Қызылорда облысы халықаралық санаттағы автокөлік дәлізінің ғана өзегі емес. Өңірдің өн бойында ғасырдан астам тарихы бар теміржол жатыр. Жаңақорғаннан бастап Аралға дейінгі аймақтың әрбір ауданы мен орталығын көктей өтетін болат жол ертеден экономиканың күре тамыры саналады.
Осыдан біршама уақыт бұрын Мемлекет басшысы республикада 124 теміржол вокзалын қайта жаңғыртуды тапсырған болатын. Соның 10-ы Қызылорда облысының еншісіне тиді. Президент тапсырмасына сай пәрменді түрде жұмыс басталып, нәтижесінде өңірдегі теміржол вокзалдарының ажары кіріп, қызметі ширады.
Осы кезге дейін Қазалы, Шиелі, Жаңақорған аудандары мен Сексеуіл кентінің теміржол вокзалдары, «Талап» бекетіндегі жолаушылар платформасы халық игілігіне табысталды. Ендігі кезекте Арал, Төретам, Жосалы вокзалдары мен Тереңөзек және Жалағаштағы қызмет көрсету пункттері пайдалануға беріледі. Стансалар мен жол бойындағы нысандардың автоматтандырылып, цифрлық жүйеге көшуінің өзі де салаға жаңа серпін әкелді.
2024 жылы облыс орталығы – Қызылорда қаласындағы теміржол вокзалының ғимараты мен оған іргелес аумаққа абаттандыру жасалған болатын. Ондағы тарихи ғимарат күрделі жөндеуден өтіп, айналасы ажарланды, жолаушылар үшін барынша жайлы мүмкіндік қарастырылды. Шамамен 600 млн теңгеден астам қаржы жұмсалып, қаланың теміржол қақпасы кісі сүйсінетін күйге енді.
Жалпы, облыс аумағынан 15 жолаушы пойызы қатынайды. Жыл басынан бері 550 мыңнан астам жолаушы мен 9 млн тонна жүк тасымалданған. Ал мамыр айында жылына жүздеген вагонға техникалық қызмет көрсететін «Марал Нұр» серіктестігінің жаңа кешені іске қосылды. Жоба құны – 5,6 млрд теңге.
Серіктестік директорының даму жөніндегі орынбасары Олжас Өткелбаевтың айтуынша, кәсіпорын кешен қызметіне дейін жолаушылар тасымалымен айналысып келеді. Қазір серіктестікке қарасты барлығы төрт құрамдағы жолаушылар пойызы елге қызмет көрсетуде. Оның бірі – «Қызылорда-Павлодар» бағыты болса, екіншісі – «Жезқазған-Астана» жолаушылар пойызы. Одан бөлек, қосымша тіркелмелі «Қарағанды-Қаражал» бағытында вагондары бар.
– Серіктестік 2005 жылдан бері теміржол саласында, яғни 20 жылдан астам уақыт әлеуметтік маңызы бар жолаушылар тасымалымен айналысады. Бұл салада 240 адам жұмыс істейді. Компания Көлік министрлігінің барлық талабын орындап, «Қазақстан Темір Жолы» ҰҚ» АҚ тасымалдау ережелеріне сәйкес және теміржол қауіпсіздігін сақтай отыра пойыздарын жүргізіп отыр. Бұрын Сыр өңірінің Арал, Қазалы және Қармақшы аудандарының тұрғындары жылдар бойы елордаға бару үшін алдымен облыс орталығына қатынап, сапарда үлкен қиындық пен артық шығындарға тап болатын. Ал бұл мәселені шешуде «Қызылорда-Павлодар» пойызының іске қосылуы – халықтың арман-тілегін орындаған шынайы жанашыр жоба болды. Енді аудан жұртшылығы облыс орталығына сабылмай, өз орталықтарынан тікелей пойызға отырып, Ұлытау облысы арқылы Астанаға жетеді. Соның арқасында тұрғындардың уақыты мен қаражаты үнемделіп, халықтың ризашылығына бөленген маңызды әлеуметтік қолдау жүзеге асты, – дейді ол.
Биыл ашылған кешеннің ең басты міндеті – жолаушылар вагондарына техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстары.
– Құрылтайшымыз әрі серіктестіктің бас директоры Мұрат Нұрсайтовтың үйлестіруімен кешен өз қызметін сәтті бастады десек болады. Мемлекет тарапынан да қолдау жеткілікті. Аз пайызбен үлкен көлемде несие алып, вагондарды жөндеуге қажетті жабдықтарды түгелдедік. Оның 90 пайызы Ресейден келді. Кешен бірнеше цехтан тұрады. Мұнда пойыз дөңгелектерін жөндеуден бастап, вагон сыртына қайта бояу жүргізетін цехқа дейін орналасқан. Барлығы 20 шақты. Сондай-ақ жылу, электр, су желілері, желдеткіш жүйесі, бәрін де қайта жаңарту осы зауытта іске асады, – дейді Олжас Өткелбаев.
Оның айтуынша, кешен ішінде техникалық жөндеудің бірінші, екінші сатысына арнайы лицензия қажет емес. Ал үшінші сатысына арнайы рұқсатнама керек. Бұдан бөлек, деполық жөндеуге де, яғни вагон қаңқасы мен сыртқы қорабын жаңартуға тиісті орыннан («Қазақстан Темір Жолы» компаниясынан) арнайы құжат алынады. Қазір осы лицензиялар серіктестікке берілген. Ендігі кезекте вагондарды күрделі жөндеуден өткізу бойынша рұқсат құжатын алу қарекеті жасалуда. Ол уақытта жолаушылар вагоны түгелдей қайта жаңғыртудан өтетін болады. Қазір елуден астам техникалық мамандығы бар азамат осында тұрақты жұмыс істейді. Бұл әзірге бір ауысымдағы мамандар. Екі ауысымға көшкенде 100-ден аса азаматқа жұмыс табылады.
Қуат ӘБІШ