بايقوڭىردان تاعى دا “پروتون” ۇشىرىلماق

قىركۇيەكتiڭ 6-سىندا جەزقازعان دالاسىنا قۇلاعان «پروتون-م» زىمىران تاسىعىشىنان قۇلاعان ۋلى گەپتيلدەن كەلگەن زياندى مەملەكەتتiك كوميسسيا 74 ميلليون دوللارعا باعالادى. رەسەي تاراپىنان كەلiسسوزگە «روسكوسموستىڭ» توراعاسى اناتولي پەرمينوۆ قاتىستى. بۇدان بۇرىنعى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەلدiمەكەندەرiنiڭ بiرiنە قۇلاعان «دنەپر» زىمىران تاسىعىشىنان كەلگەن زيان 1،1 ميلليون دوللارعا باعالانىپ، اتالعان ايىپپۇل قازاقستان ەكونوميكاسىنا قۇيىلعان ەدi. بۇل جولعى ايىپپۇلدىڭ سوماسى اجەپتاۋiر. دەگەنمەن، بiزدiڭ مەملەكەتتiك كوميسسيانى باسقارعان توتەنشە جاعدايلار جونiندەگi مينيستر ۆ. حراپۋنوۆ كەيبiر ەسەپتەۋلەردiڭ كۇدiك تۋدىرىپ وتىرعانىن جەتكiزدi. مينيستر اتالعان سومانىڭ تومەن ەكەندiگiن، قوسىمشا تەكسەرۋلەردiڭ قاجەتتiگiن ءسوز ەتتi.

بۇدان بۇرىن الدىن-الا جاسالعان قورىتىندىلار بويىنشا، كەلتiرiلگەن زيان مولشەرiن 8،3 ميلليون دوللارعا باعالاپتى. ال، سوڭعى تەكسەرۋلەردiڭ ناتيجەسiندە اتالعان سوما 9 ەسەگە ءوسiپ كەتكەن. بۇل رەسەي جاعىن تاڭداندىرماي قويعان جوق.

كەيبiر اقپارات كوزدەرiنە قاراعاندا، بۇل جاعداي رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا دا سالقىنىن تۇسiرگەن سياقتى. «كوممەرسانت» گازەتiنiڭ جازۋى بويىنشا، رەسەي جانە قازاقستان پرەزيدەنتتەرiنiڭ نوۆوسيبيرسكiدە وتكەن رەسەي جانە قازاقستان شەكارا ايماقتارىنىڭ باسشىلارىنىڭ فورۋمىندا بiر-بiرiنە ونشا جىلى قاباق تانىتپاعان. «قازاقستان پرەزيدەنتi نۇرسۇلتان نازارباەۆ رەسەيمەن اراداعى قارىم-قاتىناستىڭ قازiرگi جاعدايىنا كوڭiلi تولمايتىندىعىن جاسىرا المادى» دەلiنگەن وندا. «كوممەرسانت» گازەتiنiڭ تiلشiسi اندرەي كولەسنيكوۆ بۇعان دەيiنگi ەكi ەل پرەزيدەنتتەرiنiڭ كەزدەسۋiنiڭ تالاي كۋاسi بولعاندىعىن ايتا وتىرىپ، بۇل كەزدەسۋدiڭ اسا قوبالجۋلى بولعاندىعىن جەتكiزگەن. «ۆلاديمير پۋتيننiڭ كiرiسپە ءسوزi قىسقا بولدى. ول ەكi ەل قارىم-قاتىناسىنداعى جەڭiستەر جونiندە دە، قارىم-قاتىناسقا تۇسكەن سىزاتتار جونiندە دە تiس جارمادى. جەڭiس جايىندا ايتپايتىنى – قازاقستاننىڭ بايقوڭىرىنان «پروتون» ۇشىرۋعا تىيىم سالىندى. ال، قازاقستان تاراپىنىڭ كەلتiرگەن ايىپپ ۇلىن تولەمەۋگە تاعى بولمايدى. ويتكەنi، ونداي ۋ رەسەي دالاسىنا قۇلاسا، نە iستەر ەدiك. كەرiسiنشە، نازارباەۆ مىرزانىڭ ءسوزi قاتقىل بولدى. ول قازاقستان تاراپى شىعىس قازاقستاننان رەسەيگە جالعايتىن اۆتوموبيل جولىن سالدى. ال، رەسەي التاي ولكەسiندەگi 40 شاقىرىم جولدىڭ قۇرىلىسىن باستاعان دا جوق دەدi. سونداي-اق، ومبىمەن جالعايتىن جولدى قازاقستان تاراپى دا بiتiرە الماي جاتقاندىعىن ايتتى» دەلiنگەن «پوگرانيچنوە سوستويانيە. ۋ نۋرسۋلتانا نازارباەۆا زامەدليليس وتنوشەنيا س روسسيەي» اتتى ماقالادا.

قازاقستان ۇكiمەتi بەلگiلەگەن 74 ملن. دوللار وتەماقى رەسەيلiكتەردiڭ كوڭiلiنەن شىقپاي وتىر. سول سەبەپتەن دە، وتەماقى تولەۋ ماسەلەسiن رەسەي جەلتوقسان ايىنا شەگەردi. سوعان قاراماستان، 25 قازاندا جاڭا زىمىران تاسىعىشى ۇشىرىلۋ كوزدەلۋدە. «گلوناسس-م» عارىشتىق اپپاراتىن ۇشىرۋ ءۇشiن بايقوڭىر كوسمودرومىنا جەتكiزدi. جوسپار بويىنشا ونى ۇشىرۋ مەرزiمi 25 قازان بولۋعا تيiس ەكەن. الايدا، «پروتون-م»-نiڭ اۆارياعا ۇشىراۋى، اتالعان زىمىران تاسىعىشىن ۇشىرۋدى بەلگiسiز مەرزiمگە سوزىپ قويعان. سول سەبەپتi دە، رەسەي اتالعان وتەماقىنى تولەۋگە مۇددەلi، ءارi اسىعىس بولۋعا تيiس ەدi. رەسەي مەملەكەتتiك كوميسسياسىنىڭ توراعاسى، فەدەرالدىق عارىش اگەنتتiگiنiڭ باسشىسى اناتولي پەرمينوۆتىڭ ايتۋىنشا، بايقوڭىردان «پروتونداردىڭ» ۇشىرىلۋى ماسەلەسi وسى ايدىڭ ونىندا بەلگiلi بولاتىن كورiنەدi. بiراق، ولار اتالعان سوماعا كەلiسپەي تۇرىپ، زىمىران تاسىعىشتاردى ۇشىرۋعا قازاقستان تاراپىن كوندiرۋگە مۇددەلiلiگi بiزدi تاڭقالدىردى.

ەسەنگۇل كاپقىزى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button