АҚШ ғалымдары биологиялық қартаюдың жеделдеуіне әсер ететін көзге бірден байқалмайтын факторды анықтады. Зерттеу нәтижесіне сәйкес, әлеуметтік тұрғыдан қолайсыз аудандарда өмір сүру ағзаның тез қартаюымен байланысты, ал бұл үрдістің едәуір бөлігі адамның эмоциялық күйімен тікелей байланысты. Ғылыми жұмыс The Journals of Gerontology, Series B журналында жарияланды, деп хабарлайды turkystan.kz.
Зерттеуді Иллинойс университетінің (Урбана – Шампейн) социологы Кристина Камис басқарған. Ғалымдар Висконсин штатында тұратын 1 440-тан астам адамның деректерін талдап, екі негізгі факторды қатар қарастырған: адамның өмір бойы өмір сүрген ортасының әлеуметтік-экономикалық жағдайы және жинақталған эмоциялық дистресс деңгейі – яғни мазасыздық, депрессия мен созылмалы стресс.
Нәтижелер көрсеткендей, әлеуметтік жағдайы төмен аудандарда ұзақ уақыт тұру биологиялық қартаюды шынымен жылдамдатады. Бұл әсердің бір бөлігі адамның психологиялық күйімен түсіндіріледі. Ғалымдар қартаюды бағалау үшін ДНҚ өзгерістеріне негізделген үш эпигенетикалық «сағатты» қолданған. Қандай әдіс қолданылса да, заңдылық бірдей болған: өмір сүру ортасы неғұрлым қолайсыз болса, ағза соғұрлым тез қартаяды.
Зерттеу барысында мазасыздық ерекше рөл атқаратыны анықталған. Депрессия мен стресс те ескерілгенімен, дәл мазасыздық белгілері әлеуметтік жағдай мен биологиялық қартаю арасындағы негізгі «делдал» фактор болып шыққан. Жалпы алғанда, қолайсыз орта әсерінің шамамен 10-13%-ы эмоциялық дистресс арқылы түсіндірілген.
Ғалымдардың айтуынша, бұл нәтижелер қолайсыз аудандарда өмір сүру міндетті түрде өмірді қысқартады дегенді білдірмейді. Алайда әлеуметтік орта мен психикалық денсаулықтың ағзаның қартаю үдерісімен тығыз байланысты екенін көрсетеді. Демек, мазасыздық пен созылмалы күйзелісті азайтуға бағытталған шаралар биологиялық қартаюдың теріс әсерін ішінара бәсеңдетуі мүмкін.
