ەكونوميكا جاڭالىقتارى

"كاسIپكەرلەرگە كومەكتەسۋ كەرەك"

قر پرەزيدەنتi ن.نازارباەۆ جەرگiلiكتi بيلiك وكiلدەرiنە شاعىن جانە ورتا كاسiپكەرلiكتi قولداۋدى كۇشەيتۋگە نۇسقاۋ بەردi. بiرقاتار ەكونوميكالىق ماسەلەلەر تالقىعا سالىنعان سەيسەنبiلiك كەڭەستە ەلباسى كاسiپكەرلiكتiڭ بۇگiنگi قيىندىعى تۋرالى ءسوز قوزعادى.

جىل باسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇيرىعىمەن، بۇعان دەيiن ءتۇرلi تەكسەرۋلەردەن كوز اشپاي كەلگەن كاسiپكەرلەردiڭ 2008 جىلدىڭ سوڭىنا دەيiن ءتۇرلi ورگان قىزمەتكەرلەرiنiڭ تەكسەرۋiنەن قۇتىلعانى بەلگiلi. ال بۇل جولعى شارا قاراجات قيىندىعىن شەشۋگە باعىتتالعان. "ەڭ الدىمەن بارلىق وبلىس، قالا جانە اۋدان اكiمدەرi قازiر شاعىن جانە ورتا كاسiپكەرلiكتi مۇمكiندiگi قاراستىرىلعان نەسيەلەرمەن قولداۋى تيiس" دەپ مالiمدەگەن ن.نازارباەۆ جەرگiلiكتi بيۋدجەتتi تۇزۋگە كومەكتەسەتiن كاسiپكەرلەر قاۋىمىنىڭ ەركiن ارەكەت ەتۋiنە جاعداي جاساۋ جانە ولاردىڭ جولىندا كەزدەسەتiن اكiمشiلiك كەدەرگiلەردi جويۋ كەرەكتiگiنە توقتالدى. سونداي-اق، ۇكiمەت پەن پرەزيدەنتتiك اكiمشiلiكتiڭ وسى ماسەلەنi قاتاڭ قاداعالاپ وتىراتىندىعىن جەتكiزدi.

اشتىقتىڭ اۋىلى الىس

بىلتىر قارجىلىق داعدارىسپەن باس قاتىرعان الەمدiك نارىق بۇگiندە ازىق-تۇلiك قاۋiپسiزدiگiنە الاڭداۋلى. بiرقاتار دامۋشى ەلدەردە اشتىقتىڭ كەسiرiنەن ساياسي تۇراقتىلىققا قاتەر ءتونiپ، ونسىز دا سىن كوتەرمەيتiن الەۋمەتتiك احۋال شاتقاياقتادى. قۇدايعا شۇكiر، مۇنداي كەلەڭسiزدiك قازاقستاندا بولماق ەمەس.

ۇكiمەت مۇشەلەرiمەن بولعان كەزدەسۋدە قر پرەزيدەنتi ازىق-تۇلiك باعاسىنىڭ شارىقتامايتىنىن جانە تاماق تاپشىلىعىنىڭ ورىن المايتىندىعىن مالiمدەدi: "ەل iشiندە ەڭ قاجەتتi دەگەن تۇتىنۋشىلىق تاۋار باعاسىنىڭ، اسiرەسە، ازىق-تۇلiكتiڭ تىم قىمباتتايتىنى تۋرالى سىبىس ءجۇر. استانانىڭ ون جىلدىعىن تويلاپ بولىسىمەن، باعا اياق استىنان شارىقتاپ كەتەدi دەيتiندەر دە بار. بۇلار — نەگiزسiز، جالعان سىبىستار. بۇعان ەشكiم سەنبەۋi تيiس. ەشقانداي توسىن قىمباتشىلىق پەن ازىق-تۇلiك تاپشىلىعى بولمايدى". نازارباەۆ ءسۇت، ماي، قانت، كۇرiش پەن ەت سەكiلدi ادامدارعا ەڭ قاجەتتi دەگەن ازىق-تۇلiك تۇرلەرiنiڭ قورى تۇزiلگەنiن، قر ازاماتتارىنا كەرەكتi تاۋار تۇرلەرiن ەكسپورتتاۋ كولەمi شەكتەلگەنiن جانە بارلىق ايماقتاردا استىق پەن ۇننىڭ تۇراقتاندىرۋ قورى قۇرىلعانىن جەتكiزدi. مەملەكەتتiك بيۋدجەتتi قايتا قاراۋ ناتيجەسiندە، شىعىنداردىڭ الەۋمەتتiك بولiگiنە ارنالعان قاراجات كولەمi 30 ملرد. تەڭگەگە ارتقان. تەك زەينەتاقى مەن جاردەماقى وسەدi دەگەن حابار قۇلاققا تيiسiمەن، باعانى شارىقتاتىپ جiبەرەتiن اشكوز الىپساتارلار قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسىنا تاعى دا قول سالماسا بولدى.

بالالارعا قيانات ەتۋگە بولمايدى!

قر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتiك قورعاۋ مينيسترلiگiنiڭ ۇيىمداستىرۋىمەن، بالالار ەڭبەگiنiڭ ەڭ ناشار تۇرلەرiنە قارسى كۇرەس جونiندەگi ۇلتتىق ۇيلەستiرۋ كەڭەسiنiڭ كەزەكتi وتىرىسى بوپ ءوتتi.

مينيسترلiكتiڭ ءباسپاسوز قىزمەتi حابارلاعانداي، بەسiنشi رەت ۇيىمداستىرىلعان بۇل شاراعا مينيسترلiك قىزمەتكەرلەرiمەن بiرگە ۇكiمەتتiك ەمەس ۇيىمدار مەن حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ (حەۇ) وكiلدەرi قاتىسقان. بالالاردى اۋىر جۇمىس پەن ەڭ ناشار جۇمىستارعا كۇشتەپ جەگۋگە تىيىم سالاتىن حەۇ-نىڭ №182 حالىقارالىق كونۆەنتسياسىن قازاقستاندا iسكە اسىرۋ ماسەلەسi كۇن تارتiبiنە قويىلدى. بۇگiنگi تاڭدا رەسپۋبليكامىزدا بالالار ەڭبەگiن جەڭiلدەتۋگە سەپتiگiن تيگiزەتiن ءتۇرلi قۇقىقتىق بازا مەن زاڭداردى ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋدiڭ تيiمدi مەحانيزمدەرi قاراستىرىلعان. ەڭ باستىسى، قر ەڭبەك كودەكسiندە بالالار ەڭبەگiنiڭ ەڭ ناشار تۇرلەرiنە تىيىم سالۋ، كامەلەتتiك جاسقا تولماعان بالالاردىڭ ەڭبەگiن قورعاۋ مەن ولاردىڭ ەڭبەگiن رەتتەۋ ماسەلەلەرi قامتىلعان. 2007 جىلى قۇرىلعان بالالار ەڭبەگi پروبلەماسى جونiندەگi اقپاراتتىق-رەسۋرستىق ورتالىقتا قاجەتتi اقپاراتتىق ماتەريالداردى الۋعا مۇمكiندiك بار. مۇنداي قادامنىڭ قوعامنىڭ اتالعان پروبلەمادان حاباردار بولۋىنا وڭ ىقپال ەتەتiنi ءسوزسiز.

جەمقور شەنەۋنIكتەرگە تىيىم

بۇرناعى كۇنi الماتى قالاسىنىڭ اكiمدiگiندە ا.ەسiموۆتiڭ باستاماسىمەن، جەمقورلىقپەن كۇرەس جونiندەگi الماتى ايماقتىق كوميسسياسىنىڭ العاشقى كەڭەيتiلگەن وتىرىسى بولىپ ءوتتi. وتىرىستا قالا اكiمi جەمقور شەنەۋنiكتەردi تۇساۋلاۋعا تاپسىرما بەردi.

قازiرگi كەزدە قازاقستاندا جەمقورلىقپەن كۇرەس اۋقىمدى تۇردە جۇرگiزiلۋدە. قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ قارماعىنا "شەلەك جالاعاندارمەن" بiرگە "ايران iشكەندەر" دە تۇسە باستادى. اپتا باسىنداعى "الماتى قالاسىنداعى جەمقورلىقپەن كۇرەس ماسەلەسiنiڭ جاعدايى تۋرالى" تاقىرىبىندا وتكiزiلگەن كەڭەسكە قاتىسقان قالاداعى اتقارۋشى بيلiكتiڭ، قۇقىق قورعاۋ جانە ارناۋلى ورگان وكiلدەرi، سونداي-اق، "نۇر وتان" حدپ الماتى قالالىق ءبولiمiنiڭ توراعاسى قوعامدى iشتەن iرiتەتiن جەمقورلىقتىڭ تۇبiرiنە بالتا شابۋدىڭ توتە جولدارىن تارازى باسىنا تارتتى. الماتى قالاسىنىڭ پروكۋرورى جاقسىلىق بايتۇكباەۆ سوڭعى ءۇش جىلدا پروكۋرورلىق تەكسەرۋلەر ناتيجەسiندە 1000-نان استام زاڭبۇزۋشىلىقتار تiركەلiپ، 50-گە جۋىق قىلمىستىق iس قوزعالعانىن مالiمدەدi. 1100-نان استام شەنەۋنiك جەمقورلىققا جول بەرگەنi ءۇشiن زاڭ جۇزiندەگi ءتۇرلi جازالاردى تارتقان. الماتى اكiمi احمەتجان ەسiموۆ اسiرەسە، جەر، قۇرىلىس، شاعىن جانە ورتا كاسiپكەرلiك، كەدەندiك سالىقتار مەن سالىقتان جالتارۋعا قاتىستى ماسەلەلەرگە باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتiگiن ايتتى. مەملەكەتتiك قىزمەتكەرلەردiڭ شاعىن جانە ورتا كاسiپكەرلiك وكiلدەرiنiڭ جۇمىستارىنا زاڭسىز ارالاسۋىن توقتاتۋ كەرەكتiگiن تiلگە تيەك ەتكەن ەسiموۆ تيiستi ورگان وكiلدەرiنە قىزمەت بابىن اسىرا پايدالانعان، جەمقورلىققا ۇرىنعان شەنەۋنiكتەردi انىقتاۋعا تاپسىرما بەردi.

ءنازيا جويامەرگەنقىزى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button