Google Chrome, Microsoft Edge және Mozilla Firefox әзірлеушілерімен бірге Private Access Control Tokens технологиясын жасауға кірісті. Ол сайттарға пайдаланушының жеке басын ашпай-ақ, сұраныстың адамнан немесе сенімді автоматтандырылған жүйеден келгенін анықтауға көмектесуі тиіс.
Бұл өзгерістер Cloudflare бизнесіне де әсер етіп отыр. Компанияның 2026 жылғы екінші тоқсандағы кірісі бір жыл бұрынғыдан 36%-ға өсіп, 696 миллион доллардан асты. Компания басшылығы мұндай өсімнің маңызды себептерінің бірі AI инфрақұрылымына сұраныстың артуы екенін айтады.
Интернет осылайша адамдар сайттарды өздері аралайтын ортадан, олардың атынан бағдарламалар әрекет ететін жүйеге қарай бет алып келеді. Болашақта адам «ең арзан билет тап» немесе «мына тауарларды салыстыр» деп тапсырма береді, ал жүздеген сайтқа кіріп, ақпарат жинап, сатып алу әрекетін орындайтын AI-агент болуы мүмкін.
