Täuelsizdik – 30

26 mamır: ataulı künder men mañızdı oqiğalar küntizbesi

1856 jılı 26 mamırda Şoqan Uälihanov «Köketay hannıñ ertegisin» alğaş ret qağaz betine tüsirdi. Bwl kün äygili «Manas» eposınıñ jazıluınıñ bası retinde tarihqa endi.

1993 jılı 26 mamırda Türkiyanıñ Istanbwl, Bursa jäne Balakeser qalalarında qazaq aqını Mağjan Jwmabaevtıñ tuğanına 100 jıl toluına oray poeziya künderi ötti.

1995 jılı Qazaqstan Respublikası Prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ qazaq jerindegi atom qaruınıñ joyılğanı jönindegi ündeui baspasöz betinde jarıq kördi. Semey poligonınıñ aumağında soñğı yadrolıq zaryad joyıldı. Wzaq jıldar boyı köp qasiret şekken Qazaqstan halqı halıqaralıq atom zardabınıñ bükil auırtpalığın köterip keldi. 45 jıl boyına derlik Semey dalasında 459 yadrolıq jarılıs, sonıñ işinde auada 113 jarılıs jasaldı. Radioaktivtik säule alğan jartı millionnan astam qazaqstandıqtardıñ densaulığı yadrolıq jantalasa qarulanudıñ qwrbandığına şalındı.

2005 jılı Astanada Türkiya Prem'er-ministri Rejep Erdoğannıñ resmi saparı barısında Türik Respublikası Elşiliginiñ jaña ğimaratı qwrılısınıñ irgetasın qalau räsimi ötti.

2015 jılı äl-Farabi atındağı Qazaq Wlttıq universiteti TMD elderi arasında twñğış ret bedeldi halıqaralıq COMSATS ükimetaralıq wyımınıñ (Oñtüstikte twraqtı damu maqsattarındağı ğılım jäne tehnologiyalar komissiyası) müşesi boldı. Qazaqstandıq joğarı oqu ornın wyımğa qabıldau turalı şeşim Şri-Lanka astanası Kolombo qalasında ötken üylestiru keñesiniñ otırısında qabıldandı.

2016 jılı Japoniyanıñ Fuji Television telekompaniyasınıñ «Mystery All the world» (Bükil älemniñ qwpiyası) bağdarlaması Qazaqstannıñ Torğay dalasındağı geoglifter turalı tüsirilimdi bastadı. Künşığıs elinde tanımal bağdarlamanıñ körermender sanı 7 million adamdı qwraydı.

2017 jılı Parijdegi Halıqaralıq epizootiyalıq byuroğa qatısuşı elder Assambleyasınıñ 85-şi jalpı otırısında Qazaqstan Respublikası ausıldan azat aymaq dep tanıldı. Parsı şığanağı, Iran jäne Izrail' elderi atalğan märtebeni negizge ala otırıp, Qazaqstannıñ bükil aumağına mal şaruaşılığı önimderin eksportqa şığaruğa rwqsat beru turalı kelisimderin berdi.

2017 jılı Astanada Halıqaralıq Türki Akademiyasınıñ (TWESCO) basşısı Darhan Qıdıräli men Moñğoliya Wlttıq muzeyiniñ direktorı Dagvaadorjiyn Suhbaatar Ğılımi arheologiyalıq qazba jwmıstarın jürgizu turalı kelisimge qol qoydı. Eki wyım arasındağı ıntımaqtastıq memorandumına negizdelgen kelisim Moñğoliyanıñ Hentey aymağınan tabılğan köne türki keşenine arheologiyalıq ekspediciya wyımdastıruğa mümkindik berdi.

2018 jılı «Toğızqwmalaq» ziyatkerlik oyınınıñ mobil'di qosımşasın oylap tapqan Ernar Şambaev ziyatkerlik oyındı damıtuğa qosqan ülesi üşin marapattaldı. Bağdarlamaşı Ernar Şambaev Android jäne Windows operaciyalıq jüyelerine arnalğan qosımşanı äzirledi. Mobil'di qosımşa ziyatkerlik oyındardıñ äuesqoyları arasında tanımal qızığuşılıq tudırıp, Çehiyada (2013), Franciyada (2014), Qırğızstanda (2015) jäne Qazaqstanda (2017) ötken komp'yuterlik bağdarlamalar arasındağı älem çempionattarında 4 ret birinşi orındı ielendi.

2020 jılı Nwr-Swltanda «Jeñis bağı» aşıldı. Osılayşa, astana twrğındarı Ekinşi düniejüzilik soğısta qaza tapqandarğa arnalğan halıqaralıq akciyağa qosıldı. Akciyanıñ ayasında EDS-da qaytıs bolğan 27 mln qwrbannıñ esteligine 27 mln ağaş otırğızu josparlanğan.

Back to top button