ەدiگە ماعاۋين: “ازاتتىق” راديوسى بەيتاراپ جانە ەركIن ءسوزدIڭ مIنبەرI

وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا “ازاتتىق راديوسى” بىلتىرعى جىلدىڭ قىركۇيەگiنەن بەرi وقىرمانىمەن قاۋىشىپ، جۇرتتىڭ الا بوتەن ىقىلاسىنا بولەنگەن www.azattyq.org ۆەب-سايتىنىڭ رەسمي تانىستىرىلىمىن جاسادى. كەشكە قازاقستانداعى اقپارات قۇرالدارىنىڭ باسشىلارى، وكiلدەرi، ءتۇرلi دەڭگەيدەگi قوعامدىق ينستيتۋتتىڭ جەتەكشiلەرi، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرi قاتىستى. “ازات ەۋروپا/ازاتتىق راديوسى” الەمنiڭ 21 ەلiنە 28 تiلدە حابار تاراتادى. سونىڭ بiرi — قازاق تiلiندەگi حابارلار. بۇرىن تىڭداۋشىسىنىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىرىپ، راديوەفير ارقىلى تارالىپ كەلگەن راديو بۇگiندە اقپاراتتىق ساياساتىن وزگەشە باعىتتا جۇرگiزە باستاعان. الماتىعا وسى ماقساتپەن ات باسىن بۇرعان ازاتتىق راديوسىنىڭ پراگاداعى قازاق ءبولiمiنiڭ ديرەكتورى ەدiگە ماعاۋينمەن جولىعىپ سۇحباتتاسقان ەدiك.

— ەدiگە مۇحتار ۇلى، شەتتە قىتاي مەن موڭعوليا قازاقتارىنىڭ ءوز راديوسى بار ەكەندiگiن بiلەمiز. دەگەنمەن، “ازاتتىق” راديوسى قازاقستاندا ءوز بيۋروسىن اشقان، بۇكiل الەمگە حابار تاراتاتىن بiردەن-بiر راديو. سوندىقتان دا، ونىڭ ورنى بiر توبە. جاقىندا سiزدەر وسى راديونىڭ ارنايى ۆەب-سايتىنىڭ رەسمي تانىستىرىلىمىن جاسادىڭىزدار. سوندا سiز “راديودان گورi، ۆەب-سايتقا كوبiرەك نازار اۋداراتىن بولامىز” دەدiڭiز. بۇنىڭ سەبەبi نە؟

— “ازاتتىق” راديوسىنىڭ ءوزi بiر توبە جانە تاريحى دا بiرشاما ۇزاق. ول باسىنان تالاي وتكەلەكتi وتكiزگەن، قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردi ارتقا تاستاعان راديو. مەن بۇل تۇرعىدا “ازاتتىق” راديوسىنىڭ باسىنان كەشكەن وتكەلەكتەردi ەمەس، ەلiمiزدiڭ ءجۇرiپ وتكەن جولىنداعى قيىن-قىستاۋ زاماندى ايتىپ وتىرمىن. سول كەزەڭنiڭ وزiندە، كەز كەلگەن توسقاۋىلدار مەن قيتۇرقى ارەكەتتەرگە، ءۇنiن وشiرۋگە تىرىسقان ءتۇرلi امالدارعا قاراماستان، “ازاتتىق” — قازاق ەلiنە ەركiندiكتiڭ ءۇنiن جەتكiزiپ تۇرا الدى. بۇگiنگi كۇنi راديونىڭ جيiلiگi مەن ۋاقىتتىڭ تارلىعى مۇمكiندiگiمiزدi ءسال دە بولسا شەكتەپ وتىر. قازاقستانداعى جۇرتقا ەركiن ويدىڭ، ەركiن پiكiردiڭ ەركiن تاراۋىنا مۇمكiندiك جاساۋ ماسەلەسiنە كەلگەن كەزدە، بۇعان دەيiنگi تاسiلدەرiمiزدiڭ بارلىق مۇمكiندiكتi قامتي المايتىندىعىن تولىق سەزiندiك. بىلتىر عانا تۇسiنگەن جوقپىز، ەرتەرەك تۇيسiندiك. بiراق، بىلتىرعا دەيiن ول شەشiم پiسiپ جەتiلۋi تيiس بولاتىن. ونىڭ ۇستiنە قازاقستانداعى ينتەرنەتتiڭ دامۋى دا بۇعان دەيiنگi جىلدارى ءوز دارەجەسiندە ەمەس-تۇعىن. بۇگiنگi كۇنi قازاقستانداعى ينتەرنەت قارقىندى تۇردە دامىپ كەلەدi. سول سەبەپتەن دە بىلتىرعى جىلدان باستاپ راديومىزدى ساقتاي وتىرىپ، نەگiزگi نازاردى ينتەرنەتكە اۋدارۋ جونiندە شەشiم قابىلدادىق. ويتكەنi، راديو — بەلگiلi بiر ۋاقىتتا، بەلگiلi بiر جيiلiكتە ەفيرگە تارايدى. ينتەرنەت — تاۋلiگiنە 24 ساعات، اپتاسىنا — 7 كۇن، جىل ون ەكi اي، ءاردايىم، كەز كەلگەن ۋاقىتتا كەز كەلگەن سوڭعى جاڭالىق پەن سۇحبات، كەز كەلگەن پiكiرمەن كەز كەلگەن وقىرمان، تىڭداۋشى، كورەرمەن تانىسا الادى. ولاي دەيتiن سەبەبiم، ينتەرنەت سايتىمىز تەك قانا ماتiنمەن شەكتەلiپ وتىرعان جوق، وندا راديونى تىڭداپ، ۆيدەو ماتەريالدارىن كورۋگە بولادى. بiراق، اتىمىز “ازاتتىق” راديوسى بولىپ قالا بەرەدi.

دەگەنمەن، ينتەرنەت سايتىنا اۋىسا وتىرىپ، بiز راديونىڭ كوتەرگەن جۇگiنەن باس تارتىپ وتىرعان جوقپىز. اۋىلداعى قازاقتىڭ ينتەرنەتكە تولىق قولى جەتە بەرمەيتiندiگiن تاعى بiلەمiز. سوندىقتان، راديونى ساقتاپ وتىرمىز.

قازاقستان ۇكiمەتi ينتەرنەتتi بارىنشا دامىتامىز دەگەن مiندەتتەمە الىپ وتىر. بiرتە-بiرتە ينتەرنەت تەك قالا حالقىنىڭ كوز قۋانىشىنا عانا اينالماي، سونىمەن قاتار، كiشiگiرiم قالالار مەن اۋىلداردىڭ دا سۇرانىسىنا جاۋاپ بەرە الاتىن دەڭگەيگە جەتەدi دەپ ويلايمىن.

ءيا، بiز كورپوراتسيا رەتiندە “ازات ەۋروپا/ازاتتىق راديوسى” دەپ اتالامىز. بiراق، قازاق تىڭداۋشىلارى بiزدi “ازاتتىق راديوسى” دەپ تانيدى. پراگاداعى باس شتابىمىزدا مەنiمەن قوسا، 7-اق ادام جۇمىس iستەيمiز. قازاقستاندا 40 ادام جۇمىس iستەيدi. بiز وسىمەن عانا شەكتەلiپ قالمايمىز. قازاقستاننىڭ وڭiرلەرiندە تiلشiلەر قوسىنىن اشا باستادىق. الداعى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ بارلىق وڭiرiندە تiلشiلەر قوسىنىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. دەمەك، بiزدiڭ راديونىڭ نەگiزگi اۋىرتپالىعىن وسى قازاقستانداعى بيۋرو كوتەرiپ وتىر. نەگiزگi جۇمىس وسىندا اتقارىلادى. ويتكەنi، بiزدiڭ نەگiزi حابار تاراتاتىن ايماعىمىز — قازاقستان. بiزدiڭ تiلەگiمiز دە، ماقسات مۇددەمiز دە — قازاقستان.

— راديونىڭ اتى “ازات ەۋروپا” دەپ اتالادى. بiراق، امەريكانىڭ راديوسى. ونىڭ باس شتابى كوبiندە — ەۋروپا ەلدەرiندە ورنالاسىپ كەلدi (ايتالىق، ميۋنحەندە جانە پراگادا). امەريكالىق راديونىڭ باتىس ەلدەرiندە حابار تاراتۋى ونىڭ اقپاراتتىق ساياساتىنا ىقپال ەتە الدى ما؟

— جوق. ەشقانداي.

— جالپى، اقش پەن ەۋروپا جۋرناليستيكاسىنىڭ اقپارات ساياساتىندا ايىرماشىلىقتار بار ما؟ مىسالى، كەڭەستiك جۇيەنiڭ شاپانىنان شىققان بiزدەگi جۋرناليستيكانىڭ نەگiزگi باعىت-باعدارى — پۋبليتسيستيكالىق. جۋرناليستiڭ سۋبەكتيۆتi كوزقاراسى مەن ەموتسياسىنا كوبiرەك جول بەرiلەدi. سiزدەردەگi وزگەشەلiك نەدە؟

— جۋرناليستيكا دا — شىعارماشىلىقتىڭ بiر ءتۇرi. ونىڭ كوتەرگەن جۇگi دە ەرەكشە. مۇمكiندiكتەرi ايرىقشا. سوندىقتان، جۋرناليستيكانىڭ مۇمكiندiكتەرiن شەكتەپ، پiكiر ايتىلمايتىن، بەلگiلi بiر اۋقىمدا شەكتەپ تاستاۋعا تاعى دا بولمايدى. باتىس جۋرناليستيكاسىندا سiز ايتىپ وتىرعان تاسiلدەردiڭ بارلىعى دا بار. بiراق، ول تاسiلدەردi قولدانا وتىرىپ، ولاردىڭ اراجiگi ايقىن اشىلىپ بەرiلەدi. بۇگiنگi كۇنi بiزدiڭ “ازاتتىق” راديوسىندا دا، بەلگiلi بiر ادامنىڭ پiكiرiن ايتۋىنا جول بەرiلگەن. بۇل پiكiرتالاستىڭ وربۋiنە جول اشادى. كەيدە راديو جۋرناليستەرiنiڭ دە ءوز ويلارىن اشىق ايتىپ جاتاتىن كەزدەرi بولادى. بiراق، بiز ونى انىق جانە ايقىن، “پالەنشەنiڭ پiكiرi” دەپ بەرەمiز. بiزدiڭ نەگiزگi ماقساتىمىز — ەركiن ويدىڭ ەركiن تارالۋى. مۇنداي جاعدايدا، ارينە، بiز مiنبەر ۇسىنعان ادام ءوزiنiڭ ەركiن ويىن بiلدiرە الادى. بiراق، ول پiكiردi “ازاتتىقتىڭ” پiكiرi رەتiندە قابىلداۋ شارت ەمەس. ويتكەنi، سiلتەمە جاسالىپ، دەرەك كوزi ايقىندالىپ وتىرعاندىقتان، وعان بiز جاۋاپ بەرمەيمiز.

— قازاقستانداعى ءسوز بوستاندىعى وسىدان 10-15 جىل بۇرىنعى كەزبەن سالىستىرعاندا، تارىلىپ بارا جاتقان سەكiلدi. پارلامەنتتiڭ بiر پارتيادان سايلانۋى، ءار الۋان كوزقاراستىڭ بولماۋى — ءسوز بوستاندىعىنا دا اسەر ەتiپ جاتقان سياقتى. سiزدەر 1991 جىلدان الماتىدا ءوز بيۋرولارىڭىزدى اشتىڭىزدار. قانداي كەلiسiممەن جۇمىس iستەيسiزدەر؟

— بiز بيۋرو رەتiندە زاڭدى تۇردە تiركەلگەنبiز. جەرگiلiكتi زاڭداردى ساقتاي وتىرىپ ارەكەت ەتiپ وتىرمىز. بiز قۇقىقتى قوعامدا زاڭعا دەگەن قۇرمەتتiڭ قالىپتاسۋىنا مۇددەلi اقپارات قۇرالىمىز. سوندىقتان، ءوز تاراپىمىزدان بۇل جاقتاعى زاڭداردىڭ بارلىعىن ساقتاۋعا تىرىسامىز.

— بيلiك تاراپىنان قانداي دا بiر قىسىمعا ۇشىراپ كوردiڭiزدەر مە؟

— بۇل جەردە بiر نارسەگە توقتالا كەتۋ كەرەك. بiز ينتەرنەت پاراقشامىزدى اشقانىمىزعا جارتى جىلداي عانا ۋاقىت بولدى. جارتى جىلدىڭ iشiندە وقىرماندارىمىزدىڭ سانى — 1000 ەسەگە كوبەيدi. وسى ۋاقىت ارالىعىندا بiزدi وسىنداعى ارiپتەستەرiمiز مويىندادى. قازاقستانداعى اقپاراتتىڭ دامۋ جولىنداعى ۇلگiسi رەتiندە قالىپتاسا بiلدiك. وزگە ينتەرنەت پاراقشالارىنىڭ iشiندە كوش iلگەرi كەتتiك.

ەگەر، قوعام ەركiن دامىسىن دەيتiن بولساق. “ازاتتىق” سەكiلدi پالەنباي اقپارات قۇرالى بولۋى كەرەك. ەركiن ءسوز — جالعىز بiر اقپارات قۇرالىنىڭ ويدى ەركiن جەتكiزiپ، قالعاندارىنىڭ تاسادا قالۋى ارقىلى جۇزەگە اسپايدى. سوندىقتان، ەركiن وي تاراتۋشى اقپارات قۇرالى رەتiندە، بiزبەن باسەكەلەسە الاتىن، بiزبەن يىق تiرەسە الاتىن اقپارات قۇرالدارىنىڭ بولۋىنا بارىنشا مۇددەلiمiز.

قىسىم تۇرعىسىنا كەلەتiن بولساق، قازاقستاننىڭ اقپارات كەڭiستiگiندە بولىپ جاتقان جاعدايدى مەن “ازاتتىقتىڭ” جەكە جاعدايىنان ءبولiپ قاراستىرماس ەدiم. بiزدiڭ ينتەرنەت پاراقشامىزدى بىلتىرعى جىلى 7 اپتا بويى توقتاتىپ قويعان جاعداي بولدى. بۇگiن سول جاعداي وزگە ينتەرنەت پاراقشالارىنىڭ باسىنا ءتۇستi. وپپوزيتسيالىق گازەتتەردiڭ جۋرناليستەرiنiڭ سوققىعا جىعىلىپ جاتقانىن كوردiك، بiزدiڭ جۋرناليسiمiز دە سوققىعا جىعىلدى. بۇنى بiر-بiرiنەن ءبولiپ قاراۋدىڭ قاجەتi جوق. اينالىپ كەلگەندە، بiرiنشi كەزەكتە ەل باسقارىپ وتىرعان ادامدار، ەكiنشi كەزەكتە، كاسiپقوي جۋرناليستەر، ءۇشiنشi كەزەكتە ءدۇيiم قاۋىم — بiزدە ەركiن اقپاراتتىڭ بولۋىنا مۇددەلi بولۋى قاجەت.

— پراگاداعى جۋرناليستەر قاۋىمداستىعى، زيالى قاۋىم وكiلدەرi جانە جالپى قوعامنىڭ قازاقستانداعى دەموكراتيانىڭ اياق الىسى تۋرالى پiكiرلەرi قالاي؟ كەلەسi جىلى، اماندىق بولسا، ەقىۇ-عا توراعالىق ەتپەكپiز. ونىڭ دەموكراتيالىق تالاپتارىنا سايمىز با؟

— مەنiڭشە، جاسىراتىنى جوق، قازاقستاننىڭ كەيبiر اقپارات قۇرالدارىندا كوزبوياۋشىلىق بولعانىمەن، كەز كەلگەن ويلاي بiلەتiن ادام اقتى اق، قارانى قارا رەتiندە تاني بiلەدi. ەگەر، قازاقستان قوعامىندا قانداي پiكiر بار بولسا، شەتتەگi جۇرتتىڭ اراسىندا دا قازاقستان جايىندا ءدال سونداي پiكiر قالىپتاسقان.

— جالپى، ونداعى ەل قازاقستان جايلى كوپ بiلە مە؟

— تاۋەلسiزدiكتەن كەيiن، قازاقستاندى باتىس جاقسى بiلە باستادى. ويتكەنi، قازاقستاننىڭ مۇمكiندiكتەرi ەرەكشە. سول مۇمكiندiكتەردi تيiسiنشە، ورىنشا، وسى ەلدiڭ، حالىقتىڭ يگiلiگiنە پايدالانۋ ماسەلەسi — بiر باسقا. جانە ونى دۇرىس پايدالانا بiلۋ — سiز بەن بiزدiڭ، اقپارات قۇرالدارىنىڭ اتقارار قىزمەتiنiڭ بiرi.

— قازاقستاندا سوڭعى كەزدە بiرنەشە زاڭ جوبالارىنا وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزiلدi. ولار كونستيتۋتسيالىق ماڭىزى بار — باق تۋرالى، سايلاۋ جانە ساياسي پارتيالار تۋرالى زاڭدار. سول كەزدە “ازاتتىق” راديوسى قوعامدىق ينستيتۋتتاردىڭ بۇل زاڭدارعا نارازىلىعىن بiر ەمەس، بiرنەشە رەت بەردi. ال، سiزدiڭ جەكە ازامات رەتiندە، جۋرناليست رەتiندەگi پiكiرiڭiز قالاي؟

— مەنiڭ جەكە كوزقاراسىم بويىنشا، ايتىلعان پiكiرلەرمەن تولىق كەلiسەمiن. قازاقتىڭ ومiرلiك فيلوسوفياسى نە؟ “باس كەسپەك بولسا دا، تiل كەسپەك جوق” دەيدi بiزدە. حالىقتىڭ ۇستانىمى قانداي؟ وعان قانداي زاڭ كەرەك؟ سول تۇرعىدان كەلگەندە، مەنiڭشە، جوعارىداعى ءۇش زاڭعا ەنگiزiلگەن وزگەرiستەر جەتكiلiكسiز.

— كەزiندە قىرعيقاباق سوعىسى تۋرالى كوپ ايتىلدى. كەڭەس وداعى ىدىراعاننان كەيiن، قىرعيقاباق سوعىسى توقتاتىلادى دەپ ەسەپتەلiندi. بiراق، ول ءازiر توقتاي قويماعان سەكiلدi. ورىستار ايتادى: “اقشانى كiم تولەيدi، سول مۋزىكاعا تاپسىرىس بەرەدi” دەيدi. “ازاتتىق” راديوسى — امەريكانىن راديوسى. راديونىڭ اقش-تىڭ ىڭعايىنا جىعىلىپ، سولاردىڭ سويىلىن سوعۋعا بەيiمدەلiپ كەتەتiن كەزدەرi بولا ما؟

— مەن “ازاتتىق” راديوسىنىڭ ديرەكتورى رەتiندە ءوز پiكiرiمدi بiلدiرۋiمە بولار ەدi. بiراق، مەن وسىنىڭ تورەلiگiن وقىرمانعا قالدىرعىم كەلەدi. بiزدiڭ حابارلارىمىزدى “www.azattyq.org” ينتەرنەت پاراقشاسى ارقىلى تابۋعا بولادى.

بۇنداي ساۋالداردىڭ قويىلۋىنا تاڭ قالمايمىن. ويتكەنi، قازاقستانداعى جاعداي وسىنداي پiكiر قالىپتاستىرۋعا يتەرمەلەپ وتىر. وعان نەگiز دە جوق ەمەس. ويتكەنi، قازاقستانداعى اقپارات قۇرالدارى سولاي قالىپتاسقان. بiزدە ونداي جاعداي جوق. ونىڭ دالەلi بiزدiڭ حابارلارىمىزدا. بiز شىن مانiسiندەگi بەيتاراپ جانە ەركiن ءسوزدiڭ مiنبەرiمiز.

— وسى ساۋالدىڭ جالعاسى رەتiندە، امەريكا جۋرناليستيكاسىنىڭ تاعى بiر باستى تالابى، “ەگەر، قانداي دا بiر ۇلتقا قاتىستى شيەلەنiس بولىپ جاتسا، ول وقيعا جايىندا رەپورتاجدى ۇسىناتىن ادام ول ۇلتتىڭ وكiلi بولماۋى كەرەك، ەگەر، الدا-جالدا سول ۇلتتىڭ وكiلi بولا قالساڭىز، ۇلتىڭىزدى ۇمىتا تۇرۋعا تۋرا كەلەدi” دەگەنگە سايادى ەكەن. سiزدەر ۇلتتىق ماسەلەنi تالقىلاعاندا، پرينتسيپكە باعىناسىزدار ما، جوق، ۇلتقا بۇيرەكتەرiڭiز بۇراتىن كەزدەرiڭiز بولا ما؟

— بiز كاسiپقويلىققا كوبiرەك باعىنامىز. قالعان ماسەلەنiڭ بارلىعى شارتتى. ويتكەنi، بiز ۇلتارازدىعىن قوزدىرۋى مۇمكiن، دiني كەمسiتۋشiلiككە جول بەرۋi مۇمكiن ماسەلەلەردiڭ بارلىعىنىڭ الدىن الۋعا تىرىسامىز. ماسەلەن، ۇيعىر مەن قازاق، شەشەن مەن قازاق اراسىنداعى قاقتىعىستاردى اڭگiمەلەگەندە، ماڭىزدىسى — قاي قازاقتىڭ نەمەسە قاي شەشەننiڭ تاياق جەگەنiندە ەمەس، ونى قۇقىققورعاۋ ورگاندارى انىقتاي جاتار. بiزدiڭ ماقسات — قوعامدى العا جىلجىتۋ ءۇشiن ونىڭ ءتۇپ تامىرىنا بويلاي ەنiپ، سەبەپتەرiنە كوز جۇگiرتۋ، ونى تامىرىمەن قۇرتۋ.

— سiزگە “ازاتتىق” راديوسىنىڭ وكiلi رەتiندە ەمەس، قازاق رەتiندە ساۋال قويسام دەپ وتىرمىن. قازاقستان تاۋەلسiزدiگiن العالى 20 جىلداي ۋاقىت. بiراق، بiزدiڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز ءالi العا شىققان جوق. قوعامدا ءالi كۇنگە دەيiن ورىس مادەنيەتiنiڭ توڭiرەگiندە توپتاسۋ بەلەڭ الىپ بارادى. مىسالى، “الاش” وكiمەتiنiڭ 90 جىلدىعى رەسپۋبليكا كولەمiندە اتالىپ وتiلمەدi، قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعى ەسكەرۋسiز قالدى، قازاقتىڭ تۇڭعىش حاندارى جانiبەك پەن كەرەيدiڭ تۇلعالارى كومەسكi تارتتى، حان كەنەنiڭ باسىن قايتارۋ iسi ءالi كۇنگە دەيiن سوزبۇيداعا سالىنىپ كەلەدi.

سiزدiڭ ويىڭىزشا، بۇنىڭ سەبەبi نەدە؟

— بۇل كiمگە سىن؟ بۇل — بiرiنشiدەن، وزiمiزگە، قازاققا سىن، قازاق ازاماتتارىنا، قازاق باسپاسوزiنە جانە قازاقتىڭ ەل اعالارىنا سىن.

— دەگەنمەن، بۇل ماسەلەنi قازاق ءباسپاسوزi ايتۋداي-اق ايتىپ، جازۋداي-اق جازىپ كەلەدi. قوعامدا العا جىلجۋشىلىق بايقالمايدى. جازعانىڭنىڭ ناتيجەسi كورiنبەيدi. كۇرەسكەرلەر جالىعا باستادى.

— دەمەك، قازاق ءباسپاسوزi سونى ەل اعالارىنا جەتكiزiپ، ولاردى قازاق باسپاسوزiنە قۇلاق اسقىزۋدىڭ امالىن تابۋ كەرەك.

— وسى رەتتە پرەزيدەنتتiڭ كەڭەسشiسi ەرمۇحماەت ەرتiسباەۆتىڭ بiر ءسوزi ەسiمە تۇسەدi. ول كiسi: “نەگە ايتقاندارىڭنان قورىتىندى شىقپايدى؟ ازاماتتىق قوعام دامىماعاننان كەيiن، قوعامدىق پiكiرگە ەشكiم قۇلاق اسپايدى. سوندىقتان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جازعانى كوك تيىن” دەيدi. ياعني، بiزگە اۋەلi ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ قاجەت بولاتىن شىعار؟

— بۇل جەردە بiرiنشi، ەكiنشi دەيتiن ماسەلە جوق. دامۋ قوعامنىڭ دامۋىنا اسەر ەتەتiن بارلىق سالادا قاتار جۇرگiزiلiپ وتىرۋى كەرەك. ەرمۇحامەت ەرتiسباەۆتىڭ سۇحبات بەرiپ، سونى ايتىپ وتىرعانىنىڭ ءوزi بiراز نارسەنi بايقاتادى. بۇل جەردە، قايتالاپ ايتامىن، اقپارات قۇرالدارىنىڭ كوتەرەر جۇگi ەرەكشە.

— مەنiڭ ويىمشا، بiزدiڭ قوعام iلگەرi باسقاننىڭ ورنىنا كەرi كەتiپ بارا جاتقان سياقتى. ماسەلەن، اقپارات قۇرالدارىنىڭ باسىم كوپشiلiگiن بiر قولعا جيناپ — حولدينگتەردiڭ قول استىنا وتكiزiپ جiبەردi. مۇنداي قارقىنمەن ازاماتتىق قوعامنىڭ سالتانات قۇرۋى ءالi الىس سەكiلدi…

— بۇل قوعامعا دا بايلانىستى. بiراق، ول جاۋاپكەرشiلiكتi سەزiنۋ جاعى باسەڭ كورiنەدi. قوعامدى دامىتاتىن قوعامنىڭ ءوزi.

— سiز مۇحتار ماعاۋين سەكiلدi قازاق ادەبيەتiنiڭ بiرتۋار تۇلعاسىنىڭ بالاسىسىز. قازiر ول كiسi پراگادا تۇرادى. بالاسى اكەسi ءۇشiن جاۋاپ بەرمەيدi، دەگەنمەن، مۇحتار اعامىزدىڭ ەلدەن نەگە كەتكەنiن ايتساڭىز؟ ءارi سiز بەرi كەلەردە ەلگە قانداي سالەم ايتتى؟

— اكەمنiڭ ەلگە سالەمi ونىڭ شىعارمالارىندا، بۇرىنعى جازىلعان جانە جاڭادان تۋىپ جاتقان تۋىندىلارىندا. ءدال سول سياقتى، “ەلدەن نەگە كەتتi?” دەگەن ساۋالعا دا ول كiسiنiڭ شىعارمالارىنان جاۋاپ تابا الاسىزدار. سوندىقتان، مەن اكەمنiڭ شىعارمالارىن وقۋعا كەڭەس بەرەر ەدiم.

— راحمەت!

اڭگiمەلەسكەن ەسەنگۇل كاپقىزى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button