ТҮРКIСТАН БАҒЫ

Соңғы жылдары денсаулығына байланысты Түркiстанға бiржолата қоныс тепкен танымал қаламгер, белгiлi әдебиет сыншысы Құлбек Ергөбек "Түрiк дүниесiнiң ортақ астанасы" (Н.Назарбаев) жайында кiтап жазу үстiнде. Кiтап көне Түркiстанның бағзы тарихы, бойын тiктеген бүгiнгi халi, ертеңгi тағдыры жөнiнде ой-толғаныс.

Ертеде…

Иә, ертеде Түркiстанда "Жиһан бақ" аталатын бақ болыпты. Оның iшiн атпен жүрiп алты күн араласаң о шетi мен бұ шетiне шыға алмайтын болсаң керек. Ханның жүйрiк аты арқанын үзiп кетiп, шабармандар "Жиһан бақ" iшiнен алты ай iздеп зорға тапқан деседi.

Сырдың бойы сыңсыған орман, Түркiстан өңiрi толы тұтасқан тоғай болған деседi. Басын көкке көтерiп, тамырын тереңге жiберiп, небiр нарқамыстар өсiптi. Небiр жыртқыш аңдар жүрiптi нарқамыс арасында. Өткен ғасырларда iс-сапармен Түркiстан өңiрiне тарантаспен саяхаттаған жиһанкездерге Сыр жолбарысы қауiп төндiрер екен. Ұмытпасам, сондай жазбаның бiрiн талантты тәржiман, қаламгер, әзiз адам Әбiлмәжiн Жұмабайұлы қазақшаға аударып "Қазақтар" аталатын кiтабында бастырды.

Түркiстан өңiрiнде аң-құстың жыртылып-айырыларын "Н.А.Северцевтiң Түркiстан хайуанаттарын көлбей және тiгiнен зерттеуi" аталатын Мәскеуде 1873 жылы басылған кiтапты оқыған кiсiнiң көзi жетедi. Императордың жаратылыстану, антропология және этнографияға жантартушылар қоғамы арқылы жарық көрген кiтап менде сақтаулы.

Тұма-бастауын қарт Қаратаудан алып өзара сырласқандай сылдырай табысып, жамырай жарысып Сырға қарай жөңкiле жөнелетiн сан тармақты өзендер болыпты. Ол өзендер де жоқ бұл күнде. Қаратаудың ботагөз бұлақтарының әсем көзi тартылып кеткен. Сол өзендердiң бiрi Қаратаудан құлап, қаланы қақ жарып, жарықтық Ясауи кесенесiн солтүстiк шығыс жағынан орай өтiп Сырдарияға қарай сырғып кете барады екен. Бүгiнде өзен жоқ, қалада шағын арнасы жатыр күл-қоқысқа толып.

Ертеде аталарымыз "Көкше құрақ, көкше құрақ болған көлге тұрақ" деп жырлаған. Бүгiнде көкше құрақ та жоқ, көл де жоқ.

Ну орман, қалың тоғай, нар қамыс, сыңсыған көкше құрақ – қолдан егiлiп, бапталған "Жиһан баққа" қосылып, табиғи тамырласып Түркiстанға әр берген, сән берген, абат баққа айналдырған. Андыздаған аңыздар, ғажайып әфсаналар содан туады. Содан да Түркiстан бауырындағы адамзатқа омырауынан сүт саулаған, қойнауынан құт дарыған қайырлы мекенге айналған.

Бүгiнде баяғы "Жиһан бақ" жоқ әрине!

Дегенмен, Түркiстанның шығысынан батысына қарай бiрсыпыра жердi алып жатқан әдемi бақ бар едi. 1999 жылы Алматыдан келiп қала әкiмiнiң орынбасары болып аз уақыт қызмет iстегенде мың болғыр Өмiрзақ Әметұлына айтып сол бақты жекешеленуден сақтап қалған едiм.

Ендi бiлiп отырмын, сол "Түркiстан бағы" сатылып кеткен. Ендiгi күнi не болар? Барып көрмедiм. Тоз-тозы шықпаса не қылсын? Өзектi өртер өкiнiш көп әрине.

Төс соққылап "Түркiстан, Түркiстан!" – дей бергенмен жәдiгер қала қарадай көркейiп кете қоймайды. Көркейту үшiн перзенттiк пейiл керек. Сондай перзенттiк пейiлдi Түркiстандағы Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрiк университетiнiң 100 га жердi алып жатқан бағын егiп баптаған бағбаннан көрдiм. Әңгiме сол бақ, оны бастаушы-баптаушы ботаник ғалым Құлахмет Байжiгiтов туралы.

Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрiк университетi құрылған 1992 жылы Түркiстан қаласының төл перзентi академик Иса Омарұлы Байтулин университеттiң сол кездегi президентi Мұрат Жұрынұлына ұсыныс айта келедi. Ол ұсыныс Түркiстанда ботаникалық бақ ашу туралы. Себебi ол кiсi осы өңiрдi, яғни Сырдария, Қаратау өңiрлерiнiң өсiмдiктер дүниесiн (флорасын) зерттеп, Түркiстан климатының соңғы елу жылда қатты өзгергендiгiн байқаған болатын.

Сырдарияның Қазақстандағы алып жатқан аумағы 1400 шақырымды құрайды. Бұрын Сырдария тасып, жылға-жылға суға толып, өзеннiң суы арнасынан асып, соның салдарынан өзеннiң екi жағалауында қалың тоғай қаптаған. Сол тоғай бұл өлкенi Қызылқұмның ыстық желiнен қорғаған. Кейiн мақта шаруашылығы дамығаннан кейiн, өзен суын көп жерден бөгеп, пайдаланудың әсерiнен судың көлемi азайып кеттi. Өңiрдiң құрғақ тартып, сыңсыған қалың тоғайдың құруына әкелген жағдай осы! Қазiр ол тоғайды Сырдария жиегiнен ғана кездестiресiз.

Екiншi бiр жағдай Сыр алқабын құрғақшылықтан сақтайтын қарт Қаратаудан бастау алып ойпаңға қарай жамырай ағатын өзендер болатын. Қарт Қаратау бойынан комбинаттар салынып қорғасын өндiрiле бастағалы, ол өзендердi құрайтын сұлу көздер – ғажайып көлдер құрып кеттi. Бағзыда көне шаһардың шығыс жағындағы Шошқа көл жылда арнасынан асып-тасып, Түркiстанға дейiн келетiн болған. Қазiргi таңда ол да тартылып кеткен.

Қысқасы, осы сияқты бiрнеше себептердiң салдарынан климаты өзгерген Түркiстан – экологиялық қасiреттi өңiрге айналып отыр. Кезiнде Түркiстанда туған, көне қалада педагогикалық училищеде оқыған, Қазақстанның iшiн былай қойып, көптеген шетелдерге танымал Иса Омарұлы Байтулин бұл жайларды жақсы бiледi. Халықаралық конференция, конгрестерде талай рет қабырғасы қайыса тұрып баяндама жасаған. Келелi ойларын кеңеске салған. Қайтсек даңқты Түркiстан уалаяты жерiн тұзданудан, шөлейттенуден сақтаймыз? Өзара байланыста өрiстейтiн, өзара ықпалмен қалыпты күй кешетiн Түркiстан климатын қалай сақтаймыз? – деп бiралуан ой кешетiн академик Иса Омарұлы!

Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрiк университетi ашылғанда оны Түркiстанға жетелей жөнелген – туған жер табиғатына қайтсек болысамыз деген жанды жегiдей жеген жайтаптырмас ой!

Иса Омарұлы Түркiстанда ботаникалық бақ ашу керек екендiгiн жете түсiнiп, ретiнде Өкiлеттi Кеңес төрағасы Н.К.Зейбек алдына тартты. Обалы не, ол да қарсы болмады. Бiрақ, жақсы ой, жарқын идеяны жүзеге қалай асыру керек?

Түркiстанда ботаникалық бақ ашу үшiн алдымен жанын аямбас-жансебiл адам, жақсы маман қажет! Алматыдағы Қазақтың егiншiлiк ғылыми-зерттеу институтының лаборатория бөлiм меңгерушiсi Құлахмет Байжiгiтовке қолқа салды. Өзiн Иса Байтулин шәкiртiмiн деп есептейтiн ол ұстаз ұсынысына келiстi. 1993 жылы маусым айында Түркiстанға бiржолата келдi.

Биолог ғалым Құлахмет Байжiгiтов бұл бақтың ғылыми негiзде салыну қажеттiгiн және оның өзiндiк белгiлi ғылыми жобасы болу керектiгiн айтады. Бұл мәселенi өзi қолға алып, Алматыдағы Казгипрограф (қалалардың бас жобасын жасайтын мекеме) мекемесiнiң бас инженерi Татьяна Жүрсiнғалиқызымен бiрiгiп жобаны дайындауға кiрiстi. Иса Омарұлы Байтулин бұған дейiн Ұлттық Ғылым академиясының бағын жасаған, ел аралап, жер көрген тәжiрибелi адам, айтулы ғұлама. Мiне, сол ұстаз басшылық жасады. 1994 жылы ботаникалық бақтың жобасы дайын болады. Ол Ұлттық Ғылым Академиясы қарамағындағы Қазақстанның бас ботаникалық бағының ғылыми кеңесiнде қаралып, бекiтiлдi.

"– Жалпы ботаникалық бақ оңтүстiк америка, солтүстiк америка, сiбiр, орталық азия дегендей бiрнеше зоналарға бөлiнсе, бұл ботаникалық бақ олай емес, өзгеше ерекшелiкке құрылды– дейдi Құлахмет Байжiгiтов.

Ботаникалық бақ үш бөлiмнен тұрады: дендрари секторы, қандай декоративтi ағаштар өседi, қандай жемiс ағаштарының питомниктерi бар екенiн эксперимент бөлiмi қарайды.

Қазақстанда бес топырақ климат зонасы бар. Осы климат зоналары осы ботаникалық баққа салынуы қажет. Ботаникалық бақтың аумағы 104 гектар жердi алып жатыр. Бақта 28 питомниктiң түрi бар".

Түркiстан қаласы шаруашылық аймақ болғандықтан, жемiс ағаштарының бiрнеше түрi бар. Өзбек ағайындар көршiлес Өзбекстан, Түркiменстан, Тәжiкстанның барлық аймақтарында өсетiн жемiс ағаштарының түрлерiн (алманың, өрiктiң т.б) Түркiстанға әкелiп өсiрген. Оларды зерттеп, бiрнеше питомниктерiн осы ботаникалық баққа әкеп отырғызды. Қосқорған мекенiнде тұратын бiр кiсiнiң үйiнде шабдалының 12 сорты бар екен. Оның бiрiншi сорты мамыр айының аяғында пiседi. Онан кейiнгiлерi әрбiр он күн сайын пiсiп, қазан айының 15-не дейiн барады. Шабдалы ешқандай сақталмайтын жемiс. Оның көп уақытқа дейiн базарларда сатылуы осыған байланысты. Туа бiттi бағбанға барып қолқа салуға тура келдi. Құлахмет бағбан кiсiлiгiн сақтап кiшiрейiп барды.

Түркiстан, Кентау өңiрлерiнде сары өрiктiң 28 сортын кездестiресiз. Алманың да бiрнеше сорттары бар. Осылардың барлығын зерттеп, ботаникалық баққа байырқаландыруға Байжiгiтов барын салды. Одан басқа жидектердiң де бiрнеше түрлерiн жинаған. Айтулы өңiрдi алып жатқан бақ осындай жансебiлдiкке бiттi.

Бүгiнгi таңда ботаникалық бақта декоративтi сәндiк ағаштар мен жемiс ағаштарының 127 тұқымы бар. Олар 59 атаға, 28 әулетке жатады. Бұл ағаштардың барлығы ғылыми негiзде егiлген. Ал ол ғылымның теориясын жасаған Иса Омарұлы Байтулин. Ол қандай теория?

"– Түркiстан өңiрi жаз айларында өте ыстық болады. +45° кейде +50°-қа дейiн көтерiледi, ал қыста -20°, қара суықтың есебiнен кейде -30° қа дейiн төмендейдi. Осындай ауа райының жағдайына төзетiн декоративтi ағаштар мен жемiс ағаштарының тiзiмiн жасайды. Ондай ағаштар қайда өседi? Мысалы, бiр декоративтi ағаштың түрi Өзбекстанда өссе, сол ағаш Жезқазғанда да өседi. Яғни бұл ағашты бiзде өсiруге болады, суыққа да, ыстыққа да төзiмдi ағаш. Ботаникалық бақтағы ағаштың 127 тұқымы болса, оның 98-i декоративтi ағаш, соның 80 түрi бұрын Түркiстанда өспейтiн. Ендi қалыптастырып, оларды халыққа ұсынып отырмыз" – дейдi бағбан Байжiгiтов!

Университет ботаникалық бағын дендрари, розари, сиренгарилер бар. Бақта роза гүлiнiң бүгiнгi күнi 15 түрi өседi. Бұл басқа ботаникалық бақтарда жоқ. Сиреннiң оннан аса түрi өседi. Сондай-ақ, ақ қайың да бар. Негiзi ақ қайыңның жүзден аса сорты бар. Оның бiздегiсi бiр ғана түрi. Ботаникалық бақта жемiс ағаштарының 30-дан аса сорты жиналған. Оны үшке бөлуге болады: қортық түрi (карликовый формасы), жартылай қортық, яки орта бойлы түрi (полукарлик формасы) және сұңғақ бойшаң түрi (высокорос формасы). Түркiстан желдi өңiр. Байжiгiтов зерттей келе, бiздiң климаттық жағдайға қортық алма түрiнiң қолайлы екенiн, жатаған ағаш желге ұрынбай көп жемiс беретiнiн анықтады.

Ағашты егудiң өзiнiң технологиясы болары хақ. Мәселен, ағаш биiк болған сайын жел шайқап жемiстерi пiспей төгiлiп қалады. Сондықтан қортық алма ыңғайлы. Бiрақ Түркiстандағы көп бағбандар биiк ағаштар отырғызады. Оның араларын сирек қылады да арасына тұрмысқа қажеттi түрлi көкөнiс егедi. Бұл – жердi ұтымды пайдалану ниетiнен туған жайт. Аз жерден тиiмдi түрде көп өнiм алу шарасы!

Ботаникалық бақтың қоныс тепкен жерiнен бұған дейiн тұрғындар өнiм ала алмаған. Себебi, топырақтың механикалық құрамы сазды сары топырақ. Су болмаса қатып қалады, су болса, ерiп кетедi. Ол топырақтың қалыңдығы бiр метр ғана! Әрi қарай тас. Өйткенi бұл жер Қаратаудың аяқталар етегi. Бұл топырақтың құнарлылық бонусы 1% пайыз. Салыстырмалы түрде айтатын болсақ, Сайрамда 3,5% пайыз, Солтүстiк Қазақстанда 8-10% пайыз. Осыдан Түркiстан топырағы құнары қаншалықты жүдеу, жұтаң екенiн көруге болады. Сондықтан бұл жердегi өнiмнiң 70% пайызы тыңайтқышқа байланысты. Қолдан жемдеп тыңайтып отырмасаң өнiм бермейдi.

Бұл – кәнiгi бағбан Байжiгiтовтiң түйгенi!

Құлахмет Байжiгiтовпен әңгiме-дүкен құрып отырмыз. Ертеректе Отырар музейiн жасақтау жолында жанын пида етуге бар фидайы жан – Асантай Әлiмовпен сұхбаттасқан жайымыз бар. Одан кейiнгi кездестiрген "қияли"-ғұлама – Құлекең. Түркiстан қаласын, жалпы Түркiстан өлкесiн көгалдандыру мықтап қолға алынбаса – қуаңшылық жәдiгер қаланың ажарын алып, базарын тарқатады. Жылдан жылға қоныс аударып, көшiп келушiлер көбейiп, жергiлiктi тұрғындар саны артып келе жатқан қала климаты қалыпқа келiп жасаң тартпаса, экологиялық жадап-жүдеушiлiкке түсiп тұрмысқа қолайсыздана берерi хақ! Тартылған Арал теңiзi тұзының ұшып жетуi, жердiң тұздануы, Қаратау су бұлақ көздерiнiң тартылып, жердiң қуаң тартуы – Түркiстан аймағын жұмақ өңiрден жұтаң өңiрге айналдырып барады. Оның үстiне Кентау кен өндiру комбинатының жерасты суларын ластауы, қалдықтарының ауамен ұшып келуi – адам денсаулығын бұзады. Қазiргi таңда Түркiстан уранды аймақ. Айнала уран өндiрiс орындарының ашылуы – Түркiстандай тарихи аймақты қасiреттi аймаққа айналдыра түсерi тағы бар.

Демек, көне Түркiстан климатын қалпына келтiру, өзiн тарихи-туристiк кешендi орталыққа айналдырып, өркендету оңай шаруа емес. Алдымен – Түркiстан климатын қалыпқа келтiру жөн. Ол үшiн Түркiстанды көгалдандыру керек! Түркiстан көгалданса – абаттанады. Мiне, осындай мақсатпен биыл ботаникалық бақтан 100 мыңнан аса көшет дайындалды қала үшiн.

Әрине, қалаға көшет берудейiн берiп-ақ жатырмыз. Бiрақ, Елбасының "Жасыл ел" бағдарламасын бетке алып, көшелерге бiз ұсынған көшеттердi шықсыз суға салып, "iс бiттi, қу кеттi" дегендей сырғаңсып сырттап кету – олардың өлiп тынуына әкелiп отыр. Оны қадағалап жатқан әкiмшiлiк жоқ.

Бiздiң ботаникалық бақта теректiң оннан аса түрi бар. Олардың өзiндiк ерекшелiктерi мол. Солардың iшiнде "колифорния терегi" аталатын тегi бар. Оны тек қаңтар айында ғана дайындау қажет.

Осы бақтың басшысы Құлахмет Байжiгiтов 1996 жылы осы колифорния терегiнiң 30 мың қаламшасын дайындап, Қазбек би көшесiне барар жолдың жиегiндегi 3 шақырым жерге үш қатардан 9 шақырым жерге отырғызған. Қалашықтың сыртына желден қорғау үшiн тағы да 28 қатар терек отырғызды. Бiрақ қазба құдықтарының суы жетiспей, судың тапшылығынан көбi қурап қалады. Қ.Байжiгiтов "Ботаникалық бақ ғылыми өндiрiстiк мекеме болғандықтан, оған кез-келген адам басшылық жасауға болмайды, онда қарапайым жұмыс iстейтiн адамның өзi маман болу қажет және ол жүрегiмен iстеу керек, жалпы агрономдардың да қолынан келмейтiн iс. Ағаш ексе болды өсе беретiн нәрсе емес" деп құдайдың зарын қылады.

Түркiстандағы қара ағашты Иқанға дейiн, Кентауға дейiн Садыл Ахмет деген кiсi еккен. Соның арқасында көгерiп, көбейген. Түркiстанда ағаш өсiру деген оның iшiнде қылқан жапырақты ағашты өсiру өте қиын iс. "Шымшық сойса да қасап сойсын" деген сөз осыдан қалса керек.

Құлекең алдымен 100 га жерге бау екккен практик. Бiрақ, бақ алғашқы жобадан бастап ғылыми негiзде өрiстедi. Практика теорияға жетеледi. Ол – докторлық диссертацияға отырды.

Ботаникалық бақтың материалынан Қ.Байжiгiтов диссертациясын Ресейдiң, Сiбiрдiң ғалымдары жоғары бағалады.

Ботаникалық бақты алғаш медицина мамандары жасаған. Олар дәрiлiк өсiмдiктер жинаған. Бiздiң ботаникалық бақта дәрiлiк өсiмдiктен облепиха бар. Боярка секiлдi декоративтi дәрiлiк ағаштар да бар. Оның екi сортының 60-тан аса ағашы өсiп тұр. Оның жемiсi жүрекке, қан қысымына өте пайдалы.

Түркiстанға келген әрбiр адам (туристер, қонақтар) бiр тал егiп кетсе екен деген мақсатпен "Достық аллеясы" салынды. Ұзындығы 700 метр. Әрбiр студент университет қабырғасын аттағанда бiр ағаш егу керек, өзi бiтiргенше қарап, келесi студентке дайындап кетсе, бiз көп ұзамай жасыл Түркiстанға айналамыз. Осыны университетте бәрiмiз қолға алуға тиiспiз.

Түркiстанда осындай бақ жасап, бақытқа кенелген ғалым Байжiгiт Құлахметовпен әредiк-әредiк әңгiме-дүкен құрысамыз. Ұдайы әңгiмелеуге ол кiсiде уақыт бола бермейдi. Құлекең Қ.А.Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрiк университетi жанынан құрылып, тұтас Түркiстан бағына айналып келе жатқан бақ жайында, оның баянды болашағы хақында толғанады.

Мұндай университет жанынан ашылған ботаникалық бақ Қазақстанның бiрде бiр қаласында жоқ. Ботаникалық бақ бiздiң мақтанышымыз. Алматыда Қазақстанның мемлекеттiк ботаникалық бағы бар. Ол – 1934 жылы ашылған. Он¬да бүкiл институттар жұмыс iстейдi. Ал басқа елдерде, соның iшiнде Ресейдiң әрбiр университетiнiң қарамағында кiшiгiрiм ботаникалық бақтары бар.

Бiз ботаникалық бағымызды сақтап, көлемiн кеңейтуiмiз керек. Ботаникалық бақ – ашық аспан астындағы музей. Халықтың дем алатын орны болуы керек.

Мiне арман!

Арман қартаймайды.

Қазiргi таңда ботаникалық бақтың бизнес жоспары жасалып жатыр. Жыл сайын кемiнде декоративтi ағаштың 100 мың қаламшасын, жемiс ағаштарының 100 мың қаламшасын дайындайтын болсақ, ботаникалық бақ өзiн өзi қаржылай қамтамасыз ететiн болар едi. Бiрақ оған арнайы топ құру керек. Көшет дайындаудың бiрнеше ғылыми әдiстерi бар. Дендрари ғылымында көшеттi ағаштың шыбығынан емес көзiнен (глазок) пайдаланады.

Ботаникалық бақтың көлемiн кеңейтiп, теплицаға өсiмдiктер, гүлдер өсiруге болады.

Түркiстан өңiрi итсигек секiлдi техникалық өсiмдiктерге бай. Осыларды зерттеп, пайдаланатын болсақ, экологиялық таза өнiм алуымызға болады. Өсiмдiктердiң зиянкестерiне пайдаланатын химикаттар өсiмдiкке өте зиян.

Алда не iстеу керек? Ботаникалық бақты ғылыми өндiрiстiк орталыққа айналдыру керек, көшет өндiру, тағы да тың түрлер табу керек.

Мiне, Алматыдағы салқын үй, салулы төсегiн тастап, Түркiстанға келген жансебiл ботаник ғалымның арманы!

Жасырар несi бар, кеше ғана министрлiкке Елбасы көзi – "жауапты хатшы" болып қызмет ауыстырып кеткен Серiк Пiрәлиев екеумiз екi жақтап "Сенатта қарап, осы ботаникалық баққа негiзiн салушы ретiнде Сiздiң атыңызды берейiк" дедiк. Құлахмет оқымысты шыр-пыры шығып қарсы болды. "Түркiстан бағы" атасақ жетедi дейдi ол.

Түркiстан бағы…

Апыр-ау, ол да жөн.

Бағзыдағы "Жиһан бақ", күнi кешегi "прихватизацияға" ұшыраған "Түркiстан бағы" өтеуiне жүрсе-жүрiп те қалар-ау – бiздiң бақ!

Бақты айтамыз-ау, қала халқы бiр мезгiл ауа жұтып, сейiлдер, сейiлдер де перзенттiк пейiлдерге кенелер. Түркiстандағы парк те жекешеленiп, есебiн тауып, екi асайтындардың қолында кеттi. Қала паркi iшiнен кезiнде орайына қарай арнайы жүйемен жоспарлана салынған "Спорт сауықтыру кешенi" де басқа сипатты мекемеге айналып кеттi. Кезiнде аяқталған ғимаратқа орынсыз жұмсалған қаражатты айтпағанның өзiнде Парктi тiрiлту үшiн жасалған ғимарат пәнiне орай жасақталу орнына өзге мекемеге айналып кетуi көңiл көншiтпейдi.

Түбi бiр, туысқан Түркияда болғанда көрдiк. Қалаларда босаған аядай жер болса Ататүрiк атындағы қор немесе Ататүрiк атындағы "Түрiк тарих, тiл қоғамы" ол жердi сатып алып, Ататүрiк атындағы парк, саябақ жасап, ұлттық байлыққа, халық демалатын орынға айналдырады екен. Бiз неге осы дәстүрге ден қоймаймыз? Түркiстандағы қала паркiн мемлекет қарауына қайта алып Елбасы Н.Ә.Назарбаев атындағы парк жасауға тиiстiмiз. Бұл – кейбiр келте ойлаушылар тiлге тиек етердей Елбасына жағыну емес, халық байлығын халыққа қайтару, ортақ пайдаланар орынға айналдыру! Бұл – бүгiнгi өмiрге келешектiң көзiмен қарау! (Ал, әлгi ғимаратқа орынсыз жұмсалған қаржы – дербес әңгiме еншiсi! Онымен Елбасы жолдауына орай Сыбайлас жемқорлықпен күресушi органдар айналыса бастаса тiптi игi).

Иә, Түркiстанда бiреу бақ жасайды. Бiреу, жең үшiнен жалғасып бар бақты құртады. Шерхан аға Мұртазаша айтқанда "Бiр кем дүние!"

"Түркiстан бағы" көзге қуаныш, көңiлге жұбаныш! Сен жойымпаз адамның назарында емес, жасампаз адамның жанарында бол "Түркiстан бағы"!

Түркiстандай империялық қысымнан азат жәдiгер қаланы абаттандыруға себепшi бол!

Құлбек ЕРГӨБЕК

Редакция таңдауы

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі солай жалғасады. Осы орайда, қазақ халқының «Байлық − қолда еріген мұз, бала...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...
itogi2

Еуроодақ Ресейге қарсы санкцияны мақұлдады

Еуроодаққа мүше 27 елдің елшілері ресейлік оппозиционер Алексей Навальныйға байланысты Ресейге қарсы...
0bd7f6a7 b1db 40fd a1e5 edaabbd7e472

БҒМ 1 наурыздан бастап мектептерде сабақ қалай өтетінін түсіндірді

Білім және ғылым вице-министрі Шолпан Каринова 1 наурыздан бастап мектептердегі рұқсат етілген...
302b802a 522d 47a0 be77 10264172f102

Алматыда коронавируспен күрескен дәрігерлердің құрметіне ескерткіш қойылады

Алматы қаласының әкімі Бақытжан Сағынтаев Instagram парақшасында бұл ескерткіш медицина қызметкерлеріне деген алғыстың...

Жаңалықтар

Еуроодақ Ресейге қарсы санкцияны мақұлдады

Еуроодаққа мүше 27 елдің елшілері ресейлік оппозиционер Алексей Навальныйға байланысты Ресейге қарсы санкцияны мақұлдады, деп хабарлайды Inbusiness.kz порталы РИА Новости агенттігіне сілтеме жасап. Агенттіктің...

БҒМ 1 наурыздан бастап мектептерде сабақ қалай өтетінін түсіндірді

Білім және ғылым вице-министрі Шолпан Каринова 1 наурыздан бастап мектептердегі рұқсат етілген аралас форматта оқыту барысын түсіндірді. Вице-министр Facebook-тегі парақшасында 1 наурыздан бастап Қазақстан Республикасының...

Алматыда коронавируспен күрескен дәрігерлердің құрметіне ескерткіш қойылады

Алматы қаласының әкімі Бақытжан Сағынтаев Instagram парақшасында бұл ескерткіш медицина қызметкерлеріне деген алғыстың символына айналатынын атап өтті. «Бүгін Алматының медицина мен жазушылар қауымдастығының өкілдерімен дәрігерлерге арналған...

Пандемия: кәсіпкерлер үшін салықты есептеу жеңілдетілді

Қазақстандық кәсіпкерлер үшін салықты есептеу жеңілдетілді және кейбір төлемдер алынып тасталды. Пандемиядан зардап шеккен секторларда жұмыс істейтін кәсіпкерлер үшін жаңа бөлшек салықтың арнаулы салық режимі...

Түркістан өңірінде 100-ге жуық белсенді «Nur Otan» партиясы қатарына қабылданды

Бүгін Түркістанда 1 наурыз – Партия күніне орай, бірқатар азаматты «Nur Otan» партиясына қабылдау іс-шарасы өтті. Жиында «Nur Otan» партиясы Түркістан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Бейсен...

Алматыда ойын-сауық орталығында ата-аналар төбелесті

Әлеуметтік желіде Алматыдағы сауда орталықтарының бірінде болған төбелестің видеосы тарады. Полиция департаменті оқиғаға қатысты түсініктеме берді. Видео кадрларынан төбелестің балалар ойын алаңында болғанын байқауға болады....

Наурыз айында күн райы қандай болады?

Еліміздің көптеген аймақтарында күнтізбелік көктем белгіленген мерзімде келеді. Бұл туралы «Қазгидромет» орталығы мәлімдеді.  Консультативтік болжамға сәйкес 2021 жылғы наурызда Қазақстан Республикасының басым бөлігінде циклондардың өтуімен және...

Таразда Алғыс айту күніне орай 1000 түп ағаш көшеті отырғызылды

Алғыс айту күніне орай былтыр ғана облыс орталығында бой көтерген «Қазақ халқына мың алғыс» монументінің маңында мерекелік шаралар ұйымдастырылды. Онда қалалық зиялы қауым өкілдері,...

Қызылордада үйі өртеніп, нәрестесі қаза болған отбасыға баспана берілді

Қызылордада үйі өртеніп, нәрестесі қаза болған Текебаевтар отбасына жаңа баспана берілді. Oқиға биыл 18 ақпанында облыс орталығындағы Әл-Фараби мөлтек ауданында орын алды. Оқиға орнына шұғыл жеткен...

Алматыда КамАЗ көлігі жер астына түсіп кетті

Алматыда КамАЗ жүк көлігі жер астына түсіп кетті. Оқиғаның видеосын куәгерлер таратты, ал дәрігерлер көлік жүргізушісі жарақат алғанын айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. Әлеуметтік желілерде...

Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ. Адамға алғыс айтқанымыз – Аллаға шүкір еткеніміз

Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын! Аллаға мадақ, пайғамбарға салауаттар болсын! Елімізде шуақты көктемнің алғашқы күні алғыс айту мерекесімен басталады. Баршаңызды бірлік пен мейірімге...

Асқар Мамин «Роскосмос» басшысы Дмитрий Рогозинмен кездесті

Премьер-Министр Асқар Мамин «Роскосмос» ғарыш қызметі жөніндегі мемлекеттік корпорациясының бас директоры Дмитрий Рогозинді қабылдады, – деп хабарлады primeminister. Тараптар ғарыш саласындағы Қазақстан – Ресей ынтымақтастығының...

«Nur Otan» партиясының жанынан 9 жаңа қоғамдық кеңес құрылады

Осылайша, олардың жалпы саны 14-ке жетті, – деп хабарлады партияның баспасөз қызметі. «Nur Otan» партиясының Лидері, Елбасы Н.Назарбаевтың партияның «Өзгерістер жолы: Әр азаматқа лайықты өмір!»...

Талдықорған қаласына жаңа әкім тағайындалды

Алматы облысы әкімінің өкімімен Жасыбаев Ержан Бәкірбайұлы Талдықорған қаласының әкімі болып тағайындалды. Бұл туралы Алматы облысы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады. Ержан Бәкірбайұлы Жасыбаев 1965 жылы...

Белгілі әнші Индира Еділбаева «Nur Otan» партиясын таңдады

«Nur Otan»-ның құрылғанына 22 жыл толуына орай, партияның Алматы қалалық филиалы белсенді және жігерлі алматылықтармен толықты. Партияның жаңа өкілдері қатарында денсаулық сақтау, мәдениет және...

Әуе компанияларының табысы 41% азайды

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі әуе компанияларының жылдық табысы 41% төмендегенін, ал жолаушылар тасымалы қызметі 6 пайызға арзандағанын хабарлады. Биыл қаңтарда еліміздің әуе компанияларының кірісі...

Белгілі журналистің еміне қаржы жиналуда

Бүгін «Қазақстан» телерадиокорпорациясы «Мың алғыс» қайырымдылық телемарафонын өткізеді. Шараның негізгі мақсаты – көмекке мұқтаж жандарға көпшіліктің атсалысуымен қолұшын созу, мейірімділікті, қайырымдылықты насихаттау, қайырымды жандарға алғыс...

Атырау дәрігерлері Алғыс айту күніне орай челлендж бастады

«Мерекелік шараға өңірдегі 35 медициналық ұйымның қызметкерлері қатысты»,-деп хабарлайды Атырау облыстық денсаулық сақтау басқармасының баспасөз қызметі. «Туған елге мың алғыс!» челленджі өңірде бір апта бұрын...

Дәрігерлердің жалақысы 561 мың теңгеге жетеді – министр

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой 2023 жылы дәрігерлердің жалақысы 561 мың теңгеге жететінін айтты. Ведомство басшысы Президенттің биылдан бастап дәрігерлердің жалақысын кезең-кезеңімен көтеру міндетін қойғанын...

Әлем тұрғындарының қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екені анықталды

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бас ғылыми қызметкері Сумия Сваминатан Жер бетіндегі тұрғындардың қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екенін айтты, деп хабарлайды РИА Новости.  Ұйым...

Әлемдік ақпарат кеңістігіндегі Қазақстан имиджі

Ақпарат кеңістігінде мемлекеттің имиджі мен медиаобразын жасау – дамушы елдердің алдында тұрған күрделі міндеттердің бірі. Қазақстан тәуелсіздік алған 30 жыл ішінде дүние жүзінің алпауыт...

Қазақстанда мерзімді әскери қызметке шақыру басталды

Осы көктемде 13 500-ден астам 18-27 жас аралығындағы мерзімді қызметтегі әскери қызметші ел Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының қатарын толықтырады. Қорғаныс ведомствосы...

ҚазҰУ ректоры француз ғалымдарына бірлескен археологиялық зерттеулер жасауды ұсынды

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ректоры Жансейт Түймебаев Қазақстандағы Франция Республикасының Төтенше және Өкілетті елшісі Дидье Канеспен кездесіп, ғылым-білім  және мәдени бағыттар бойынша өзара ынтымақтастықты тереңдету...

Ресейдің ең бай депутаты қамауға алынды

Ресейдің Сахалин облыстық Думасының миллиардер депутаты Дмитрий Пашов қамауға алынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Сот оған екі ай мерзімге қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасын қолдану...

«Борат 2» ең үздік комедия ретінде «Алтын глобус» лауреаты атанды

Лос-Анджелес пен Нью-Йоркте кино және теледидар саласындағы "Алтын глобус" сыйлығының 78-ші марапаттау рәсімі өтті. Коронавирус пандемиясына байланысты марапаттау тарихта алғаш рет виртуалды форматта өтті.  Ең...

Түркістандағы қайғылы оқиғаға қатысты алғашқы мәліметтер жарияланды

Түркістан қаласында орын алған қайғылы жағдайдың себебін анықтау үшін құзырлы органдардан құрылған топ болған жайтты жан-жақты тексеріп жатыр. Орын алған оқиғаның мән-жайын анықтаумен айналысатын...

15 жыл бойы қос азаматтығын жасырып келген павлодарлық жазаланды

Қос азаматтығын жасырып келген Павлодар облысы Железинка ауданының тұрғыны айыппұл арқалады, деп хабарлайды Pavlodarnews.kz. Аудандық соттың баспасөз қызметінің мәліметінше, Железинка аудандық полиция бөлімінің көші-қон қызметінің...

Бұл – қазақ халқының шексіз дархандығының жарқын үлгісі.

Джамалайл ЭЛИМХАНОВ, «Емир-Ойл» ЖШС басқарма басшысы: Қазақстан Тәуелсіздік алған сәттен бастап Тұңғыш Президентіміз Н.Назарбаев әрбір азаматтың өз Отанында қауіпсіз және жарқын өмір сүруі үшін және...

COVID-19: Елорда «сары» аймаққа енді

ҚР Үкіметі жанындағы Қазақстанда коронавирустың таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствоаралық комиссия 2021 жылдың 1 наурызы күнгі қазақстан амақтарындағы эпидемиялық жағдайды бағалау матрициасын жариялады. Бұл туралы...

Бүгін «Nur Otan» партиясының құрылғанына 22 жыл толды

Бүгін «Nur Otan» партиясының құрылғанына 22 жыл толды. Партияның құрылуы мен қалыптасу тарихы Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тығыз байланысты. 1998 жылғы 21 қазанда Қазақстан...

ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің жаңа орынбасары тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Ержан Ерікұлы Біржанов ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлады. Ержан Біржанов 1979 жылы Солтүстік...

Алматы түрмесінен қашқан сотталушы Ақтөбеде ұсталды

Алматыдағы бас бостандығынан айыру орындарының бірінен қашып шыққан адам Ақтөбеде қолға түсті, деп хабарлайды ҚР Ішкі істер министрлігі Қылмыстық атқару жүйесі комитетінің баспасөз қызметі. «Алматы...

«Nur Otan» қатары жаңа мүшелермен толықты

Партияның 22 жылдық мерейтойы қарсаңында «Nur Otan» облыстық филиалында салтанатты түрде партия билеттері табыс етілді. Партияның аймақтық филиалының төрағасы, облыс әкімі Әбілқайыр Сқақов партия...

«Тұмар-2021» ұлттық телевизиялық байқауына өтінімдер қабылдау басталды

Бүгіннен бастап tvtumar.kz сайтында «Тұмар-2021» ұлттық сыйлығын алуға өтінімдер қабылдау басталды. Сыйлыққа 2020 жылы қазақстандық телеарналардың эфиріне шыққан телевизиялық жобалар қатыса алады. Өтінімдерді республикалық және...

Америкалық телеарна Трамптың саяси жоспарларын ашты

АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамп елде жаңа партия құру мүмкіндігін қарастырмайтынын жариялайды. Оның саяси жоспарларын американдық Fox News телеарнасы ашты. "Біз жаңа партиялар құрмаймыз және...

Президент: Біртұтас және еңбекқор ұлт болсақ, көздеген мақсаттарымызға жетеміз

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады. «Құрметті отандастар! Сіздерді Алғыс айту күнімен шын жүректен құттықтаймын! Елбасы 2015 жылы Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясында жариялаған осы...

Ақтауда жәндіктерді уламақ болған әйел көршісі мен оның 10 айлық сәбиін өлтірді

Пәтердегі жәндіктерді уламақ болған Ақтау тұрғыны көршісі мен оның 10 айлық сәбиін өлтіріп қойды. Бұл туралы Қоғамдық коммуникациялар орталығына сілтеме жасап Lada.kz хабарлады.  Зарарсыздандыру құралынан...

Елбасы қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады, деп хабарлайды Elbasy.kz. Қымбатты отандастар! Алғыс айту күні Қазақстан халқының бірлігін паш етеді,...

2020 жылдың ең танымал құпиясөздері анықталды

2020 жылы қандай құпиясөздер жиі қолданылды? Бұл сауалға DLBI деректер ағынын барлау қызметін жасаған зерттеуге сілтеме жасай отырып "Известия" басылымы жауап берді.  Рейтинг көшбасшысы тағы...

Жел, көктайғақ: Еліміздің 9 өңірінде ескерту жарияланды

1 наурызда елорда мен 8 өңірде ауа райына байланысты ескерту жарияланды, деп хабарлайды "Қазгидромет". 1 наурызда Нұр-Сұлтан қаласында жел, көктайғақ болады. Оңтүстік - батыстан соққан...

1 наурыз: Атаулы күндер мен оқиғалар

Бүгін – елімізде Алғыс айту күні. Бұл мереке  ҚР Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2016 жылғы 14 қаңтардағы Жарлығымен бекітілген. 1995 жылдың 1 наурызында елімізде...

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі солай жалғасады. Осы орайда, қазақ халқының «Байлық − қолда еріген мұз, бала...

Бүгін – Жамбыл Жабаев дүниеге келген күн

Бұдан 175 жыл бұрын 99 жасына дейін жүрегінен жыр төгілген ақын,  дүлдүл жырау, жүйрік жыршы, КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты Жамбыл ЖАБАЕВ (1846-1945)  дүниеге келді. Ол...

NASA Марстың алғашқы панорамасын жариялады

АҚШ-тың Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) Ровер Perseverance түсірген Марстың алғашқы панорамалық суреттерін жариялады. NASA алдағы апталарда көптеген қызықты суреттері жариялайтынын мәлімдеді.  

Қожа Ахмет Ясауидің мөрі мен шежіресі табылды

«ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі ұйымдастырған «Ясауи ізімен» ғылыми-экспедициясы аясында Өзбекстан Республикасының Наманган қаласынан Қожа Ахмет Ясауи шежіресінің бір...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

«Наконец-то» Бекшин алматылықтарға үндеу жасады

Алматы қаласының бас санитар дәрігері Жандарбек Бекшин наурыздағы мерекелер алдында қала тұрғындарына үндеу жасады, - деп хабарлайды өңірлік СЭБД баспасөз қызметі. Бекшин үндеуінде алматылықтардан...

Армениядан жеткізілген көліктердің тіркеу мерзімі ұзартыла ма?

Қазақстанға Армениядан жеткізілген көліктерді тіркеу мерзімі 1 наурызға дейін ұзарды, - деп хабарлайды Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі. ІІМ мәліметінше, Қазақстанда 2020 жылдың 1 ақпанына...

Ақпарат министрі кәсіби журналистиканы дамыту туралы жоспарын айтты

Еліміздің жоғары оқу орындарындағы журналистика факультеттерінің оқу бағдарламалары зерделенеді. Бұл туралы ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева inbusiness.kz сайтына берген сұхбатында айтты. Министрдің айтуынша, қоғамдық...

Қытай келісімдерді елемей, қазақ пойыздары қараусыз қалып жатыр

"Жүк жөнелтушілердің бастамасымен Қытайға тауарларды қабылдауға уақытша тыйым салу енгізілді", – деп хабарлайды «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы (ҰК)»АҚ баспасөз қызметі. «ҚХР-мен шекарадағы бекеттерде жағдай...

Ресейде тіркелген көліктер Қазақстанда жүре алмай ма?

  Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде Қазақстанның Бас прокуратурасы атынан жалған бұйрық таратылған деп хабарлайды  тengrinews.kz сайты. Аталған «құжатта» Ресейде тіркелген автокөлік иелеріне Қазақстан аумағында жалпы сенімхатсыз...

ЕСКІ ЖАРАНЫҢ АУЗЫН ТЫРНАУ ЕСТІНІҢ ІСІ МЕ…

Адам баласы туғанда бір-бірінен артық-кемі жоқ қызыл шақа болса да, өсе келе олардың бәрі өз бетінше өзгеріп, даралана бастайды. Өйткені уақыт ағымындағы түрлі әсерлер...

Елімізге Түрікменстаннан 153 қандасымыз көшіп келді

Бүгін Түрікменстан Республикасынан 153 қандасымыз тарихи Отанына көшіп келді, деп хабарлайды mangystaumedia.kz. 2020 жылы әлемде орын алған пандемияға байланысты елімізде көшіп–қонушылар ағыны кейінге қалдырылған болатын....

Қасым-Жомарт Тоқаев Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип...

Мәди Манатбек жаңа қызметке тағайындалды

Шымкент қаласы әкімінің өкімімен Ішкі саясат және жастар істері жөніндегі басқармасының басшысы міндетін атқарушы болып Мәди Манатбекұлы тағайындалды. Мәди Манатбекұлы 1978 жылы 25 мамырда дүниеге...

Бас прокуратура үндеу жариялады

Әлеуметтік желіде жекелеген тұлғалар елдің әртүрлі аймақтарында заңсыз митингіге   шақырып жатыр. Осыған байланысты ҚР Бас прокурорының орысбасары Б.Б. Дембаев үндеу жариялады. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының...

Вице-министрдің не үшін қамалғаны белгілі болды

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі Сәкен Мұсайбековтің ұсталуына қатысты түсінік берді. «Мәдениет және спорт вице-министріне қатысты сотқа дейінгі тергеу...

Елбасы Түркия президентін құттықтады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Түркия Республикасының Президенті Режеп Тайип Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Әңгіме барысында Елбасы Режеп Тайип Ердоғанды туған күнімен құттықтап, зор...

Полиция қызметкерлері жүкті әйелді автокөлікте босандырып алды

Батыс Қазақстан облысында полиция қызметкерлері келіншекті автокөлікте босандырып алды. БҚО полиция департаментінің ресми өкілі Болатбек Белгібековтің мәлім еткеніндей, оқиға 26 ақпанға қараған түні Самара-Шымкент автожолы...

Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойы басталды

Бүгін жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойын республика көлемінде ресми түрде мерекелеу басталды. ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев елордадағы Жамбыл ескерткішіне гүл шоқтарын қойып, Қ.Қуанышбаев атындағы...

COVID-19: Әлемде екпе салдырғандар саны індет жұқтырғандардан екі есе көп

Әлемде коронавирусқа қарсы екпе алған адамдардың саны пандемия басталғалы індет жұқтырғандардың жалпы санынан екі есе көп, деп хабарлайды ТАСС.  Қазіргі уақытта шамамен 227 миллион адам...

Әзірбайжан Таулы Қарабақта әуежай құрылысын бастады

Әзірбайжан билігі Таулы Қарабақта халықаралық әуежай құрылысы басталатынын мәлімдеді. Нысан Иранның шекарасына жақын жерде, Шуша қаласынан 60 шақырым қашықтықта орналасқан Физулиде бой көтереді. Ел президенті...

Алғыс айту күні: Елордада мерекеге орай қандай шаралар өтетіні белгілі болды

Елімізде 1 наурызда Алғыс айту күні атап өтіледі. Бұл мерекеде елордалық театрлар медицина қызметкерлерін, эпидемиологтарды, педагогтарды, құқық қорғау органдарының қызметкерлерін спектакль көруге шақырады, деп...

Жол карталарын іске асыруға мониторинг жүргізу үшін цифрлық платформа әзірленеді – Б.Байбек

«Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек Facebook желісіндегі парақшасында партияның алдағы кезеңге арналған жоспарларымен бөлісті. Оның айтуынша, 1 наурызда «Nur Otan» партиясының құрылғанына...

Ақтөбе облысында 22 жүк цистернасы жолдан шығып кетті

Бүгін, 26 ақпанда сағат 11:55-те Шалқар ауданының Ұлпан теміржол станциясында 43 вагон құрамының 22 жүк цистернасы жолдан шығып кетті. Оның ішінде 13 цистерна аударылып, ұзындығы...

Винсент Ван Гогтың «Монмартрдағы көше көрінісі» картинасы сатылымға шығарылды

Винсент Ван Гогтың әйгілі картинасы – "Монмартрдағы көше көрінісі" саудаға шығарылды. Сурет бұрын-соңды көпшілік назарына ұсынылмаған, картина қайтадан сатылғанға дейін, Қытайда содан кейін Голландияда...

Қызылордада сауна әкімшісі жеңгетайлықпен айналысқан

Қызылордада жеңгетайлықпен айналысқан азаматша ұсталды, деп хабарлайды Polisia.kz. "Қызылорда қаласында жедел-профилактикалық іс-шаралар жүргізу барысында пайдакүнемдік мақсатта жеңгетайлықпен айналысып жүрген азаматша анықталды. Облыс орталығындағы сауналардың...

Білікті хирург қандасымыз: Орыс тілін білмегендіктен базар жағалап кеттім

https://youtu.be/zzD6QU3BF6M Сюжет авторы Нұржан ТҰРҒЫМБАЙ Тілші Ділда Уәлибек

1 наурызда әскерге шақыру басталады: Қорғаныс министрлігі негізгі өзгерістерді атады

13 мыңнан астам 18-27 жас аралығындағы мерзімді қызметтегі әскери қызметші көктемгі шақыру кезінде еліміздің Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының қатарын толықтырады....

Қырымбек Көшербаев Жамбыл ескерткішіне гүл шоғын қойды

Елордада Ж.Тәшенов және Амман көшелерінің қиылысында Жамбыл Жабаевтың ескерткішіне гүл шоғын қою рәсімі өтті. ҚазАқпараттың хабарлауынша, шараға ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев, Мәдениет және спорт...

Қырғызстан президенті Путинге не сыйлағанын айтты

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров Ресейге жұмыс сапары кезінде Владимир Путинге қылыш сыйлады. Бұл туралы ол "Россияская газетаға" берген сұхбатында айтты. "Бұл қылышты Қырғызстанның ең мықты...

Елімізде азық-түлік жеткізу нарығы 75 пайызға өскен

2020 жылы Қазақстанда азық-түлік жеткізу нарығы 75% - ға өсті. Бұл туралы Chocofood қызметінің директоры Николай Щербак хабарлады, деп хабарлайды LS. Карантинге байланысты Қазақстанда азық-түлік...

Әлемде коронавирус құрбандарының саны 2,5 миллионнан асып жығылды

Әлемде коронавирус жұқтырғандар саны 113,5 млн-ға жетті.  Джонс Хопкинс университетінің дерегінше, індет жұқтырғандардың 89 миллионы емделіп шықса, 2 507 624-і қайтыс болды. COVID-19 жұқтырғандар саны бойынша...

Семейде 1879 жылы салынған тарихи ғимарат өртенді

Ғимараттағы өрт тек таң ата ауыздықталған. https://youtu.be/AwAQx5E_MLA Өрт 26 ақпанда Абай даңғылында 00 сағат 46 минут шамасында басталған. Өртті сөндіруге барлығы 19 техника, 55 адам жұмылдырылды....

Алматы облысында Ан-2 ұшағы мәжбүрлі түрде қонды

"Азия Континенталь" әуе компаниясының Ан-2 әуе кемесі Боралдай - Кеген бағыты бойынша РРК5481 санитарлық рейсін орындау кезінде Боралдай автомобиль жолынан шығысқа қарай 1,5 км...

Омбыда Халықаралық ана тілі күні атап өтілді

2021 жылғы 24 ақпанда халықаралық ана тілі күніне орай Қазақстанның Омбыдағы Консулдығының басшысы Ырысқали Дәуренбек «Омбы қазақтары» аумақтық қоғамдық ұйымының басшылығы, жергілікті қазақ тілі...

Елімізде сүт өндірісі бойынша қай өңір көш бастап тұр?

Шығыс Қазақстан облысы сүт өндірісі бойынша республикада көш басында тұр. Бұл туралы ШҚО әкімі Даниал Ахметов халыққа есеп беру барысында айтты. «Соңғы бес жылда...

Ең сұлу волейболшылар рейтингі: Ресейлік спортшы Сабина Алтынбекованы басып озды

Грек басылымы Gazzetta планетаның ең сұлу волейболшы аруларының рейтингін жариялады. Рейтингте 25 жастағы ресейлік Алиса Маненок көш бастады, деп хабарлайды Politic. Бұған дейін аталған рейтингте...

Теміртау қаласының әкімі тұрғындардан кешірім сұрады

Теміртау қаласын жылумен қамтамасыз ететін ЖЭО-2 жұмысында ақау болып, тұрғындар аязда жылусыз қалды. Келтірілген қолайсыздық үшін Теміртау қаласының әкімі Қайрат Бегімов өңір халқынан кешірім сұрады. Мамандар...

2020 жылы 13 мың этникалық қазақ көшіп келді

2021 жылы Қазақстанда Көші-қон саясатының 2022-2026 жылдарға арналған тұжырымдамасы әзірленеді. Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісінде ведомство басшысы...

Әлемдік ТОП-50 қатарына енген Қазақстан дзюдошылары

Халықаралық дзюдо федерациясы (IJF) Тель-Авивте өткен әлемдік «Үлкен шлем» турнирінен кейін дзюдошылар рейтингін жаңартты, деп хабарлайды Olympic.kz. Жаңартылған рейтинг бойынша ТОП-50 қатарына енген қазақстандық дзюдошылар...

Президент Kaspi.kz компаниясының негізін қалаушыларды қабылдады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Kaspi.kz компаниясының негізін қалаушыларды қабылдады, – деп хабарлады Ақорда. Кездесу барысында Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе Қасым-Жомарт Тоқаевқа компанияның қазіргі...

Жамбыл Жабаев – 175: Киевте поэзия кеші өтті

Бұл жайында Қазақстанның Украинадағы елшілігі Facebook парақшасында мәлім етті. Қазақтың көрнекті суырып салма ақыны Жамбыл Жабаевтың туған күні қарсаңында Киевтегі қазақ диаспорасы мен Қазақстанның Украинадағы...

«Nur Otan» Партиялық бақылау комитетін Артур Платонов басқарады

Партия Лидері Нұрсұлтан Назарбаевтың қаулысымен Партиялық бақылау комитетінің төрағасы болып Артур Платонов тағайындалды. Бұл туралы «Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек мәлімдеді. «Артур...

Нұр-Сұлтанда банк тонамақ болған күдіктілер ұсталды

Түн ішінде елордадағы банктердің бірінің ғимаратына есігін сындырып кірген екі күдікті ұсталды. Қалалық полиция департаментінің мәліметінше, түнгі сағат 02:30-да ішімдікке еліткен 2 жігіт шыны...

Қарағандылық судьяның ісін Жоғарғы сот қарайды

Қарағанды облыстық сотының судьясы Естай Исабековтің ісі Жоғарғы сотта қаралады. Судьяның әріптестері оның әрекеті судья әдебі кодексіне қайшы келетінін айтады. Алайда оған қатысты шешім...

Бүгін елорда мен Ақмола облысының оқушылары қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласы мен Ақмола облысында ауа райына байланысты бірінші ауысымдағы оқушылар мектепке бармайды. «26 ақпан күні ауа райының қолайсыздығына байланысты қала мектептерінің бірінші ауысымындағы 0-9...

Өткен тәулікте 855 адамда коронавирус расталды

Қазақстанда өткен тәулікте 855 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 135, Алматы қаласы - 110, Шымкент қаласы -...

COVID-19: АҚШ-та вакцинаның күшін әлсірететін вирустың жаңа түрі пайда болды

Калифорния технологиялық институты мен Колумбия университеті ғалымдарының пікірінше, коронавирус инфекциясының жаңа нұсқасында кездесетін мутация оған иммундық жүйенің әсерін сезінуге кедергі келтіреді, – деп жазды...

«Ұлы дала таңы» фильмінің түсірілім жұмысы басталды

Алматы облысы Панфилов ауданы Көктал ауылының маңында режиссер Ақан Сатаевтың «Ұлы дала таңы» толықметражды тарихи көркем фильмінің түсірілімі басталды, – деп хабарлады «Қазақфильм» киностудиясының...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде қар жауады – Қазгидромет

«Қазгидромет» мамандары 26 ақпанда болатын ерекше метеорологиялық құбылыстарға болжам жасады. Қазақстан аумағының басым бөлігінде фронттардың әсерінен тұрақсыз ауа райы сақталады. Кей уақытта қар жауады....

Марсқа қонған Perseverance тіршілік іздейді

Бейсенбі күні кешке NASA ғарыш агенттігі Марсқа жаңа Perseverance (Персеверанс) роверін қондырды (ағыл. – табанды, қайсар), - деп хабарлайды ВВС. Ровердің Қызыл ғаламшардағы басты міндеті...

Армения Қарулы күштері Пашинянның отставкаға кетуін талап етті

Армения әскері елдің премьер-министрі Никол Пашинян мен оның үкіметінің отставкаға кетуін талап етті, - деп хабарлайды РИА Новости ақпарат агенттігі.  Бас штаб басшысы Оник Гаспарян қол...

Доллар бағасы тағы да арзандады

Теңгеге қатысты доллардың ресми бағамы төмендеді. Ұлттық банк 26 ақпандағы америкалық валюта бағамын атады. Жұмада теңгеге шаққандағы доллардың ресми бағамы 414,77 теңге болады. Бұл ретте...

Қазақстанда аяз 40 градусқа дейін көтеріледі

26 ақпанда Қазақстанның 11 өңірінде ауа райы нашарлап, 35-40 градус аяз болады, деп хабарлайды "Қазгидромет". Жамбыл облысында, Тараз, Жезқазған, Қарағанды ​​облыстарында, Қарағанды, Жезқазған, Солтүстік Қазақстан,...

YouTube видеохостингі ата-ана бақылауы режимін енгізеді

Youtube платформасы ата-ана бақылауын орнатуға мүмкіндік беретін жаңа опцияны ойлап тапты. Бастапқыда YouTube видеохостингін жасаушылар 13+ жастағы бейнеге кіруді шектеді, сонымен қатар ата-аналарға балаларын...

Артур Төлепов әкімнің кеңесшісі болып тағайындалды

Актер Артур Төлепов Алматы қаласы ”Алатау” ауданы әкімінің штаттан тыс кеңесшісі болып тағайындалғанын айтып, халықтан қолдау сұрады. Ол өзінің әкімнің кеңесшісі болып тағайындалғаны жөнінде Instagram...

«Құлағым үсіп қалды». Желіде үскірік аязда жолда қалған қарағандылықтың бейнежазбасы қызу талқылануда (видео)

Әлеуметтік желілерде үсік шалып, аяз салдарынан зардап шеккен қарағандылықтың видеосы кеңінен талқылануда. Instagram желісіндегі shock_krg парақшасына жүктелген видеода ол Қарағанды облысы Шет ауданы Батық ауылына...

Алматының еріктілері қарт адамдарға қар тазалуда көмек көрсетуде

Алматының жастар ресурстары орталықтарының белсенділері мен жас отандықтар қарт адамдар мен коммуналдық қызметкерлерге көмектесу үшін қар тазалау акциясына шықты. Алматыда 24 ақпанда сағат 16.00-дан бастап...